Πατερικές αναφορές στο ΙΩΗΛ 3:1

65 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

ΚΑΙ ἔσται μετὰ ταῦτα καὶ ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα, καὶ προφητεύσουσιν οἱ υἱοὶ ὑμῶν καὶ αἱ θυγατέρες ὑμῶν, καὶ οἱ πρεσβύτεροι ὑμῶν ἐνύπνια ἐνυπνιασθήσονται, καὶ οἱ νεανίσκοι ὑμῶν ὁράσεις ὄψονται·

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–40 από 65

Μέγας Αθανάσιος Διάλογοι δύο κατὰ Μακεδονιανῶν
Εἰ δὲ τὸ Πνεῦμα τοῦ ἐγείροντος Χριστὸν Ἰησοῦν ἐκ τῶν νεκρῶν οἰκεῖ ἐν ὑμῖν, ζωοποιήσει καὶ τὰ θνητὰ σώματα ὑμῶν διὰ τοῦ ἐνοικοῦντος αὐτοῦ Πνεύματος ἐν ὑμῖν.» Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Υἱὸς εἶπε, τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ εἶναι τὸ Πνεῦμα. Μακεδ. Πῶς; Ὀρθ. «Οὐ γάρ ἐστε ὑμεῖς οἱ λαλοῦντες, ἀλλὰ τὸ Πνεῦμα τοῦ Πατρὸς τὸ λαλοῦν ἐν ὑμῖν.» Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Πατὴρ ἑαυτοῦ λέγει τὸ Πνεῦμα διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος· «Ἐν ταῖς ἐσχάταις ἡμέραις ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα.» Μακεδ. Ὁ Υἱός ἐστιν ὁ λέγων.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Αν όμως το Πνεύμα εκείνου που ανέστησε τον Ιησού Χριστό από τους νεκρούς κατοικεί μέσα σας, θα ζωοποιήσει και τα θνητά σας σώματα διά του Πνεύματός του που κατοικεί μέσα σας.» Και ο ίδιος ο Υιός είπε ότι το Πνεύμα είναι του Πατέρα του. Μακεδ. Πώς; Ορθ. «Διότι δεν είστε εσείς που μιλάτε, αλλά το Πνεύμα του Πατέρα που μιλάει μέσα σας.» Και ο ίδιος ο Πατέρας αποκαλεί το Πνεύμα δικό του διά του προφήτη που λέει: «Τις έσχατες ημέρες θα εκχύσω από το Πνεύμα μου επάνω σε κάθε σάρκα.» Μακεδ. Ο Υιός είναι αυτός που μιλάει.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Εἰσάκουσον προσευχῆς μου, πρὸς σὲ πᾶσα σὰρξ ἥξει. Εὐαγγελίζεται διὰ τούτων τὴν κλῆσιν ἁπάντων τῶν ἐθνῶν, κατὰ τὸ εἰρημένον παρὰ τοῦ Ἰωήλ· Ἐκχεῶ ἀπὸ Πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα. Λόγοι ἀνόμων ὑπερεδυνάμωσαν ἡμᾶς. Λόγους ἀνόμων φησὶ τὴν σοφίαν τῶν σοφῶν τοῦ αἰῶνος τούτου, δι᾽ ἧς καὶ ἐξησθένησαν, τῆς ἀληθοῦς ἐκπεσόντες γνώσεως. Καὶ ταῖς ἀσεβείαις ἡμῶν ἱλάσῃ. Εὔχονται τῆς συμβάσης ἐν τῇ πλάνῃ ἀσεβείας ἀπαλλαγῆναι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Εισάκουσε την προσευχή μου, σε εσένα θα έλθει κάθε σάρκα». Μέσω αυτών των λόγων ευαγγελίζεται την κλήση όλων των εθνών, σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν από τον Ιωήλ: «Θα εκχύσω από το Πνεύμα μου σε κάθε σάρκα». «Λόγια ανόμων υπερίσχυσαν εναντίον μας». Ως λόγια ανόμων εννοεί τη σοφία των σοφών του αιώνα τούτου, διά της οποίας και εξασθένησαν, έχοντας εκπέσει από την αληθινή γνώση. «Και τις ασεβείες μας εσύ θα τις συγχωρήσεις». Εύχονται να απαλλαγούν από την ασέβεια που τους συνέβη όσο βρίσκονταν στην πλάνη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Ἐπιστολαὶ τέσσαρες πρὸς Σεραπίωνα
Τάδε λέγει Κύριος· Ἐποιήσατε βουλὴν οὐ δι᾽ ἐμοῦ, καὶ συνθήκας οὐ διὰ τοῦ Πνεύματός μου, προσθεῖναι ἁμαρτίας ἐφ᾽ ἁμαρτίαις·» καὶ πάλιν· «Ἀκούσατε ταῦτα· Οὐκ ἀπ᾽ ἀρχῆς ἐν κρυφῇ λελάληκα· ἡνίκα ἐγένετο, ἐκεῖ ἤμην· καὶ νῦν Κύριος ἀπέστειλέ με, καὶ τὸ Πνεῦμα αὐτοῦ.» Μετ᾽ ὀλίγα δὲ οὕτω φησί· «Καὶ αὕτη αὐτοῖς ἡ παρ᾽ ἐμοῦ διαθήκη, εἶπε Κύριος, τὸ Πνεῦμα τὸ ἐμὸν, ὅ ἐστιν ἐπὶ σοί·» καὶ αὖθις ἐν τοῖς ἑξῆς ἐπιφέρει λέγων· «Οὐ πρέσβυς, οὐδὲ ἄγγελος, ἀλλ᾽ αὐτὸς ὁ Κύριος ἔσωσεν αὐτοὺς, διὰ τὸ ἀγαπᾷν αὐτοὺς, καὶ φείδεσθαι αὐτῶν· αὐτὸς ἐλυτρώσατο αὐτοὺς, καὶ ἀνέλαβεν αὐτοὺς, καὶ ὕψωσεν αὐτοὺς πάσας τὰς ἡμέρας τοῦ αἰῶνος· αὐτοὶ δὲ ἠπείθησαν, καὶ παρώξυναν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον αὐτοῦ, καὶ ἐστράφη αὐτοῖς εἰς ἔχθραν.» Ἰεζεχιὴλ δὲ οὕτω λέγει· «Καὶ ἀνέλαβέ με Πνεῦμα, καὶ ἤγαγέ με εἰς γῆν Χαλδαίων εἰς τὴν αἰχμαλωσίαν, ἐν ὁράσει, ἐν Πνεύματι Θεοῦ.» Ἐν δὲ τῷ Δανιήλ· «Ἐξήγειρεν ὁ Θεὸς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον παιδαρίου νεωτέρου, ᾧ ὄνομα Δανιὴλ, καὶ ἀνεβόησε φωνῇ μεγάλῃ· Καθαρὸς ἐγὼ ἀπὸ τοῦ αἵματος ταύτης.» Καὶ ὁ μὲν Μιχαίας φησίν· «Οἶκος Ἰακὼβ παρώξυνε Πνεῦμα Κυρίου.» Καὶ διὰ τοῦ Ἰωὴλ ὁ Θεός φησι· «Καὶ ἔσται μετὰ ταῦτα, καὶ ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτά λέγει ο Κύριος: «Κάνατε βουλή χωρίς εμένα, και συνθήκες όχι διά του Πνεύματός μου, για να προσθέσετε αμαρτίες πάνω σε αμαρτίες»· και πάλι: «Ακούστε αυτά: Δεν μίλησα από την αρχή στα κρυφά· όταν αυτά γίνονταν, εγώ ήμουν εκεί· και τώρα ο Κύριος απέστειλε εμένα και το Πνεύμα του». Και λίγο πιο κάτω λέγει τα εξής: «Και αυτή είναι η διαθήκη μου προς αυτούς, είπε ο Κύριος, το Πνεύμα μου που είναι πάνω σου»· και πάλι στη συνέχεια προσθέτει λέγοντας: «Ούτε πρέσβης ούτε άγγελος, αλλά ο ίδιος ο Κύριος τους έσωσε, επειδή τους αγαπούσε και τους σπλαχνιζόταν· ο ίδιος τους λύτρωσε, και τους ανέλαβε, και τους ύψωσε όλες τις ημέρες του αιώνα· αυτοί όμως απείθησαν, και παρόξυναν το άγιο Πνεύμα του, και στράφηκε εναντίον τους ως εχθρός». Ο Ιεζεκιήλ δε λέγει τα εξής: «Και με ανέλαβε Πνεύμα, και με οδήγησε στη γη των Χαλδαίων στην αιχμαλωσία, σε όραμα, εν Πνεύματι Θεού». Στο δε βιβλίο του Δανιήλ αναφέρεται: «Εξήγειρε ο Θεός το άγιο Πνεύμα ενός νεαρού παιδιού, που ονομαζόταν Δανιήλ, και αναφώνησε με μεγάλη φωνή: Εγώ είμαι καθαρός από το αίμα αυτής». Και ο μεν Μιχαίας λέγει: «Ο οίκος του Ιακώβ παρόξυνε το Πνεύμα του Κυρίου». Και διά του Ιωήλ ο Θεός λέγει: «Και θα συμβεί μετά από αυτά, να εκχύσω από το Πνεύμα μου σε κάθε σάρκα».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Ἐπιστολαὶ τέσσαρες πρὸς Σεραπίωνα
Καὶ κοινῇ δὲ οἱ ἀπόστολοι ἐβόων οὕτως· «Δέσποτα, ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν, καὶ τὴν γῆν, καὶ τὴν θάλασσαν, καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς, ὁ τοῦ πατρὸς ἡμῶν διὰ Πνεύματος ἁγίου στόματος Δαβὶδ τοῦ παιδός σου εἰπών.» Καὶ ὁ Παῦλος, ἐν μὲν τῇ Ῥώμῃ γενόμενος, ἐπαῤῥησιάζετο τοῖς ἐλθοῦσι πρὸς αὐτὸν Ἰουδαίοις· «Καλῶς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐλάλησε διὰ Ἡσαΐου τοῦ προφήτου πρὸς τοὺς πατέρας ὑμῶν.» Τιμοθέῳ δὲ ἔγραφε· «Τὸ δὲ Πνεῦμα ῥητῶς λέγει, ὅτι ἐν ὑστέροις καιροῖς ἀποστήσονταί τινες τῆς ὑγιαινούσης πίστεως, προσέχοντες πνεύμασι πλάνης.» Διὸ καὶ ὅταν λέγηται ἔν τισι τὸ Πνεῦμα γενέσθαι, νοεῖται ὁ Λόγος ἐν αὐτῷ διδοὺς τὸ Πνεῦμα. Τῆς γοῦν προφητείας πληρουμένης, «Ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα,» ὁ Παῦλος ἔλεγε· «Κατὰ τὴν ἐπιχορηγίαν τοῦ Πνεύματος Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰς ἐμέ·» καὶ πρὸς Κορινθίους δὲ ἔγραφεν· «Ἢ δοκιμὴν ζητεῖτε τοῦ ἐν ἐμοὶ λαλοῦντος Χριστοῦ;» Εἰ δὲ Χριστὸς ἦν ὁ λαλῶν ἐν αὐτῷ, δῆλον, ὅτι Χριστοῦ ἦν τὸ Πνεῦμα τὸ λαλοῦν ἐν αὐτῷ· καὶ γὰρ τοῦ Χριστοῦ λαλοῦντος ἐν αὐτῷ ἐν ταῖς Πράξεσιν ἔλεγε πάλιν· «Καὶ νῦν ἰδοὺ δεδεμένος ἐγὼ τῷ Πνεύματι, πορεύομαι εἰς Ἱερουσαλὴμ, τὰ ἐν αὐτῇ συναντήσοντά μοι μὴ εἰδώς· πλὴν ὅτι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον κατὰ πόλιν διαμαρτύρεταί μοι λέγον, ὅτι δεσμὰ καὶ θλίψεις μένουσί με.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και από κοινού οι απόστολοι αναφωνούσαν τα εξής: «Δέσποτα, εσύ που δημιούργησες τον ουρανό, τη γη, τη θάλασσα και όλα όσα υπάρχουν σε αυτά, εσύ που μίλησες μέσω του Αγίου Πνεύματος δια στόματος του πατέρα μας και δούλου σου, του Δαβίδ». Και ο Παύλος, όταν βρέθηκε στη Ρώμη, μιλούσε με παρρησία στους Ιουδαίους που είχαν έρθει σε αυτόν: «Ορθά μίλησε το Άγιο Πνεύμα μέσω του προφήτη Ησαΐα προς τους πατέρες σας». Στον Τιμόθεο δε έγραφε: «Το Πνεύμα λέγει ρητώς ότι στους έσχατους καιρούς θα αποστατήσουν κάποιοι από την υγιαίνουσα πίστη, δίνοντας προσοχή σε πνεύματα πλάνης». Γι' αυτό και όταν λέγεται ότι το Πνεύμα κατοικεί σε κάποιον, νοείται ότι ο Λόγος χορηγεί σε αυτόν το Πνεύμα. Όταν λοιπόν εκπληρωνόταν η προφητεία, «Θα εκχέω από το Πνεύμα μου σε κάθε σάρκα», ο Παύλος έλεγε: «Σύμφωνα με την επιχορήγηση του Πνεύματος του Ιησού Χριστού σε εμένα»· και προς τους Κορινθίους έγραφε: «Ή μήπως ζητάτε απόδειξη του Χριστού που μιλάει μέσα μου;». Αν όμως ο Χριστός ήταν αυτός που μιλούσε μέσα του, είναι φανερό ότι του Χριστού ήταν το Πνεύμα που μιλούσε μέσα του· διότι, ενώ ο Χριστός μιλούσε μέσα του, στις Πράξεις έλεγε πάλι: «Και τώρα, ιδού, δεμένος εγώ από το Πνεύμα, πορεύομαι στην Ιερουσαλήμ, χωρίς να γνωρίζω αυτά που θα μου συμβούν εκεί, παρά μόνο ότι το Άγιο Πνεύμα με διαβεβαιώνει σε κάθε πόλη, λέγοντας ότι με περιμένουν δεσμά και θλίψεις».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Ἐπιστολαὶ τέσσαρες πρὸς Σεραπίωνα
ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΑΥΤΟΝ ΣΕΡΑΠΙΩΝΑ ΕΠΙΣΚΟΠΟΝ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ. Ἴσως θαυμάσεις, πῶς ἐντειλάμενον τὴν περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος γραφεῖσαν ἐπιστολὴν ἐπιτεμεῖν, καὶ δι᾽ ὀλίγων δηλῶσαι, ὁρᾷς ὥσπερ ἀφέντα με τὸν περὶ τούτου λόγον, καὶ γράφοντα κατὰ τῶν ἀσεβούντων εἰς τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, καὶ λεγόντων αὐτὸν κτίσμα· ἀλλ᾽ οὐ μέμψῃ εὖ οἶδ᾽ ὅτι, εἰ μάθοις τὸ αἴτιον, ἀλλὰ καὶ ἀποδέξεταί σου ἡ εὐλάβεια, ὁρῶσα τὸ εὔλογον. Ἐπειδὴ γὰρ, ὡς αὐτὸς ὁ Κύριος εἶπεν· «Οὐ λαλήσει παρ᾽ ἑαυτοῦ ὁ Παράκλητος· ἀλλ᾽ ὅσα ἀκούσει, λαλήσει· ὅτι ἐκ τοῦ ἐμοῦ λήψεται, καὶ ἀναγγελεῖ ὑμῖν·» καὶ ἐμφυσήσας δέδωκεν ἐξ αὐτοῦ τοῦτο τοῖς μαθηταῖς, καὶ οὕτως ἐξέχεεν αὐτὸ ὁ Πατὴρ ἐπὶ πᾶσαν σάρκα κατὰ τὸ γεγραμμένον· διά τοι τοῦτο εἰκότως περὶ τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ πρῶτον εἴρηταί τε καὶ γέγραπται· ἵν᾽ ἐκ τῆς περὶ τοῦ Υἱοῦ γνώσεως ἔχειν καὶ τὴν περὶ τοῦ Πνεύματος γνῶσιν καλῶς δυνηθῶμεν· οἵαν γὰρ ἔγνωμεν ἰδιότητα τοῦ Υἱοῦ πρὸς τὸν Πατέρα, ταύτην ἔχειν τὸ Πνεῦμα πρὸς τὸν Υἱὸν εὑρήσομεν. Καὶ ὥσπερ ὁ Υἱὸς λέγει, «Πάντα ὅσα ἔχει ὁ Πατὴρ ἐμά ἐστιν,» οὕτως ταῦτα πάντα διὰ τοῦ Υἱοῦ εὑρήσομεν ὄντα καὶ ἐν τῷ Πνεύματι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επιστολή του ιδίου προς τον ίδιο επίσκοπο Σεραπίωνα περί του Αγίου Πνεύματος. Ίσως απορήσεις πώς, ενώ μου ζήτησες να συντομεύσω την επιστολή που γράφτηκε για το Άγιο Πνεύμα και να τα εκθέσω με λίγα λόγια, με βλέπεις σαν να έχω εγκαταλείψει τον λόγο γι' αυτό και να γράφω εναντίον εκείνων που ασεβούν προς τον Υιό του Θεού και τον ονομάζουν κτίσμα. Γνωρίζω καλά, όμως, ότι δεν θα με κατακρίνεις, εάν μάθεις την αιτία, αλλά αντίθετα η ευλάβειά σου θα το αποδεχθεί, διακρίνοντας το εύλογο του πράγματος. Διότι, όπως είπε ο ίδιος ο Κύριος: «Ο Παράκλητος δεν θα μιλήσει από τον εαυτό του· αλλά θα πει όσα θα ακούσει· διότι θα λάβει από τα δικά μου και θα σας τα αναγγείλει»· και αφού εμφύσησε, το έδωσε αυτό από τον εαυτό του στους μαθητές, και με αυτόν τον τρόπο ο Πατέρας το εξέχεε σε κάθε σάρκα, σύμφωνα με όσα έχουν γραφεί. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, ευλόγως έγινε λόγος και γράφτηκε πρώτα για τον Υιό του Θεού· ώστε από τη γνώση περί του Υιού να μπορέσουμε να αποκτήσουμε ορθά και τη γνώση περί του Πνεύματος. Διότι, όποια ιδιότητα γνωρίσαμε ότι έχει ο Υιός προς τον Πατέρα, την ίδια θα διαπιστώσουμε ότι έχει και το Πνεύμα προς τον Υιό. Και όπως λέει ο Υιός, «Όλα όσα έχει ο Πατέρας είναι δικά μου», έτσι θα διαπιστώσουμε ότι όλα αυτά, μέσω του Υιού, υπάρχουν και στο Πνεύμα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Ἐπιστολαὶ τέσσαρες πρὸς Σεραπίωνα
Τάδε λέγει Κύριος· Ἐποιήσατε βουλὴν οὐ δι᾽ ἐμοῦ, καὶ συνθήκας οὐ διὰ τοῦ Πνεύματός μου, προσθεῖναι ἁμαρτίας ἐφ᾽ ἁμαρτίαις·» καὶ πάλιν· «Ἀκούσατε ταῦτα· Οὐκ ἀπ᾽ ἀρχῆς ἐν κρυφῇ λελάληκα· ἡνίκα ἐγένετο, ἐκεῖ ἤμην· καὶ νῦν Κύριος ἀπέστειλέ με, καὶ τὸ Πνεῦμα αὐτοῦ.» Μετ᾽ ὀλίγα δὲ οὕτω φησί· «Καὶ αὕτη αὐτοῖς ἡ παρ᾽ ἐμοῦ διαθήκη, εἶπε Κύριος, τὸ Πνεῦμα τὸ ἐμὸν, ὅ ἐστιν ἐπὶ σοί·» καὶ αὖθις ἐν τοῖς ἑξῆς ἐπιφέρει λέγων· «Οὐ πρέσβυς, οὐδὲ ἄγγελος, ἀλλ᾽ αὐτὸς ὁ Κύριος ἔσωσεν αὐτοὺς, διὰ τὸ ἀγαπᾷν αὐτοὺς, καὶ φείδεσθαι αὐτῶν· αὐτὸς ἐλυτρώσατο αὐτοὺς, καὶ ἀνέλαβεν αὐτοὺς, καὶ ὕψωσεν αὐτοὺς πάσας τὰς ἡμέρας τοῦ αἰῶνος· αὐτοὶ δὲ ἠπείθησαν, καὶ παρώξυναν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον αὐτοῦ, καὶ ἐστράφη αὐτοῖς εἰς ἔχθραν.» Ἰεζεχιὴλ δὲ οὕτω λέγει· «Καὶ ἀνέλαβέ με Πνεῦμα, καὶ ἤγαγέ με εἰς γῆν Χαλδαίων εἰς τὴν αἰχμαλωσίαν, ἐν ὁράσει, ἐν Πνεύματι Θεοῦ.» Ἐν δὲ τῷ Δανιήλ· «Ἐξήγειρεν ὁ Θεὸς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον παιδαρίου νεωτέρου, ᾧ ὄνομα Δανιὴλ, καὶ ἀνεβόησε φωνῇ μεγάλῃ· Καθαρὸς ἐγὼ ἀπὸ τοῦ αἵματος ταύτης.» Καὶ ὁ μὲν Μιχαίας φησίν· «Οἶκος Ἰακὼβ παρώξυνε Πνεῦμα Κυρίου.» Καὶ διὰ τοῦ Ἰωὴλ ὁ Θεός φησι· «Καὶ ἔσται μετὰ ταῦτα, καὶ ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτά λέει ο Κύριος: «Κάνατε σχέδια χωρίς εμένα, και συνάψατε συμφωνίες όχι δια του Πνεύματός μου, για να προσθέσετε αμαρτίες πάνω στις αμαρτίες»· και πάλι: «Ακούστε αυτά: Δεν μίλησα από την αρχή στα κρυφά· όταν γίνονταν αυτά, ήμουν εκεί· και τώρα ο Κύριος με απέστειλε, και το Πνεύμα του». Και μετά από λίγο λέει τα εξής: «Και αυτή είναι η δική μου διαθήκη προς αυτούς, είπε ο Κύριος: το Πνεύμα μου, το οποίο βρίσκεται επάνω σου»· και πάλι, στη συνέχεια, προσθέτει λέγοντας: «Ούτε πρέσβης ούτε άγγελος, αλλά ο ίδιος ο Κύριος τους έσωσε, επειδή τους αγαπούσε και τους σπλαχνιζόταν· ο ίδιος τους λύτρωσε, τους ανέλαβε και τους ανύψωσε όλες τις ημέρες του αιώνα· αυτοί όμως απείθησαν και παρόξυναν το Άγιο Πνεύμα του, και στράφηκε εναντίον τους ως εχθρός». Ο Ιεζεκιήλ επίσης λέει τα εξής: «Και με ανέλαβε Πνεύμα, και με οδήγησε στη γη των Χαλδαίων, στην αιχμαλωσία, σε όραμα, μέσω του Πνεύματος του Θεού». Στο δε βιβλίο του Δανιήλ: «Ο Θεός εξήγειρε το άγιο Πνεύμα ενός νεαρού παιδιού, που ονομαζόταν Δανιήλ, και αναφώνησε με δυνατή φωνή: "Εγώ είμαι καθαρός από το αίμα αυτής"». Και ο μεν Μιχαίας λέει: «Ο οίκος του Ιακώβ παρόξυνε το Πνεύμα του Κυρίου». Και μέσω του Ιωήλ ο Θεός λέει: «Και μετά από αυτά θα συμβεί το εξής: θα εκχύσω από το Πνεύμα μου πάνω σε κάθε σάρκα».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Ἐπιστολαὶ τέσσαρες πρὸς Σεραπίωνα
