Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 8:12

Γι' αυτό, ας σπεύσουμε να αποθέσουμε τα φορτία των αμαρτιών και κάθε υλικό βάρος, διότι «στενή είναι η πύλη» και απρόσιτη για τέτοια φορτία και βάρη, και «τεθλιμμένη η οδός που οδηγεί στη ζωή». Γεννήθηκε για εμάς ηλιακή λαμπηδόνα και ολόφωτη σελήνη, που μας προσκαλεί στο ανέσπερο φως. «Ας αποβάλουμε, λοιπόν, τα έργα του σκότους» —διότι τίποτε δεν είναι πιο σκοτεινό από την αμαρτία, γι' αυτό και εργάζεται μέσα στο σκοτάδι και επιφέρει στους εργάτες της το αφώτιστο σκοτάδι— «και ας ενδυθούμε τα όπλα του φωτός», ώστε ως φωτισμένοι να τον ακολουθήσουμε. «Εγώ είμαι», λέει, «το φως του κόσμου· και όποιος με ακολουθεί δεν θα περπατήσει στο σκοτάδι, αλλά θα έχει το φως της ζωής». Γεννήθηκε για εμάς θεόστεπτη βασίλισσα, που μας συγκαλεί προς τα άνω βασίλεια· ας ετοιμάσουμε, λοιπόν, δώρα αρετών για τον Βασιλέα. Γεννήθηκε πανάμωμη νύμφη, που μας συναθροίζει προς τους άνω νυμφώνες.

Σε αυτούς λοιπόν, λέει, που κατοικούν στο σκότος της άγνοιας, έλαμψε η σωτήρια χάρη, και ανέτειλε ο ήλιος της δικαιοσύνης, διασκορπίζοντας τη νύχτα της αθεΐας· διότι περιφερόταν κηρύττοντας τη μετάνοια, ώστε αφενός να απομακρυνθούν από την εξουσία των αρχόντων του σκότους, χλευάζοντας την αδυναμία και την απατηλή τους ενέργεια, και αφετέρου, προσκαλούμενοι, να πορεύονται στο φως του προσώπου του Κυρίου, ο οποίος λέει: Εγώ ως φως έχω έλθει στον κόσμο· και: Εγώ είμαι το φως του κόσμου. Και: Εκείνος που περπατά στο φως δεν προσκόπτει.

Ή και ο Υιός ο ίδιος ομοίως, δηλαδή κατά το ίδιο σχήμα της λέξης, ονομάζεται φως και του Πατρός και του κόσμου· διότι ονομάζεται φως εκ φωτός, δηλαδή απαύγασμα του Πατρός· «Και εν τω φωτί σου», λέει ο Προφήτης, «οψόμεθα φως»· και ο ίδιος πάλι λέει: «Εγώ ειμι το φως του κόσμου»· επειδή, λοιπόν, ως προς τον Πατέρα λέγεται έτσι, ως φως εκ φωτός, έτσι ας λέγεται και ως προς τον κόσμο, ως προερχόμενο εκ του κόσμου, και όχι ως ερχόμενο στον κόσμο· ή το αντίστροφο, επειδή ονομάζεται φως του κόσμου, ως φωτισμός του, έτσι ας λέγεται και για τον Πατέρα. μθ΄. Ή επειδή για αυτούς τους λόγους και η γενική αρχή και αυτό επίσης ομοίως απορρίπτεται, ισχυρίζεται ότι δεν το λέει για κανέναν άλλον, παρά λέει αυτό μόνο για το Πνεύμα, ότι δηλαδή μόνο το Πνεύμα είναι εκπορευόμενο· και δεν υπάρχει καμία διαφορά να λέμε Πνεύμα του Υιού ή εκπορευόμενο από τον Υιό. Αλλά και η λέξη Πνεύμα ανήκει σε εκείνες που λέγονται με πολλές σημασίες, και δεν θα μπορούσαν να πουν ότι αυτό ισχύει για καθετί που οπωσδήποτε ονομάζεται Πνεύμα. ν΄. Αν, επειδή και ο Πατέρας ονομάζεται πνεύμα· «Διότι ο Θεός είναι Πνεύμα», λέει, «και εκείνοι που τον προσκυνούν πρέπει να τον προσκυνούν εν πνεύματι και αληθεία»· και πάλι ο Υιός ονομάζεται πνεύμα· «Διότι Πνεύμα προ προσώπου ημών», λέει, «είναι ο Χριστός Κύριος»· και εφόσον ανήκουν ο ένας στον άλλον, ο μεν (Πατέρας) στον Υιό, ο δε (Υιός) στον Πατέρα, για τον λόγο αυτό ας εκπορεύονται και ο ένας από τον άλλον. να΄.

55. Εσύ όμως ίσως θα παρασυρόσουν να πεις, ή μάλλον, επειδή είσαι δούλος των δικών σου νόμων, έχεις την ανάγκη να μην απομακρύνεσαι από τον παραλογισμό: Επειδή το απαύγασμα του Πατρός και το φως εκ φωτός, δηλαδή ο Υιός, όχι μόνο κατ' αυτόν τον τρόπο θεολογείται, αλλά και ο ίδιος λέει: «Εγώ είμαι το φως του κόσμου», και το φως που προέρχεται από το φως, ο Υιός, είναι ομοούσιο με τον Πατέρα, τη θηλιά που έχει πλεχτεί από τη δική σου σοφία, γνώμη και γλώσσα, έστω και αργά - για να μην πω ότι την πέρασες ο ίδιος στον εαυτό σου - θα ήταν δίκαιο να την αρνηθείς και να ζητήσεις να βρεις πώς θα μπορούσες να αποφύγεις τον όλεθρο της αγχόνης.

Διότι ο Θεός, αδελφοί, για να το πω πάλι, είναι φως, καθώς ο Ίδιος λέει: «Εγώ είμαι το φως του κόσμου». Εάν λοιπόν λες ότι είναι φως ως προς τη σάρκα, τότε, αφού αναλήφθηκε και κρύφτηκε, απομακρύνθηκε στη συνέχεια και χωρίστηκε από τους μαθητές, και έπειτα και από εμάς, και έτσι, σύμφωνα με εσένα, όλος ο κόσμος έγινε σκοτεινός. Αν όμως ομολογείς ότι είναι το φως του κόσμου ως προς τη θεότητα, πώς λες ότι δεν τον βλέπεις και νομίζεις ότι βρίσκεται μέσα σου; Εάν ο Χριστός είναι το φως του κόσμου, αυτοί που δεν τον βλέπουν είναι οπωσδήποτε όλοι τυφλοί· εάν πάλι και το Άγιο Πνεύμα είναι φως, όπως ακριβώς είναι φως, πώς λες ότι δεν το βλέπεις και νομίζεις ότι βρίσκεται μέσα σου εν αγνοία σου; Εάν δε λες ότι το Πνεύμα καλύπτεται μέσα σου από τα πάθη, καθιστάς, χωρίς να το καταλαβαίνεις, το θείο περιγραπτό και κυριαρχούμενο από την κακία· διότι η πονηρή διάθεση είναι σκοτάδι, ακόμη και χωρίς σωματική αμαρτία. Εκείνος λοιπόν που λέει ότι έχει στην καρδιά του το φως, καλυμμένο από το σκοτάδι των παθών και μη ορώμενο από αυτόν, υποστηρίζει ότι το φως κυριαρχείται από το σκοτάδι· και κατ' αυτόν τον τρόπο αποφαίνεται ότι το Άγιο Πνεύμα λέει ψέματα όταν διακηρύσσει: «Και το φως στο σκοτάδι φέγγει και το σκοτάδι δεν το κατέλαβε». Το Άγιο Πνεύμα λέει ότι το φως δεν καταλαμβάνεται από το σκοτάδι, και εσύ λες ότι κατακρύπτεται μέσα σου από τον ζόφο των παθών;

Αυτά λοιπόν θα πει, και τώρα ο Κύριος λέγει, προς εκείνους που ισχυρίζονται ότι έχουν μέσα τους το Άγιο Πνεύμα, το οποίο όμως καλύπτεται και σκεπάζεται από το σκοτάδι των παθών τους και δεν είναι καν ορατό στους νοερούς οφθαλμούς της ψυχής τους. Και προς εκείνους βέβαια που ισχυρίζονται ότι τον γνωρίζουν, ομολογούν όμως ότι δεν βλέπουν το φως της θεότητάς του, λέγει τα εξής: «Εάν με είχατε γνωρίσει, θα με είχατε γνωρίσει ως φως· διότι εγώ είμαι πραγματικά το φως του κόσμου». Αλλά αλίμονο σε εκείνους που λένε: πότε θα έρθει η ημέρα του Κυρίου; και δεν αγωνίζονται να την καταλάβουν. Διότι η παρουσία του Κυρίου έχει ήδη πραγματοποιηθεί στους πιστούς και πάντοτε πραγματοποιείται, και είναι παρούσα σε όλους όσους το επιθυμούν. Εάν λοιπόν Εκείνος είναι το φως του κόσμου και είπε στους αποστόλους του ότι θα είναι μαζί μας έως τη συντέλεια, πώς, ενώ είναι ήδη μαζί μας, πρόκειται να έρθει;

