Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 36:27

Επομένως, άφθονη η φύση του ύδατος είχε περιχυθεί στη γη, χωρίς να βρίσκεται σε συμμετρία προς αυτήν, αλλά υπερβάλλοντας πολλαπλασίως, καθώς έτσι προέβλεψε το μέλλον από την αρχή ο μέγας Τεχνίτης, και διευθέτησε τα πρώτα ενόψει της μελλοντικής ανάγκης. Ποια ήταν λοιπόν η ανάγκη να υπερβάλλει το ύδωρ σε τόσο αμύθητη ποσότητα; Επειδή η ουσία του πυρός είναι αναγκαία στο σύμπαν, όχι μόνο για την οικονομία των επίγειων πραγμάτων, αλλά και για τη συμπλήρωση του παντός. Διότι το σύνολο θα ήταν κολοβό, εάν του έλειπε ένα από τα μέγιστα και πλέον καίρια στοιχεία. Αυτά όμως είναι αντίθετα μεταξύ τους, και το ένα φθείρει το άλλο· το πυρ το ύδωρ, όταν επικρατεί σε δύναμη, και το ύδωρ το πυρ, όταν υπερτερεί σε ποσότητα. Έπρεπε λοιπόν ούτε να βρίσκονται σε διαμάχη μεταξύ τους, ούτε με την παντελή έλλειψη του ενός να δοθεί στο σύμπαν αφορμή για διάλυση. Τόσο μεγάλη ποσότητα από τη φύση του υγρού στοιχείου εναπόθεσε εκ των προτέρων Εκείνος που κυβερνά το σύμπαν, ώστε να αντέξει μέχρι τα καθορισμένα όρια της συστάσεως του κόσμου, καταναλισκόμενο λίγο-λίγο από τη δύναμη του πυρός. Εκείνος, λοιπόν, που ταξιθέτησε τα πάντα με σταθμά και μέτρο (διότι για Αυτόν, κατά τον Ιώβ, είναι μετρημένες και οι σταγόνες της βροχής), γνώριζε πόσο χρόνο όρισε για τη διάρκεια του κόσμου, και πόση ποσότητα έπρεπε να εναποθέσει εκ των προτέρων προς κατανάλωση από το πυρ. Αυτός είναι ο λόγος της αφθονίας του ύδατος κατά την κτίση.

Υψώστε τα μάτια σας, δείτε το στερέωμα, τον χορό των αστέρων, αναλογιστείτε ποιος τα φανέρωσε όλα αυτά, ποιος είναι εκείνος που εξάγει με αριθμό τον κόσμο του, δηλαδή προφανώς του ουρανού. Κόσμο του ουρανού αποκαλεί τους αστέρες, τους οποίους λέει ότι γνωρίζει, όχι βέβαια μόνο ως ορατό πλήθος, αλλά και τον καθένα ξεχωριστά, και τρόπον τινά ονομαστικά. Αυτό είναι γνώρισμα θεοπρεπές και εξαίρετο. Γι' αυτό, άλλωστε, ο προφήτης θεωρεί το γεγονός ως μέγα θαύμα και λέει προς αυτόν: «Εξαιτίας της πολλής σου δόξας και στο κράτος της ισχύος σου, τίποτα δεν σου διέφυγε». Διότι, όπως αναφέρει η ιερή Γραφή, είναι μετρημένες από αυτόν οι σταγόνες της βροχής.

Διότι έχουν μετρηθεί από αυτόν οι σταγόνες της βροχής, σύμφωνα με όσα είναι γραμμένα, και τίποτε δεν θα μπορούσε να διαφύγει από τον άχραντο νου του, αλλά για να γνωρίζουν με μεγάλη σαφήνεια όσοι μελετούν τις ιερές Γραφές ότι, αυτοί που είναι προσηλωμένοι στον Θεό και έχουν ονομαστεί λαός του, εγγράφονται στις απογραφές του Θεού και στο βιβλίο της ζωής, συγκαταλέγονται στους γνωστούς του, και βρίσκονται ήδη στη μνήμη του Δεσπότη των πάντων. Επομένως, ο μεν απλός λαός απογραφόταν, αλλά ο Θεός έθετε κατά μέρος το εκλεκτό και ιερό γένος, και δεν το άφηνε καθόλου στην ίδια τάξη με τους άλλους, αλλά του επιφύλασσε την εξέχουσα μερίδα, λέγοντας προς τον σοφότατο Μωυσή: «Πρόσεξε, τη φυλή του Λευί δεν θα την συμπεριλάβεις στην απογραφή ούτε θα λάβεις τον αριθμό της ανάμεσα στους υιούς του Ισραήλ». Διότι ο κλήρος των αγίων είναι ξεχωριστός, και οι ανταμοιβές τους υπερέχουν.