Καὶ κοινῇ δὲ οἱ ἀπόστολοι ἐβόων οὕτως· «Δέσποτα, ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν, καὶ τὴν γῆν, καὶ τὴν θάλασσαν, καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς, ὁ τοῦ πατρὸς ἡμῶν διὰ Πνεύματος ἁγίου στόματος Δαβὶδ τοῦ παιδός σου εἰπών.» Καὶ ὁ Παῦλος, ἐν μὲν τῇ Ῥώμῃ γενόμενος, ἐπαῤῥησιάζετο τοῖς ἐλθοῦσι πρὸς αὐτὸν Ἰουδαίοις· «Καλῶς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐλάλησε διὰ Ἡσαΐου τοῦ προφήτου πρὸς τοὺς πατέρας ὑμῶν.» Τιμοθέῳ δὲ ἔγραφε· «Τὸ δὲ Πνεῦμα ῥητῶς λέγει, ὅτι ἐν ὑστέροις καιροῖς ἀποστήσονταί τινες τῆς ὑγιαινούσης πίστεως, προσέχοντες πνεύμασι πλάνης.» Διὸ καὶ ὅταν λέγηται ἔν τισι τὸ Πνεῦμα γενέσθαι, νοεῖται ὁ Λόγος ἐν αὐτῷ διδοὺς τὸ Πνεῦμα. Τῆς γοῦν προφητείας πληρουμένης, «Ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα,» ὁ Παῦλος ἔλεγε· «Κατὰ τὴν ἐπιχορηγίαν τοῦ Πνεύματος Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰς ἐμέ·» καὶ πρὸς Κορινθίους δὲ ἔγραφεν· «Ἢ δοκιμὴν ζητεῖτε τοῦ ἐν ἐμοὶ λαλοῦντος Χριστοῦ;» Εἰ δὲ Χριστὸς ἦν ὁ λαλῶν ἐν αὐτῷ, δῆλον, ὅτι Χριστοῦ ἦν τὸ Πνεῦμα τὸ λαλοῦν ἐν αὐτῷ· καὶ γὰρ τοῦ Χριστοῦ λαλοῦντος ἐν αὐτῷ ἐν ταῖς Πράξεσιν ἔλεγε πάλιν· «Καὶ νῦν ἰδοὺ δεδεμένος ἐγὼ τῷ Πνεύματι, πορεύομαι εἰς Ἱερουσαλὴμ, τὰ ἐν αὐτῇ συναντήσοντά μοι μὴ εἰδώς· πλὴν ὅτι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον κατὰ πόλιν διαμαρτύρεταί μοι λέγον, ὅτι δεσμὰ καὶ θλίψεις μένουσί με.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και όλοι μαζί οι απόστολοι αναφωνούσαν ως εξής: «Δέσποτα, εσύ που δημιούργησες τον ουρανό, τη γη, τη θάλασσα και όλα όσα υπάρχουν σε αυτά, εσύ που μίλησες μέσω του Αγίου Πνεύματος από το στόμα του πατέρα μας Δαβίδ, του δούλου σου». Και ο Παύλος, όταν βρέθηκε στη Ρώμη, μιλούσε με παρρησία στους Ιουδαίους που είχαν έλθει σε αυτόν: «Πολύ σωστά μίλησε το Άγιο Πνεύμα στους πατέρες σας μέσω του προφήτη Ησαΐα». Στον Τιμόθεο, εξάλλου, έγραφε: «Το δε Πνεύμα λέγει ρητώς ότι στους έσχατους καιρούς κάποιοι θα αποστατήσουν από την υγιαίνουσα πίστη, δίνοντας προσοχή σε πνεύματα πλάνης». Γι' αυτό, και όταν λέγεται ότι το Πνεύμα εισέρχεται σε κάποιους, εννοείται ότι ο Λόγος είναι αυτός που χορηγεί μέσα τους το Πνεύμα. Όταν, λοιπόν, εκπληρωνόταν η προφητεία, «Θα εκχύσω από το Πνεύμα μου σε κάθε σάρκα», ο Παύλος έλεγε: «Σύμφωνα με την επιχορήγηση του Πνεύματος του Ιησού Χριστού σε εμένα»· και προς τους Κορινθίους έγραφε: «Μήπως ζητάτε απόδειξη ότι ο Χριστός είναι αυτός που μιλάει μέσα μου;». Εάν δε ο Χριστός ήταν αυτός που μιλούσε μέσα του, είναι φανερό ότι το Πνεύμα που μιλούσε μέσα του ήταν του Χριστού. Διότι, ενώ ο Χριστός μιλούσε μέσα του, στις Πράξεις έλεγε πάλι: «Και τώρα, ιδού, εγώ, όντας δεμένος από το Πνεύμα, πορεύομαι στην Ιερουσαλήμ, χωρίς να γνωρίζω όσα πρόκειται να μου συμβούν εκεί· παρά μόνο ότι το Άγιο Πνεύμα με διαβεβαιώνει σε κάθε πόλη, λέγοντάς μου ότι με περιμένουν δεσμά και θλίψεις».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Κατὰ Ἀρειανῶν λόγος γ
τῆς γραφῆς ἔθος ἐχούσης λέγειν σάρκα τὸν ἄνθρωπον, ὡς διὰ Ἰωὴλ τοῦ προφήτου φησίν· «ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα» καὶ ὡς Δανιὴλ εἴρηκε τῷ Ἀστυάγει· «οὐ σέβομαι εἴδωλα χειροποίητα, ἀλλὰ τὸν ζῶντα θεὸν τὸν κτίσαντα τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ ἔχοντα πάσης σαρκὸς κυρείαν». σάρκα γὰρ καὶ οὗτος καὶ Ἰωὴλ τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος λέγουσιν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Καθώς η Γραφή έχει τη συνήθεια να αποκαλεί τον άνθρωπο «σάρκα», όπως λέει μέσω του προφήτη Ιωήλ: «θα εκχέω από το πνεύμα μου σε κάθε σάρκα», και όπως έχει πει ο Δανιήλ στον Αστυάγη: «δεν λατρεύω χειροποίητα είδωλα, αλλά τον ζωντανό Θεό που έκτισε τον ουρανό και τη γη και έχει την κυριότητα κάθε σάρκας». Διότι «σάρκα» ονομάζουν και αυτός και ο Ιωήλ το γένος των ανθρώπων.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Λόγος κατὰ πασῶν τῶν αἱρέσεων
Τούτων τοίνυν ἐξοστρακισθέντων καὶ ἐκβληθέντων ἐκ τοῦ Θείου χοροῦ, εἴπωμεν καὶ πρὸς Τοὺς τούτων ἀδελφοὺς τοὺς Πνευματομάχους τοὺς Τροπικοὺς, τοὺς λέγοντας τὸ Πνεῦμα εἶναι κτιστόν. Ὦ Τροπικὲ, οὐκ ἤκουσας τοῦ Δαβὶδ λέγοντος· «Τῷ Λόγῳ Κυρίου οἱ οὐρανοὶ ἐστερεώθησαν, καὶ τῷ Πνεύματι τοῦ στόματος αὐτοῦ πᾶσα ἡ δύναμις αὐτῶν;» Ἰδοὺ ἡ Τριὰς ἀδιαίρετος. Καὶ πάλιν ἐν τῇ κοσμοποιίᾳ διηγούμενος ὁ μέγας θεράπων Μωσῆς· «Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν· ἡ δὲ γῆ ἦν ἀόρατος καὶ ἀκατασκεύαστος, καὶ σκότος ἐπάνω τῆς ἀβύσσου, καὶ Πνεῦμα Θεοῦ ἐπεφέρετο ἐπάνω τοῦ ὕδατος.» Ὁμοίως καὶ ὁ μέγας Παῦλος λέγει· «Ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸ Πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ εἰς τὰς καρδίας ἡμῶν κράζον· Ἀββᾶ, ὁ Πατήρ.» Καὶ αὐτὸς ὁ Πατὴρ λέγει διὰ τοῦ μεγάλου προφήτου· «Ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα, καὶ προφητεύσουσι.» Καὶ αὐτὸς ὁ Κύριος, ἐλθὼν σῶσαι τὸ γένος ἡμῶν τῶν ἀνθρώπων αὐθεντικῇ φωνῇ εἶπεν· «Ἐγὼ ἐν τῷ Πατρὶ, καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοί·» καὶ, «Ἐγώ εἰμι ἡ ἀλήθεια·» καὶ, «Ἐὰν ἀπέλθω πρὸς τὸν Πατέρα μου, οὐκ ἀφήσω ὑμᾶς ὀρφανοὺς, ἀλλ᾽ ἀποστελῶ ὑμῖν τὸν Παράκλητον τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας.» Ἰδοὺ τὸ Πνεῦμα ἐν τῇ ἀληθείᾳ, ἡ ἀλήθεια ἐν τῷ Πατρί. Ἰδοὺ ἡ Τριὰς ἀδιαίρετος, τὸ τρίπλοκον σχοινίον, ἐν ᾧ τὰ δράγματα σφίγγοντες προσφέρομεν τῷ Πατρί. Καὶ οὗτοι οὖν σὺν τοῖς Ἀρειομανίταις ἀπώλοντο.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εφόσον, λοιπόν, αυτοί εξοστρακίστηκαν και εκδιώχθηκαν από τον Θείο χορό, ας απευθυνθούμε και προς τους αδελφούς τους, τους Πνευματομάχους Τροπικούς, οι οποίοι ισχυρίζονται ότι το Πνεύμα είναι κτιστό. Ω Τροπικέ, δεν άκουσες τον Δαβίδ να λέει: «Με τον Λόγο του Κυρίου στερεώθηκαν οι ουρανοί, και με το Πνεύμα του στόματός Του όλη η δύναμή τους;» Ιδού η Τριάδα αδιαίρετη. Και πάλι, κατά τη διήγηση της κοσμοποιίας, ο μέγας θεράπων Μωυσής λέει: «Στην αρχή δημιούργησε ο Θεός τον ουρανό και τη γη· η δε γη ήταν αόρατη και ακατασκεύαστη, και σκοτάδι υπήρχε πάνω από την άβυσσο, και το Πνεύμα του Θεού φερόταν πάνω από τα ύδατα.» Ομοίως και ο μέγας Παύλος λέει: «Εξαπέστειλε ο Θεός το Πνεύμα του Υιού Του στις καρδιές μας, το οποίο κράζει: Αββά, ο Πατήρ.» Και ο ίδιος ο Πατέρας λέει μέσω του μεγάλου προφήτη: «Θα εκχύσω από το Πνεύμα μου πάνω σε κάθε σάρκα, και θα προφητεύσουν.» Και ο ίδιος ο Κύριος, όταν ήλθε για να σώσει το ανθρώπινο γένος μας, είπε με αυθεντική φωνή: «Εγώ είμαι μέσα στον Πατέρα, και ο Πατέρας μέσα σε εμένα»· και, «Εγώ είμαι η αλήθεια»· και, «Εάν απέλθω προς τον Πατέρα μου, δεν θα σας αφήσω ορφανούς, αλλά θα σας αποστείλω τον Παράκλητο, το Πνεύμα της αλήθειας.» Ιδού το Πνεύμα μέσα στην αλήθεια, η αλήθεια μέσα στον Πατέρα. Ιδού η Τριάδα αδιαίρετη, το τρίπλοκο σχοινί, με το οποίο σφίγγοντας τα δεμάτια τα προσφέρουμε στον Πατέρα. Και αυτοί, λοιπόν, απωλέσθηκαν μαζί με τους Αρειομανίτες.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Μαρτυρίαι ἐκ τῶν γραφῶν
Ὅτι ὁ Πατὴρ Κύριον τὸν Υἱὸν καλεῖ, καὶ ὁ Ἀπόστολος τὸ Πνεῦμα καὶ Κύριον καὶ Θεὸν λέγει, ὡς καὶ τὸν Υἱόν. Λέγει γὰρ οὕτως· «Καὶ ἔσται μετὰ ταῦτα· Ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα, καὶ προφητεύσουσιν οἱ υἱοὶ ὑμῶν, καὶ αἱ θυγατέρες ὑμῶν, καὶ οἱ πρεσβύτεροι ὑμῶν ἐνύπνια ἐνυπνιασθήσονται, καὶ οἱ νεανίσκοι ὑμῶν ὁράσεις ὄψονται. Καί γε ἐπὶ τοὺς δούλους μου, καὶ ἐπὶ τὰς δούλας μου ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα, καὶ προφητεύσουσι, καὶ δώσω τέρατα ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω, καὶ σημεῖα ἐπὶ τῆς γῆς κάτω, αἷμα, καὶ πῦρ, καὶ ἀτμίδα καπνοῦ. Ὁ ἥλιος μεταστραφήσεται εἰς σκότος, καὶ ἡ σελήνη εἰς αἷμα, πρὶν ἐλθεῖν τὴν ἡμέραν Κυρίου, τὴν μεγάλην καὶ ἐπιφανῆ. Καὶ ἔσται, πᾶς ὃς ἂν ἐπικαλέσηται τὸ ὄνομα Κυρίου, σωθήσεται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ότι ο Πατέρας ονομάζει τον Υιό Κύριο, και ο Απόστολος αποκαλεί το Πνεύμα και Κύριο και Θεό, όπως ακριβώς και τον Υιό. Διότι λέγει τα εξής: «Και θα συμβεί μετά από αυτά: Θα εκχύσω από το Πνεύμα μου επάνω σε κάθε σάρκα, και θα προφητεύσουν οι υιοί σας και οι θυγατέρες σας, και οι πρεσβύτεροί σας θα δουν ενύπνια, και οι νεανίσκοι σας θα δουν οράματα. Ακόμη και στους δούλους μου και στις δούλες μου, εκείνες τις ημέρες, θα εκχύσω από το Πνεύμα μου επάνω σε κάθε σάρκα, και θα προφητεύσουν, και θα δώσω τέρατα ψηλά στον ουρανό, και σημεία κάτω στη γη, αίμα, και πυρ, και ατμό καπνού. Ο ήλιος θα μεταστραφεί σε σκοτάδι, και η σελήνη σε αίμα, προτού έλθει η ημέρα του Κυρίου, η μεγάλη και επιφανής. Και θα συμβεί, καθένας ο οποίος θα επικαλεστεί το όνομα του Κυρίου, θα σωθεί».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Περὶ τῆς ἁγίας τριάδος
Ἀνόμ. Καὶ τὸ Πνεῦμα ἐκ τῆς ὑποστάσεως λέγεις; Ὀρθ. Ἐπεὶ πόθεν; Ἀνόμ. Ποῦ γέγραπται, ὅτι τὰ μὲν ἐκ τῆς ἐντολῆς, τὰ δὲ ἐκ τῆς ὑποστάσεως; Ὀρθ. Ὁ Δαβὶδ λέγει περὶ τῶν ἐκ τῆς ἐντολῆς· «Αἰνεῖτε τὸν Κύριον ἐκ τῶν οὐρανῶν, αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν τοῖς ὑψίστοις, αἰνεῖτε αὐτὸν, πάντες οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ, αἰνεῖτε αὐτὸν, πᾶσαι αἱ δυνάμεις αὐτοῦ, αἰνεῖτε αὐτὸν, ἥλιος καὶ σελήνη, αἰνεῖτε αὐτὸν, πάντα τὰ ἄστρα καὶ τὸ φῶς. Ὅτι αὐτὸς εἶπε, καὶ ἐγενήθησαν· αὐτὸς ἐνετείλατο, καὶ ἐκτίσθησαν.» Περὶ δὲ τῆς γεννήσεως τοῦ Υἱοῦ γέγραπται· «Ἐκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησά σε·» καὶ περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, «Ἐν ταῖς ἐσχάταις ἡμέραις ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα·» καὶ ἐν ἄλλοις· «Πνεῦμα γὰρ παρ᾽ ἐμοῦ ἐκπορεύεται·» καὶ ἐν ἄλλοις· «Τῷ Λόγῳ Κυρίου οἱ οὐρανοὶ ἐστερεώθησαν, καὶ τῷ Πνεύματι τοῦ στόματος αὐτοῦ πᾶσα ἡ δύναμις αὐτῶν.» Ἀνόμ. Ἐκ γαστρὸς εἶπε καὶ στόματος, οὐκ ἐξ ὑποστάσεως. Ὀρθ. Ἐπὶ Θεοῦ ὅταν λέγωνται μέλη ἢ μέρη, ἀνθρωποπαθῶς μὲν λέγονται, θεοπρεπῶς δὲ νοοῦνται· εἰ δὲ μὴ, ποίαν γαστέρα σωματικὴν ἐπὶ Θεοῦ ἔχομεν νοῆσαι; Ἐγὼ, γαστέρα ἀκούων, τὸ γεννητικὸν τῆς φύσεως νοῶ, καὶ στόμα τὸ διδακτικόν· καὶ γὰρ καὶ ἐπὶ ἀνθρώπων ἔστιν ὅτε κέχρηται ἡ Γραφὴ ταύτῃ τῇ συνηθείᾳ, ὡς ὅταν λέγῃ· «Ἀπὸ τοῦ φόβου σου, Κύριε, ἐν γαστρὶ ἐλάβομεν, καὶ ἐτέκομεν πνεῦμα σωτηρίας ἐπὶ τῆς γῆς.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ανομ. Και το Πνεύμα λες ότι προέρχεται από την υπόσταση; Ορθ. Από πού αλλού; Ανομ. Πού είναι γραμμένο ότι κάποια προέρχονται από την εντολή και άλλα από την υπόσταση; Ορθ. Ο Δαβίδ λέει για εκείνα που προέρχονται από την εντολή: «Αινείτε τον Κύριο από τους ουρανούς, αινείτε τον στα ύψιστα, αινείτε τον όλοι οι άγγελοί του, αινείτε τον όλες οι δυνάμεις του, αινείτε τον ο ήλιος και η σελήνη, αινείτε τον όλα τα άστρα και το φως. Διότι αυτός είπε και έγιναν· αυτός έδωσε εντολή και δημιουργήθηκαν». Σχετικά δε με τη γέννηση του Υιού είναι γραμμένο: «Από τη γαστέρα, πριν από τον εωσφόρο, σε γέννησα»· και για το άγιο Πνεύμα: «Στις έσχατες ημέρες θα εκχέω από το Πνεύμα μου σε κάθε σάρκα»· και αλλού: «Διότι Πνεύμα από εμένα εκπορεύεται»· και αλλού: «Με τον Λόγο του Κυρίου στερεώθηκαν οι ουρανοί, και με το Πνεύμα του στόματός του όλη η δύναμή τους». Ανομ. Για γαστέρα μίλησε και για στόμα, όχι για υπόσταση. Ορθ. Προκειμένου περί του Θεού, όταν αναφέρονται μέλη ή μέρη, λέγονται μεν ανθρωποπαθώς, νοούνται όμως θεοπρεπώς· διαφορετικά, ποια σωματική γαστέρα θα μπορούσαμε να νοήσουμε στον Θεό; Εγώ, ακούγοντας για γαστέρα, κατανοώ το γεννητικό γνώρισμα της φύσεως, και ακούγοντας για στόμα, το διδακτικό· διότι ακόμη και στους ανθρώπους υπάρχουν περιπτώσεις όπου η Γραφή ακολουθεί αυτήν τη συνήθεια, όπως όταν λέει: «Από τον φόβο σου, Κύριε, συλλάβαμε στη γαστέρα και γεννήσαμε πνεύμα σωτηρίας πάνω στη γη».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Εἰς τὴν ἀρχὴν τῶν Παροιμιῶν
