Πατερικές αναφορές στο ΙΩΗΛ 1:19

Λέει δε ότι έχουν αφανιστεί οι αποθήκες και έχουν κατασκαφεί τα πατητήρια, καθώς προφανώς δεν αξιώθηκαν καμίας φροντίδας, επειδή δεν συλλέχθηκε τίποτα απολύτως από τους αγρούς, αλλά το δρεπάνι έμεινε άπραγο στα αμπέλια και τα σταφύλια, και το στάχυ έγειρε ξερό και ατελέσφορο στους αγρούς. Γι' αυτόν τον λόγο λένε: «Τι θα αποθηκεύσουμε για τους εαυτούς μας;». Και το ότι, όπως είπα, μαζί με τους ήμερους καρπούς χάθηκαν και τα ίδια τα χόρτα της ερήμου, το καθιστά σαφές λέγοντας ότι αφανίστηκαν και τα ίδια τα ποίμνια των προβάτων, αφού καταστράφηκαν εντελώς από την πείνα και στερήθηκαν τη συνηθισμένη και πιο αγαπητή σε αυτά βοσκή. Αυτά όμως θα τα εφαρμόσει κανείς σοφά και στις συμφορές των Ιουδαίων, οι οποίοι, όπως είπα, συμπεριφέρθηκαν υβριστικά απέναντι στον Σωτήρα των όλων Χριστό. <Προς εσένα, Κύριε, θα βοήσω, διότι φωτιά κατανάλωσε τα ωραία της ερήμου, και φλόγα άναψε όλα τα δέντρα του αγρού, και όλα τα κτήνη της πεδιάδας ανέβλεψαν προς εσένα, διότι ξεράθηκαν οι πηγές των υδάτων, και φωτιά κατέφαγε τα ωραία της ερήμου.> Ωραία της ερήμου ονομάζει τα φυτά που πιθανώς φυτρώνουν αυτοφυώς στις ακαλλιέργητες πεδιάδες· δέντρα δε του αγρού είναι τα ευγενή βλαστάρια στους κήπους και τους παραδείσους, τα οποία από τη φύση τους στολίζονται με λουλούδια χάρη στην ευκαρπία των εποχών· και αυτά, σχεδόν σαν φωτιά, τα κατέφαγαν η ακρίδα (βρούχος) και η ερυσίβη.

Αν όμως προχωρήσουν σε μετάνοια και αναβλέψουν προς τον Θεό, και πουν και αυτοί: «Προς εσένα, Κύριε, θα κραυγάσω», θα λάβουν την άφεση των υδάτων, και θα αντλήσουν μαζί με εμάς το νοητό ύδωρ «από τις πηγές του σωτηρίου», και θα ποτιστούν «τον χείμαρρο της τρυφής» από τον Θεό και Πατέρα, και θα έχουν την πηγή της ζωής στις καρδιές τους. Θα παρατεθούν σε αυτούς για τρυφή και τα ωραία της ερήμου, δηλαδή νομή καλή και άφθονη, η οποία θα τους ανατρέφει προς τη θεία και ευαγγελική γνώση, που νοείται εν Χριστώ. <Σαλπίστε με σάλπιγγα στη Σιών, κηρύξτε στο άγιο όρος μου, και θα ταραχθούν όλοι οι κατοικούντες τη γη, διότι έχει φτάσει η ημέρα του Κυρίου, επειδή είναι κοντά ημέρα σκότους και γνόφου, ημέρα νεφέλης και ομίχλης.> Περιγράφεται πάλι παραστατικά σε εμάς το σχήμα του πολέμου. Θα μπορούσε να είναι αληθές και για τα δύο, είτε τυχόν νοηθεί για την ακρίδα και τον βρούχο, είτε επιλέξει κανείς να το εννοήσει για τους ίδιους τους Βαβυλώνιους. Διότι, σαν να έχει ήδη εισέλθει ο πόλεμος εντός των πυλών και να έχει σχεδόν εξαγγελθεί σε όλη τη γη της Σιών, δηλαδή σε όλη την Ιουδαία, λέγει ότι τα πάντα θα γεμίσουν από θόρυβο και τρόμο.