Διότι, εάν Εκείνος λέει: «Εγώ είμαι το φως του κόσμου», εκείνοι που δεν τον βλέπουν είναι προφανώς τυφλοί, και παρέμειναν εντελώς τυφλοί, επειδή δεν τον αγάπησαν και δεν τήρησαν τις εντολές του. Διότι, αν τον είχαν αγαπήσει και είχαν τηρήσει τις εντολές του, θα είχαν επιθυμήσει να τον δουν και θα το είχαν ζητήσει με όλη τους την ψυχή και Εκείνος θα τους είχε φανερώσει τον εαυτό του, ως αψευδής, εκ φύσεως αληθινός και η ίδια η αλήθεια, ο οποίος για αυτόν ακριβώς τον λόγο ήλθε στον κόσμο, για να φωτίσει όλους όσους βρίσκονται στον κόσμο, δηλαδή αυτούς που κάθονται στο σκοτάδι, όχι με κάποιο ξένο φως, αλλά με το φως της δικής του δόξας και θεότητας. Κανείς, λοιπόν, από τους πιστούς που δεν βλέπουν νοερά τον Κύριο, ούτε ελλάμπονται καθαρά και συνειδητά από το φως του, ούτε παραμένουν διαπαντός στη θεωρία της δόξας του βλέποντας τον Θεό να κατοικεί μέσα τους, ας μη λέει ότι αυτό είναι αδύνατο. Ας μη μιλά λέγοντας αυτά σαν άπιστος, αλλά ο καθένας από εσάς, αγαπητοί, ερευνώντας τη συνείδησή του, όπως είπαμε, θα βρει τον εαυτό του υπαίτιο της στέρησης του Δεσπότη και της θέας της δόξας Του.

Αυτό δε το κάνω υπακούοντας απολύτως στον Σολομώντα που λέει: «Άδολα τα έμαθα, και άφθονα τα μεταδίδω», γι' αυτό λοιπόν έτσι φωνάζω δυνατά προς όλους, όπως ειπώθηκε: «Ελάτε να μάθετε ότι όχι μόνο στο μέλλον, αλλά ήδη τώρα βρίσκεται μπροστά στα μάτια, στα χέρια και στα πόδια σας ο ανεκλάλητος θησαυρός, που είναι υπεράνω κάθε αρχής και εξουσίας. Ελάτε να βεβαιωθείτε ότι το φως του κόσμου είναι αυτός ο θησαυρός, για τον οποίο σας μιλώ.» Και δεν τα λέω αυτά από τον εαυτό μου, αλλά ο ίδιος ο θησαυρός το είπε και το λέει: «Εγώ είμαι η ανάσταση και η ζωή, εγώ είμαι ο κόκκος του σιναπιού που κρύβεται μέσα στη γη, εγώ είμαι το μαργαριτάρι που αγοράζεται από τους πιστούς, εγώ είμαι η βασιλεία των ουρανών που είναι κρυμμένη ανάμεσά σας, και όπως ακριβώς με βλέπουν τώρα εκείνοι που με αναζήτησαν και με βρήκαν, έτσι θα λάμψω και μέσα τους και πάνω από όλους αυτούς, όπως τώρα λάμπω —αν και κρυμμένος— υπεράνω όλων των ουρανών. Εγώ και εδώ, ο αχώρητος κατά τη φύση, γίνομαι σε εσάς χωρητός κατά χάριν και ο αόρατος ορατός, χωρίς να φανερώνομαι σε όλο μου το μεγαλείο, αν και παραμένω ολόκληρος όταν γίνομαι ορατός, αλλά φανερώνομαι τόσο, όσο μπορεί να δεχθεί η φύση και η δύναμη εκείνων που με βλέπουν.»