Οἷον, ὡς παρὰ Παύλου μεμαθήκαμεν, οἱ ἐν Κορίνθῳ νήπιοι ἦσαν· διόπερ καὶ γάλακτος ἔτι ἐδέοντο, τῆς εἰσαγωγικῆς καὶ ἁπλουστέρας τοῦ Εὐαγγελίου διδασκαλίας, μήπω δυνάμενοι περικρατεῖν στερεᾶς τροφῆς τῆς ἐν δόγμασι. Νεανίσκος δὲ κατὰ ψυχήν ἐστιν ὁ πᾶσι τοῖς μέρεσι τῆς ἀρετῆς κατηρτισμένος πρὸς τὸ τέλειον, ὁ τῷ πνεύματι ζέων, ὁ σφριγῶν πρὸς τὰς πράξεις τῆς εὐσεβείας, καὶ ἀκμάζων πρὸς πᾶσαν εὐτονίαν ἀγαθῶν ἔργων· ὃν καὶ βιαστὴν τὸ Εὐαγγέλιον λέγει, δυνάμενον διαρπάσαι τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν· ὃν καὶ εἰς τοὺς ὕμνους, ὡς ἐπιτήδειον, τὸ ἅγιον Πνεῦμα παραλαμβάνει· Νεανίσκοι γὰρ, φησὶ, καὶ παρθένοι αἰνεσάτωσαν τὸ ὄνομα Κυρίου. Καὶ ἐν τῷ Ἰωὴλ ἐπαγγελίας ἔχουσι οἱ νεανίσκοι ὁράσεις ὄψεσθαι. Πρεσβύτερος δὲ κατὰ ψυχὴν ὁ τετελειωμένος κατὰ τὴν φρόνησιν· ὁποῖος ἦν Δανιὴλ, ἐν νεαρῷ τῷ σώματι τὸ ἐκ τῆς συνέσεως σεμνὸν πολιᾶς πάσης αἰδεσιμώτερον ὑποφαίνων. Διό φασι πρὸς αὐτὸν ἐκεῖνοι οἱ πλήρεις ἡμερῶν πονηρῶν· Δεῦρο, κάθισον ἐν μέσῳ ἡμῶν, καὶ ἀπάγγειλον ἡμῖν, ὅτι σοι ἔδωκεν ὁ Θεὸς τὸ πρεσβυτέριον. Οὐκοῦν καὶ ἐνταῦθα παῖδα νέον φησὶ τὸν διὰ τοῦ λουτροῦ τῆς παλιγγενεσίας ἀναγεννηθέντα, καὶ τραφέντα, καὶ γενόμενον ὡς παιδίον, καὶ διὰ τῆς τοιαύτης καταστάσεως εὔθετον ὄντα τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Για παράδειγμα, όπως έχουμε διδαχθεί από τον Παύλο, οι πιστοί στην Κόρινθο ήταν νήπιοι· γι' αυτό και είχαν ακόμη ανάγκη από γάλα, δηλαδή από την εισαγωγική και απλούστερη διδασκαλία του Ευαγγελίου, αφού δεν μπορούσαν ακόμη να αφομοιώσουν τη στερεά τροφή των δογμάτων. Νεανίσκος πάλι κατά την ψυχή είναι εκείνος που έχει καταρτιστεί σε όλα τα μέρη της αρετής προς την τελειότητα, εκείνος που φλέγεται στο πνεύμα, που σφύζει από ζωντάνια για τις πράξεις της ευσέβειας και ακμάζει με κάθε ευρωστία για καλά έργα· αυτόν που και το Ευαγγέλιο ονομάζει βιαστή, ο οποίος έχει τη δύναμη να αρπάξει τη βασιλεία των ουρανών· αυτόν που το Άγιο Πνεύμα, ως κατάλληλο, τον προσλαμβάνει και στους ύμνους· διότι λέει: «Νεανίσκοι και παρθένοι ας αινέσουν το όνομα του Κυρίου». Και στον Ιωήλ οι νεανίσκοι έχουν την επαγγελία ότι θα δουν οράσεις. Πρεσβύτερος, εξάλλου, κατά την ψυχή είναι εκείνος που έχει τελειωθεί ως προς τη φρόνηση· τέτοιος ήταν ο Δανιήλ, ο οποίος μέσα σε νεαρό σώμα φανέρωνε τη σεμνότητα που πηγάζει από τη σύνεση και είναι πιο σεβαστή από κάθε λευκή τρίχα γήρατος. Γι' αυτό του λένε εκείνοι που ήταν πλήρεις από πονηρές ημέρες: «Έλα, κάθισε ανάμεσά μας και ανάγγειλέ μας, διότι ο Θεός σου έδωσε το πρεσβυτέριο». Επομένως, και εδώ ονομάζει νέο παιδί εκείνον που αναγεννήθηκε μέσω του λουτρού της παλιγγενεσίας, ανατράφηκε και έγινε σαν παιδί, και ο οποίος, εξαιτίας ακριβώς αυτής της καταστάσεως, είναι κατάλληλος για τη βασιλεία των ουρανών.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Ὅροι κατὰ πλάτος
Κεφάλ. Αʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Καὶ προσελθὼν αὐτῷ ὁ πειράζων εἶπεν· Εἰ Υἱὸς εἶ τοῦ Θεοῦ, εἰπὲ, ἵνα οἱ λίθοι οὗτοι ἄρτοι γένωνται. Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπε· Γέγραπται· Οὐκ ἐπ᾽ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος, ἀλλ᾽ ἐπὶ παντὶ ῥήματι ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος Θεοῦ. ΠΡΑΞΕΙΣ. Καὶ ἐπλήσθησαν ἅπαντες Πνεύματος ἁγίου, καὶ ἤρξαντο λαλεῖν ἑτέραις γλώσσαις, καθὼς τὸ Πνεῦμα ἐδίδου αὐτοῖς ἀποφθέγγεσθαι ... Ἐξίσταντο δὲ πάντες, καὶ διηπόρουν, ἄλλος πρὸς ἄλλον λέγοντες· Τί ἂν θέλοι εἶναι τοῦτο; Ἕτεροι δὲ χλευάζοντες ἔλεγον, ὅτι Γλεύκους μεμεστωμένοι εἰσίν. Σταθεὶς δὲ ὁ Πέτρος σὺν τοῖς ἕνδεκα, ἐπῆρε τὴν φωνὴν αὐτοῦ, καὶ ἀπεφθέγξατο αὐτοῖς· Ἄνδρες Ἰουδαῖοι, καὶ οἱ κατοικοῦντες Ἱερουσαλὴμ ἅπαντες, τοῦτο ὑμῖν γνωστὸν ἔστω, καὶ ἐνωτίσασθε τὰ ῥήματά μου. Οὐ γὰρ, ὡς ὑμεῖς ὑπολαμβάνετε, οὗτοι μεθύουσιν· ἔστι γὰρ ὥρα τρίτη τῆς ἡμέρας· ἀλλὰ τοῦτό ἐστι τὸ εἰρημένον διὰ τοῦ προφήτου Ἰωήλ· Καὶ ἔσται ἐν ταῖς ἐσχάταις ἡμέραις, λέγει ὁ Θεὸς, ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα, καὶ προφητεύσουσι, καὶ τὰ ἑξῆς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Κεφάλαιο Α΄. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Και αφού τον πλησίασε ο πειράζων, είπε: Αν είσαι Υιός του Θεού, πες να γίνουν άρτοι αυτοί οι λίθοι. Εκείνος δε αποκρινόμενος είπε: Είναι γραμμένο: Δεν θα ζήσει ο άνθρωπος μόνο με άρτο, αλλά με κάθε λόγο που εκπορεύεται από το στόμα του Θεού. ΠΡΑΞΕΙΣ. Και επλήσθησαν όλοι από Πνεύμα Άγιο, και άρχισαν να μιλούν σε άλλες γλώσσες, καθώς το Πνεύμα τους έδινε την ικανότητα να αποφθέγγονται... Εξίσταντο δε όλοι, και απορούσαν, λέγοντας ο ένας προς τον άλλον: Τι άραγε να σημαίνει αυτό; Άλλοι όμως χλευάζοντας έλεγαν ότι είναι γεμάτοι από γλεύκος. Αφού στάθηκε δε ο Πέτρος μαζί με τους έντεκα, ύψωσε τη φωνή του και τους απευθύνθηκε: Άνδρες Ιουδαίοι, και όλοι εσείς που κατοικείτε στην Ιερουσαλήμ, αυτό ας σας γίνει γνωστό, και δώστε προσοχή στα λόγιά μου. Διότι αυτοί δεν μεθούν, όπως εσείς υποθέτετε· επειδή είναι μόλις η τρίτη ώρα της ημέρας· αλλά αυτό είναι εκείνο που έχει ειπωθεί μέσω του προφήτη Ιωήλ: Και θα συμβεί κατά τις έσχατες ημέρες, λέει ο Θεός, να εκχύσω από το Πνεύμα μου επάνω σε κάθε σάρκα, και θα προφητεύσουν, και τα εξής.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Ἀνεπίγραφα ὁμιλιακὰ ἀποσπάσματα (Νόθα)
οὐκοῦν παραθέντες εἰς παράδειγμα βραχὺ τὸν ἐκ ψυχῆς καὶ σώματος ἄνθρωπον, ἀναπηδήσωμεν εἰς ἐννοίας τὰς ἐπὶ Χριστῷ· ἕνωσιν ἀληθῆ γενέσθαι φαμὲν προσλαβόντος τοῦ Λόγου τὸ ἀνθρώπινον· ἴδιον γὰρ ἐποιήσατο τὸ σῶμα τὸ ἐκ τῆς ἁγίας παρθένου, ἴδιον δὲ ὡσανεὶ λέγοιτο τυχὸν καὶ ἡμῶν ἑκάστου τὸ αὐτοῦ· καὶ τοῦτο οἶμαι δηλοῦν τὸ γενέσθαι σάρκα αὐτὸν, οὐ κατὰ τροπὴν ἢ μετάστασιν· ἄτρεπτος γὰρ ἡ θεία φύσις· ἀλλ᾽ ὅτι τῇ θείᾳ γραφῇ σύνηθές πως ἀεὶ καὶ ὅλον ἔσθ᾽ ὅτε τὸν ἄνθρωπον, τὸν ἐκ ψυχῆς δὴ λέγω καὶ σώματος, καὶ ὡς ἀπὸ μόνης καταδηλοῦν τῆς σαρκὸς, οἷόν ἐστι τό “Ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα.” ἕνα τοίνυν ὁμολογοῦμεν Υἱὸν, γεννηθέντα μὲν θεϊκῶς ἐκ Πατρὸς, καθὸ νοεῖται καὶ ἔστι Λόγος, ἀποτεχθέντα δὲ τὸν αὐτὸν ἐκ γυναικὸς κατὰ σάρκα· νοηθήσεται γὰρ οὕτω, κεκοινωνηκὼς αἵματος καὶ σαρκὸς παραπλησίως ἡμῖν, ἵνα διὰ τοῦ οἰκείου θανάτου καταργήσῃ τὸν διάβολον, οὗ “φθόνῳ θάνα- ”τος εἰς τὸν κόσμον εἰσῆλθε·” ῥίζα γὰρ ὥσπερ ζωῆς ὁ Χριστοῦ γέγονε θάνατος, καὶ φθορᾶς ἀναίρεσις, καὶ ἁμαρτίας ἀποτροπὴ καὶ πέρας ὀργῆς· γεγόναμεν ἐπάρατοι, καὶ ὑπὸ θανάτου δίκην ἐν Ἀδὰμ, ἀλλὰ κεχρημάτικεν ὁ Λόγος, ὁ μὴ εἰδὼς ἁμαρτίαν, υἱὸς Ἀδὰμ, καὶ λέλυται δι᾽ αὐτοῦ τῆς τοῦ πρώτου παραβάσεως τὰ ἐγκλήματα· ὤφθη γὰρ ἡ ἀνθρώπου φύσις ἐν Χριστῷ ὑγιῶς ἔχουσα τὸ ἀπλημμελὲς, τοῦτο σέσωκε τοὺς ἐπὶ γῆς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επομένως, αφού παραθέσουμε ως σύντομο παράδειγμα τον άνθρωπο που αποτελείται από ψυχή και σώμα, ας υψωθούμε στις έννοιες που αφορούν τον Χριστό. Λέμε ότι έγινε αληθινή ένωση, καθώς ο Λόγος προσέλαβε την ανθρώπινη φύση. Διότι έκανε δικό Του το σώμα που προήλθε από την αγία Παρθένο, τόσο δικό Του όσο θα μπορούσε να πει κανείς για το σώμα του καθενός από εμάς. Και νομίζω ότι το να γίνει σάρκα δηλώνει αυτό ακριβώς, και όχι ότι υπέστη τροπή ή μεταβολή. Διότι η θεία φύση είναι άτρεπτη. Αλλά επειδή είναι κάπως σύνηθες στην Αγία Γραφή να δηλώνει ενίοτε ολόκληρο τον άνθρωπο, αυτόν δηλαδή που αποτελείται από ψυχή και σώμα, κάνοντας αναφορά μόνο στη σάρκα, όπως συμβαίνει στο χωρίο «Θα εκχύσω από το Πνεύμα μου σε κάθε σάρκα». Έναν λοιπόν Υιό ομολογούμε, ο Οποίος γεννήθηκε μεν θεϊκά από τον Πατέρα, καθόσον νοείται και είναι Λόγος, και ο Ίδιος γεννήθηκε δε από γυναίκα κατά σάρκα. Διότι έτσι θα νοηθεί, ότι μετείχε σε αίμα και σάρκα παρόμοια με εμάς, ώστε μέσω του δικού Του θανάτου να καταργήσει τον διάβολο, από τον φθόνο του οποίου «ο θάνατος εισήλθε στον κόσμο». Διότι ο θάνατος του Χριστού έγινε τρόπον τινά ρίζα ζωής, αναίρεση της φθοράς, αποτροπή της αμαρτίας και τέλος της οργής. Είχαμε γίνει επικατάρατοι και υπόδικοι στον θάνατο στο πρόσωπο του Αδάμ, αλλά ο Λόγος, ο Οποίος δεν γνώρισε αμαρτία, χρημάτισε υιός του Αδάμ, και δι' Αυτού λύθηκαν τα εγκλήματα της παράβασης του πρώτου ανθρώπου. Διότι η ανθρώπινη φύση στο πρόσωπο του Χριστού εμφανίστηκε να κατέχει υγιώς το αναμάρτητο, και αυτό είναι που έσωσε τους επί γης.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
καὶ ἦν μὲν ὄντως ἀκόλουθον μακρὸν ἐπὶ τούτοις ἀναπτύξαι λόγον, καὶ διὰ πλειόνων ἀδολεσχῆσαι, τὰς τῶν ἀνοσίων αἱρετικῶν ἀνατρέποντας ἀβουλίας· ἀρκούντως δὲ ἤδη διειληφότες περὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἐν τῷ περὶ τῆς ἁγίας Τριάδος βιβλίῳ, τὸ πολλὰ λέγειν ἔτι διά τοι τοῦτο παρήσομεν. <Καὶ ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο.> Εἰσβέβηκεν ἤδη καθαρῶς διὰ τούτου εἰς τὸν περὶ τῆς ἐνανθρωπήσεως λόγον. ὅτι γὰρ υἱὸς ἀνθρώπου γέγονέ τε καὶ κεχρημάτικεν ὁ Μονογενὴς, ἐξηγεῖται σαφῶς· σημαίνει γὰρ τοῦτο, καὶ ἕτερον οὐδὲν, τὸ σάρκα γενέσθαι τὸν Λόγον εἰπεῖν· ὅμοιον γὰρ ὡς εἰ καὶ γυμνότερον ἔφασκεν Ὁ Λόγος ἄνθρωπος ἐγένετο. ξένον δὲ πάλιν ἡμῖν ἢ ἀσύνηθες οὐδὲν οὕτω λέγων εἰσφέρει, πολλάκις τῆς θείας γραφῆς καὶ ἀπὸ μόνης τῆς σαρκὸς ὅλον ἀποκαλούσης τὸ ζῷον, κατὰ τὸ ἐν τῷ προφήτῃ κείμενον Ἰωήλ “Ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός ”μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα·” καὶ οὐ δήπου νομιοῦμεν ἀψύχῳ καὶ μόνῃ τῇ ἀνθρωπείᾳ σαρκὶ τὸ θεῖον χορηγηθήσεσθαι Πνεῦμα τὸν προφήτην εἰπεῖν· ἀμοιρήσει γὰρ οὕτω γελοιότητος οὐδαμῶς τὸ δηλούμενον, ἀλλ᾽ ἐκ μέρους τὸ ὅλον συλλαβὼν, ἀπὸ τῆς σαρκὸς ὀνομάζει τὸν ἄνθρωπον, ἔδει δὲ μᾶλλον οὕτω καὶ οὐχ ἑτέρως· καὶ διὰ ποίαν αἰτίαν, ἀναγκαῖον, ὡς ἔοικεν, εἰπεῖν. ἔστι τοίνυν λογικὸν μὲν, σύνθετον δὲ ὅμως ζῷον ὁ ἄνθρωπος, ἐκ ψυχῆς δηλονότι καὶ τῆς ἐπικήρου ταυτησὶ καὶ γηΐνης σαρκός.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και θα ήταν βεβαίως λογικό να αναπτύξουμε μακρύ λόγο για αυτά και να μιλήσουμε εκτενέστερα, ανατρέποντας τις ανοησίες των ανόσιων αιρετικών. Επειδή όμως έχουμε ήδη πραγματευθεί επαρκώς τα περί του Αγίου Πνεύματος στο βιβλίο περί της Αγίας Τριάδος, θα παραλείψουμε να πούμε περισσότερα για αυτό τον λόγο. <Και ο Λόγος σαρξ εγένετο.> Έχει ήδη εισέλθει καθαρά μέσω αυτού στον λόγο περί της ενανθρωπήσεως. Διότι εξηγεί σαφώς ότι ο Μονογενής έγινε και ονομάστηκε υιός ανθρώπου. Διότι το να πει ότι ο Λόγος έγινε σάρκα αυτό ακριβώς σημαίνει και τίποτε άλλο. Είναι σαν να έλεγε πιο απέριττα ότι ο Λόγος έγινε άνθρωπος. Λέγοντας δε αυτά, δεν μας εισάγει πάλι κάτι ξένο ή ασυνήθιστο, αφού πολλές φορές η θεία Γραφή από τη σάρκα και μόνο ονομάζει ολόκληρο το έμβιο ον, σύμφωνα με το χωρίο του προφήτη Ιωήλ: «Θα εκχέω από το Πνεύμα μου επί πάσαν σάρκα». Και βεβαίως δεν θα νομίσουμε ότι ο προφήτης εννοεί πως το θείο Πνεύμα πρόκειται να χορηγηθεί αποκλειστικά στην άψυχη ανθρώπινη σάρκα. Διότι έτσι το νόημα δεν θα στερούνταν καθόλου γελοιότητας, αλλά λαμβάνοντας το όλο από το μέρος, ονομάζει τον άνθρωπο από τη σάρκα, και έπρεπε μάλλον να εκφραστεί έτσι και όχι διαφορετικά. Και για ποιον λόγο συνέβη αυτό, είναι, καθώς φαίνεται, αναγκαίο να το πούμε. Ο άνθρωπος, λοιπόν, είναι ένα ον λογικό μεν, αλλά και σύνθετο, αποτελούμενο δηλαδή από ψυχή και από τούτη την φθαρτή και γήινη σάρκα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
Οὐκοῦν τὸ μὲν ὄντως ἀληθὲς, αὐτὸς ὁ πάντων ἴδρις ἴστω Θεός· χρὴ γὰρ οὐ περιεργότερον τοῖς ὑπὲρ ἡμᾶς προσβάλλειν ἀποτολμᾶν. πλὴν ὅσον ἔστιν ὡς ἐν εὐσεβέσιν ἰδεῖν λογισμοῖς, τοιοῦτόν τι περὶ ἡμᾶς συμβέβηκε γενέσθαι. γέγονε γὰρ ἐξ ἀρχῆς ἐν ἀφθαρσίᾳ τουτὶ τὸ λογικὸν ἐπὶ γῆς ζῷον, τουτέστιν ὁ ἄνθρωπος. αἴτιον δὲ τῆς ἀφθαρσίας αὐτῷ καὶ τῆς εἰς ἅπασαν ἀρετὴν διαμονῆς, τὸ ἐνοικεῖσθαι παρὰ Θεοῦ Πνεῦμα διεφαίνετο. “ἐνεφύσησε γὰρ εἰς τὸ πρόσωπον ”αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς,” καθὰ γέγραπται. ἀλλ᾽ ἐξ ἀπάτης τῆς ἀρχαίας ἐκείνης ἀπονεύσας εἰς ἁμαρτίαν, εἶτα κατὰ βραχὺ διὰ τῶν ἐφεξῆς πολλὴν εἰς τοῦτο λαβὼν τὴν ἐπίδοσιν, ὁμοῦ τοῖς ἄλλοις ἀγαθοῖς καὶ τὴν τοῦ Πνεύματος ὑπομένει ζημίαν, γέγονέ τε οὕτω λοιπὸν οὐχ ὑπὸ μόνην τὴν φθορὰν, ἀλλὰ καὶ πρὸς πᾶσαν εὔκολος ἁμαρτίαν. ἐπειδὴ δὲ ὁ πάντων γενεσιουργὸς “ἀνακεφαλαιώσασθαι τὰ πάντα ἐν τῷ Χριστῷ,” καλῶς γε σφόδρα ποιῶν ἐβουλεύσατο, καὶ ἀνακομίσαι πάλιν εἰς τὸ ἀρχαῖον ἠθέλησε τὴν τοῦ ἀνθρώπου φύσιν, ἐπαγγέλλεται μετὰ τῶν ἄλλων ἐπιδώσειν αὖθις αὐτῇ καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον· οὐ γὰρ ἦν ἑτέρως εἰς ἀκλόνητον στάσιν τῶν ἀγαθῶν ἀναδραμεῖν. ὁρίζει τοιγαροῦν τῆς ἐφ᾽ ἡμᾶς τοῦ Πνεύματος καθόδου τὸν καιρὸν, καὶ ἐπαγγέλλεται λέγων “Ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις· ταῖς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν δηλαδή· ”ἐκχέω· ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου, δηλαδή· ἐπὶ πᾶσαν σάρκα.”