Μέτρησε αυτούς που φαίνονται, και τότε εξήγησε Εκείνον που δεν φαίνεται· Αυτόν που μετρά τα πλήθη των άστρων και τα ονομάζει όλα με το όνομά τους. Οι σταγόνες των ραγδαίων βροχών που έπεσαν πρόσφατα παραλίγο να μας καταστρέψουν. Μέτρησε τις σταγόνες μόνο αυτής της πόλης· και δεν λέω της πόλης, αλλά μέτρησε τις σταγόνες στη στέγη σου μέσα σε μία ώρα, αν σου είναι δυνατό. Όμως, εφόσον αδυνατείς, αντιλαμβάνεσαι τη δική σου αδυναμία. Από αυτό γνώρισε τη δύναμη του Θεού. Διότι για Εκείνον είναι μετρημένες και οι σταγόνες των βροχών, αυτές που έχουν χυθεί σε όλη την οικουμένη όχι μόνο τώρα, αλλά πάντοτε. Δημιούργημα του Θεού είναι ο ήλιος, μεγάλο μεν, αλλά ελάχιστο σε σύγκριση με ολόκληρο τον ουρανό.

Έπειτα, μετά από πολλά, λέει: 36,21a 〈αλλά πρόσεξε, μην πράξεις άδικα.〉 Δεν είπε ότι: «έπραξας». 36,24a 〈Να θυμάσαι, λοιπόν, Ιώβ, ότι είναι μεγάλα τα έργα του,〉 24b 〈τα οποία εξύμνησαν άνδρες〉. 36,25a 〈Κάθε άνθρωπος είδε στον εαυτό του,〉 25b 〈όσοι θνητοί πληγώνονται.〉 Δηλαδή: εκείνοι που χάνονται καθημερινά, όσους εξολοθρεύει. 36,27a 〈Και από αυτόν είναι μετρημένες οι σταγόνες της βροχής.〉 Εδώ υποδηλώνει τη γνώση και την πρόνοια. 36,28b 〈Και άπλωσε ως σκιά τα σύννεφα πάνω από αναρίθμητους θνητούς.〉 28c 〈Και όρισε ώρα για τα ζώα,〉 28d 〈και γνωρίζουν την τάξη της ανάπαυσής τους.〉 Αν και από τη φύση τους είναι στερημένα από το λογικό, το γνώρισαν. Κάνει προοίμιο για αυτά, για τα οποία πρόκειται ο Θεός να συνομιλήσει μαζί του. 36,28e 〈Με όλα αυτά,〉 λέει, 〈δεν εξίσταται η διάνοιά σου;〉 Δεν είπε: «δεν θαυμάζει;», αλλά «δεν εξίσταται;» —διότι όντως προκαλείται έκσταση και δέος, πώς τα άλογα ζώα διατηρούν τόση ευταξία—, για να μάθεις ότι και εσύ δεν κυβερνιέσαι από το λογικό σου, αλλά από Εκείνον που έδωσε το λογικό. Και μετά από πολλά λέει: 37,7b 〈για να γνωρίσει κάθε άνθρωπος τη δική του αδυναμία.〉 «Γι' αυτό», λέει, «είναι τόσο μεγάλα τα δημιουργήματά του, γι' αυτό υπάρχει ψύχος και καύσωνας, γι' αυτό υπάρχει η ανωμαλία των καιρικών φαινομένων.» Διότι, μήπως δεν ήταν δυνατόν να υπάρξει μια άριστη κράση; Αλλά το έκανε για να εμποδίσει από παντού το υπεροπτικό και επαναστατημένο φρόνημα, για να γνωρίσει κάθε άνθρωπος τη δική του αδυναμία. Μπροστά στο ψύχος του, λέει, ποιος θα μπορέσει να σταθεί;