Υπάρχει ανάγκη, λοιπόν, θείου νοητού φωτός και μάλιστα τέτοιου, το οποίο έχει στη φύση του να χαρίζει το να δει κανείς τον Θεό. Ποιο είναι άραγε αυτό το φως; Λέει ο Χριστός: «Εγώ είμαι το φως του κόσμου»· λέει ο ευαγγελιστής Ιωάννης: «Μέσα σε αυτόν υπήρχε ζωή, και η ζωή ήταν το φως των ανθρώπων»· λέει ο βαπτιστής Ιωάννης: «Εκείνος που πιστεύει σε αυτόν έχει ζωή αιώνια· εκείνος όμως που απειθεί σε αυτόν δεν θα δει τη ζωή, αλλά η οργή του Θεού παραμένει πάνω του». Απειθεί δε σε αυτόν όποιος παραβαίνει έστω και μία μόνο από τις εντολές του, καθώς ο ίδιος λέει: Όποιος καταλύσει μία από αυτές τις ελάχιστες εντολές μου, θα ονομαστεί ελάχιστος στη βασιλεία των ουρανών· διότι όποιος είναι άπιστος στα λίγα, είναι άπιστος και στα πολλά. Και ποια οργή παραμένει πάνω του; Η οργή της κατάρας του Αδάμ που προήλθε από την παράβαση, της φθοράς και του θανάτου· όσοι δε βρίσκονται στη φθορά και στον θάνατο, αυτοί βρίσκονται και στη γέεννα. Διότι «η δική μου εντολή», λέει ο Κύριος, «είναι ζωή αιώνια», και «αν κάποιος τηρήσει τον λόγο μου, δεν θα δει ποτέ θάνατο»· εκείνος όμως που δεν τηρεί την εντολή, στέρησε τον εαυτό του από τη ζωή.

Με τον Θεό μου θα υπερπηδήσω τείχος. Μέσα σε αυτό το σκοτάδι λάμπει ο Ιησούς, ο οποίος λέει: Εγώ είμαι το φως του κόσμου. Εάν αυτό το σκοτάδι δεν διαλυθεί για τον χριστιανό πριν από οτιδήποτε άλλο, η πίστη στον Χριστό είναι μάταιη, μάταια έχει πιστέψει ο πιστός, μάταια θα νηστεύσει και θα αγρυπνήσει και θα κοπιάσει κράζοντας.

Λοιπόν θρηνήστε τον εαυτό σας, λοιπόν μετανοήστε, λοιπόν να χύνετε θερμά δάκρυα καθημερινά, για να ξεπλύνετε τους νοερούς οφθαλμούς της καρδιάς, ώστε να αντικρίσετε το φως που έλαμψε στον κόσμο, το οποίο λάμποντας κράζει και βοά: εγώ ήμουν το φως του κόσμου, είμαι και θα είμαι, και θέλω να γίνομαι ορατός. Διότι για αυτόν τον σκοπό ήλθα σωματικά στον κόσμο, ενώ ήμουν ένας έγινα διπλός και παρέμεινα πάλι ένας, ώστε όσοι με προσκυνούν πιστά ως ορατό Θεό και τηρούν τις εντολές μου, να φωτίζονται αόρατα, και μυούμενοι νοερά στη δόξα της φρικτής θεότητάς μου και της σάρκας που προσέλαβα, και βλέποντας μυστικά το διπλό των φύσεων, να με υμνούν τότε χωρίς δισταγμό ως έναν Θεό. Διότι διαφορετικά δεν είναι δυνατόν να κατανοήσουν σωστά την οικονομία και τη συγκατάβασή μου, και να νιώσουν δέος και να με προσκυνήσουν ως Θεό, εμένα που έλαβα τη μορφή ανθρώπου και παρέμεινα Θεός με τρόπο ανείπωτο. Τα δύο ενώθηκαν σε ένα αμέριστα ως προς την υπόσταση, όχι ως προς τη φύση. Εγώ, λοιπόν, είμαι ένας Θεός και τέλειος άνθρωπος, ολοτελής, ολόκληρος, σάρκα, ψυχή, νους και λόγος. Ολόκληρος άνθρωπος και Θεός, με δύο ουσίες, με διπλές ομοίως φύσεις, με διπλές ενέργειες, καθώς και με διπλές θελήσεις σε μία υπόσταση. Είμαι συγχρόνως Θεός και άνθρωπος, ένας της Τριάδος.

Έχει ονομαστεί Κύριος της δόξης. Αν πούμε τον Χριστό δύναμη Θεού και σοφία Θεού, ομοίως και η απεικόνισή του ονομάζεται δύναμη Θεού και σοφία Θεού· αν πούμε τον Χριστό Υιό ανθρώπου, ομοίως και η απεικόνισή του ονομάζεται Υιός ανθρώπου. Επομένως, επειδή ο ίδιος ο Θεός Λόγος λέει, «Εγώ είμαι το φως του κόσμου», αυτό θα έλεγε μέσω της επιγραφής και η απεικόνισή του. Πάλι, όταν ο Χριστός λέει, «Σε εμένα θα λυγίσει κάθε γόνατο, επουρανίων και επιγείων και καταχθονίων», αυτό θα έλεγε μέσω της επιγραφής και η απεικόνισή του.

Η Μαρία η Αιγυπτία, για να παραλείψω τους άλλους που είναι άπειροι, αν και έφτασε στο έσχατο όριο της λαγνείας, όμως επειδή μετανόησε αληθινά, ανέβηκε στο ανώτατο μέτρο της αρετής. Επομένως, καμία πρόφαση αδυναμίας δεν υπάρχει για όποιον επιλέγει να σωθεί, εκτός αν κάποιος είναι αναίσθητος και επιθυμεί οικειοθελώς τον θάνατο. Αλλά ακούμε: «Γιατί να πεθάνετε, οίκος Ισραήλ;», και γιατί, ενώ βρίσκεται μπροστά μας η αθάνατη ζωή, εμείς προτιμούμε τον αιώνιο θάνατο; Ο αγαθός Δεσπότης μας φωνάζει διαρκώς: «Ελάτε σε εμένα όλοι όσοι κοπιάζετε και είστε φορτωμένοι, και εγώ θα σας αναπαύσω». Και εμείς δεν θέλουμε να αποβάλουμε το φορτίο των αμαρτιών μας. Ο Ίδιος κραυγάζει: «Εγώ είμαι το φως του κόσμου· όποιος ακολουθεί εμένα δεν πρόκειται να περπατήσει στο σκοτάδι, αλλά θα έχει το φως της ζωής». Και εμείς ακολουθούμε την αντίθετη κατεύθυνση, διακηρύσσοντας με τα ίδια μας τα έργα: «Δεν θέλουμε να γνωρίζουμε τους δρόμους σου». Το μόνο που απομένει, λοιπόν, είναι να ακούσουμε: «Πορευτείτε στο φως της φωτιάς σας και στη φλόγα που ανάψατε». «Και βέβαια, όσοι πράττουν τέτοια», λέει, «δεν θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού». Αλλά μη γένοιτο να έχουν ειπωθεί αυτά για εμάς. Διότι, «Εσείς είστε φίλοι μου», λέει ο Κύριος, «εάν κάνετε όσα εγώ σας εντέλλομαι».

Κεφάλαιο Η΄. Περί αυτών που ρωτούν τον Ιησού για τον Πατέρα του. Περί του Ιησού που υπόσχεται ελευθερία σε όσους τον ακολουθούν. Περί αυτών που είπαν ότι ο Ιησούς έχει δαιμόνιο. Περί των Ιουδαίων που προσπαθούν να λιθοβολήσουν τον Ιησού, διότι θεώρησε τον εαυτό του ανώτερο από τον Αβραάμ. «Αποκρίθηκαν και του είπαν: Μήπως είσαι και εσύ από τη Γαλιλαία; Ερεύνησε και δες, ότι κανένας προφήτης δεν έχει αναδειχθεί από τη Γαλιλαία. Πάλι λοιπόν τους μίλησε ο Ιησούς, λέγοντας: Εγώ είμαι το φως του κόσμου· αυτός που με ακολουθεί δεν θα περπατήσει στο σκοτάδι, αλλά θα έχει το φως της ζωής.» Επειδή ο Νικόδημος έλεγξε πολύ συνετά τους Φαρισαίους, ότι ενεργούν παράνομα, εκείνοι, έχοντας περιέλθει σε αμηχανία, απάντησαν με τρόπο πιο αγροίκο, ή μάλλον πιο θηριώδη, λέγοντας: «Μήπως είσαι και εσύ από τη Γαλιλαία;» Διότι ποια λογική ακολουθία έχει αυτό με όσα ειπώθηκαν από τον Νικόδημο; Εκείνος είπε ότι δεν πρέπει να καταδικάζουν τον άνθρωπο χωρίς εξέταση και κρίση· έπρεπε οπωσδήποτε να του απαντήσουν σε αυτό και να αποδείξουν ότι δεν καταδικάζουν τον Ιησού άκριτα, αλλά νόμιμα, και ότι έστειλαν τους υπηρέτες να τον συλλάβουν και ότι κάνουν τα πάντα όπως αρμόζει. Εκείνοι όμως τι λένε; «Μήπως είσαι και εσύ από τη Γαλιλαία;» Βλέπεις την ανοησία; Βλέπεις την ανακολουθία των λόγων;