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επομένως, την απόλυτη αλήθεια ας την γνωρίζει ο ίδιος ο Θεός, ο οποίος γνωρίζει τα πάντα· διότι δεν πρέπει να αποτολμούμε με υπερβολική περιέργεια να προσεγγίζουμε τα υπέρτερα από εμάς. Πλην όμως, στον βαθμό που είναι δυνατόν να το εξετάσει κανείς με ευσεβείς λογισμούς, κάτι τέτοιο συνέβη σε εμάς. Διότι αυτό το λογικό ον πάνω στη γη, δηλαδή ο άνθρωπος, δημιουργήθηκε εξαρχής εν αφθαρσία. Και ως αίτιο της αφθαρσίας του και της παραμονής του σε κάθε αρετή αναδεικνυόταν η ενοίκηση σε αυτόν του Πνεύματος από τον Θεό. «Διότι εμφύσησε στο πρόσωπό του πνοή ζωής», όπως είναι γραμμένο. Αλλά, έχοντας αποκλίνει προς την αμαρτία εξαιτίας εκείνης της αρχαίας απάτης, και έπειτα λίγο-λίγο λαμβάνοντας μεγάλη ροπή προς αυτήν στα μετέπειτα, μαζί με τα άλλα αγαθά υπέστη και την απώλεια του Πνεύματος, και έτσι λοιπόν δεν βρέθηκε μόνο υποκείμενος στη φθορά, αλλά έγινε και επιρρεπής προς κάθε αμαρτία. Επειδή όμως ο Δημιουργός των πάντων αποφάσισε, πράττοντας άριστα, «να ανακεφαλαιώσει τα πάντα εν τω Χριστώ», και θέλησε να επαναφέρει την ανθρώπινη φύση στην αρχαία της κατάσταση, υπόσχεται, μαζί με τα άλλα, να χορηγήσει ξανά σε αυτήν και το Άγιο Πνεύμα· διότι δεν ήταν δυνατόν να επανέλθει με διαφορετικό τρόπο στην ακλόνητη κατάσταση των αγαθών. Καθορίζει λοιπόν τον καιρό της καθόδου του Πνεύματος σε εμάς, και δίνει την εξής υπόσχεση λέγοντας: «Εκείνες τις ημέρες (τις ημέρες του Σωτήρα μας, δηλαδή) θα εκχέω (από το Πνεύμα μου, δηλαδή) επί πάσαν σάρκα».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
οὐκοῦν ὅτι παρέσται καὶ βοηθήσει διὰ τοῦ Πνεύματος τοῖς πιστεύουσιν εἰς αὐτὸν, οὐδὲν ἧττον ἐπαγγέλλεται, κἂν εἰς αὐτοὺς ἀναβαίνῃ τοὺς οὐρανοὺς, μετὰ τὴν ἐκ νεκρῶν ἀναβίωσιν, “νῦν ”ἐμφανισθήσεσθαι τῷ προσώπῳ τοῦ Θεοῦ ὑπὲρ ἡμῶν,” κατὰ τὴν τοῦ Παύλου φωνήν. <Ἔτι μικρὸν καὶ ὁ κόσμος με οὐκέτι θεωρεῖ, ὑμεῖς δὲ θεωρεῖτέ με, ὅτι ἐγὼ ζῶ, καὶ ὑμεῖς ζήσεσθε.> Ἐπὶ θύραις ὄντος τοῦ πάθους, καὶ τὸν τῆς ἀναλήψεως καιρὸν συνεισάγοντος, ἄποπτος ἔσεσθαι τῷ κόσμῳ φησὶ, τουτέστι, τοῖς τῶν θείων προτιμήσασιν ἀγαθῶν τὴν τῶν προσκαίρων ἀπόλαυσιν, καὶ τῶν οὐρανίων τὰ ἐπίγεια ποιουμένοις ἐν ἀμείνοσι. καὶ τοῖς μὲν ἤδη προειρημένοις ἀδελφήν τε καὶ σύνδρομον τὴν διάνοιαν ἐξυφαίνοντες, ἐροῦμεν εὐλόγως, ὅτι τὸν μὲν παράκλητον, τουτέστι, τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, δέδωκεν ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ, δι᾽ Υἱοῦ δηλονότι· πάντα γὰρ δι᾽ αὐτοῦ παρὰ Πατρός. ἐλήλυθε γεμὴν, οὐκ ἐπὶ πάντας ἀδιακρίτως, πονηρούς τε καὶ ἀγαθοὺς, ἀλλ᾽ ἐφ᾽ οὓς ἦν αὐτῷ βαδιεῖσθαι πρέπον. ὅσον μὲν γὰρ ἧκεν εἰς τὴν τοῦ διδόντος πλουσιωτάτην τε καὶ ἄφθονον χάριν, οὐδεὶς ἔμεινεν ἀμέτοχος τῶν ἐπὶ τῆς γῆς· “Ἐκχεῶ γὰρ, φησὶν ἐν προφήταις, ἀπὸ ”τοῦ πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα·” ἕκαστος γεμὴν ἑαυτῷ παραίτιος γίνεται τοῦ κεκτῆσθαι τὸ θεόσδοτον ἀγαθὸν, ἢ καὶ μηδόλως ἑλεῖν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επομένως, το ότι θα παρίσταται και θα βοηθά μέσω του Πνεύματος όσους πιστεύουν σε αυτόν, το υπόσχεται εξίσου, ακόμη και αν ανεβαίνει στους ίδιους τους ουρανούς, μετά την ανάσταση από τους νεκρούς, για να «εμφανιστεί τώρα ενώπιον του προσώπου του Θεού υπέρ ημών», σύμφωνα με τον λόγο του Παύλου. <Ακόμη λίγο και ο κόσμος δεν με βλέπει πλέον, εσείς όμως με βλέπετε, διότι εγώ ζω, και εσείς θα ζήσετε.> Καθώς το πάθος βρισκόταν προ των πυλών και εισήγαγε μαζί τον καιρό της αναλήψεως, λέει ότι θα γίνει αόρατος στον κόσμο, δηλαδή σε εκείνους που προτίμησαν την απόλαυση των πρόσκαιρων πραγμάτων αντί για τα θεία αγαθά, και θεώρησαν τα επίγεια ανώτερα από τα επουράνια. Και συνυφαίνοντας ένα νόημα αδελφό και παράλληλο με τα όσα έχουν ήδη προειπωθεί, θα πούμε ευλόγως ότι τον Παράκλητο, δηλαδή το Άγιο Πνεύμα, τον έδωσε ο Θεός και Πατέρας, προφανώς μέσω του Υιού· διότι τα πάντα προέρχονται από τον Πατέρα μέσω αυτού. Ήρθε όμως, όχι σε όλους αδιακρίτως, σε πονηρούς και αγαθούς, αλλά σε εκείνους στους οποίους ταίριαζε να μεταβεί. Διότι, όσον αφορά την πλουσιότατη και άφθονη χάρη αυτού που τη δωρίζει, κανείς από όσους βρίσκονται στη γη δεν έμεινε αμέτοχος· «Διότι θα εκχέω», λέει στους προφήτες, «από το πνεύμα μου σε κάθε σάρκα»· ωστόσο ο καθένας γίνεται ο ίδιος αίτιος για τον εαυτό του είτε για να αποκτήσει το θεόσδοτο αγαθό είτε για να μην το λάβει καθόλου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
Ἐπηγγείλατο μὲν γὰρ καταπέμψειν ἡμῖν ἐξ οὐρανοῦ τὸν Παράκλητον, ὅταν ἄνω γένηται παρὰ τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ, ὃ δὴ καὶ πέπραχεν ἀποδημήσας πρὸς τὸν Πατέρα, καὶ δαψιλεστάτην τοῖς ἐθέλουσιν ἑλεῖν τὴν τοῦ Πνεύματος ἔκχυσιν ἐπιδούς· ἕλοι δ᾽ ἄν τις αὐτὸ διὰ πίστεως δηλονότι τῆς εἰς αὐτὸν, καὶ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος· ἐπληροῦτο δὲ τότε τὸ διὰ τῆς τοῦ προφήτου φωνῆς εἰρημένον, ὅτι “ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ ”Πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα.” ἀλλ᾽ ἔδει τοῦ Πνεύματος χορηγὸν καὶ τῷ Πατρὶ συνδοτῆρα φαίνεσθαι τὸν Υἱὸν, ἔδει συνιέναι τοὺς πιστεύοντας εἰς αὐτὸν, ὅτι περ αὐτός ἐστιν ἡ τοῦ Πατρὸς δύναμις, ἡ τόδε τὸ σύμπαν δημιουργήσασα, καὶ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι παρενεγκοῦσα τὸν ἄνθρωπον. ἦν μὲν γὰρ ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ διὰ τοῦ ἰδίου Λόγου τὸ ἐν ἀρχαῖς χοῦν μὲν λαβὼν ἀπὸ τῆς γῆς, καθὰ γέγραπται, διαπλάσας δὲ τὸ ζῷον, φημὶ δὴ τὸν ἄνθρωπον, ψυχώσας τε καθὼς οἶδεν αὐτὸς καὶ τῇ τοῦ ἰδίου Πνεύματος μετουσίᾳ καταφαιδρύνας αὐτόν· “ἐνεφύσησε γὰρ εἰς τὸ πρόσωπον ”αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς,” καθὰ γέγραπται. ἐπειδὴ δὲ συνέβη πεσεῖν ἐκ παρακοῆς εἰς τὸν θάνατον, καὶ τῆς ἀρχαίας ἐκείνης διολισθῆσαι τιμῆς τὸν ἄνθρωπον, ἀνέκτισεν πάλιν αὐτὸν ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ καὶ εἰς καινότητα ζωῆς ἀνεκόμισε δι᾽ Υἱοῦ, καθάπερ ἐν ἀρχῇ· ἀνεκόμισε δὲ πῶς ὁ Υἱός;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι υποσχέθηκε να καταπέμψει σε εμάς από τον ουρανό τον Παράκλητο, όταν ανεβεί επάνω κοντά στον Θεό και Πατέρα, πράγμα που βέβαια έπραξε όταν αναχώρησε προς τον Πατέρα, προσφέροντας πλουσιότατη την έκχυση του Πνεύματος σε όσους θέλουν να τη λάβουν. Και μπορεί να τη λάβει κανείς προφανώς μέσω της πίστεως σε αυτόν και του αγίου βαπτίσματος. Εκπληρωνόταν δε τότε αυτό που είχε ειπωθεί δια της φωνής του προφήτη, ότι «θα εκχέω από το Πνεύμα μου επί πάσαν σάρκα». Αλλά έπρεπε ο Υιός να φανεί χορηγός του Πνεύματος και συνδοτήρας με τον Πατέρα, έπρεπε να κατανοήσουν όσοι πιστεύουν σε αυτόν, ότι ακριβώς αυτός είναι η δύναμη του Πατέρα, η οποία δημιούργησε το σύμπαν, και έφερε τον άνθρωπο από το μη ον στο είναι. Διότι ο Θεός και Πατέρας, δια του ιδίου του Λόγου του, στην αρχή, αφού έλαβε χώμα από τη γη, όπως είναι γραμμένο, έπλασε το έμβιο ον, εννοώ βέβαια τον άνθρωπο, του έδωσε ψυχή όπως ο ίδιος γνωρίζει και τον ελαμπρύνε με τη μετοχή στο δικό του Πνεύμα· «διότι εμφύσησε στο πρόσωπό του πνοή ζωής», όπως είναι γραμμένο. Επειδή όμως συνέβη να πέσει ο άνθρωπος από παρακοή στον θάνατο, και να γλιστρήσει από εκείνη την αρχαία τιμή, τον έκτισε πάλι ο Θεός και Πατέρας και τον επανέφερε σε καινότητα ζωής δια του Υιού, όπως ακριβώς στην αρχή· αλλά πώς τον επανέφερε ο Υιός;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸν Λουκᾶν (ἐν ταῖς σειραῖς)
ΚΕΦΑΛ. Δʹ. <Ἰησοῦς δὲ Πνεύματος ἁγίου πλήρης ὑπέστρεψεν ἀπὸ τοῦ Ἰορδάνου.> (A f. 72, C f. 112 b, H f. 218) Ἐνταῦθά μοι βλέπε τὴν τοῦ ἀνθρώπου φύσιν, ὡς ἐν ἀπαρχῇ τῷ Χριστῷ τῇ τοῦ ἁγίου Πνεύματος χάριτι κατακεχρισμένην, καὶ ταῖς ἀνωτάτω τιμαῖς ἐστεφανωμένην. Πάλαι μὲν γὰρ ὑπισχνεῖτο λέγων ὁ τῶν ὅλων Θεὸς, ὅτι «Ἔσται ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός [cod, C mendose Πατρός] μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα.» Πεπλήρωται δὲ εἰς ἡμᾶς ὡς ἐν πρώτῳ Χριστῷ τὸ ἐπηγγελμένον· καὶ περὶ μὲν τῶν ἀρχαιοτέρων, ἀκαθέκτως ἐκκεκλικότων εἰς φιλοσαρκίαν, ἔφη που Θεός· «Οὐ μὴ καταμείνῃ τὸ Πνεῦμά μου ἐν τοῖς ἀνθρώποις τούτοις, διὰ τὸ εἶναι αὐτοὺς σάρκα·» ἐπειδὴ δὲ πάντα γέγονεν ἐν Χριστῷ καινὰ, καὶ τὴν διὰ Πνεύματός τε καὶ ὕδατος ἀναγέννησιν πεπλουτήκαμεν, χρηματίζομεν δὲ οὐκέτι σαρκὸς καὶ αἵματος τέκνα, Πατέρα δὲ μᾶλλον καλοῦμεν τὸν Θεὸν, ταύτῃτοι καὶ μάλα εἰκότως ὡς τετιμημένοι λοιπὸν, καὶ τὸ λαμπρὸν ἔχοντες τῆς υἱοθεσίας καύχημα, θείας φύσεως γεγόναμεν κοινωνοὶ διὰ μετοχῆς τοῦ ἁγίου Πνεύματος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ'. «Ο Ιησούς, πλήρης Αγίου Πνεύματος, επέστρεψε από τον Ιορδάνη». (A f. 72, C f. 112 b, H f. 218) Εδώ, δες την ανθρώπινη φύση, η οποία, με απαρχή τον Χριστό, έχει χριστεί με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος και έχει στεφανωθεί με τις ύψιστες τιμές. Διότι παλαιότερα ο Θεός των όλων υποσχόταν λέγοντας: «Θα συμβεί εκείνες τις ημέρες, θα εκχέω από το Πνεύμα μου [ο κώδικας C αναφέρει εσφαλμένα Πατρός] σε κάθε σάρκα». Και έχει εκπληρωθεί σε εμάς αυτό που υποσχέθηκε, έχοντας ως αρχή τον Χριστό. Και για τους παλαιότερους, οι οποίοι είχαν εκτραπεί ασταμάτητα προς τη φιλοσαρκία, είπε κάπου ο Θεός: «Δεν θα παραμείνει το Πνεύμα μου στους ανθρώπους αυτούς, επειδή είναι σάρκα». Επειδή όμως τα πάντα έχουν γίνει νέα εν Χριστώ, και έχουμε πλουτίσει με την αναγέννηση μέσω του Πνεύματος και του ύδατος, και δεν ονομαζόμαστε πλέον τέκνα σαρκός και αίματος, αλλά μάλλον αποκαλούμε τον Θεό Πατέρα, για αυτόν ακριβώς τον λόγο, πολύ εύλογα, εφόσον έχουμε πλέον τιμηθεί και κατέχουμε το λαμπρό καύχημα της υιοθεσίας, γίναμε κοινωνοί της θείας φύσεως μέσω της μετοχής του Αγίου Πνεύματος.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τοὺς δώδεκα προφήτας
τοιγάρτοι καὶ πεπλουτήκαμεν, ὡς ἐν ἐλπίδι βεβαίᾳ, ζωήν τε καὶ δόξαν καὶ τὴν εἰς μακραίωνα βίον ἐν ἁγιασμῷ καὶ ὁσιότητι πολιτείαν. <Καὶ ἔσται μετὰ ταῦτα, ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα, καὶ προφητεύσουσιν οἱ υἱοὶ ὑμῶν καὶ αἱ θυγατέρες ὑμῶν, καὶ οἱ πρεσβύτεροι ὑμῶν ἐνύπνια ἐνυπνιασθήσονται, καὶ οἱ νεανίσκοι ὑμῶν ὁράσεις ὄψονται· καί γε ἐπὶ τοὺς δούλους μου καὶ ἐπὶ τὰς δούλας μου ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου.> Ἰδοὺ δὴ σαφῶς χαριεῖσθαι κατεπαγγέλλεται τὴν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος χύσιν, τουτέστιν ἀμφιλαφῆ χορηγίαν, οὐκ εἰς προφήτην ἐξειλεγμένως ἕνα που καὶ δύο τύχον, ἀλλὰ τὴν εἰς ἅπαντας ἁπλῶς τοὺς ἑλεῖν ἀξίους. ὃ δὴ καὶ πεπεράνθαι φαμὲν ἐγηγερμένου Χριστοῦ, καὶ τὸ τοῦ θανάτου καταλύσαντος κράτος. ἀπαρχὴν γὰρ ὥσπερ τῆς ὧδε σεπτῆς καὶ ἀξιαγάστου χάριτος τοῖς ἁγίοις ἐνετίθει μαθηταῖς, ἐμφυσῶν τε καὶ λέγων “Λάβετε Πνεῦμα Ἅγιον.” ἔδει γὰρ ἔδει τοὺς τῆς Ἐκκλησίας μυσταγωγοὺς, καὶ τῆς ὑφ᾽ ἡλίῳ παιδευτὰς ἐσομένους καὶ πρό γε τῶν ἄλλων τῇ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος δόσει κατακαλλύνεσθαι, καὶ οἷόν τινα τῶν διὰ πίστεως κεκλημένων εἰς ἁγιασμὸν ἀπαρχὴν γεγονότας, τῇ θείᾳ τε καὶ οὐρανίῳ καταχρυσοῦσθαι χάριτι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επομένως, έχουμε πλουτίσει, έχοντας βέβαιη ελπίδα, με ζωή και δόξα και με την πολιτεία του αιώνιου βίου εν αγιασμώ και οσιότητι. <Και θα συμβεί μετά από αυτά, να εκχεώ από το πνεύμα μου επί πάσαν σάρκα, και θα προφητεύσουν οι υιοί σας και οι θυγατέρες σας, και οι πρεσβύτεροί σας θα δουν ενύπνια, και οι νεανίσκοι σας θα δουν οράσεις· και μάλιστα επί τους δούλους μου και επί τις δούλες μου τις ημέρες εκείνες θα εκχεώ από το πνεύμα μου.> Ιδού λοιπόν ότι σαφώς υπόσχεται να χαρίσει την έκχυση του Αγίου Πνεύματος, δηλαδή την άφθονη χορηγία, όχι επιλεκτικά σε έναν ή ίσως δύο προφήτες, αλλά απλώς σε όλους όσους είναι άξιοι να το λάβουν. Αυτό ακριβώς λέμε ότι έχει εκπληρωθεί με την ανάσταση του Χριστού, και αφού κατέλυσε το κράτος του θανάτου. Διότι, ως απαρχή αυτής της σεπτής και αξιοθαύμαστης χάριτος, την εναπέθεσε στους αγίους μαθητές, εμφυσώντας και λέγοντας: «Λάβετε Πνεύμα Άγιον». Επειδή έπρεπε, έπρεπε οι μυσταγωγοί της Εκκλησίας και εκείνοι που επρόκειτο να γίνουν διδάσκαλοι της οικουμένης, πριν από όλους τους άλλους να καταστολιστούν με τη δωρεά του Αγίου Πνεύματος, και, όντας κατά κάποιον τρόπο η απαρχή εκείνων που έχουν κληθεί μέσω της πίστεως στον αγιασμό, να καταχρυσωθούν με τη θεία και ουράνια χάρη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τοὺς δώδεκα προφήτας
