Πατερικές αναφορές στο ΙΩΒ 6:12

«Αλλά δεν λέω αυτό», λέει, «αλλά ότι έχω μαστιγωθεί περισσότερο από όσο αντέχει η ίδια μου η φύση· διότι το μέγεθος των βασάνων υπερβαίνει τη δύναμη των θνητών σωμάτων». Εσύ όμως παρατήρησε παντού πώς, παρότι βρισκόταν σε τόσο μεγάλη ανάγκη, πουθενά δεν καταδέχθηκε να προχωρήσει στη διήγηση των δικών του κατορθωμάτων, αλλά προς το παρόν τα κρύβει. Και τα μεν αμαρτήματα με πολλή παρρησία ενώπιον συνάξεως και σε λαμπρό θέατρο πολλές φορές τα διαπόμπευε, για τα δε κατορθώματα, μολονότι βλέπει τόσο μεγάλη ανάγκη, σιωπά. Διότι δεν λέει ότι «επειδή είμαι δίκαιος πάσχω τέτοια δεινά», αλλά ότι «δεν μπορώ να τα υποφέρω», όπως ακριβώς έλεγε και ο Δαβίδ: «Ελέησόν με, διότι είμαι ασθενής». Αυτός δε ο λόγος ανήκει σε εκείνους που στερούνται παρρησίας, με αποτέλεσμα να καταφεύγουν στην ασθένεια της φύσεως. Διότι το να λέει ότι «είμαι ασθενής, δεν είμαι λίθος», δεν είναι γνώρισμα ανθρώπου που αποδεικνύει ότι παιδαγωγείται αδίκως, αλλά ότι μεν παιδαγωγείται δικαίως, δεν μπορεί όμως να το αντέξει. Και για αυτόν τον λόγο αξιώνει να τύχει συγγνώμης. «Ποια είναι άλλωστε η δύναμή μου», λέει, «για να υπομείνω; Ή ποιος είναι ο χρόνος μου, για να αντέξει η ψυχή μου; Μήπως η δύναμή μου είναι δύναμη λίθων;» Τι σημαίνει: «ποιος είναι ο χρόνος μου;»; «Είμαι ολιγοχρόνιος», λέει, «μήπως έχω μεγάλη ανταπόδοση από τον χρόνο; Μήπως μπορώ να ελπίζω ότι θα ζήσω για μακρύ χρονικό διάστημα;» «Ποια είναι άλλωστε η δύναμή μου, για να υπομείνω;» Επομένως, δεν υπομένει χάρη στη δύναμή του, αλλά από ευλάβεια και φόβο Θεού.

Διότι, αν το ήθελε, δεν θα υπέμενε, αλλά θα είχε δώσει τέλος στη ζωή του, ώστε, αν όχι από πουθενά αλλού, από αυτό τουλάχιστον κατανόησε την ευλάβεια του ανδρός, ο οποίος, αν και άνθρωπος, υπομένει δεινά σκληρότερα από τις πέτρες εξαιτίας του φόβου του Θεού, και αναθέτει το ζήτημα στην προσευχή, και όχι στη δική του τόλμη. 6,12β «Ή μήπως οι σάρκες μου», λέει, «είναι χάλκινες;» 6,13α «Ή μήπως δεν είχα εμπιστευθεί σε Αυτόν;» 13β «Η βοήθεια όμως απουσιάζει από εμένα,» 6,14α «το έλεος με απαρνήθηκε,» 14β «και η επισκοπή του Κυρίου με παρέβλεψε.» Ή μήπως δεν είχα εμπιστευθεί, λέει, σε Αυτόν; Επειδή ο συνομιλητής του τον συμβούλευε να επικαλεστεί τον Κύριο τον Παντοκράτορα, λέει: Μήπως δεν είχα εμπιστευθεί σε Αυτόν; Εσύ όμως, αναλογίσου ότι αυτά δεν λέγονται στα προοίμια της συμφοράς, αλλά αφού είχε περάσει πολύς χρόνος, προς το ίδιο το τέλος των αγώνων. 6,15α «Δεν με κοίταξαν καν», λέει, «οι πιο κοντινοί μου. Σαν χείμαρρος που στερεύει» 15β «ή σαν κύμα με προσπέρασαν.» 6,16α «Εκείνοι που με σέβονταν, τώρα μου έχουν επιτεθεί.» Και αυτό είναι έργο της εγκατάλειψης του Θεού, το να τον περιφρονούν και οι οικείοι του ενώ υποφέρει τέτοια δεινά. Διότι, όταν Αυτός απομακρυνθεί και ο άνθρωπος αποστερηθεί τη βοήθειά Του, τα πάντα γίνονται εχθρικά και πολέμια. «Κανείς δεν με αναγνώρισε», λέει, «στη συμφορά, αλλά αυτό δεν είναι ακόμη το πιο μεγάλο· εκείνοι που με σέβονταν, τώρα μου έχουν επιτεθεί. Αυτό είναι πολύ πιο σκληρό, το να καταπατούν αυτόν που κείτεται κάτω.»