Κάποτε, λοιπόν, όταν πείνα κατέλαβε τους Ιουδαίους, και μεγάλη ξηρασία επικρατούσε στη χώρα, και όλα είχαν εξαντληθεί, ο μεν ένας από τους προφήτες έλεγε: «Σκίρτησαν οι δαμάλεις στις φάτνες τους, έκλαψαν τα κοπάδια των βοδιών, διότι δεν υπήρχε βοσκή· όλα τα κτήνη της πεδιάδας έστρεψαν το βλέμμα τους προς εσένα, διότι ξεράθηκαν οι πηγές των υδάτων»· ο δε άλλος, θρηνώντας για τα δεινά της ανομβρίας, έλεγε πάλι κάπως έτσι: «Τα ελάφια γέννησαν στον αγρό και εγκατέλειψαν τα μικρά τους, διότι δεν υπήρχε χορτάρι· οι άγριοι όνοι στάθηκαν στις ρεματιές, ρούφηξαν τον αέρα σαν τα φίδια· έσβησαν τα μάτια τους, διότι δεν υπήρχε χόρτο». Γι' αυτόν τον λόγο και σήμερα ακούσατε τον Ιωήλ να λέει: «Ας εξέλθει ο νυμφίος από τον κοιτώνα του και η νύμφη από τον νυμφικό της θάλαμο, συγκεντρώστε νήπια που θηλάζουν μαστούς». Διότι, για ποιον λόγο, πες μου, καλεί τη νηπιακή ηλικία σε ικεσία; Δεν είναι ολοφάνερο ότι γίνεται για αυτήν ακριβώς την αιτία;

Περί ανομβρίας. Ποιος θα δώσει στο κεφάλι μου νερό, και στα μάτια μου πηγή δακρύων; Ας μου χορηγήσει πλουσιοπάροχα το προοίμιο τούτου του λόγου ο πιο συμπονετικός από τους προφήτες. Αλλά εκείνος θρηνούσε για την ερήμωση μίας μόνο πόλης, της Ιερουσαλήμ· εγώ όμως, βλέποντας τη μάστιγα που βρήκε όλη τούτη την περίχωρο, κινούμαι σε θρήνους και δάκρυα. Διότι έκλεισε ο ουρανός εξαιτίας των αμαρτιών μας, και τα σύννεφα καταξεράθηκαν από τον ήλιο σαν τα φρύγανα· στέρεψαν οι πηγές των υδάτων και εξέλιπαν τα ρεύματα των αέναων ποταμών· και η γη, πυρακτωμένη από τον καύσωνα, αρνείται να δώσει τους συνηθισμένους της καρπούς. Αλίμονο στα δεινά μας. Διότι ακόμη και αυτά τα άλογα ζώα κινδυνεύουν εξαιτίας των αμαρτιών μας. Ξεράθηκε η γη και το χορτάρι της, ή μάλλον δεν βλάστησε καθόλου, και καταστρέφεται από τον λοιμό! Και το μεν βόδι μουγκρίζει ελεεινά, βγάζοντας κραυγή σαν επιθανάτια· τα δε ποίμνια βελάζουν με γοερό βέλασμα, καθώς αντικρίζουν τα μέρη όπου έπιναν νερό να μοιάζουν με φλογισμένο κρατήρα, και τα σπαρτά να ξηραίνονται πρόωρα· ώστε να εκπληρώνεται τώρα σε εμάς και η προφητεία του Ιωήλ: Έκλαψαν τα κοπάδια των βοδιών, διότι δεν υπήρχε βοσκή γι' αυτά· και αφανίστηκαν τα ποίμνια των προβάτων, διότι στέρεψαν οι πηγές των υδάτων. Τόσο πολύ τα δικά μας πταίσματα παρεκίνησαν σε δίκαιο θυμό τη σπλαχνική και ήμερη φύση του Θεού.