πρεσβυτέρους μὲν οὖν ἐνυπνίοις ἐνυπνιασθήσεσθαί φησιν, ὄψεσθαι δὲ καὶ ὁράσεις τοὺς νεανίσκους, πρεσβυτικὴν ἡλικίαν, καθάπερ ἐγῷμαι, λέγων τὴν ὡς ἐν ποσότητι τῆς ἀρετῆς προὔχουσάν τε καὶ ὑπερκειμένην, καὶ οἷον λαμπροῖς πεπολιωμένην κατορθώμασι, καὶ φρονήσει διαπρέπουσαν τῇ τελεωτάτῃ καὶ τεθαυμασμένην, ὁποῖός τις ἦν καὶ ὁ θεσπέσιος Παῦλος, ὃς τεθέαται καθ᾽ ὕπνον ἄνδρα τινὰ τῶν ἐκ Μακεδονίας, ἐκλιπαροῦντά τε καὶ λέγοντα “Διαβὰς εἰς ”Μακεδονίαν βοήθησον ἡμῖν·” γέγραπται γὰρ οὕτως ἐν ταῖς πράξεσι τῶν σοφῶν ἀποστόλων. Ἀνανίας δέ τις τῶν ἐν πίστει δεδοκιμασμένων ὅρασιν ἐπ᾽ αὐτῷ τεθέαται τῷ μακαρίῳ Παύλῳ. ἐπειδὴ γὰρ ἧκεν εἰς Δαμασκὸν, αὐτῷ κατὰ τὴν ὁδὸν ὀφθέντος Χριστοῦ, εἶτα τῇ τοῦ φωτὸς ἀστραπῇ τὴν ὄψιν ἀφῄρηται, τεθεράπευται διὰ Χριστοῦ. γέγραπται δὲ οὕτως πάλιν· “Ἦν δέ τις ἐν Δαμασκῷ μαθητὴς ὀνόματι ”Ἀνανίας, καὶ εἶπε πρὸς αὐτὸν ἐν ὁράματι ὁ Κύριος Ἀνανία. “ὁ δὲ εἶπεν Ἰδοὺ ἐγώ. ὁ δὲ Κύριος πρὸς αὐτόν Ἀναστὰς ”πορεύθητι ἐπὶ τὴν ῥύμην τὴν καλουμένην εὐθεῖαν καὶ ζή- “τησον ἐν οἰκίᾳ Ἰούδα Σαοὺλ ὀνόματι Ταρσέα.” ἀκούεις ὅπως ἐν ὁράματι μὲν λελάληκε πρὸς Ἀνανίαν; ἦν γάρ που τάχα τὴν πίστιν εὔτονος, καὶ νεανίας τὴν ἕξιν, καὶ σφριγῶσαν ἔχων εἰς τὸ ἀγαθὸν τὴν γνώμην, ἄθραυστος εἰς ἀλκὴν, δῆλον δὲ ὅτι τὴν πνευματικήν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Λέει, λοιπόν, ότι οι πρεσβύτεροι θα δουν ενύπνια, ενώ οι νέοι θα δουν οράσεις, ονομάζοντας πρεσβυτική ηλικία, όπως νομίζω εγώ, εκείνη που υπερέχει και βρίσκεται πιο ψηλά ως προς το μέγεθος της αρετής, η οποία μοιάζει να έχει ασπρίσει από τα λαμπρά κατορθώματα, και η οποία διαπρέπει με την πιο τέλεια φρόνηση και είναι αξιοθαύμαστη. Τέτοιος ακριβώς ήταν και ο θεσπέσιος Παύλος, ο οποίος είδε στον ύπνο του κάποιον άνδρα από τη Μακεδονία να τον παρακαλεί θερμά και να του λέει: «Πέρασε στη Μακεδονία και βοήθησέ μας»· διότι έτσι έχει γραφτεί στις Πράξεις των σοφών Αποστόλων. Κάποιος δε Ανανίας, από εκείνους που ήταν δοκιμασμένοι στην πίστη, είδε όραμα για τον ίδιο τον μακάριο Παύλο. Διότι, αφού έφτασε στη Δαμασκό, μετά την εμφάνιση του Χριστού σε αυτόν στον δρόμο, και αφότου στερήθηκε την όρασή του από την αστραπή του φωτός, θεραπεύθηκε από τον Χριστό. Και γράφεται πάλι ως εξής: «Υπήρχε δε κάποιος μαθητής στη Δαμασκό με το όνομα Ανανίας, και του είπε ο Κύριος σε όραμα: Ανανία. Εκείνος δε απάντησε: Ιδού εγώ. Ο δε Κύριος του είπε: Σήκω και πήγαινε στον δρόμο που ονομάζεται Ευθεία, και αναζήτησε στο σπίτι του Ιούδα κάποιον με το όνομα Σαούλ από την Ταρσό». Ακούς πώς του μίλησε στον Ανανία σε όραμα; Διότι προφανώς ήταν εύρωστος στην πίστη, και νέος στην ψυχική του διάθεση, έχοντας σφριγηλό φρόνημα προς το αγαθό, και ακαταμάχητος στη δύναμη, προφανώς την πνευματική.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Ὅτι εἷς ὁ Χριστός
Ἄνθρωπον δὲ τὸν ἔσω ψυχὴν ὀνομάζει, καὶ μὴν καὶ σάρκα τὸν ἔξω. Διαμέμνηται γὰρ τῶν ἱερῶν Γραμμάτων καὶ ἀπὸ μέρους ἔσθ᾽ ὅτε τὸ σύμπαν ἡμῖν καταδηλούντων ζῶον, ὡς ἔν γε τῷ φάναι Θεόν· «Ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα,» Μωϋσέα γε μὴν προσδιαλεγόμενον τοῖς ἐξ Ἰσραήλ· «Ἐν ἑβδομήκοντα πέντε ψυχαῖς κατέβησαν οἱ πατέρες σου εἰς Αἴγυπτον,» καὶ ἐπ᾽ αὐτοῦ δὲ τουτὶ τοῦ Ἐμμανουὴλ γεγονὸς εὑρήσομεν. Μετὰ γάρ τοι τὴν ἕνωσιν, τὴν πρός γέ φημι τὴν σάρκα, κἂν Μονογενῆ καὶ Θεὸν ἐκ Θεοῦ καλέσειέ τις αὐτόν, οὐ δίχα σαρκὸς ἢ γοῦν ἀνθρωπότητος νοοῖτ᾽ ἂν ὑπάρχειν. Κἂν εἴτουν ἄνθρωπον λέγοι, οὐκ ἀποσοβήσει τοῦ εἶναι Θεὸν καὶ Κύριον. Β— Ἀλλ᾽ εἰ μίαν εἶναι φύσιν Υἱοῦ φαμεν, κἂν εἰ νοοῖτο σεσαρκωμένος, πᾶσά πως ἀνάγκη γενέσθαι φυρμὸν ὁμολογεῖν καὶ σύγκρασιν, ὑποκλεπτομένης ὥσπερ τὴς ἀνθρώπου φύσεως ἐν αὐτῷ. Τί γὰρ ἡ ἀνθρώπου φύσις πρὸς τὴν τῆς θεότητος ὑπεροχήν; Α— Μάλιστα μέν, ὦ ἑταῖρε, περιττοεπὴς ὁ λέγων φυρμὸν γενέσθαι καὶ σύγκρασιν εἰ δὴ μία πρὸς ἡμῶν ὁμολογοῖτο φύσις Υἱοῦ σεσαρκωμένου τε καὶ ἐνηνθρωπηκότος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ονομάζει δε τον έσω άνθρωπο ψυχή, και βεβαίως σάρκα τον έξω. Διότι ενθυμείται τις Ιερές Γραφές, οι οποίες ενίοτε από το μέρος μάς φανερώνουν το σύνολο του ζωντανού όντος, όπως για παράδειγμα όταν ο Θεός λέει: «Θα εκχέω από το Πνεύμα μου επί πάσαν σάρκα», και τον Μωυσή όταν ομιλεί προς τους Ισραηλίτες: «Με εβδομήντα πέντε ψυχές κατέβηκαν οι πατέρες σου στην Αίγυπτο», και το ίδιο αυτό θα βρούμε να συμβαίνει και στην περίπτωση του Εμμανουήλ. Διότι μετά την ένωση, εννοώ βεβαίως με τη σάρκα, ακόμη και αν τον αποκαλέσει κανείς Μονογενή και Θεό εκ Θεού, δεν νοείται ότι υπάρχει δίχως τη σάρκα ή εν γένει την ανθρωπότητα. Και αν πάλι τον αποκαλέσει άνθρωπο, δεν θα αναιρέσει το ότι είναι Θεός και Κύριος. Β — Αλλά εάν λέμε ότι η φύση του Υιού είναι μία, έστω και αν νοείται σεσαρκωμένος, υπάρχει απόλυτη ανάγκη να ομολογήσουμε ότι επήλθε σύμφυρση και σύγκραση, σαν να αφανίζεται η ανθρώπινη φύση μέσα Του. Διότι τι είναι η ανθρώπινη φύση μπροστά στην υπεροχή της θεότητας; Α — Βεβαιότατα, φίλε μου, φλυαρεί άσκοπα όποιος λέει ότι επήλθε σύμφυρση και σύγκραση, εάν πράγματι ομολογείται από εμάς μία φύση του σεσαρκωμένου και ενανθρωπήσαντος Υιού.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Περὶ τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου Τριάδος
Ἐν τῷ Ἰωήλ. Ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα, καὶ προφητεύσουσιν οἱ υἱοὶ ὑμῖν, καὶ αἱ θυγατέρες ὑμῖν, καὶ οἱ νεανίσκοι ὑμῶν ὁράσεις ὄψονται. Ὁ Ἀπόστολος. Ἃ δὲ λαλοῦμεν, οὐκ ἐν διδακτοῖς ἀνθρωπίνης σοφίας λόγοις, ἀλλ᾽ ἐν διδακτοῖς Πνεύματος, πνευματικοῖς πνευματικὰ συγκρίνοντες. Ψυχικὸς δὲ ἄνθρωπος οὐ δέχεται τὰ τοῦ [Πνεύματος τοῦ Θεοῦ· μωρία γὰρ αὐτῷ ἐστι, καὶ οὐ δύναται γνῶναι, ὅτι] πνευματικῶς ἀνακρίνεται. Ὁ δὲ πνευματικὸς ἀνακρίνει μὲν τὰ πάντα, αὐτὸς δὲ ὑπ᾽ οὐδενὸς ἀνακρίνεται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Στον Ιωήλ αναφέρεται: Θα εκχύσω από το Πνεύμα μου επάνω σε κάθε σάρκα, και θα προφητεύσουν οι υιοί σας και οι θυγατέρες σας, και οι νέοι σας θα δουν οράματα. Ο Απόστολος γράφει: Και αυτά λαλούμε, όχι με λόγια που διδάσκει η ανθρώπινη σοφία, αλλά με λόγια που διδάσκει το Πνεύμα, συγκρίνοντας τα πνευματικά με τα πνευματικά. Ο ψυχικός δε άνθρωπος δεν δέχεται τα του Πνεύματος του Θεού· διότι είναι μωρία για αυτόν, και δεν μπορεί να τα κατανοήσει, επειδή εξετάζονται πνευματικά. Ο δε πνευματικός εξετάζει τα πάντα, ενώ ο ίδιος δεν εξετάζεται από κανέναν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Πρὸς Τιβέριον διάκονον καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ
ΕΠΙΛΥΣΙΣ. Ἐπειδὴ δὲ, ὡς μανθάνω, προσποιοῦνταί τινες ἐρωτᾶν τό Τί ἂν εἴη ἢ κατὰ τίνα νοεῖται τρόπον τό Ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο, πάλιν ἀναγκαίως ἐκεῖνό φαμεν Ἔθος τῇ θεοπνεύστῳ γραφῇ καὶ ἀπὸ μόνης σαρκὸς ὀνομάζειν ἔσθ᾽ ὅτε τὸν ἄνθρωπον. καὶ γοῦν ἐν προφήταις ἐπηγγείλατο Θεὸς ἐκχεῖν τὸ ἑαυτοῦ πνεῦμα ἐπὶ πᾶσαν σάρκα, εἴρηται δὲ πάλιν ὅτι “Ὄψεται πᾶσα σὰρξ τὸ σωτήριον τοῦ Θεοῦ.” καὶ οὐ δήπου φαμὲν ὡς ἐπὶ μόνην τὴν σάρκα τὸ θεῖον ἐκχεῖται πνεῦμα, ἀλλ᾽ οὐδὲ ὅτι μόνη ἡ σὰρξ τὴν σωτηρίαν τεθέαται τὴν διὰ Χριστοῦ· ἀλλ᾽ ἐπ᾽ ἀνθρώπους ἐξεχύθη τὸ πνεῦμα, καὶ αὐτοὶ τεθέανται τὴν σωτηρίαν. ὅταν τοίνυν ὁ εὐαγγελιστὴς λέγῃ “Καὶ ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο,” οὐκ εἰς σάρκα μεταπεποιῆσθαι διδάσκει τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον· ἄτρεπτος γάρ ἐστιν ὡς ἐξ ἀτρέπτου Πατρός· ἀλλ᾽ ὅτι σάρκα ἐψυχωμένην νοερῶς ἰδίαν ποιησάμενος, παραδόξως προῆλθεν ἄνθρωπος παρὰ τῆς ἁγίας παρθένου, ἐπειδὴ δὲ οὐκ ἄνθρωπος ὢν πρότερον τεθεοποίηται μᾶλλον, ἀλλὰ Θεὸς ὢν φύσει, πέφηνεν ἄνθρωπος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΕΠΙΛΥΣΗ. Επειδή δε, όπως μαθαίνω, κάποιοι προσποιούνται ότι ρωτούν τι μπορεί να σημαίνει ή με ποιον τρόπο νοείται το «Ο Λόγος έγινε σάρκα», πάλι αναγκαστικά λέμε το εξής: είναι συνήθεια στη θεόπνευστη Γραφή να ονομάζει μερικές φορές τον άνθρωπο μόνο από τη σάρκα. Γι' αυτό άλλωστε μέσω των προφητών υποσχέθηκε ο Θεός να εκχύσει το πνεύμα Του πάνω σε κάθε σάρκα, και έχει ειπωθεί πάλι ότι «Θα δει κάθε σάρκα το σωτήριο του Θεού». Και βέβαια δεν λέμε ότι το θείο πνεύμα εκχέεται μόνο πάνω στη σάρκα, ούτε ότι μόνο η σάρκα έχει δει τη σωτηρία δια του Χριστού, αλλά το πνεύμα εκχύθηκε στους ανθρώπους, και αυτοί είδαν τη σωτηρία. Όταν λοιπόν ο ευαγγελιστής λέει «Και ο Λόγος έγινε σάρκα», δεν διδάσκει ότι ο Λόγος του Θεού μεταβλήθηκε σε σάρκα, διότι είναι άτρεπτος, καθώς προέρχεται από άτρεπτο Πατέρα, αλλά ότι, αφού έκανε δική Του σάρκα εμψυχωμένη με λογική ψυχή, προήλθε παραδόξως ως άνθρωπος από την αγία Παρθένο, επειδή, μάλιστα, δεν ήταν προηγουμένως άνθρωπος που θεοποιήθηκε, αλλά όντας Θεός κατά φύση, εμφανίστηκε ως άνθρωπος.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἱεροσολύμων Κατηχήσεις πρὸς τοὺς φωτιζομένους
Εἰ δὲ καὶ πάσας τις διέλθοι τάς τε τῶν δώδεκα καὶ τῶν λοιπῶν προφητῶν τὰς βίβλους, πολλὰς τὰς περὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος μαρτυρίας εὑρήσει, 〈Μιχαίου〉 μὲν λέγοντος ἐκ προσώπου τοῦ θεοῦ· ἐὰν μὴ ἐγὼ ἐμπλήσω ἰσχὺν ἐν πνεύματι κυρίου· τοῦ δὲ 〈Ἰωὴλ〉 βοῶντος· καὶ ἔσται μετὰ ταῦτα, λέγει ὁ θεός, ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα, καὶ τὰ ἑξῆς· καὶ 〈Ἀγγαίου〉 φάσκοντος· διότι ἐγὼ μεθ᾽ ὑμῶν εἰμί, λέγει κύριος παντοκράτωρ, καὶ τὸ πνεῦμά μου ἐφέστηκεν ἐν μέσῳ ὑμῶν· 〈Ζαχαρίου〉 δὲ ὁμοίως· πλὴν τοὺς λόγους μου καὶ τὰ νόμιμά μου δέχεσθε, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλομαι ἐν πνεύματί μου τοῖς δούλοις μου τοῖς προφήταις.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εάν δε κάποιος διατρέξει όλα τα βιβλία τόσο των δώδεκα όσο και των υπολοίπων προφητών, θα βρει πολλές μαρτυρίες περί του Αγίου Πνεύματος. Διότι ο μεν Μιχαίας λέγει εκ προσώπου του Θεού: «Εάν εγώ δεν γεμίσω με δύναμη εν Πνεύματι Κυρίου»· ο δε Ιωήλ αναφωνεί: «Και θα συμβεί μετά από αυτά, λέγει ο Θεός, να εκχύσω από το Πνεύμα μου επί πάσαν σάρκα», και τα εξής· και ο Αγγαίος διακηρύσσει: «Διότι εγώ είμαι μαζί σας, λέγει ο Κύριος Παντοκράτωρ, και το Πνεύμα μου παραμένει ανάμεσά σας»· ομοίως δε και ο Ζαχαρίας: «Όμως, δεχθείτε τους λόγους μου και τα προστάγματά μου, τα οποία εγώ παραγγέλλω δια του Πνεύματός μου στους δούλους μου τους προφήτες».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Πανάριον