Και άκουγε σχετικά με το καθορισμένο όριο των όντων, και πρώτα από όλα για εμάς τους ανθρώπους, τι λέει ο Ιώβ ο Αυσίτης: «Διότι ο θνητός που γεννιέται από γυναίκα είναι ολιγόζωος και γεμάτος οργή, ή σαν το λουλούδι που άνθισε και έπεσε· δραπετεύει σαν σκιά, και δεν πρόκειται να σταθεί... Οι μήνες του είναι μετρημένοι από Εκείνον· έθεσες χρονικό όριο και δεν πρόκειται να το υπερβεί... Ποιος είναι αυτός που καθορίζει τις νυχτερινές φυλακές, αυτός που με ξεχωρίζει από τα τετράποδα της γης;» Αυτό εξάλλου υπονοεί και ο Θαιμανίτης, όταν τον επιπλήττει: «Θα κατέβεις, λέει, στον τάφο σαν ώριμο σιτάρι που θερίζεται στην εποχή του, ή σαν θημωνιά αλωνιού που συγκεντρώθηκε στην ώρα της.» Έπειτα πρόσεξε και τα λόγια του Θεού προς αυτόν σχετικά με τα υπόλοιπα· διότι λέει: «Της έβαλα ως ένδυμα το σύννεφο, την εσπαργάνωσα με ομίχλη, της έθεσα όρια βάζοντας αμπάρες και πύλες, και της είπα: Μέχρι εδώ θα έλθεις και δεν θα προχωρήσεις παραπέρα.» Και πάλι για τα ίδια λέει ο Θεός προς αυτόν: «Έχεις κατανοήσει το πλάτος της οικουμένης κάτω από τον ουρανό; Ανάγγειλέ μου πόσο είναι, και σε ποια γη κατοικεί το φως, και ποιος είναι ο τόπος του σκότους, για να με οδηγήσεις σε αυτό.» Δες ακόμη τι λέει και για τον μετρημένο αριθμό των δικών τους και των δικών μας ετών της ζωής: «Μετρημένα έτη έχουν δοθεί στον δυνάστη... Διότι έφτασαν μετρημένα έτη, και θα πορευτώ σε οδό από την οποία δεν θα επιστρέψω... Διότι ιδού, ο Ισχυρός είναι μέγας και δεν μπορούμε να τον γνωρίσουμε· ο αριθμός των ετών του είναι απέραντος, ενώ από αυτόν είναι μετρημένες οι σταγόνες της βροχής...»

Α. Και ποιος από αυτούς που είναι εκπαιδευμένοι στα θεία θα ανεχθεί να τολμάς να λες τέτοια πράγματα και να περιορίζεις την υπεράπειρη αγαθότητα της θείας πρόνοιας, η οποία δεν αφήνει χωρίς φροντίδα και επιστασία ούτε την άλογη φύση, όπως δίδαξε ο Κύριος στο Ευαγγέλιο, λέγοντας ότι ούτε ένα εντελώς ασήμαντο σπουργίτι, σαν να βρισκόταν έξω από την εποπτική πρόνοια των πάντων, δεν θα πέσει στη γη, δηλαδή δεν θα πιαστεί σε παγίδα, χωρίς το θέλημα του Πατέρα που είναι στους ουρανούς; Και τι άραγε θέλει να μας διδάξει λέγοντας ότι οι τρίχες της κεφαλής είναι μετρημένες; Και τι σημαίνει το ότι ούτε οι σταγόνες της βροχής δεν ξεφεύγουν από την αρίθμησή του, σύμφωνα με τον Ιώβ; Δεν υποδηλώνει το παντεπόπτη και ακαταπόνητο και αναπόδραστο της θείας δύναμης που συγκρατεί τα πάντα; Διότι είναι δίκαιο, για όσα δεν απαξίωσε τη δημιουργία, γι' αυτά να μην αρνηθεί ο Θεός και την εποπτική πρόνοια, όχι επειδή προκαλείται μείωση της δόξας της άφατης μεγαλειότητάς του εξαιτίας της ευτέλειας αυτών που προνοούνται, αλλά επειδή με το να συγκρατεί τα όντα, το καθένα στον δικό του σκοπό (λόγο) όπως δημιουργήθηκε, η παντουργική του εξουσία και πρόνοια θαυμάζεται ακόμη περισσότερο. Και αυτό δεν μπορεί να γίνει πιστευτό με κανέναν άλλο τρόπο, παρά μόνο επειδή Αυτός επιβλέπει όλα τα έργα του.