Έπειτα, υβρίζοντάς τον ως αμαθή, λένε: «Ερεύνησε και δες ότι προφήτης από τη Γαλιλαία δεν έχει εγερθεί»· δηλαδή, πήγαινε, μάθε, επειδή μέχρι τώρα δεν έμαθες, ότι «Προφήτης από τη Γαλιλαία δεν εγείρεται». Και τα λένε αυτά χλευάζοντάς τον για την αμάθειά του. Τι είπε όμως ο Νικόδημος, ω Φαρισαίοι; Μήπως είπε ότι ο Ιησούς είναι προφήτης; Είπε ότι δεν πρέπει να θανατωθεί χωρίς δίκη. Πώς λοιπόν και εσείς, σε αυτόν που είπε τέτοια, απαντάτε με αυτόν τον τρόπο; Ο δε Χριστός, επειδή διαρκώς του πρόβαλλαν τη Γαλιλαία, και αμφισβητούσαν σαν να επρόκειτο για έναν από τους προφήτες, δείχνοντάς τους ότι δεν είναι ένας από τους προφήτες, λέει: «Εγώ είμαι το φως», το κυρίως φως, όχι προφητικό φως, μερικό δηλαδή και με μικρή λάμψη, αλλά το αληθινό φως, που δεν περιορίζεται ούτε στα όρια της Γαλιλαίας ούτε της Παλαιστίνης, αλλά είμαι το φως του κόσμου, και ο δεσπότης όλων των ανθρώπων, και για εμένα έχει πει ο προφήτης: «Ιδού, σε έθεσα ως φως των εθνών». Μπορείς δε να χρησιμοποιήσεις κατά του Νεστορίου και το παρόν ρητό. Διότι δεν είπε ότι «Μέσα μου είναι το φως του κόσμου», αλλά «Εγώ είμαι το φως του κόσμου». Διότι αυτός ο φαινόμενος άνθρωπος, ο ίδιος ήταν και Υιός του Θεού και φως του κόσμου· όχι όπως ανοήτως έλεγε ο Νεστόριος, ότι στον απλό άνθρωπο κατοικούσε ο Υιός του Θεού, μη γένοιτο! Διότι ένας, όπως έχει ειπωθεί, ήταν ο Υιός της Μαρίας και του Θεού. «

«Εκείνος δε που με ακολουθεί», λέει, «δεν θα περπατήσει στο σκοτάδι», δηλαδή δεν θα παραμείνει στην πλάνη, αλλά θα απαλλαγεί από την πλάνη και το σκοτάδι. Ταυτόχρονα επαινεί και τον Νικόδημο, καθώς και τους υπηρέτες επειδή μίλησαν με παρρησία, και για τον λόγο αυτόν βρίσκονται στο φως. Υπαινίσσεται δε και τους Φαρισαίους ότι βρίσκονται στην πλάνη και στο σκοτάδι, και ότι υφαίνουν στα κρυφά τις δολιότητές τους. «Είπαν λοιπόν σε αυτόν οι Φαρισαίοι: Εσύ μαρτυρείς για τον εαυτό σου· η μαρτυρία σου δεν είναι αληθινή. Αποκρίθηκε ο Ιησούς και τους είπε: Ακόμη και αν εγώ μαρτυρώ για τον εαυτό μου, είναι αληθινή η μαρτυρία μου, επειδή γνωρίζω από πού ήρθα και πού πηγαίνω· εσείς όμως δεν γνωρίζετε από πού έρχομαι και πού πηγαίνω». Επειδή είπε ότι «Εγώ είμαι το φως του κόσμου», τον κατηγορούν ότι μαρτυρεί για τον εαυτό του. Ω, τι ανοησία! Ο ίδιος συνεχώς επικαλείτο τις Γραφές που μαρτυρούσαν για αυτόν, και αυτοί τον κατηγορούν ότι μαρτυρεί για τον εαυτό του· γι' αυτό, απέναντι στην κακεντρέχειά τους, τους αποκρίνεται και εκείνος: Έστω, εγώ μαρτυρώ για τον εαυτό μου, καίτοι δεν κάνω αυτό, αλλά έχω τρεις μάρτυρες, τον Πατέρα μου, τα έργα και τις Γραφές, όπως ακριβώς ειπώθηκε και πρωτύτερα· όμως ας υποθέσουμε ότι εγώ μαρτυρώ για τον εαυτό μου.