τοῦ γὰρ σώματος, ἐν ᾧ ἦν ὁ λόγος, μὴ ὄντος ὁμοουσίου τῆς θεότητος, ἀλλ᾽ ἐκ Μαρίας ἀληθῶς τεχθέντος, καὶ αὐτοῦ δὲ τοῦ λόγου μὴ τραπέντος εἰς ὀστέα καὶ σάρκα, ἀλλ᾽ ἐν σαρκὶ γενομένου—τὸ γὰρ παρὰ τῷ Ἰωάννῃ λεγόμενον «ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο» ταύτην ἔχει τὴν διάνοιαν, καθὼς καὶ ἐκ τοῦ ὁμοίου τοῦτο δυνατὸν εὑρεῖν· γέγραπται γὰρ ἐν τῷ Παύλῳ «Χριστὸς ὑπὲρ ἡμῶν γέγονε κατάρα», καὶ ὥσπερ οὐκ αὐτὸς κατάρα γέγονεν, ἀλλ᾽ ὅτι τὴν ὑπὲρ ἡμῶν ἀνεδέξατο κατάραν, εἴρηται κατάρα γεγονέναι, οὕτω καὶ σὰρξ ἐγένετο, οὐ τραπεὶς εἰς σάρκα, ἀλλ᾽ ὅτι σάρκα ὑπὲρ ἡμῶν ἀνέλαβε καὶ γέγονεν ἄνθρωπος. καὶ γὰρ τὸ εἰπεῖν «ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο» ἴσον ἐστὶ πάλιν εἰπεῖν ὅτι ἄνθρωπος γέγονε, κατὰ τὸ εἰρημένον ἐν τῷ Ἰωὴλ «ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα»· οὐ 〈γὰρ ἕως〉 τῶν ἀλόγων ἦν ἡ ἐπαγγελία, ἀλλ᾽ εἰς ἀνθρώπους ἐστίν, ὧν ἕνεκα καὶ ἄνθρωπος γέγονεν ὁ κύριος. τούτου δὲ τοῦ ῥητοῦ ταύτην ἔχοντος τὴν διάνοιαν εἰκότως καταγνώσονται ἑαυτῶν πάντως οἱ νομίσαντες 〈εἶναι πρὸ τῆς Μαρίας τὴν ἐξ αὐτῆς σάρκα καὶ πρὸ ταύτης ἐσχηκέναι ψυχὴν ἀνθρωπίνην τὸν λόγον καὶ ἐν〉 αὐτῇ πρὸ τῆς ἐπιδημίας 〈ἀεὶ γεγενῆσθαι〉. παύσονται δὲ καὶ οἱ εἰπόντες 〈μὴ εἶναι δεκτικὴν θανάτου τὴν σάρκα, ἀλλὰ τῆς ἀθανάτου φύσεως εἶναι ταύτην〉.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, αφού το σώμα στο οποίο βρισκόταν ο Λόγος δεν ήταν ομοούσιο με τη θεότητα, αλλά γεννήθηκε αληθινά από τη Μαρία, και επειδή ο ίδιος ο Λόγος δεν μετατράπηκε σε οστά και σάρκα, αλλά ενσαρκώθηκε — διότι αυτό που λέγεται από τον Ιωάννη «ο Λόγος σὰρξ ἐγένετο» αυτήν την έννοια έχει, όπως ακριβώς είναι δυνατόν να το διαπιστώσει κανείς και από παρόμοιο χωρίο: διότι έχει γραφτεί στον Παύλο «ο Χριστός έγινε για χάρη μας κατάρα», και όπως ακριβώς δεν έγινε ο ίδιος κατάρα, αλλά επειδή ανέλαβε την κατάρα για χάρη μας λέγεται ότι έγινε κατάρα, έτσι και έγινε σάρκα, όχι με το να μετατραπεί σε σάρκα, αλλά επειδή ανέλαβε σάρκα για χάρη μας και έγινε άνθρωπος. Διότι και το να ειπωθεί «ο Λόγος έγινε σάρκα» είναι πάλι ίσο με το να ειπωθεί ότι έγινε άνθρωπος, σύμφωνα με όσα έχουν ειπωθεί στον Ιωήλ: «θα εκχύσω από το πνεύμα μου σε κάθε σάρκα»· διότι η υπόσχεση δεν έφτανε έως τα άλογα ζώα, αλλά απευθύνεται στους ανθρώπους, για χάρη των οποίων και ο Κύριος έγινε άνθρωπος. Εφόσον λοιπόν αυτό το ρητό έχει αυτήν την έννοια, δικαιολογημένα θα καταδικάσουν απολύτως τους εαυτούς τους όσοι νόμισαν ότι η σάρκα που προήλθε από τη Μαρία υπήρχε πριν από αυτήν και ότι ο Λόγος είχε αποκτήσει ανθρώπινη ψυχή πριν από αυτήν και ότι βρισκόταν πάντοτε μέσα σε αυτήν πριν από την έλευσή του. Θα πάψουν δε και όσοι υποστήριξαν ότι η σάρκα δεν ήταν επιδεκτική θανάτου, αλλά ότι αυτή ήταν αθάνατης φύσεως.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Πανάριον
ἀλλὰ Ἰωάννης μὲν παῖς Ζαχαρίου ἐν τῇ ἐρήμῳ διετέλεσε βάπτισμα ἀφέσεως ἁμαρτιῶν πεπιστευμένος, ὁ δὲ τούτου πατὴρ θεῷ ἱεράτευσε καὶ τῇ ὥρᾳ τοῦ θυμιάματος ὀπτασίαν εἶδε. Πέτρος τε καὶ Ἀνδρέας, Ἰάκωβος καὶ Ἰωάννης, Φίλιππος καὶ Βαρθολομαῖος, Θωμᾶς, Θαδδαῖος, καὶ Ἰάκωβος Ἀλφαίου, καὶ Ἰούδας Ἰακώβου καὶ Σίμων ὁ Καναναῖος, καὶ Ματθίας ὁ εἰς πλήρωσιν τῶν δώδεκα ἐκλελεγμένος, οὗτοι πάντες ἐξελέγησαν ἀπόστολοι 〈κατὰ〉 τὴν γῆν «ἱερουργοῦντες τὸ εὐαγγέλιον» ἅμα Παύλῳ καὶ Βαρνάβᾳ καὶ λοιποῖς, καὶ μυστηρίων ἀρχηγέται σὺν Ἰακώβῳ τῷ ἀδελφῷ τοῦ κυρίου καὶ πρώτῳ ἐπισκόπῳ Ἱεροσολύμων. ἐξ οὗπερ ἐπισκόπου καὶ τῶν προειρημένων ἀποστόλων κατεστάθησαν διαδοχαὶ ἐπισκόπων καὶ πρεσβυτέρων ἐν οἴκῳ θεοῦ, καὶ οὐδαμοῦ γυνὴ ἐν τούτοις κατεστάθη. «ἦσαν δέ, φησί, τέσσαρες θυγατέρες Φιλίππῳ τῷ εὐαγγελιστῇ προφητεύουσαι», οὐ μὴν ἱερουργοῦσαι, καὶ «ἦν Ἄννα προφῆτις θυγάτηρ Φανουήλ», ἀλλ᾽ οὐχ ἱερατείαν πεπιστευμένη. ἔδει γὰρ πληροῦσθαι τὸ «προφητεύσουσιν οἱ υἱοὶ ὑμῶν καὶ αἱ θυγατέρες ὑμῶν ἐνυπνίοις ἐνυπνιασθήσονται, καὶ οἱ νεανίσκοι ὑμῶν ὁράσεις ὄψονται».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αλλά ο μεν Ιωάννης, ο γιος του Ζαχαρία, έζησε στην έρημο έχοντας επιφορτιστεί με το βάπτισμα της αφέσεως των αμαρτιών, ενώ ο πατέρας του ιεράτευσε στον Θεό και την ώρα του θυμιάματος είδε οπτασία. Ο Πέτρος και ο Ανδρέας, ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης, ο Φίλιππος και ο Βαρθολομαίος, ο Θωμάς, ο Θαδδαίος και ο Ιάκωβος του Αλφαίου, και ο Ιούδας του Ιακώβου και ο Σίμων ο Καναναίος, και ο Ματθίας, ο οποίος εκλέχτηκε για τη συμπλήρωση των δώδεκα, όλοι αυτοί εκλέχτηκαν απόστολοι σε όλη τη γη «ιερουργώντας το ευαγγέλιο» μαζί με τον Παύλο και τον Βαρνάβα και τους υπολοίπους, και έγιναν αρχηγέτες των μυστηρίων μαζί με τον Ιάκωβο, τον αδελφό του Κυρίου και πρώτο επίσκοπο Ιεροσολύμων. Από αυτόν ακριβώς τον επίσκοπο και τους προαναφερθέντες αποστόλους εγκαθιδρύθηκαν οι διαδοχές των επισκόπων και των πρεσβυτέρων στον οίκο του Θεού, και πουθενά δεν εγκαταστάθηκε γυναίκα ανάμεσά τους. «Υπήρχαν δε», λέει, «τέσσερις θυγατέρες του Φιλίππου του ευαγγελιστή, οι οποίες προφήτευαν», αλλά δεν ιερουργούσαν, και «υπήρχε η Άννα η προφήτιδα, η θυγατέρα του Φανουήλ», αλλά δεν της είχε εμπιστευθεί ιερατεία. Διότι έπρεπε να εκπληρωθεί το: «θα προφητεύσουν οι γιοι σας, και οι θυγατέρες σας θα δουν ενύπνια, και οι νέοι σας θα δουν οράματα».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τὸν Ἠσαΐαν
διὸ εἴρηται· 〈καὶ ἔσται μῆνα ἐκ μηνὸς καὶ σάββατον ἐκ σαββάτου ἥξει πᾶσα σὰρξ τοῦ προσκυνῆσαι ἐνώπιόν μου εἰς Ἰερουσαλήμ, εἶπε κύριος. ⌜σάρκα〉 δὲ 〈πᾶσαν〉 λέγει πάντα τὰ ἔθνη τοῦτον ὀνομάζων τὸν τρόπον· οὕτως γοῦν ἐλέγετο καὶ διὰ τῶν ἔμπροσθεν· «ὄψεται 〈πᾶσα σὰρξ〉 τὸ σωτήριον τοῦ θεοῦ», καὶ ἀλλαχοῦ· «ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου ἐπὶ 〈πᾶσαν σάρκα〉, καὶ προφητεύσουσιν».⌝ ἵνα γὰρ μὴ Ἰουδαῖοι νομίζωσι ταῦτα περὶ αὐτῶν εἰρῆσθαι, ἀναγκαίως ἐξαπλοῖ τὴν διάνοιαν καθολικώτερον 〈πᾶσαν〉 ὀνομάζων 〈σάρκα〉, οὕτω πᾶν τὸ ἀνθρώπινον δηλῶν γένος· ἀλλ᾽ οἱ δὲ μὲν κατὰ καιροὺς 〈ἥξουσιν〉, οἱ δὲ αὐτῆς τῆς Ἰερουσαλὴμ πολῖταί εἰσι δὲ ‹μυριάδες ἀγγέλων› καθὼς καὶ ὁ Ἀπόστολος ἐδίδαξε· «καὶ ἐκκλησία πρωτοτόκων ἀπογεγραμμένων ἐν οὐρανοῖς». οὐχ 〈ἥξουσιν〉 ἐκ διαστημάτων, ἀλλὰ καὶ διὰ παντὸς οἰκήτορες ἔσονται καὶ πολῖται, οἷα ‹λειτουργοὶ› καὶ ‹ἱερεῖς› ὑπ᾽ ‹ἀρχιερεῖ› τῷ υἱῷ τοῦ θεοῦ τῶν αὐτόθι ἀγαθῶν διὰ παντὸς ἀπολαύοντες, 〈ὄψονται〉 δὲ πάντες οὗτοι τῶν ἀσεβῶν τὴν ἀπώλειαν ἐννοοῦντες οἵων ἀγαθῶν ἐστερήθησαν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Γι' αυτό έχει λεχθεί: «Και θα συμβαίνει από μήνα σε μήνα και από Σάββατο σε Σάββατο να έρχεται κάθε σάρκα για να προσκυνήσει ενώπιόν μου στην Ιερουσαλήμ, είπε ο Κύριος». Λέγοντας δε «κάθε σάρκα» εννοεί όλα τα έθνη, ονομάζοντάς τα με αυτόν τον τρόπο· έτσι άλλωστε λεγόταν και στα προηγούμενα: «Θα δει κάθε σάρκα το σωτήριο του Θεού», και αλλού: «Θα εκχέω από το Πνεύμα μου επί κάθε σάρκα, και θα προφητεύσουν». Διότι, για να μην νομίζουν οι Ιουδαίοι ότι αυτά ειπώθηκαν γι' αυτούς, αναγκαστικά διευρύνει το νόημα καθολικότερα ονομάζοντας «κάθε σάρκα», δηλώνοντας έτσι ολόκληρο το ανθρώπινο γένος. Αλλά άλλοι μεν θα έλθουν κατά καιρούς, άλλοι δε είναι πολίτες της ίδιας της Ιερουσαλήμ, δηλαδή «μυριάδες αγγέλων», όπως ακριβώς δίδαξε και ο Απόστολος: «και εκκλησία πρωτοτόκων απογεγραμμένων στους ουρανούς». Αυτοί δεν θα έρχονται κατά διαστήματα, αλλά θα είναι διαπαντός κάτοικοι και πολίτες, ως «λειτουργοί» και «ιερείς» υπό τον Αρχιερέα, τον Υιό του Θεού, απολαμβάνοντας διαπαντός τα εκεί αγαθά· θα δουν δε όλοι αυτοί την απώλεια των ασεβών, αναλογιζόμενοι ποια αγαθά στερήθηκαν εκείνοι.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
ΕΙΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ, ΨΑΛΜΟΣ Τῼ ΔΑΥΙΔ ῼΔΗΣ. ΞΔʹ. «Σοὶ πρέπει ὕμνος, ὁ Θεὸς, ἐν Σιὼν, καὶ σοὶ ἀποδοθήσεται εὐχὴ ἐν Ἱερουσαλήμ.» Προφητείαν περιέχει μελλόντων εἰς τὸ τέλος ἀπαντήσεσθαι πραγμάτων· διὸ ἐπιγέγραπται· «Εἰς τὸ τέλος.» Τίνα δὲ ταῦτα, διδάσκει ἑξῆς λέγων, «Πρὸς σὲ πᾶσα σὰρξ ἥξει.» Οὐκέτι γὰρ μόνον τὸ Ἰουδαίων ἔθνος, ἀλλὰ καὶ πᾶσα σὰρξ, τουτέστι πᾶν γένος ἀνθρώπων. Οὕτως γὰρ εἴωθεν ὁ Λόγος πάντας ἀνθρώπους σημαίνειν τοὺς πάλαι σαρκίνους καὶ γεώδεις. Διὸ καὶ ἐν τῷ νόμῳ λέλεκται· «Διέφθειρε πᾶσα σὰρξ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ·» καὶ πάλιν· «Οὐ μὴ καταμείνῃ τὸ πνεῦμά μου ἐν τοῖς ἀνθρώποις τούτοις, διὰ τὸ εἶναι αὐτοὺς σάρκας.» Ἀλλὰ τότε μὲν πᾶσα σὰρξ κατηγορεῖτο· νῦν δὲ ἥξειν πρὸς τὸν Θεὸν λέγεται. Διὸ καὶ μετὰ τὸν Δαυῒδ Ἰωὴλ, προφήτης γενόμενος, τὰ κάλλιστα πάσης σαρκὸς θεσπίζει λέγων· «Ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα, καὶ προφητεύσουσιν.» Ἀλλὰ καὶ ὁ Ἡσαΐας ταὐτὸν παρίστησιν εἰπών· «Ὄψεται πᾶσα σὰρξ τὸ σωτήριον τοῦ Θεοῦ.» Σωτήριον δὲ Θεοῦ πάσῃ σαρκὶ γνωσθησόμενον τί ποτε ἦν ἄρα, ἢ ὁ Χριστὸς τοῦ Θεοῦ, καθὼς πολλάκις ἀπεδείξαμεν;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εις το τέλος, ψαλμός ωδής του Δαβίδ. ΞΔ΄. «Σε σένα πρέπει ύμνος, Θεέ, στη Σιών, και σε σένα θα αποδοθεί ευχή στην Ιερουσαλήμ.» Περιέχει προφητεία για πράγματα που πρόκειται να συμβούν στο τέλος· γι' αυτό και επιγράφεται: «Εις το τέλος». Ποια είναι δε αυτά, το διδάσκει στη συνέχεια λέγοντας: «Προς εσένα θα έρθει κάθε σάρκα». Διότι δεν πρόκειται πλέον μόνο για το έθνος των Ιουδαίων, αλλά για κάθε σάρκα, δηλαδή για κάθε γένος ανθρώπων. Διότι έτσι συνηθίζει ο Λόγος να υποδηλώνει όλους τους ανθρώπους που άλλοτε ήταν σαρκικοί και γεώδεις. Γι' αυτό και στον Νόμο αναφέρεται: «Κάθε σάρκα διέφθειρε την οδό της»· και πάλι: «Δεν θα παραμείνει το πνεύμα μου στους ανθρώπους αυτούς, επειδή είναι σάρκες». Αλλά τότε μεν κάθε σάρκα κατηγορούνταν· τώρα δε λέγεται ότι θα έρθει προς τον Θεό. Γι' αυτό και μετά τον Δαβίδ ο Ιωήλ, όταν έγινε προφήτης, προαναγγέλλει τα καλύτερα για κάθε σάρκα, λέγοντας: «Θα εκχέω από το πνεύμα μου σε κάθε σάρκα, και θα προφητεύσουν». Αλλά και ο Ησαΐας το ίδιο παρουσιάζει λέγοντας: «Θα δει κάθε σάρκα το σωτήριο του Θεού». Και το σωτήριο του Θεού, που επρόκειτο να γίνει γνωστό σε κάθε σάρκα, τι άλλο άραγε ήταν, παρά ο Χριστός του Θεού, όπως πολλές φορές έχουμε αποδείξει;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Αἴνεσιν Κυρίου λαλήσει τὸ στόμα μου, καὶ εὐλογείτω πᾶσα σὰρξ τὸ ὄνομα τὸ ἅγιον αὐτοῦ. Τέως μὲν αἰνῶν οὐ διαλείψω Θεόν. Εὔχομαι δὲ καὶ θᾶττον ἀποβῆναι τὴν λέγουσαν προφητείαν· Ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα· καί· Πᾶσα πνοὴ αἰνεσάτω τὸν Κύριον· ἔσται δὲ τοῦτο ἡνίκα τὸ πλήρωμα τῶν ἐθνῶν εἰσέλθῃ, ὅτε καὶ πᾶν γένος ἀνθρώπων σωθήσεται· στόμα δὲ λέγει τὸ νοητὸν, περὶ οὗ καὶ ἀλλαχοῦ· Πᾶσα σὰρξ εὐλογοῦσα τὸ ὄνομα Κυρίου ἔσται, δηλονότι εἰς τὸν αἰῶνα καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος, ὀψομένη τὸ σωτήριον τοῦ Θεοῦ, καὶ οὐκ οὖσα ὡς χόρτος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αίνεση Κυρίου θα λαλήσει το στόμα μου, και ας ευλογεί κάθε σάρκα το άγιο όνομά του. Προς το παρόν μεν, δεν θα παύσω να αινώ τον Θεό. Εύχομαι δε να εκπληρωθεί το συντομότερο η προφητεία που λέει: «Θα εκχύσω από το Πνεύμα μου σε κάθε σάρκα»· και: «Κάθε πνοή ας αινέσει τον Κύριο»· αυτό δε θα συμβεί όταν εισέλθει το πλήρωμα των εθνών, οπότε και θα σωθεί κάθε γένος ανθρώπων. Ως στόμα δε, εννοεί το νοητό, για το οποίο αναφέρει και αλλού: Κάθε σάρκα θα ευλογεί το όνομα του Κυρίου, δηλαδή εις τον αιώνα και εις τον αιώνα του αιώνος, καθώς θα αντικρίσει το σωτήριο του Θεού, και δεν θα είναι πλέον σαν το χορτάρι.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Ἀνατροπὴ τῆς Εὐνομίου ἐξομολογήσεως