δηλαδή: «Τόσο γρήγορα θα χαθώ; Γιατί δεν ξέχασες έναν άνθρωπο τόσο ευτελή;» 8,1 ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΔΕ ΤΟΝ ΛΟΓΟ Ο ΒΑΛΔΑΔ Ο ΣΑΥΧΙΤΗΣ ΛΕΕΙ: 8,2a 〈έως πότε θα τα λες αυτά;〉 2,b 〈πολύλογο πνεύμα βγαίνει από το στόμα σου.〉 8,3a 〈μήπως ο Κύριος θα αδικήσει όταν κρίνει;〉 3b 〈ή μήπως Αυτός που τα δημιούργησε όλα θα διαστρέψει το δίκαιο;〉 Άραγε είπε τέτοια πράγματα, ότι δηλαδή «πάσχω άδικα»; Βλέπεις πώς πουθενά δεν κατανοούν τον σκοπό του δικαίου; Διότι πουθενά δεν είπε κάτι τέτοιο, αλλά κατέφυγε στην ασθένεια της φύσεως, λέγοντας: «Μήπως είμαι θάλασσα ή δράκοντας; Μήπως η δύναμή μου είναι δύναμη λίθων; Διότι, ποια είναι η ζωή μου; Επειδή δεν θα ζήσω αιώνια, για να δείξω μακροθυμία». Επιπλέον, ομολογεί και τα αμαρτήματά του: «Γιατί», λέει, «δεν λησμόνησες την ανομία μου, έστω κι αν όχι για χάρη μου, αλλά για τον εαυτό Σου; Εάν εγώ αμάρτησα, τι μπορώ να Σου κάνω;». Όπως ακριβώς ένας φτωχός, που δεν έχει τίποτα και τα έχει καταναλώσει όλα, θα έλεγε στον δανειστή του: «Τι μπορώ να σου κάνω; Διότι εγώ δεν μπορώ πλέον να σου τα επιστρέψω». Έπειτα τον κατηγορεί και για φλυαρία, αγνοώντας ότι σε όσους βρίσκονται σε μεγάλη οδύνη, το να μιλούν φέρνει κάποια παρηγοριά, όπως ακριβώς λέει και ο ίδιος: «Θα μιλήσω βρισκόμενος σε ανάγκη του πνεύματός μου». Αλλά όμως, «και αυτά», λέει, «γι' αυτό τον λόγο τα εξέφρασα, επειδή το απαιτούσε η ανάγκη, γι' αυτό ζήτησα τον θάνατο». Αυτός όμως, που δεν τολμούσε ούτε αυτόν (τον θάνατο) να ζητήσει να έλθει, εάν δεν το απαιτούσε η ανάγκη, δες πόση ευλάβεια επιδεικνύει, ώστε ο λόγος του δεν είναι άστοχος.

Πρώτη απάντηση του Ιώβ προς τον Ελιφάζ· σχετικά με το: Αν κάποιος ζύγιζε την οργή μου, και έβαζε μαζί στη ζυγαριά τους πόνους μου, τότε θα ήταν βαρύτερα και από την άμμο της θάλασσας. Σχετικά με το: Μήπως φωνάζει χωρίς λόγο ο άγριος όνος, παρά μόνο όταν αναζητά την τροφή του; Ή μήπως θα βγάλει φωνή ο βους μπροστά στη φάτνη όταν έχει την τροφή του; Μήπως η δύναμή μου είναι δύναμη λίθων; Μήπως οι σάρκες μου είναι χάλκινες; Ότι: Σαν περίοδος δοκιμασίας είναι ο βίος του ανθρώπου πάνω στη γη, και η ζωή του είναι σαν τη ζωή του καθημερινού μισθωτού. Ότι: Αν εγώ αμάρτησα, τι θα μπορέσω να πράξω; Ότι: Εσύ που γνωρίζεις τον νου των ανθρώπων, γιατί με έθεσες ως στόχο σου;

Γι' αυτό εγώ κλαίω, λέει ο Ιερεμίας, γι' αυτό, όπως ούτε εσύ αγνοείς, έγινα άλαλος απέναντί σου. Διότι δεν είμαι τόσο μεγαλόψυχος ώστε, αποτινάσσοντας εύκολα τόσο μεγάλα βάρη, να μπορώ να ανταποκριθώ με άνεση στα καθήκοντά μου, αλλά ομολογώ ότι στέκομαι κατώτερος από το ύψος αυτών των δεινών. Μήπως η δύναμή μου είναι δύναμη λίθων; Είμαι ταλαίπωρος άνθρωπος, έχω λιώσει την ψυχή μου σαν τον ιστό της αράχνης και έχω ανάγκη αναψυχής. Γι' αυτό έλυσα πάλι τα δεσμά της γλώσσας, πεπεισμένος ότι δεν θα απορρίψεις τα λόγια εκείνου που, όπως γνωρίζεις, σιώπησε βίαια, και γνωρίζοντας ότι θα νιώσω ανακούφιση εκφράζοντας, όσο είναι δυνατόν, αυτά που μας βασανίζουν, και, το σημαντικότερο, ότι θα απαλλαγώ από αυτά χάρη στις άγιες προσευχές σου ή θα τα βιώσω πιο ήπια ή θα ενδυναμωθώ ώστε να τα υποφέρω καρτερικά. Μην αμελήσεις, λοιπόν, τις θερμές ικεσίες προς τον αγαθό Δεσπότη, γνωρίζοντας αυτό που διδάσκεις και σε εμάς, ότι δηλαδή σε όσους κακοπαθούν θα προσφέρεις μεγάλη χάρη, αλλά σε αυτούς που προκαλούν το κακό ακόμη μεγαλύτερη, εφόσον σε αυτούς είναι μεγαλύτερη η βλάβη της αδικίας που πλήττει τις ψυχές τους. Όταν λοιπόν ωφελείται μόνο το ένα μέρος, ο Δεσπότης είναι έτοιμος να επιτελέσει το αγαθό. Εκεί όμως όπου το κέρδος αφορά και τους δύο, και μάλιστα είναι πνευματικό, πώς δεν θα κινήσει κάθε λόγο και πώς δεν θα προβάλει κάθε ικεσία ελέους, ώστε να εκχυθεί το αγαθό και να κατευθυνθεί εκεί όπου οι ευεργετούμενοι είναι περισσότεροι;

Διότι, από πού κι ως πού να γνωρίζει αυτός τους κανόνες της γεωμετρίας και γιατί να καταγράφω τον αριθμό των κόκκων της άμμου και των σταγόνων της βροχής; Με κάθε τρόπο και σε κάθε τόπο, αιτία, χρόνο, πράγμα και πρόσωπο, ο δικαιότατος αυτός απεργάζεται ζημιές και βλάβες εναντίον μου και μηχανεύεται να μου προσάψει ψεγάδια, μέσω των οποίων γνωρίζει πολύ καλά πώς να πετυχαίνει τα δικά του σχέδια. Για όλα αυτά παρακαλώ να δοθεί και σε εμένα, όπως έχει ειπωθεί, το δικαίωμα της απολογίας και να μην γίνονται δεκτά τα λόγια του σαν χρησμοί. Διότι, όταν διαλυθούν οι σκιές, η αλήθεια θα αφαιρέσει το προσωπείο του λέοντα και θα αποκαλύψει έναν δύσμορφο πίθηκο που κρύβεται από κάτω. Πάνω από όλα, παρακαλώ να εκδοθεί διαταγή που να μου επιτρέπει την ανεμπόδιστη αναχώρηση ή απελευθέρωση από εδώ, ώστε να μην καταποντιστώ από την απελπισία· διότι η δύναμή μου δεν είναι βέβαια δύναμη λίθων. Είθε να χάσω τη ζωή μου πρόωρα, εγώ που σε τίποτα δεν έχω παρανομήσει ούτε απέναντι στον Θεό, ως προς αυτό τουλάχιστον, ούτε βέβαια απέναντι στη βασιλεία σας, όπως πιστεύω.

Για όλα αυτά παρακαλώ να δοθεί ευκαιρία απολογίας και σε εμένα, όπως έχει ειπωθεί, και να μη γίνουν αποδεκτοί οι λόγοι του ως χρησμοί. Διότι, όταν διαλυθούν οι σκιές, η αλήθεια θα αφαιρέσει το προσωπείο του λέοντα και θα αποκαλύψει έναν δύσμορφο πίθηκο να κρύβεται από κάτω. Πάνω απ' όλα παρακαλώ να εκδοθεί διαταγή που να μου επιτρέπει την ανεμπόδιστη αναχώρηση ή απελευθέρωση από εδώ, ώστε να μην καταποθώ από την αθυμία· διότι η δύναμή μου δεν είναι βέβαια δύναμη λίθων. Ας μου αφαιρεθεί πρόωρα η ζωή, εμένα που δεν έχω παρανομήσει καθόλου, τουλάχιστον σε αυτό το ζήτημα, ούτε απέναντι στον Θεό ούτε απέναντι στη βασιλεία σας, όπως πιστεύω.