Ἀλλ᾽ 〈ἀμετάδοτον εἶναί〉 φησι 〈τὴν δόξαν τοῦ παντοκράτορος〉. τοῦτο οὔτε Ἰωὴλ οὔτε ὁ μέγας Πέτρος μαρτύρεται ὁ τὸν προφητικὸν λόγον ἐν τῇ δημηγορίᾳ τῇ πρὸς τοὺς Ἰουδαίους οἰκειωσάμενος. φησὶ γὰρ ἐκ προσώπου τοῦ θεοῦ ὅ τε προφήτης καὶ ὁ ἀπόστολος ὅτι Ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα. ὁ τοίνυν τοῦ ἰδίου πνεύματος τῆς κοινωνίας πάσῃ σαρκὶ μὴ φθονήσας πῶς τῷ μονογενεῖ υἱῷ τῷ ὄντι ἐν τοῖς κόλποις τοῦ πατρός, τῷ πάντα ἔχοντι ὅσα ὁ πατὴρ ἔχει, τῆς οἰκείας δόξης οὐ μεταδίδωσιν; ἢ τάχα εἴποι τις ἂν ἀληθεύειν τὸν Εὐνόμιον ἐν τούτῳ καὶ μὴ βουλόμενον. ἐπὶ μὲν γὰρ τοῦ μὴ ἔχοντος οἴκοθεν τὴν δόξαν κυρίως ἡ μετάδοσις λέγεται, ᾧ τὸ ἔχειν ἑτέρωθεν προσγίνεται, οὐκ ἐκ φύσεως· ὅπου δὲ μία καὶ ἡ αὐτὴ καταλαμβάνεται φύσις, οὐ χρῄζει τοῦ καθ᾽ ἕκαστον μεταδιδόντος ὁ ἐκεῖνο κατὰ τὴν φύσιν ὤν, ὅπερ ὁ πατὴρ εἶναι πεπίστευται. μᾶλλον δὲ τρανότερόν τε καὶ φανερώτερον εἰπεῖν ἔχει καλῶς. τί χρῄζει τῆς τοῦ πατρὸς δόξης ὁ ὅλον ἔχων ἐν ἑαυτῷ τὸν πατέρα, οὐδενὸς τῶν ἐν τῷ πατρὶ θεωρουμένων ὑφῃρημένου; τίς δὲ καὶ ἡ τοῦ 〈παντοκράτορος〉 ἀξία, ἧς 〈ἀμέτοχον〉 ὁ Εὐνόμιος τὸν υἱὸν ἀποφαίνεται; λεγέτωσαν μὲν οὖν οἱ σοφοὶ παρ᾽ ἑαυτοῖς καὶ ἐνώπιον ἑαυτῶν ἐπιστήμονες τὰ γήϊνα δόγματα, οἱ καθώς φησιν ὁ προφήτης ἐκ γῆς φωνοῦντες.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αλλά ισχυρίζεται ότι «είναι αμετάδοτη» «η δόξα του Παντοκράτορος». Αυτό δεν το μαρτυρεί ούτε ο Ιωήλ, ούτε ο μέγας Πέτρος, ο οποίος οικειοποιήθηκε τον προφητικό λόγο στη δημηγορία του προς τους Ιουδαίους. Διότι τόσο ο προφήτης όσο και ο απόστολος λέγουν εκ προσώπου του Θεού ότι: «Θα εκχέω από το Πνεύμα μου επί πάσαν σάρκα». Εκείνος, λοιπόν, που δεν αρνήθηκε την κοινωνία του ιδίου του Πνεύματος σε κάθε σάρκα, πώς είναι δυνατόν να μην μεταδίδει τη δική του δόξα στον μονογενή Υιό, ο οποίος βρίσκεται στους κόλπους του Πατρός και ο οποίος έχει τα πάντα, όσα έχει ο Πατέρας; Ή ίσως θα μπορούσε να πει κανείς ότι ο Ευνόμιος λέγει την αλήθεια ως προς αυτό, έστω και χωρίς να το θέλει. Διότι η έννοια της μεταδόσεως λέγεται κυρίως για εκείνον που δεν έχει τη δόξα από τον εαυτό του, σε αυτόν δηλαδή που η απόκτησή της προέρχεται από αλλού και όχι εκ φύσεως· όπου όμως κατανοείται ότι υπάρχει μία και η αυτή φύση, εκείνος που είναι κατά φύση το ίδιο πράγμα που πιστεύεται ότι είναι ο Πατέρας, δεν έχει ανάγκη από κάποιον που να του μεταδίδει το καθετί. Μάλλον όμως είναι ορθότερο να το πούμε πιο καθαρά και πιο φανερά. Τι ανάγκη έχει από τη δόξα του Πατρός εκείνος που έχει ολόκληρο τον Πατέρα μέσα του, χωρίς να του λείπει τίποτα από όσα θεωρούνται ότι υπάρχουν στον Πατέρα; Ποια είναι εξάλλου και η αξία του «Παντοκράτορος», από την οποία ο Ευνόμιος αποφαίνεται ότι ο Υιός είναι «αμέτοχος»; Ας λέγουν, λοιπόν, αυτοί που είναι σοφοί κατά τη δική τους κρίση και επιστήμονες ενώπιον του εαυτού τους τα γήινα δόγματα, αυτοί οι οποίοι, καθώς λέγει ο προφήτης, ομιλούν από τη γη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Μαρτυρίαι κατὰ Ἰουδαίων
ΚΒʹ. Περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος. Ἡσαΐας, «Καὶ νῦν Κύριος ἐξαπέσταλκέ με, καὶ τὸ Πνεῦμα αὐτοῦ.» Τῆς Ἐξόδου, «Καὶ εἶπε τῷ Μωϋσεῖ· Ἀνάγαγέ μοι ἑβδομήκοντα πρεσβυτέρους, καὶ λήψομαι ἀπὸ τοῦ ἐπὶ σὲ Πνεύματος, καὶ ἐκχεῶ ἐπ᾽ αὐτοὺς, καὶ ἀντιλήψομαί σε.» Δαβὶδ, «Καρδίαν καθαρὰν κτίσον ἐν ἐμοὶ, ὁ Θεὸς, καὶ Πνεῦμα εὐθὲς ἐγκαίνισον ἐν τοῖς ἐγκάτοις μου, καὶ τὸ Πνεῦμά σου τὸ ἅγιον μὴ ἀντανέλῃς ἀπ᾽ ἐμοῦ, καὶ Πνεύματι ἡγεμονικῷ στήριξόν με.» Καὶ πάλιν, «Ποῦ πορευθῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός σου;» Ἰὼβ, «Πνεῦμα θεῖον τὸ ποιῆσάν με.» Καὶ πάλιν, «Πνεῦμά ἐστιν ἐν βροτοῖς, πνοὴ δὲ Παντοκράτορός ἐστιν ἡ διδάσκουσά με.» Καὶ πάλιν, «Ζῇ Κύριος, ὃς οὕτω με κέκρικε, καὶ ὁ Παντοκράτωρ, ὁ πικράνας μου τὴν ψυχήν. Πνεῦμα δὲ θεῖον τὸ περιόν μοι ἐν ῥισί.» Ζαχαρίας, «Ἐγώ εἰμι ἐν ὑμῖν, καὶ τὸ Πνεῦμά μου ἐφέστηκεν ἐν μέσῳ ὑμῶν.» Σολομὼν, «Πνεῦμα Κυρίου πεπλήρωκε τὴν οἰκουμένην.» Ἡσαΐας· «Παρώξυναν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ ἐστράφη αὐτοῖς εἰς ἔχθραν. —Ὁ οἶκος τοῦ Ἰακὼβ παρώξυναν τὸ Πνεῦμα Κυρίου.» Ἰωήλ· «Καὶ ἔσται ἐν ταῖς ἐσχάταις ἡμέραις, ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα,» δηλαδὴ τὴν πιστεύουσαν, «καὶ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς ὑμῶν, καὶ ἐπὶ τὰς θυγατέρας ὑμῶν,» καὶ τὰ ἑξῆς. Ἡσαΐας· «Πνεῦμα Κυρίου ἐπ᾽ ἐμὲ, οὗ εἵνεκεν ἔχρισέ με,» καὶ, «Ἐπαναπαύσεται ἐπ᾽ αὐτὸν ἑπτὰ πνεύματα.» Καὶ, «Κατέβη Πνεῦμα Κυρίου, καὶ ὡδήγησεν αὐτούς.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΚΒʹ. Περί του Αγίου Πνεύματος. Ο Ησαΐας: «Και τώρα ο Κύριος απέστειλε εμένα, και το Πνεύμα του.» Από την Έξοδο: «Και είπε στον Μωυσή: Ανέβασέ μου εβδομήντα πρεσβυτέρους, και θα λάβω από το Πνεύμα που είναι επάνω σου, και θα το εκχέω σε αυτούς, και θα σε συνδράμω.» Ο Δαβίδ: «Καρδιά καθαρή κτίσε μέσα μου, Θεέ, και Πνεύμα ευθές εγκαίνισε στα έγκατά μου, και το Πνεύμα σου το Άγιο μην το αφαιρέσεις από εμένα, και με Πνεύμα ηγεμονικό στήριξέ με.» Και πάλι: «Πού να πορευθώ μακριά από το Πνεύμα σου;» Ο Ιώβ: «Πνεύμα θείο είναι αυτό που με δημιούργησε.» Και πάλι: «Υπάρχει πνεύμα στους θνητούς, και η πνοή του Παντοκράτορα είναι αυτή που με διδάσκει.» Και πάλι: «Ζει ο Κύριος, ο οποίος έτσι με έκρινε, και ο Παντοκράτορας, ο οποίος πίκρανε την ψυχή μου. Θείο δε Πνεύμα είναι αυτό που παραμένει στα ρουθούνια μου.» Ο Ζαχαρίας: «Εγώ είμαι ανάμεσά σας, και το Πνεύμα μου στέκεται στο μέσο σας.» Ο Σολομών: «Το Πνεύμα του Κυρίου έχει γεμίσει την οικουμένη.» Ο Ησαΐας: «Παρόξυναν το Άγιο Πνεύμα, και στράφηκε εναντίον τους με έχθρα. — Ο οίκος του Ιακώβ παρόξυνε το Πνεύμα του Κυρίου.» Ο Ιωήλ: «Και θα συμβεί κατά τις έσχατες ημέρες, θα εκχέω από το Πνεύμα μου σε κάθε σάρκα», δηλαδή σε αυτήν που πιστεύει, «και στους γιους σας, και στις θυγατέρες σας», και τα εξής. Ο Ησαΐας: «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, για τον λόγο αυτό με έχρισε», και, «Θα αναπαυθούν επάνω του επτά πνεύματα.» Και, «Κατέβηκε το Πνεύμα του Κυρίου και τους οδήγησε.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος Παλαμᾶς Δογματικοὶ λόγοι
Τίνι ταῦτα δοκεῖς προφέρειν, ἡμῖν ἢ τῷ προφήτῃ; Μᾶλλον δὲ τῷ θεῷ τῶν προφητῶν εἰπόντι δι’ ἑνὸς αὐτῶν, «ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα», καὶ τῷ ἀποστόλῳ λέγοντι, «πνεύματος ἁγίου μερισμούς», καὶ Διονυσίῳ τῷ γράφοντι σαφῶς, «ἓν μέν ἐστιν, οὗ πάντες οἱ ἑνοειδεῖς ἐφίενται, μετέχουσι δὲ οὐχ ἑνιαίως ταὐτοῦ τε καὶ ἑνὸς ὄντος, ἀλλ’ ὡς ἑκάστῳ τὰ θεῖα ζυγὰ διανέμει κατ’ ἀξίαν τὴν ἀποκλήρωσιν». Οὐ τοίνυν τὸ πνεῦμα σταθμίζεταί τε ἢ μετρεῖται, ἀλλ’ αὐτὸ μᾶλλον τὰ μετέχοντα μετρεῖ, νέμον ἑκάστῳ πρὸς ἀξίαν ἑαυτὸ κατ’ οἰκείαν σωστικὴν δικαιοσύνην.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Σε ποιον νομίζεις ότι προβάλλεις αυτά, σε εμάς ή στον προφήτη; Ή μάλλον στον Θεό των προφητών, ο οποίος είπε μέσω ενός από αυτούς, «θα εκχέω από το πνεύμα μου σε κάθε σάρκα», και στον απόστολο που λέει, «μερισμούς Αγίου Πνεύματος», και στον Διονύσιο που γράφει με σαφήνεια, «ένα μεν είναι αυτό που επιθυμούν όλοι οι ενοειδείς, μετέχουν όμως όχι με ενιαίο τρόπο σε αυτό που είναι το ίδιο και ένα, αλλά όπως τα θεία ζυγά διανέμουν στον καθένα το μερίδιο σύμφωνα με την αξία του». Επομένως, το Πνεύμα δεν σταθμίζεται ούτε μετριέται, αλλά μάλλον αυτό το ίδιο μετρά εκείνους που μετέχουν, κατανέμοντας τον εαυτό του στον καθένα ανάλογα με την αξία του, σύμφωνα με τη δική του σωστική δικαιοσύνη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος Παλαμᾶς Ἐπιστολαί
Ὁρᾷς τὸ ὕψος τῆς ταπεινότητος ἐκείνης; Καὶ τοῦτο δεικνὺς τὸ ὕψος ὁ μέγας Βασίλειος, «ἐξέχεεν ἐφ’ ἡμᾶς», φησίν, «οὐκ ἔκτισεν, ἐχαρίσατο οὐκ ἐδημιούργησεν, ἔδωκεν οὐκ ἐποίησε», περὶ τῆς ἐφ’ ἡμᾶς χάριτος καὶ ἐνεργείας ταῦτα λέγων τοῦ πνεύματος καὶ ἀπὸ ταύτης, ὡς εἴρηται, καὶ τὴν αὐτοῦ φύσιν ἄκτιστον ἀποδεικνύς. Ἡ γὰρ χάρις κατὰ τὴν ἐπαγγελίαν ἐφ’ ἡμᾶς, ἀλλ’ οὐχ ἡ φύσις ἐκχεῖται· οὐ γὰρ ἁπλῶς τὸ πνεῦμα ἐκχεῶ, φησίν, ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου. Πᾶν δὲ τὸ οὕτως ἐκχεόμενον καὶ παρεχόμενον, ὡς ἑνοῦν τῷ παρέχοντι καὶ χαριζομένῳ καὶ ἐκχέοντι τὰ πρὸς ἃ ἐκχεῖταί τε καὶ δίδοται, τοῦ ἐκχέοντος καὶ χαριζομένου καὶ διδόντος ἀχώριστόν ἐστι. Πῶς γὰρ ἂν τὴν ἕνωσιν τῶν ἄλλων ἐξεργάσαιτο χωριζόμενον αὐτό; Τοιγαροῦν ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἐκχέοντός ἐστι καὶ ἐν αὐτῷ, κἂν κτιστὸν ᾖ θάτερον αὐτῶν καὶ τὸ ἕτερον, ὡς ἥλιός τε καὶ ἡ ἐκχεομένη ἀκτὶς καὶ ἐνέργεια αὐτοῦ, δι’ ἧς ἑνοῖ πρὸς ἑαυτόν, ἡλιοειδεῖς τοὺς ἐλλαμπομένους ὀφθαλμοὺς ἀπεργαζόμενος, ὅ τε νοῦς καὶ ἡ διάνοια, δι’ ἧς νοῦν ἐντιθεὶς ἑτέρῳ νῷ σοφίζει τὸν μὴ πρότερον τοιοῦτον. Εἰ δ’ ἄκτιστον εἴη θάτερον αὐτῶν, καὶ τὸ ἕτερον, ὡς ἡ θεία φύσις καὶ ἡ θεοποιὸς χάρις καὶ ἐνέργεια, δηλονότι ἡ τῆς θείας φύσεως λαμπρότης· τοῦτο γὰρ ἡ χάρις ἡ θεοποιός.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Βλέπεις το ύψος εκείνης της ταπεινότητας; Και δείχνοντας αυτό το ύψος ο Μέγας Βασίλειος λέγει: «εξέχεε επάνω μας, δεν έκτισε· χάρισε, δεν δημιούργησε· έδωσε, δεν εποίησε», λέγοντας αυτά περί της χάριτος και της ενέργειας του Πνεύματος προς εμάς, και από αυτήν, όπως ελέχθη, αποδεικνύοντας και τη φύση Του ως άκτιστη. Διότι, σύμφωνα με την επαγγελία, η χάρις εκχέεται επάνω μας και όχι η φύση· διότι δεν λέγει απλώς «θα εκχεώ το Πνεύμα», αλλά «από το Πνεύμα μου». Κάθε τι δε το οποίο εκχέεται και παρέχεται με αυτόν τον τρόπο, ώστε να ενώνει με εκείνον που το παρέχει, το χαρίζει και το εκχέει, αυτά προς τα οποία εκχέεται και δίδεται, είναι αχώριστο από εκείνον που εκχέει, χαρίζει και δίδει. Διότι πώς θα μπορούσε να επιτελέσει την ένωση των άλλων, εάν το ίδιο αποχωριζόταν; Επομένως, προέρχεται από αυτόν που το εκχέει και βρίσκεται μέσα σε αυτόν, ακόμη και αν το ένα από τα δύο είναι κτιστό, τότε και το άλλο είναι κτιστό, όπως ο ήλιος και η εκχεόμενη ακτίνα και ενέργειά του, μέσω της οποίας ενώνει με τον εαυτό του, καθιστώντας ηλιοειδείς τους οφθαλμούς που ελλάμπονται, ή όπως ο νους και η διάνοια, μέσω της οποίας, μεταδίδοντας νου σε άλλον νου, καθιστά σοφό εκείνον που δεν ήταν προηγουμένως τέτοιος. Εάν όμως το ένα από αυτά είναι άκτιστο, τότε και το άλλο είναι άκτιστο, όπως η θεία φύση και η θεοποιός χάρις και ενέργεια, δηλαδή η λαμπρότητα της θείας φύσεως· διότι αυτή είναι η θεοποιός χάρις.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος Παλαμᾶς Ἐπιστολαί
Ὁ δὲ καὶ ἀπαριθμεῖται τὰ εἴδη τῆς κυρίως χάριτος, τῆς ἐκχεομένης παρὰ τοῦ πατρὸς ἀπὸ τοῦ πνεύματος αὐτοῦ· καί φησιν εἶναι τὸ ἀσώματον καὶ ἀόρατον καὶ ἀτελεύτητον, καὶ ταῦτα οὐ μόνον τὸ προσὸν ἀγγέλοις καὶ ψυχαῖς, ἀλλὰ καὶ αὐτοῖς τοῖς δαίμοσιν, ὡς αὐτὸς ἐκεῖ φησιν, ὢ ψυχῆς παντόλμου μᾶλλον δὲ μαινομένης δαιμονίως, κατὰ τῆς παρὰ τοῦ σωτῆρος Χριστοῦ τοῖς μαθηταῖς ἐπηγγελμένης καὶ πρὸς μόνους τοὺς ὡς ἀληθῶς πιστοὺς ἐκκεχυμένης χάριτος τοῦ πνεύματος, ἣν καὶ αὐτὸς ὁ πατὴρ ἀνακηρύξαι θέλων πᾶσιν ἄκτιστον, διὰ τοῦ Ἰωὴλ προανεφώνησεν, «ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα», δηλαδὴ τὴν πιστεύσασαν, ὡς ὁ ἐν θεολογίᾳ μέγας φησὶ Γρηγόριος. Ὃ τοίνυν ὁ πατὴρ ἀπὸ τοῦ ἰδίου πνεύματος ἐξέχεε καὶ ἐπὶ μόνους τοὺς ἀξίους κατὰ τὴν ἑαυτοῦ καὶ τοῦ υἱοῦ ἐπαγγελίαν, κτίσμα;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτός όμως απαριθμεί τα είδη της κατεξοχήν χάριτος, η οποία εκχέεται από τον Πατέρα εκ του Πνεύματός Του· και λέει ότι είναι το ασώματο, το αόρατο και το ατελεύτητο, και αυτά δεν είναι ιδιώματα που ανήκουν μόνο σε αγγέλους και ψυχές, αλλά και στους ίδιους τους δαίμονες, όπως ο ίδιος αναφέρει εκεί. Ω, τι πάντολμη, ή μάλλον δαιμονικά μαινόμενη ψυχή, ενάντια στη χάρη του Πνεύματος, η οποία υποσχέθηκε στους μαθητές από τον Σωτήρα Χριστό και εκχύθηκε μόνο σε όσους είναι αληθινά πιστοί, την οποία και ο ίδιος ο Πατέρας, θέλοντας να την ανακηρύξει σε όλους ως άκτιστη, προανήγγειλε μέσω του Ιωήλ: «θα εκχέω από το Πνεύμα μου σε κάθε σάρκα», δηλαδή σε αυτήν που πίστεψε, όπως λέει ο μέγας στη θεολογία Γρηγόριος. Εκείνο, λοιπόν, που ο Πατέρας εξέχεε από το ίδιο Του το Πνεύμα και μάλιστα μόνο στους άξιους, σύμφωνα με τη δική Του υπόσχεση και του Υιού, είναι κτίσμα;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος Παλαμᾶς Κατὰ Νικηφόρου Γρηγορᾶ
Ὅτι δὲ οὐχ ἡ οὐσία τοῦ Πνεύματος ἀλλ’ ἡ χάρις καὶ ἡ ἐνέργεια καὶ ἐχαρίσθη καὶ ἐδόθη καὶ ἐκκέχυται, καὶ αὐτὸς ὁ Θεὸς παρίστησιν, οὐκ εἰπὼν ἐκχεῶ τὸ Πνεῦμά μου, ἀλλ’ «ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου», κατὰ τὴν προφητείαν. Οὐ τοίνυν ἀπὸ τοῦ θείου Πνεύματος εἶναί τις φήσει τὴν τοῦ Θεοῦ οὐσίαν, μήποτέ τις οὕτω μανείη τῶν ἁπάντων, ἀλλὰ τὸ ἀπὸ τοῦ θείου Πνεύματος ἐκκεχυμένον καὶ κεχαρισμένον καὶ δεδομένον τοῦτο μόνοις τοῖς πιστοῖς, ἄκτιστον εἶναι τοῖς πᾶσι ἀνεκήρυξεν ὁ μέγας Βασίλειος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Το ότι δε δεν χαρίστηκε ούτε δόθηκε ούτε εκχύθηκε η ουσία του Πνεύματος, αλλά η χάρη και η ενέργεια, το αποδεικνύει και ο ίδιος ο Θεός, ο οποίος δεν είπε «θα εκχέω το Πνεύμα μου», αλλά «θα εκχέω από το πνεύμα μου», σύμφωνα με την προφητεία. Κανείς, συνεπώς, δεν θα ισχυριστεί ότι η ουσία του Θεού προέρχεται από το θείο Πνεύμα, μακάρι να μην παραφρονήσει ποτέ κανείς τόσο πολύ, αλλά αυτό που έχει εκχυθεί από το θείο Πνεύμα και έχει χαριστεί και δοθεί μόνο στους πιστούς, ο μέγας Βασίλειος διακήρυξε σε όλους ότι είναι άκτιστο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος Παλαμᾶς Λόγοι ἀντιρρητικοὶ κατὰ Ἀκινδύνου
Οὗτος δέ ἐστιν αὐτός, ὃς καὶ τοῦ Βαπτιστοῦ λέγοντος ἀκηκοώς, «οὐκ ἐκ μέτρου δίδωσι τὸ πνεῦμα»· «πνεῦμα», φησίν, «ἐνταῦθα τὴν ἐνέργειαν λέγει· αὕτη γάρ ἐστιν ἡ μεριζομένη»· καὶ τὸ ψαλμικὸν ἐκεῖνο ἐξηγούμενος, «ἐξεχύθη ἡ χάρις ἐν χείλεσί σου», «τουτέστι», φησίν, «ἀνεδείχθη, ὡς ἂν εἴπῃ τις, ἡ ἔνδον οὖσα ἀνέβλυσεν, ἐπήγασε. Τίς ἐστιν αὕτη ἡ χάρις; Δι’ ἧς ἐδίδασκε, δι’ ἧς ἐθαυματούργει. Τὴν χάριν ἐνταῦθα λέγει τὴν ἐπελθοῦσαν ἐπὶ τὴν σάρκα· πᾶσα γὰρ ἡ χάρις ἐξεχύθη εἰς τὸν ναὸν ἐκεῖνον. Οὐ γὰρ ἐν μέτρῳ δίδωσιν ἐκείνῳ τὸ πνεῦμα, ἀλλ’ ὁλόκληρον τὴν χάριν ὁ ναὸς ἔλαβεν· ἡμεῖς δὲ μικρόν τι καὶ ῥανίδα ἀπὸ τῆς χάριτος ἐκείνης ἔχομεν. ‘Ἐκ τοῦ πληρώματος’ γάρ, φησίν, ‘αὐτοῦ ἡμεῖς πάντες ἐλάβομεν’ ὡς ἂν εἴπῃ τις ἐκ τοῦ ὑπερβλύζοντος, ἐκ τοῦ περιττεύοντος». Καὶ πάλιν· «οὐκ εἶπε, δίδωμι τὸ πνεῦμα, ἀλλ’ ‘ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα’· τοῦτο γοῦν καὶ ἐξέβη· πᾶσαν γὰρ τὴν οἰκουμένην ἡ σταγὼν αὕτη καὶ ἡ ῥανὶς τοῦ πνεύματος ἐνέπλησε τῆς γνώσεως. Διὰ ταύτην τὰ σημεῖα ἐγένετο, τὰ ἁμαρτήματα ἐλύετο. Ἀλλ’ ὅμως ἡ ἐν τοσούτοις κλίμασι διδομένη χάρις, μέρος τι τῆς δωρεᾶς ἐστι καὶ ἀρραβών· ‘δοὺς’ γάρ, φησί, ‘τὸν ἀρραβῶνα τοῦ πνεύματος ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν’, τὸ μέρος λέγει τῆς ἐνεργείας· οὐ γὰρ δὴ ὁ παράκλητος μερίζεται». Ταῦτα μὲν ὁ τὴν γλῶτταν χρυσοῦς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτός είναι ο ίδιος, ο οποίος ακούγοντας τον Βαπτιστή να λέει, «δεν δίνει το πνεύμα με το μέτρο»· «πνεύμα», λέει, «εδώ εννοεί την ενέργεια· διότι αυτή είναι που μερίζεται»· και εξηγώντας εκείνο το ψαλμικό χωρίο, «εξεχύθη η χάρις στα χείλη σου», «δηλαδή», λέει, «φανερώθηκε, σαν να έλεγε κανείς, η χάρη που υπήρχε μέσα ανέβλυσε, πήγασε. Ποια είναι αυτή η χάρη; Αυτή δια της οποίας δίδασκε, δια της οποίας θαυματουργούσε. Τη χάρη εδώ εννοεί αυτήν που ήλθε επί της σάρκας· διότι όλη η χάρη ξεχύθηκε σε εκείνον τον ναό. Διότι δεν δίνει σε εκείνον το πνεύμα με το μέτρο, αλλά ο ναός έλαβε ολόκληρη τη χάρη· εμείς δε έχουμε κάτι μικρό και μια ρανίδα από εκείνη τη χάρη. Διότι, λέει, ‘από το πλήρωμά του όλοι εμείς λάβαμε’, σαν να έλεγε κανείς από το υπερβάλλον, από το περίσσευμα». Και πάλι: «δεν είπε, δίνω το πνεύμα, αλλά ‘θα εκχέω από το πνεύμα μου σε κάθε σάρκα’· αυτό λοιπόν και συνέβη· διότι σε όλη την οικουμένη αυτή η σταγόνα και η ρανίδα του πνεύματος γέμισε τα πάντα με τη γνώση. Δι' αυτής έγιναν τα σημεία, συγχωρούνταν τα αμαρτήματα. Αλλά όμως η χάρη που δίνεται σε τόσες περιοχές, είναι κάποιο μέρος της δωρεάς και αρραβώνας· διότι ‘αυτός που έδωσε’, λέει, ‘τον αρραβώνα του πνεύματος στις καρδιές μας’, εννοεί το μέρος της ενέργειας· επειδή βεβαίως ο Παράκλητος δεν μερίζεται». Αυτά λοιπόν λέει ο χρυσός στη γλώσσα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος Παλαμᾶς Λόγοι ἀντιρρητικοὶ κατὰ Ἀκινδύνου
Πῶς δ’ ἄρα καὶ ἐπὶ τοὺς πιστοὺς μόνους ἡ τοῦ πνεύματος ἐκχεῖται χάρις, εἰ καὶ τὸ ἀσώματόν ἐστιν αὕτη καὶ τὸ ἀόρατον καὶ ὁ λόγος καὶ ἡ αἴσθησις καὶ τὰ τοιαῦτα; Ὅτι γε μὴν ἐπὶ τοὺς πιστοὺς μόνους ἡ τοῦ πνεύματος ἐκχεῖται χάρις, καὶ ὁ εὐαγγελιστὴς ἐδήλωσεν εἰπών, «τοῦτο δὲ ἔλεγεν ὁ κύριος περὶ τοῦ πνεύματος, οὗ ἔμελλον λαμβάνειν οἱ πιστεύοντες εἰς αὐτόν». Ἀλλὰ καὶ ὁ τῆς θεολογίας ἐπώνυμος Γρηγόριος μνημονεύσας τοῦ προφητικοῦ ἐκείνου, «ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα», ἐπιφέρει, «δηλαδὴ τὴν πιστεύσασαν». Ὁ δὲ προφήτης Ἠσαΐας «ὁ στερεώσας», φησί, «τὴν γῆν καὶ τὰ ἐν αὐτῇ, καὶ διδοὺς πνοὴν τῷ λαῷ τῷ ἐπ’ αὐτῆς καὶ πνεῦμα τοῖς πατοῦσιν αὐτήν», οὗ μνησθεὶς ὁ μέγας Βασίλειος «οἱ καταπατοῦντες», φησί, «τὰ γήινα καὶ ὑπεράνω αὐτῶν γενόμενοι ἄξιοι τῆς δωρεᾶς τοῦ ἁγίου πνεύματος μεμαρτύρηνται».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Πώς λοιπόν η χάρη του Πνεύματος εκχέεται μόνο στους πιστούς, αν αυτή είναι και το ασώματο και το αόρατο και ο λόγος και η αίσθηση και τα παρόμοια; Το ότι βέβαια η χάρη του Πνεύματος εκχέεται μόνο στους πιστούς, το δήλωσε και ο ευαγγελιστής λέγοντας: «αυτό δε το έλεγε ο Κύριος για το Πνεύμα, το οποίο επρόκειτο να λάβουν όσοι πίστευαν σε αυτόν». Αλλά και ο Γρηγόριος, ο επώνυμος της θεολογίας, μνημονεύοντας εκείνο το προφητικό λόγιο, «θα εκχεώ από το Πνεύμα μου σε κάθε σάρκα», προσθέτει: «δηλαδή σε αυτήν που πίστεψε». Ο δε προφήτης Ησαΐας λέει: «αυτός που στερέωσε τη γη και τα όσα υπάρχουν σε αυτήν, και δίνει πνοή στον λαό που βρίσκεται πάνω της και πνεύμα σε αυτούς που την πατούν», για το οποίο κάνοντας μνεία ο μέγας Βασίλειος λέει: «όσοι καταπατούν τα γήινα και υψώνονται υπεράνω αυτών, έχουν μαρτυρηθεί ως άξιοι της δωρεάς του Αγίου Πνεύματος».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος Παλαμᾶς Λόγοι ἀντιρρητικοὶ κατὰ Ἀκινδύνου
Ὅτι τοίνυν καὶ μερίζεται καὶ ἐκ τοῦ πνεύματός ἐστι καὶ διὰ τοῦ προφήτου Ἰωὴλ ὁ θεὸς προανεφώνησεν, οὐκ εἰπών, «ἐν ταῖς ἐσχάταις ἡμέραις ἐκχεῶ τὸ πνεῦμά μου», ἀλλ’ «ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου». Ὁ δ’ Ἠσαΐας, καθάπερ ἔφθημεν διὰ πλειόνων ἀποδείξαντες, καὶ τὰ ἐκ τοῦ πνεύματος πνεύματα κεφαλαιωδέστερον ἀπηριθμήσατο, τὴν τῶν θείων ἐνεργειῶν διαίρεσιν ὑποδείξας ἐναργῶς. Ὁ δὲ κύριος ἐν τοῖς εὐαγγελίοις, ἐν δακτύλῳ θεοῦ εἰπὼν ἐκβάλλειν τὰ δαιμόνια, ἐν ταυτῷ δείκνυσι καὶ πνεῦμα ἅγιον τουτονὶ τὸν δάκτυλον, ὡς καὶ τῶν εὐαγγελιστῶν ἕτερος ἐδήλωσε, καὶ τῶν ἐξ αὐτοῦ τοῦ πνεύματος πνευμάτων ἕν, καθάπερ καὶ ὁ μέγας φησὶ Βασίλειος καὶ τῶν ὑπὸ Μωυσέως ἐν Αἰγύπτῳ τετελεσμένων σημείων μεμνημένος. Ἐπεὶ δὲ μὴ τῷ ἑνὶ τούτῳ μόνον τῶν κατὰ διαίρεσιν χαρισμάτων ἐνήργει ὁ κύριος, φησὶν Ἰωάννης ὁ καὶ προφήτου περισσότερος, «οὐκ ἐκ μέτρου δίδωσιν ὁ θεὸς τὸ πνεῦμα· ὁ πατὴρ ἀγαπᾷ τὸν υἱόν, καὶ πάντα δέδωκεν ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ότι, λοιπόν, και μερίζεται και προέρχεται από το Πνεύμα, ο Θεός το προανήγγειλε και μέσω του προφήτη Ιωήλ, χωρίς να πει, «στις έσχατες ημέρες θα εκχέω το Πνεύμα μου», αλλά «θα εκχέω από το Πνεύμα μου». Και ο Ησαΐας, όπως προηγουμένως αποδείξαμε με περισσότερα επιχειρήματα, απαρίθμησε πιο συνοπτικά τα πνεύματα που προέρχονται από το Πνεύμα, υποδεικνύοντας σαφώς τη διαίρεση των θείων ενεργειών. Ο δε Κύριος στα Ευαγγέλια, λέγοντας ότι εκβάλλει τα δαιμόνια με το δάχτυλο του Θεού, ταυτόχρονα δείχνει ότι αυτό το δάχτυλο είναι και Άγιο Πνεύμα, όπως δήλωσε και άλλος ευαγγελιστής, και ένα από τα πνεύματα που προέρχονται από το ίδιο το Πνεύμα, όπως λέει και ο Μέγας Βασίλειος, υπενθυμίζοντας και τα σημεία που τέλεσε ο Μωυσής στην Αίγυπτο. Επειδή όμως ο Κύριος δεν ενεργούσε μόνο με αυτό το ένα από τα διαιρεμένα χαρίσματα, λέει ο Ιωάννης, ο οποίος είναι και κάτι περισσότερο από προφήτης: «ο Θεός δεν δίνει το Πνεύμα με το μέτρο· ο Πατέρας αγαπά τον Υιό και έχει δώσει τα πάντα στο χέρι του».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος Παλαμᾶς Ομιλίες ΚΑ΄–ΜΒ΄
Ἐθεασάμεθα οὖν πρώην Χριστὸν ἀπὸ γῆς αἰρόμενον μετὰ σώματος, νῦν δὲ ὁρῶμεν διὰ τοῦ παρ’ αὐτοῦ τοῖς μαθηταῖς πεμφθέντος ἁγίου Πνεύματος, μέχρι τίνος ὁ Χριστὸς ἀναληφθεὶς ἔφθασε καὶ εἰς ποίαν ἀξίαν ἀνεβίβασε τὴν ἡμῶν ἣν ἀνέλαβε φύσιν· ἐκεῖσε γὰρ πάντως ἀνῆλθεν, ὅθεν τὸ Πνεῦμα παρ’ αὐτοῦ πεμφθὲν κατελήλυθε. Πόθεν δὲ τὸ Πνεῦμα κατῆλθε, δείκνυσιν ὁ διὰ τοῦ προφήτου λέγων Ἰωήλ, «ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα», καὶ πρὸς ὅν φησιν ὁ Δαβίδ, «ἐξαποστελεῖς τὸ Πνεῦμά σου, καὶ κτισθήσονται, καὶ ἀνακαινιεῖς τὸ πρόσωπον τῆς γῆς». Πρὸς τὸν ἀνωτάτω τοιγαροῦν ὁ Χριστὸς ἀναληφθεὶς ἀνελήλυθε Πατέρα καὶ πρὸς αὐτὸν ἔφθασε τὸν πατρικὸν κόλπον, ὅθεν καὶ τὸ Πνεῦμα· καὶ κοινωνὸς καὶ κατὰ τὸ ἀνθρώπινον τῆς κατ’ αὐτὸν ἀξίας ἀνεδείχθη τὸ ἐξ οὐρανοῦ παρὰ τοῦ Πατρὸς ἐρχόμενόν τε καὶ στελλόμενον Πνεῦμα καὶ αὐτὸς ἀρτίως ἀποστείλας. Ἀλλὰ μηδεὶς νομίσῃ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον τῆς ἀξίας ταύτης ἀμοιροῦν, παρὰ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ ἀποστελλόμενον ἀκούων· οὐ γὰρ τῶν ἀποστελλομένων ἁπλῶς, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀποστελλόντων καὶ συνευδοκούντων ἐστί.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Είδαμε λοιπόν προηγουμένως τον Χριστό να υψώνεται από τη γη με το σώμα, και τώρα βλέπουμε, μέσω του Αγίου Πνεύματος που στάλθηκε από Αυτόν στους μαθητές, μέχρι πού έφτασε ο Χριστός όταν αναλήφθηκε και σε ποιο αξίωμα ανέβασε τη δική μας φύση που προσέλαβε· διότι οπωσδήποτε ανήλθε εκεί, από όπου κατήλθε το Πνεύμα που στάλθηκε από Αυτόν. Από πού όμως κατήλθε το Πνεύμα, το δείχνει Εκείνος που μιλάει μέσω του προφήτη Ιωήλ λέγοντας, «θα εκχύσω από το Πνεύμα μου πάνω σε κάθε σάρκα», και προς τον Οποίο λέει ο Δαβίδ, «θα εξαποστείλεις το Πνεύμα σου, και θα δημιουργηθούν, και θα ανακαινίσεις το πρόσωπο της γης». Προς τον Ύψιστο Πατέρα, επομένως, ανήλθε ο Χριστός κατά την Ανάληψή Του και έφτασε στους ίδιους τους πατρικούς κόλπους, από τους οποίους προέρχεται και το Πνεύμα· και αναδείχθηκε κοινωνός αυτού του αξιώματος και ως προς την ανθρώπινη φύση Του, αφού ο Ίδιος απέστειλε τώρα το Πνεύμα που έρχεται και στέλνεται από τον ουρανό παρά του Πατρός. Αλλά ας μη νομίσει κανείς ότι το Άγιο Πνεύμα στερείται αυτού του αξιώματος, ακούγοντας ότι αποστέλλεται από τον Πατέρα και τον Υιό· διότι δεν ανήκει απλώς σε αυτούς που αποστέλλονται, αλλά και σε αυτούς που αποστέλλουν και συνευδοκούν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες