Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 1:28

127 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

καὶ εἰσελθὼν ὁ ἄγγελος πρὸς αὐτὴν εἶπε· χαῖρε, κεχαριτωμένη· ὁ Κύριος μετὰ σοῦ· εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξίν.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–40 από 127

Ἀναστάσιος Σιναΐτης Ὁδηγός
Ὅπως δὲ ἡμᾶς μή τις τῶν ἀφρόνων δόξῃ διὰ τῶν ἔμπροσθεν εἰρημένων τῇ Νεστορίου τοῦ δυσσεβοῦς περιτρέπεσθαι φρενοβλαβείᾳ, ὅπερ ψυχῇ καὶ σώματι καὶ πνεύματι περὶ Χριστοῦ φρονῶ, συντόμως ἐρῶ. Ὁμολογῶ τὴν πανάμωμον αὐτοῦ ἀνθρωπότητα τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος οὕτω καθ’ ὑπόστασιν ἡνωμένην τῇ ἀχράντῳ αὐτοῦ θεότητι, ὥσπερ ὅλη δι’ ὅλου ἥνωται ἡ ψυχὴ ἡμῶν τῷ ἡμετέρῳ σώματι. Καὶ ὥσπερ ἐκεῖνος, ὁ ἐν τῇ καμίνῳ εἰς τύπον Χριστοῦ ὀφθεὶς τῷ Ναβουχοδονοσὸρ ἐν ὁμοιώματι υἱοῦ θεοῦ, ὅλος ἦν δι’ ὅλου ἐν σχήματι ἀνθρώπου ἔμπυρος καὶ σύμπυρος καὶ ὁλόπυρος καὶ ὁλόφλογος, οὕτως ἦν καὶ ἡ τοῦ Χριστοῦ ἀνθρωπότης ὅλη δι’ ὅλου ὁλόθεος καὶ ἔνθεος καὶ σύνθεος. Καὶ ὥσπερ, εἴ τις εἰσελθὼν ἐν τῇ καμίνῳ ἐκείνῃ περιέτεμεν ἢ ἐῤῥάπισεν ἢ ἐδέσμησεν ἢ ἔκειρεν ἢ ἐκέντησεν ἐκεῖνον τὸν ἐν μορφῇ υἱοῦ θεοῦ ὄντα, οὐδαμῶς τὸ πῦρ ἀπ’ αὐτοῦ ἐχώριζεν ἢ ἀπέσβεσε διὰ τὸ ὅλον δι’ ὅλου τῷ πυρὶ συγκεκρᾶσθαι, οὕτω καὶ ἐπὶ Χριστοῦ τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ, ἐξ ἧς εἴρηκεν ὁ ἄγγελος· Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ κύριος μετὰ σοῦ, οὐκ ἐχωρίσθη τὸ πῦρ τῆς θεότητος ἐκ τῆς ἀνθρωπότητος αὐτοῦ ἐν οἱῳδήποτε καιρῷ ἢ τόπῳ ἢ πράγματι, οὐδὲ χωρισθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος. Ἀλλά γε καὶ τοσαύτην ἔχειν διαφορὰν δόξης καὶ λαμπρότητος ὁμολογοῦμεν τὸ πανάγιον σῶμα καὶ τὴν ψυχὴν τοῦ Χριστοῦ παρὰ τὰς ἡμετέρας ψυχὰς καὶ τὰ σώματα, ὅσην εἶχεν ἡ μορφὴ ἐκείνη ἡ ἐν τῇ καμίνῳ παρὰ τὰ λοιπὰ σώματα τὰ ἐκτὸς τοῦ πυρὸς καὶ τῆς καμίνου τυγχάνοντα. Ὅθεν καὶ τὸ πανάγιον αὐτοῦ σῶμα ἔνθεον λέγομεν καὶ πάντα τὰ τοῦ σώματος ἔνθεα, καὶ τὴν ἄχραντον αὐτοῦ ψυχὴν σύνθεον καὶ πάντα τὰ ταύτης ἴδια ἔνθεα καὶ ὁμόθεα, ἀσυγχύτως, ἀτρέπτως, ἀδιαιρέτως φυλαττούσης ἑκατέρας φύσεως τὴν οἰκείαν ἰδιότητα ἐν ἑνὶ συνθέτῳ προσώπῳ, καθὰ οἱ μακάριοι πατέρες ἡμῖν εὐσεβῶς παραδέδωκαν. Ἀλλὰ μὴν καὶ ὑποταττομένην καὶ χαλιναγωγουμένην ὑπὸ τοῦ θεοῦ λόγου τὴν καθ’ ὑπόστασιν ἡνωμένην αὐτῷ ψυχὴν καὶ σάρκα ὁμολογοῦμεν καὶ πάντα τὰ ἰδιώματα αὐτῶν ὑπὲρ πᾶσαν ὑποταγὴν τῆς κτίσεως, ὡς ὑπὲρ πᾶσαν τὴν κτίσιν ἡνωμένων αὐτῶν τῷ θεῷ λόγῳ. Προεξήγησις τοῦ σκοποῦ τῶν ἑξῆς ὑποτεταγμένων κεφαλαίων.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Για να μη νομίσει κανείς από τους ανόητους, εξαιτίας όσων ειπώθηκαν παραπάνω, ότι παρασύρομαι στην παραφροσύνη του δυσσεβούς Νεστορίου, θα πω σύντομα τι πιστεύω για τον Χριστό με όλη μου την ψυχή, το σώμα και το πνεύμα. Ομολογώ ότι η πανάμωμη ανθρωπότητά του, δηλαδή η ψυχή και το σώμα του, είναι ενωμένη καθ’ υπόστασιν με την άχραντη θεότητά του, όπως ακριβώς η ψυχή μας είναι ενωμένη ολόκληρη με ολόκληρο το σώμα μας. Και όπως εκείνος που φάνηκε μέσα στην κάμινο στον Ναβουχοδονόσορα, ως τύπος του Χριστού, με ομοίωμα υιού Θεού, ήταν ολόκληρος μέσα σε ολόκληρη τη μορφή του ανθρώπου πύρινος και σύμπυρος και ολόπυρος και ολόφλογος, έτσι και η ανθρωπότητα του Χριστού ήταν ολόκληρη μέσα σε ολόκληρο τον εαυτό της ολόθεη και ένθεη και σύνθεη. Και όπως, αν κάποιος έμπαινε σε εκείνη την κάμινο και έκοβε ή ράπιζε ή έδενε ή κούρευε ή τρυπούσε εκείνον που ήταν σε μορφή υιού Θεού, το πυρ δεν θα χωριζόταν καθόλου από αυτόν ούτε θα έσβηνε, επειδή ήταν ολόκληρος δι’ όλου συγκεκραμένος με το πυρ, έτσι και στον Χριστό, τον Υιό του Θεού, από τη στιγμή που είπε ο άγγελος: «Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ», το πυρ της θεότητος δεν χωρίστηκε από την ανθρωπότητά του σε κανέναν χρόνο ή τόπο ή πράγμα, ούτε θα χωριστεί στους αιώνες των αιώνων. Ομολογούμε ακόμη ότι το πανάγιο σώμα και η ψυχή του Χριστού έχουν τόση διαφορά δόξας και λαμπρότητας από τις δικές μας ψυχές και τα δικά μας σώματα, όση είχε εκείνη η μορφή μέσα στην κάμινο σε σύγκριση με τα άλλα σώματα που βρίσκονταν έξω από το πυρ και την κάμινο. Γι’ αυτό και το πανάγιο σώμα του το ονομάζουμε ένθεο, και όλα όσα ανήκουν στο σώμα ένθεα· και την άχραντη ψυχή του σύνθεη, και όλα τα ιδιώματά της ένθεα και ομόθεα· ενώ καθεμιά από τις δύο φύσεις διαφυλάσσει ασυγχύτως, ατρέπτως και αδιαιρέτως την ιδιαίτερη ιδιότητά της μέσα σε ένα σύνθετο πρόσωπο, όπως μας παρέδωσαν με ευσέβεια οι μακάριοι Πατέρες. Και ακόμη ομολογούμε ότι η ψυχή και η σάρκα, που είναι ενωμένες καθ’ υπόστασιν με τον Θεό Λόγο, υποτάσσονται και χαλιναγωγούνται από αυτόν, καθώς και όλα τα ιδιώματά τους, με υποταγή ανώτερη από κάθε υποταγή της κτίσεως, επειδή έχουν ενωθεί με τον Θεό Λόγο υπεράνω πάσης κτίσεως. Προεξήγηση του σκοπού των επόμενων κεφαλαίων που ακολουθούν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κεφάλαιο
καʹ Ἕτερον κεφάλαιον σύντομον, ἐν ᾧ ἀπόδειξις, ὅτι οὐ δεῖ ἀλληνάλλως μεταλλάττειν τὰ δόγματα
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Θαυμαστὸν τὸ ὄνομά σου.〉 Οἱ ἐξ ὕδατος οἶνον ἐν τῷ γάμῳ πιόντες ὄξος σε ἐπότισαν· οἱ δὲ τὸ θαῦμα μὴ ἑωρακότες ἀπαρχὰς παντὸς οἴνου προσφοράν σοι φέρουσιν· 〈Ὡς θαυμαστὸν τὸ ὄνομά σου.〉 Τάφος ἤνθησε ζωήν· 〈Θαυμαστὸν τὸ ὄνομά σου.〉 Κολυμβήθρα ἀστέρα γεννᾷ· 〈Θαυμαστὸν τὸ ὄνομά σου.〉 Οὐκέτι ὁ ὄφις ἐκδύει, ἀλλ᾽ ἐνδύει ὁ ἀμνός· 〈Θαυμαστὸν τὸ ὄνομά σου.〉 Οὐκέτι Εὖα θρηνεῖ, ἀλλὰ Μαρία χαίρει· 〈Χαῖρε, κεχαριτωμένη· Θαυμαστὸν τὸ ὄνομά σου.〉 Οὐκέτι κλαίει Ῥαχήλ, ἀλλ᾽ Ἐλισάβετ σκιρτᾷ· 〈Θαυμαστὸν τὸ ὄνομά σου.〉 Οὐκέτι φύλλα ἐν παραδείσῳ ῥάπτεται, ἀλλὰ πορφύρα ἐν τῷ ὕδατι ὑφαίνεται· 〈Θαυμαστὸν τὸ ὄνομά σου.〉 Οὐκέτι ἡ συκῆ σκεπάζει, ἀλλ᾽ ὁ Ἰορδάνης στολίζει· 〈Θαυμαστὸν τὸ ὄνομά σου.〉 Οὐκέτι ἐκ τοῦ παραδείσου Ἀδὰμ ὁ πρωτόπλαστος λῃστεύεται, ἀλλ᾽ ὁ λῃστὴς πολίτης τοῦ παραδείσου γίνεται· 〈Θαυμαστὸν τὸ ὄνομά σου.〉 Οὐκέτι φθορὰ βασιλεύει· ἀφθαρσία γὰρ ἀπὸ τῶν οὐρανῶν μετεφυτεύθη εἰς γῆν. Οὐκέτι οἱ πρωτόπλαστοι χιτῶνας δερματίνους ὡς αἰχμάλωτοι ἐνδύονται, ἀλλ᾽ οἱ νεοφώτιστοι τὸν Χριστὸν ἐνδύονται· 〈Ὅσοι γὰρ εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε Χριστὸν ἐνεδύσασθε.〉 Ἢ καὶ ἐπειδὴ ἐν ἀνατολῇ καὶ δύσει, ἄρκτῳ καὶ μεσημβρίᾳ, ἐν πόλεσι καὶ ἐν χώραις καὶ ἐν ὄρεσι καὶ νήσοις, οὐκέτι ἀπὸ τόπου ἢ τρόπου ἢ γένους ἢ ἀξίας οὕτως ὡς ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ Χριστιανοὶ ὀνομάζονται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Θαυμαστό είναι το όνομά σου.» Εκείνοι που ήπιαν το κρασί από το νερό στον γάμο, σε πότισαν ξύδι· ενώ εκείνοι που δεν είδαν το θαύμα, σου φέρνουν ως προσφορά τις απαρχές κάθε κρασιού. «Πόσο θαυμαστό είναι το όνομά σου.» Ο τάφος άνθισε ζωή. «Θαυμαστό είναι το όνομά σου.» Η κολυμβήθρα γεννά αστέρα. «Θαυμαστό είναι το όνομά σου.» Δεν γυμνώνει πλέον ο όφις, αλλά ενδύει ο αμνός. «Θαυμαστό είναι το όνομά σου.» Δεν θρηνεί πλέον η Εύα, αλλά η Μαρία χαίρεται. «Χαίρε, κεχαριτωμένη· Θαυμαστό είναι το όνομά σου.» Δεν κλαίει πλέον η Ραχήλ, αλλά η Ελισάβετ σκιρτά. «Θαυμαστό είναι το όνομά σου.» Δεν ράβονται πλέον φύλλα στον παράδεισο, αλλά υφαίνεται πορφύρα μέσα στο νερό. «Θαυμαστό είναι το όνομά σου.» Δεν σκεπάζει πλέον η συκιά, αλλά ο Ιορδάνης στολίζει. «Θαυμαστό είναι το όνομά σου.» Δεν ληστεύεται πλέον από τον παράδεισο ο πρωτόπλαστος Αδάμ, αλλά ο ληστής γίνεται πολίτης του παραδείσου. «Θαυμαστό είναι το όνομά σου.» Δεν βασιλεύει πλέον η φθορά· διότι η αφθαρσία μεταφυτεύθηκε από τους ουρανούς στη γη. Δεν ενδύονται πλέον οι πρωτόπλαστοι δερμάτινους χιτώνες ως αιχμάλωτοι, αλλά οι νεοφώτιστοι ενδύονται τον Χριστό. «Διότι όσοι εις Χριστόν βαπτιστήκατε, τον Χριστό ενδυθήκατε.» Ή και επειδή στην ανατολή και στη δύση, στον βορρά και στον νότο, σε πόλεις και σε χώρες και σε όρη και σε νησιά, δεν ονομάζονται πλέον από τον τόπο ή τον τρόπο ζωής ή το γένος ή το αξίωμα, αλλά από τον Χριστό ονομάζονται Χριστιανοί.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Εἰς τὴν γένεσιν τοῦ Προδρόμου
Ἤκουες ἀρτίως τοῦ εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ λέγοντος· «Ἐν τῷ μηνὶ τῷ ἕκτῳ ἀπεστάλη ὁ ἄγγελος Γαβριὴλ εἰς πόλιν τῆς Γαλιλαίας, ᾗ ὄνομα Ναζαρὲτ, πρὸς παρθένον μεμνηστευμένην ἀνδρὶ, ᾧ ὄνομα Ἰωσήφ.» Ὢ μνῆστρα ἄλλῳ μνηστευθέντα, καὶ ἄλλῳ κατεγγυηθέντα! ὢ μνῆστρα χαρᾶς ἐμφανιστικὰ, καὶ ταραχῆς διαιρετικά! Ἤκουες ἀρτίως τοῦ εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ λέγοντος· Εἰσελθὼν δὲ εἰς τὸν οἶκον ὁ ἄγγελος, ἠσπάσατο τὴν Παρθένον καὶ εἶπε· «Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ· εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξίν. Ἡ δὲ, ἰδοῦσα, διεταράχθη ἐπὶ τῷ λόγῳ αὐτοῦ, καὶ διελογίζετο ἐν ἑαυτῇ, ποταπὸς εἴη ὁ ἀσπασμὸς οὗτος.» Εἶδες τὴν χαρὰν τοῦ ἀγγέλου ταραχὴν ἐγείρουσαν; Οὐ μόνον δὲ ταραχὴν, ἀλλὰ καὶ διαλογισμοὺς, ἀλλὰ καὶ ἀμφιβολίαν, ἀλλὰ καὶ τὰ παραπλήσια τούτων. Τὸ γὰρ ἄθροον τῆς ἀγγελικῆς εἰσόδου, καὶ τὸ ξένον τῆς ὄψεως, καὶ τὸ ἀσύνηθες τῆς συντυχίας, καὶ τὸ ὑπέρογκον τῆς ἐπαγγελίας, καὶ τὸ ἀπροσδόκητον τῆς ἀκοῆς, εἰς δειλίαν ἐνέβαλε τὴν Παρθένον, τῇ ἐπινοίᾳ τῆς σωφροσύνης πᾶσαν φαύλην ἐπίνοιαν ἐκποδὼν ποιησαμένην. Διὸ καὶ ἐταράχθη, καὶ ταραχθεῖσα ἀτάραχος ἔμεινε. Τί ἐστι, Καὶ ταραχθεῖσα ἀτάραχος ἔμεινεν; Ἄκουε συνετῶς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Άκουγες προ ολίγου τον ευαγγελιστή Λουκά να λέει: «Τον έκτο μήνα στάλθηκε ο άγγελος Γαβριήλ σε μια πόλη της Γαλιλαίας, που ονομάζεται Ναζαρέτ, προς μια παρθένο που ήταν μνηστευμένη με έναν άνδρα, που ονομαζόταν Ιωσήφ». Ω μνηστεία, που σε άλλον μνηστεύθηκε και σε άλλον δόθηκε ως εγγύηση! Ω μνηστεία, που φανερώνει τη χαρά και διαλύει την ταραχή! Άκουγες προ ολίγου τον ευαγγελιστή Λουκά να λέει: Και μπαίνοντας ο άγγελος στο σπίτι, χαιρέτησε την Παρθένο και είπε: «Χαίρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου· ευλογημένη είσαι εσύ ανάμεσα στις γυναίκες. Εκείνη δε, βλέποντάς τον, ταράχτηκε με τα λόγια του, και συλλογιζόταν μέσα της τι είδους χαιρετισμός να ήταν άραγε αυτός». Είδες τη χαρά του αγγέλου να προκαλεί ταραχή; Και όχι μόνο ταραχή, αλλά και συλλογισμούς, αλλά και αμφιβολία, αλλά και τα παρόμοια με αυτά. Διότι το ξαφνικό της αγγελικής εισόδου, και το παράδοξο της όψης, και το ασυνήθιστο της συνάντησης, και το υπερβολικό μέγεθος της υπόσχεσης, και το απροσδόκητο του ακούσματος, έριξαν σε φόβο την Παρθένο, η οποία με τη σκέψη της σωφροσύνης είχε απομακρύνει κάθε φαύλη σκέψη. Γι' αυτό και ταράχτηκε, αλλά παρότι ταράχτηκε παρέμεινε ατάραχη. Τι σημαίνει, «Και ταραχθείσα παρέμεινε ατάραχη»; Άκουγε με σύνεση.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Εἰς τὴν γέννησιν τοῦ Χριστοῦ
Καὶ εἰ βούλῃ, ἐρώτησον τὸν μακάριον Λουκᾶν τὸν εὐαγγελιστὴν, καὶ ἀποκρίνεταί σοι περὶ τῆς ἐνσάρκου αὐτοῦ οἰκονομίας. Ἀρχόμενος γὰρ οὕτως λέγει· «Ἐν δὲ τῷ μηνὶ τῷ ἕκτῳ τῆς συλλήψεως Ἐλισάβετ ἀπεστάλη ὁ ἄγγελος Γαβριὴλ ὑπὸ τοῦ Θεοῦ εἰς πόλιν τῆς Γαλιλαίας, ᾗ ὄνομα Ναζαρὲτ, πρὸς παρθένον μεμνηστευμένην ἀνδρὶ ᾧ ὄνομα Ἰωσὴφ, καὶ τὸ ὄνομα τῆς παρθένου Μαριάμ. Καὶ εἰσελθὼν ὁ ἄγγελος πρὸς αὐτὴν εἶπε· Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ. Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξίν. Ἡ δὲ, ἰδοῦσα, διεταράχθη ἐπὶ τῷ λόγῳ αὐτοῦ, καὶ διελογίζετο ποταπὸς εἴη ὁ ἀσπασμὸς οὗτος. Καὶ εἶπεν αὐτῇ ὁ ἄγγελος· Μὴ φοβοῦ, Μαριάμ· εὗρες γὰρ χάριν παρὰ τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἰδοὺ συλλήψῃ ἐν γαστρὶ, καὶ τέξῃ υἱὸν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν. Οὗτος ἔσται μέγας καὶ Υἱὸς Ὑψίστου κληθήσεται, καὶ δώσει αὐτῷ Κύριος ὁ Θεὸς τὸν θρόνον Δαυῒδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και αν θέλεις, ρώτησε τον μακάριο Λουκά τον ευαγγελιστή, και σου αποκρίνεται σχετικά με την ένσαρκη οικονομία Του. Διότι, αρχίζοντας, λέγει ως εξής: «Κατά δε τον έκτο μήνα της συλλήψεως της Ελισάβετ, στάλθηκε ο άγγελος Γαβριήλ από τον Θεό σε μια πόλη της Γαλιλαίας, που ονομαζόταν Ναζαρέτ, προς μια παρθένο μνηστευμένη με έναν άνδρα που ονομαζόταν Ιωσήφ, και το όνομα της παρθένου ήταν Μαριάμ. Και αφού εισήλθε ο άγγελος προς αυτήν, είπε: Χαίρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου. Ευλογημένη είσαι εσύ ανάμεσα στις γυναίκες. Εκείνη δε, βλέποντάς τον, ταράχθηκε από τον λόγο του και συλλογιζόταν τι είδους χαιρετισμός να ήταν αυτός. Και της είπε ο άγγελος: Μη φοβάσαι, Μαριάμ, διότι βρήκες χάρη ενώπιον του Θεού. Και ιδού, θα συλλάβεις στη γαστέρα σου και θα γεννήσεις υιό, και θα καλέσεις το όνομά του Ιησού. Αυτός θα είναι μέγας και θα ονομαστεί Υιός Υψίστου, και θα του δώσει ο Κύριος ο Θεός τον θρόνο του Δαβίδ του πατέρα του».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν τῆς θεοτόκου
Σημειούμεθα δὴ οὖν, ὅτι κατὰ καιρὸν εὐδοκίας τοῦ πατρικοῦ θελήματος ἐπὶ συμπληρώσει τῶν ἑβδομήκοντα ἑβδομάδων Δανιὴλ τοῦ προφήτου, μετὰ τὸ οἰκοδομηθῆναι Ἱερουσαλὴμ, ἐν τῷ ἐπιστρέψαι τὴν αἰχμαλωσίαν Ἰούδα ἀπὸ Βαβυλῶνος, διὰ Σαλαθιὴλ καὶ Ἰησοῦ τοῦ Ἰωσεδὲκ, ἀρχιερέων τότε γενομένων κατὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν τετρακοσίων ἐνενήκοντα ἐτῶν, κατ᾽ ἐφημερίαν ἱεραρχίας αὐτοῦ, εἰσῆλθε Ζαχαρίας εἰς τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ θυμιάσαι· καὶ ὤφθη αὐτῷ ἄγγελος Κυρίου ἐκ δεξιῶν τοῦ θυσιαστηρίου, καὶ εὐαγγελίζεται αὐτῷ περὶ Ἰωάννου τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, ὡς συλλήψεται Ἐλισάβετ ἡ γυνὴ αὐτοῦ, καὶ τέξεται τὸν Βαπτιστὴν καὶ πρόδρομον τοῦ Χριστοῦ. Καὶ δὴ τῆς συλλήψεως γενομένης, τῷ μηνὶ τῷ ἕκτῳ τῆς ἐν γαστρὶ κυοφορίας Ἐλισάβετ, ἐξαποστέλλεται ὁ ἀρχάγγελος Γαβριὴλ παρὰ Θεοῦ, εἰς Ναζαρὲτ πόλιν τῆς Γαλιλαίας πρὸς τὴν Παρθένον Μαριάμ. Καὶ εἰσελθὼν πρὸς αὐτὴν ὁ ἄγγελος, ἠσπάζετο ταύτην λέγων· «Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ.» Κἀνταῦθα πάλιν θεωροῦμεν, ὅτι ἡ μὲν φωνὴ τοῦ ἀγγέλου, κατὰ προφορὰν πνεύματος ἀπηχήσεως αὐτοῦ διερμηνευομένη, οὐκ αὐτὴ δὲ ἦν ἡ τοῦ Υἱοῦ ὑπόστασις, οὐδὲ αὐτὴ γέγονε σάρξ· ἀλλὰ κατ᾽ αὐτὴν τὴν φωνὴν, ἑτέρα οὖσα κατὰ τὴν ὑπόστασιν ἰδιότης τοῦ Λόγου καὶ Θεοῦ ἅμα ἐπεφοίτησεν ἐν τῇ κοιλίᾳ τῆς Παρθένου. Καὶ βλασφημοῦσιν οἱ λέγοντες, ὅτι αὐτὴ ἡ φωνὴ τοῦ ἀρχαγγέλου ἦν ἡ ὑπόστασις τοῦ Θεοῦ Λόγου.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Σημειώνουμε, λοιπόν, ότι κατά τον καιρό της ευδοκίας του πατρικού θελήματος, με τη συμπλήρωση των εβδομήντα εβδομάδων του προφήτη Δανιήλ, μετά την ανοικοδόμηση της Ιερουσαλήμ, κατά την επιστροφή της αιχμαλωσίας του Ιούδα από τη Βαβυλώνα μέσω του Σαλαθιήλ και του Ιησού του Ιωσεδέκ, οι οποίοι ήταν τότε αρχιερείς, με τη συμπλήρωση των τετρακοσίων ενενήντα ετών, ο Ζαχαρίας εισήλθε κατά τη σειρά της ιερατικής του εφημερίας στον ναό του Θεού για να θυμιάσει. Και του εμφανίστηκε άγγελος Κυρίου στα δεξιά του θυσιαστηρίου και του ανήγγειλε το χαρμόσυνο μήνυμα για τον γιο του, τον Ιωάννη, ότι δηλαδή η γυναίκα του, η Ελισάβετ, θα συλλάβει και θα γεννήσει τον Βαπτιστή και Πρόδρομο του Χριστού. Και αφού έγινε η σύλληψη, κατά τον έκτο μήνα της κυοφορίας της Ελισάβετ, αποστέλλεται ο αρχάγγελος Γαβριήλ από τον Θεό στη Ναζαρέτ, πόλη της Γαλιλαίας, προς την Παρθένο Μαρία. Και αφού εισήλθε σε αυτήν ο άγγελος, την χαιρέτησε λέγοντας: «Χαίρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου». Και εδώ πάλι διαπιστώνουμε ότι η μεν φωνή του αγγέλου, ερμηνευόμενη ως προφορική έκφραση της πνευματικής του απήχησης, δεν ήταν η ίδια η υπόσταση του Υιού, ούτε αυτή έγινε σάρκα· αλλά, μαζί με αυτήν τη φωνή, επιφοίτησε στην κοιλία της Παρθένου ταυτόχρονα η ιδιότητα του Λόγου και Θεού, η οποία είναι διαφορετική κατά την υπόσταση. Και βλασφημούν όσοι ισχυρίζονται ότι αυτή η φωνή του αρχαγγέλου ήταν η υπόσταση του Θεού Λόγου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν τῆς θεοτόκου
Ἑτέρα τοίνυν παρὰ τὴν φωνὴν τοῦ ἀρχαγγέλου οὖσα ἡ ὑπόστασις τοῦ Λόγου καὶ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, ἅμα, ὡς προδιανοιχθείσης τῆς ἀκοῆς τῆς Παρθένου διὰ τῆς ἀρχαγγελικῆς φωνῆς, εἰσῆλθεν εἰς αὐτὴν ἡ θεία τοῦ Υἱοῦ ὑπόστασις. Ὡς αὐτὴ μὲν ἡ Παρθένος οὐκ οἶδεν· οἶδε δὲ ὁ εἰσελθὼν, ὅπως εἰσῆλθε. Διὸ καὶ, ὡς μὴ εἰδυῖα τοῦ μυστηρίου τὴν ἔκβασιν, ἅμα διεταράχθη ἐπὶ τῷ λόγῳ τοῦ ἀγγέλου εἰπόντος, «Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ,» καὶ διελογίζετο, ποταπὸς εἴη ὁ ἀσπασμὸς οὗτος· ὅθεν καὶ ὑπολαβὼν ὁ ἀρχάγγελος, εἶπε πρὸς αὐτήν· «Μὴ φοβοῦ, Μαριάμ· εὗρες γὰρ χάριν παρὰ τῷ Θεῷ. Καὶ ἰδοὺ συλλήψῃ ἐν γαστρὶ, καὶ τέξῃ υἱὸν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν. Οὗτος ἔσται μέγας, καὶ Υἱὸς Ὑψίστου κληθήσεται, καὶ δώσει αὐτῷ Κύριος ὁ Θεὸς τὸν θρόνον Δαβὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, καὶ βασιλεύσει ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰακὼβ εἰς τοὺς αἰῶνας, καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔσται τέλος.» Ἀλλὰ γὰρ καὶ πρὸς ταῦτα ἔστη διαποροῦσα ἡ Παρθένος, καὶ ὡς πρὸς τὴν φύσιν ἀποβλέπουσα, καὶ κατὰ τὸν Ἰωσὴφ διαλογιζομένη, ἀνθ᾽ ὧν μεμνηστευμένη αὐτῷ ἦν, ἀνταποκρίνεται πρὸς τὸν ἄγγελον, καί φησι· «Πῶς ἔσται μοι τοῦτο, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω;» Καὶ ἐπείπερ, φησὶν, ὦ ἄγγελε, ἄνδρα οὐ γινώσκω, σὺ δὲ διὰ τοῦ, ἰδοὺ, δεικτικοῦ προσρήματος, λέγεις, «Ἰδοὺ συλλήψῃ,» ὡς κατὰ χρόνον ἐνεστῶτα· πῶς ἔσται, οὐκ οἶδα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εφόσον, λοιπόν, η υπόσταση του Λόγου και Υιού του Θεού είναι έτερη από τη φωνή του αρχαγγέλου, αμέσως μόλις η ακοή της Παρθένου προδιανοίχθηκε μέσω της αρχαγγελικής φωνής, εισήλθε σε αυτήν η θεία υπόσταση του Υιού. Το πώς, η ίδια η Παρθένος δεν το γνωρίζει· το γνωρίζει, όμως, Εκείνος που εισήλθε, το πώς ακριβώς εισήλθε. Γι' αυτό και, μη γνωρίζοντας την έκβαση του μυστηρίου, ταράχθηκε αμέσως με τα λόγια του αγγέλου που είπε: «Χαίρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου», και συλλογιζόταν τι είδους χαιρετισμός να ήταν άραγε αυτός. Τότε, παίρνοντας τον λόγο ο αρχάγγελος, της είπε: «Μη φοβάσαι, Μαριάμ· διότι βρήκες χάρη παρά τω Θεώ. Και ιδού, θα συλλάβεις στη γαστέρα σου, και θα γεννήσεις υιό, και θα καλέσεις το όνομά του Ιησού. Αυτός θα είναι μέγας, και θα κληθεί Υιός του Υψίστου, και θα του δώσει Κύριος ο Θεός τον θρόνο του Δαβίδ του πατρός του, και θα βασιλεύσει στον οίκο του Ιακώβ στους αιώνες, και η βασιλεία του δεν θα έχει τέλος». Όμως και ενώπιον αυτών η Παρθένος στάθηκε απορημένη, και αποβλέποντας προς τη φύση, και αναλογιζόμενη τον Ιωσήφ, καθότι ήταν μνηστευμένη με αυτόν, αποκρίνεται προς τον άγγελο και λέει: «Πώς θα μου συμβεί αυτό, αφού δεν γνωρίζω άνδρα;». Και εφόσον, λέει, ω άγγελε, δεν γνωρίζω άνδρα, εσύ όμως, διά της δεικτικής λέξεως «ιδού», λες: «Ιδού, θα συλλάβεις», σαν να πρόκειται για ενεστώτα χρόνο· το πώς θα γίνει αυτό, δεν το γνωρίζω.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν τῆς θεοτόκου
Καὶ εἰ μὲν οὕτως ὥσπερ καὶ εἰς τοὺς ἀποστόλους, καὶ ἡ δύναμις τοῦ Ὑψίστου καὶ ἡ ἐπέλευσις τοῦ Πνεύματος γέγονε, καὶ ἐν τοῖς ἀποστόλοις οὐ παρηκολούθησε σάρκωσις· δῆλον, ὅτι οὔτε ἐν τῇ Παρθένῳ ἡ δύναμις ἐσαρκώθη, οὔτε τὸ Πνεῦμα ἐνηνθρώπησεν, εἰ καὶ αὐτὸς ὁ Υἱὸς κατὰ κοινολογίαν θεολογίας λέγεται δύναμις Ὑψίστου. Ἀλλ᾽ ὥσπερ ἐν τοῖς ἀποστόλοις ἡ δύναμις πρὸς τὸ δύνασθαι κατὰ πάσης ἀντικειμένης δυνάμεως ἐγένετο, καὶ ἡ ἐπέλευσις τοῦ Πνεύματος καθ᾽ ὅλα τὰ οὐσιωδῶς προσόντα αὐτῷ, ἐνεργοῦσα ἐν πᾶσι σημείοις, καὶ τέρασι, καὶ δυνάμεσι, πρὸς βεβαίωσιν καὶ πίστωσιν τῆς Χριστοῦ ἐπαγγελίας· οὕτω καὶ ἐπὶ τῇ Παρθένῳ ἡ ἐπέλευσις τοῦ Πνεύματος ἐγένετο, ἐν πᾶσι τοῖς οὐσιωδῶς προσοῦσιν αὐτῷ κατὰ τὴν θεαρχίαν, χάριν ἐμποιοῦν, πρὸς τὸ ἐν πᾶσι χαίρειν αὐτήν. Ἐπείπερ καὶ διὰ τοῦτο κεχαριτωμένη προσωνομάσθη, διὰ τὸ ἐν πάσαις χάρισι ταῖς διὰ τοῦ Πνεύματος ἐμπεπλῆσθαι αὐτήν· καὶ δύναμιν Ὑψίστου ἐπισκιάζειν αὐτῇ, καὶ ἔχειν ἐν παντὶ χρόνῳ τῷ κατὰ τὴν σύλληψιν, πεπίστευκα δὲ ὅτι καὶ μετὰ τὴν σύλληψιν. Οὐδὲ γὰρ πρὸς καιρὸν, ὡς πείθομαι, τοῦτο ἐγένετο ἐν τῇ Παρθένῳ, ἀλλ᾽ ἐν παντὶ καιρῷ, καὶ τότε, καὶ νῦν, καὶ εἰς τὸ διηνεκὲς ἐπισκιάζουσαν αὐτῇ ἔχουσα τὴν δύναμιν τοῦ Ὑψίστου ἡ Παρθένος, καὶ τὴν ἐπέλευσιν τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐπερχομένην αὐτῇ· ἵνα κεχαριτωμένη μένῃ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και αν μεν, όπως ακριβώς και στους αποστόλους, έγινε η φανέρωση της δύναμης του Υψίστου και η επέλευση του Πνεύματος, και στους αποστόλους δεν ακολούθησε σάρκωση· είναι φανερό ότι ούτε στην Παρθένο σαρκώθηκε η δύναμη ούτε το Πνεύμα ενανθρώπησε, έστω κι αν ο ίδιος ο Υιός σύμφωνα με την κοινή θεολογική ορολογία ονομάζεται δύναμη του Υψίστου. Αλλά όπως στους αποστόλους η δύναμη δόθηκε για να μπορούν να υπερισχύουν έναντι κάθε αντίθετης δύναμης, και η επέλευση του Πνεύματος έγινε με όλα τα ουσιώδη Του γνωρίσματα, ενεργώντας με κάθε είδους σημεία, τέρατα και δυνάμεις προς επιβεβαίωση και πιστοποίηση της επαγγελίας του Χριστού· έτσι και στην Παρθένο η επέλευση του Πνεύματος έγινε με όλα τα ουσιώδη Του γνωρίσματα σύμφωνα με τη θεαρχία, προξενώντας χάρη, ώστε να χαίρεται εκείνη στα πάντα. Επειδή γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο ονομάστηκε «κεχαριτωμένη», διότι είχε πληρωθεί με όλες τις χάριτες που παρέχονται μέσω του Πνεύματος· και το να την επισκιάζει η δύναμη του Υψίστου, το είχε καθ' όλο τον χρόνο της σύλληψης, και πιστεύω μάλιστα ότι το είχε και μετά τη σύλληψη. Διότι αυτό δεν συνέβη στην Παρθένο προσωρινά, όπως έχω πειστεί, αλλά πάντοτε, και τότε, και τώρα, και στο διηνεκές η Παρθένος έχει τη δύναμη του Υψίστου να την επισκιάζει και την επέλευση του Αγίου Πνεύματος να κατέρχεται σε αυτήν, ώστε να παραμένει κεχαριτωμένη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν τῆς θεοτόκου
Ἰδοὺ δὴ καὶ ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ ἀρχῆς ἡμέρας ὡς ἀπαρχὴν ἐγκωμίου, προσεπλέξατό σοι κατ᾽ ἐπώνυμον ἐγκώμιον ὁ ἀρχάγγελος βοῶν· «Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ.» Μακαρίζουσί σε πᾶσαι αἱ γενεαὶ, καὶ πρότερον αἱ κατ᾽ οὐρανὸν πᾶσαι τῶν ἀγγέλων τετραρχίαι, καὶ τῶν ἐπὶ γῆς, ἱεραρχικὰς χεῖρας ἐπαίρουσαι, εὐλογοῦσί σε τὴν ἐν οὐρανοῖς εὐλογημένην, καὶ ἐπὶ γῆς μακαριζομένην. «Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξὶ, καὶ εὐλογημένος ὁ καρπὸς τῆς κοιλίας σου.» Τοιαῦτα ἡ πρώτη τῶν θρόνων χερουβίμ τε καὶ σεραφὶμ ἱεραρχία ἐμπρηστῶν ἀνακαλουμένων, ἢ πλῆθος γνώσεως γενέσθαι τοῦ Θεοῦ καὶ βασιλέως, εὐλογοῦσαι λέγουσι· Μακαρία σὺ ἐν γυναιξὶ, καὶ μακαρία ἡ κοιλία σου Θεὸν βαστάσασα, καὶ μασθοὶ, οὓς αὐτὸς νηπιάσας ἐθήλασεν. Ἡ δευτέρα ἱεραρχία τῶν κυριοτήτων καὶ δυνάμεων, καὶ ἐξουσιῶν πρὸς σὲ ἀναβλέπουσαι βοῶσιν, ὡς μαθοῦσαι παρὰ τῆς ὑψηλοτέρας αὐτῶν καὶ προτελουμένης ἱεραρχίας· Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξὶ, καὶ εὐλογημένη ἡ κοιλία σου, ἡ Θεὸν χωρήσασα, καὶ μασθοὶ οἳ ἐξέθρεψαν Θεὸν παιδίον γενόμενον. Τοιαῦτα καὶ ἡ τρίτη τῶν ἀρχῶν, ἀγγέλων τε καὶ ἀρχαγγέλων ἱεραρχία, κεκελευσμένη καὶ ἐπιτετραμμένη παρὰ τοῦ ἀποστείλαντος Θεοῦ, ὡς δι᾽ ἑνὸς ἀρχαγγέλου τοῦ Γαβριὴλ ἐκβοᾷν τὸν ἐκφαντορικώτατον καὶ περιληπτικώτατον ὕμνον, ἀεὶ ἀνακράζει· «Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ιδού, λοιπόν, από τώρα και από την αρχή της ημέρας, ως απαρχή εγκωμίου, έπλεξε για εσένα εγκώμιο αντάξιο του ονόματός σου ο αρχάγγελος αναφωνώντας: «Χαίρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου». Σε μακαρίζουν όλες οι γενεές, και πρωτίστως όλες οι ουράνιες ταξιαρχίες των αγγέλων, αλλά και οι επίγειες, οι οποίες, υψώνοντας ιεραρχικά τα χέρια τους, ευλογούν εσένα που είσαι ευλογημένη στους ουρανούς και μακαρίζεσαι στη γη. «Ευλογημένη είσαι εσύ ανάμεσα στις γυναίκες, και ευλογημένος ο καρπός της κοιλίας σου». Αυτά τα λόγια λέει ευλογώντας η πρώτη ιεραρχία των θρόνων, των χερουβίμ και των σεραφίμ, τα οποία ονομάζονται φλεγόμενα ή θεωρούνται πλήθος γνώσεως του Θεού και βασιλέως: Μακαρία είσαι εσύ ανάμεσα στις γυναίκες, και μακαρία η κοιλία σου που βάσταξε τον Θεό, και οι μαστοί που Εκείνος, όταν έγινε νήπιο, θήλασε. Η δεύτερη ιεραρχία των κυριοτήτων, των δυνάμεων και των εξουσιών, ατενίζοντάς σε αναφωνούν, έχοντας διδαχθεί από την ανώτερή τους και προηγούμενη ιεραρχία: Ευλογημένη είσαι εσύ ανάμεσα στις γυναίκες, και ευλογημένη η κοιλία σου που χώρεσε τον Θεό, και οι μαστοί που εξέθρεψαν τον Θεό όταν έγινε παιδί. Τα ίδια και η τρίτη ιεραρχία των αρχών, των αγγέλων και των αρχαγγέλων, έχοντας λάβει εντολή και προσταγή από τον Θεό που την απέστειλε, ώστε μέσω ενός αρχαγγέλου, του Γαβριήλ, να αναφωνεί τον πλέον αποκαλυπτικό και περιεκτικό ύμνο, διαρκώς ανακράζει: «Χαίρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν τῆς θεοτόκου
Ἀπὸ τούτων καὶ οἱ κατὰ τὴν ἐπὶ γῆς ἱεραρχίαν τὰς ὑψώσεις τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ λάρυγγι φέροντες, μαθόντες ἢ δανειζόμενοι τὰς φωνὰς, ἀνυψοῦμεν μεγάλῃ καὶ διαπρυσίῳ τῇ φωνῇ λέγοντες· «Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ.» Πρέσβευε, Κυρία, καὶ δέσποινα, βασίλισσά τε καὶ Μήτηρ Θεοῦ, ὑπὲρ ἡμῶν· ὅτι ἐξ ἡμῶν σύ τε καὶ ὁ ἐκ σοῦ τεχθεὶς σαρκοφόρος Θεὸς ἡμῶν· ᾧ πρέπει ἡ δόξα καὶ ἡ μεγαλοπρέπεια, πᾶσά τε τιμὴ καὶ προσκύνησις καὶ εὐχαριστία, σὺν τῷ ἀνάρχῳ αὐτοῦ Πατρὶ, καὶ τῷ ἁγίῳ, καὶ ἀγαθῷ, καὶ ζωοποιῷ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Από αυτούς και εμείς, οι οποίοι ανήκουμε στην επίγεια ιεραρχία και φέρουμε στο λαρύγγι μας τις δοξολογίες του Θεού, αφού μάθαμε ή δανειστήκαμε τις φωνές τους, υψώνουμε τον ύμνο με μεγάλη και διαπεραστική φωνή λέγοντας: «Χαίρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά σου». Πρέσβευε, Κυρία και Δέσποινα, Βασίλισσα και Μητέρα του Θεού, υπέρ ημών· διότι από το δικό μας γένος προέρχεσαι τόσο εσύ όσο και ο σαρκοφόρος Θεός μας που γεννήθηκε από εσένα· στον οποίο πρέπει η δόξα και η μεγαλοπρέπεια, καθώς και κάθε τιμή και προσκύνηση και ευχαριστία, μαζί με τον άναρχο Πατέρα του, και το άγιο, και αγαθό, και ζωοποιό Πνεύμα, τώρα και πάντοτε, και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Εἰς τὸν Μαρκελλῖνον περὶ τῆς ἑρμηνείας τῶν ψαλμῶν
Τοῦτο γὰρ πάλιν ὅμοιόν ἐστι τοῦ λεγομένου παρὰ τοῦ Γαβριήλ· Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ. Καὶ γὰρ εἰρηκὼς αὐτὸν Χριστὸν, εὐθὺς καὶ τὴν ἀνθρωπίνην γένεσιν ἐκ τῆς Παρθένου ἐδήλωσε, λέγων· Ἄκουσον, θύγατερ. Ἰδὲ ὁ μὲν Γαβριὴλ ἐξ ὀνόματος καλεῖ Μαρίαν, ξένος ὢν αὐτῆς κατὰ τὴν γένεσιν· ὁ δὲ Δαβὶδ ἐκ τοῦ σπέρματος αὑτοῦ τυγχάνουσαν αὐτὴν εἰκότως θυγατέρα προσφωνεῖ ταύτην.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι αυτό πάλι είναι όμοιο με εκείνο που ειπώθηκε από τον Γαβριήλ: «Χαίρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά σου». Επειδή, αφού τον ονόμασε Χριστό, αμέσως φανέρωσε και την ανθρώπινη γέννησή του από την Παρθένο, λέγοντας: «Άκουσε, θυγατέρα». Παρατήρησε ότι ο μεν Γαβριήλ καλεί τη Μαρία με το όνομά της, επειδή είναι ξένος προς αυτήν ως προς την καταγωγή· ο δε Δαβίδ, επειδή αυτή προέρχεται από το σπέρμα του, εύλογα την προσφωνεί θυγατέρα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ἀθανάσιος δὲ ὁ πάνυ καὶ τῇ ἁγίᾳ Θεοτόκῳ ἀνατίθησι τό· Ἄκουσον, θύγατερ, καὶ τό· Αὐτός ἐστι Κύριός σου. Ὥσπερ ὅμοιόν ἐστι τό. Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ. Εἰρηκὼς γὰρ, φησὶν, ὁ Δαυῒδ Χριστὸν τὸν Λόγον τοῦ Θεοῦ, εὐθὺς καὶ τὴν ἀνθρωπίνην γέννησιν δεδήλωκε, τὴν ἐκ παρθένου.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ο δε μέγας Αθανάσιος αποδίδει στην αγία Θεοτόκο και το: «Άκουσον, θύγατερ», και το: «Αυτός εστι Κύριός σου». Όπως ακριβώς παρόμοιο είναι το: «Χαίρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά σου». Διότι, λέγει, ο Δαβίδ, αφού αποκάλεσε τον Λόγο του Θεού Χριστό, αμέσως φανέρωσε και την ανθρώπινη γέννηση, την εκ Παρθένου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Ἐπιστολὴ πρὸς Εὐψύχιον (ἀποσπάσματα)
Ὥστε Κύριος δόξης λέγεται εἰκότως καὶ καθὸ ἄνθρωπος· τῆς μὲν καθ᾽ αὑτὸν φύσεως προσιεμένης τὸ πάθος, τῆς δὲ ὕβρεως διαβαινούσης ἐπ᾽ αὐτὸν τὸν ὥσπερ ἐσθῆτι χρησάμενον τῇ σαρκί. Ὥσπερ γὰρ ὁ τὴν ἁλουργίδα διαῤῥήξας, ὡς ἐπιβεβηκὼς αὐτῷ τῷ βασιλεῖ τὴν τιμωρίαν ὑπέχει· καί τοι γε οὐδὲν δεινὸν αὐτὸς πέπονθεν ὁ βασιλεὺς, τῆς δὲ πορφύρας τὸ πάθος ἐπ᾽ αὐτὸν ἀνήνεκται· οὕτω καὶ τὸ τῆς σαρκὸς πάθος μὲν ἐν τῇ ἀπαθείᾳ τοῦ λόγου διὰ τῆς ὕβρεως ἐπ᾽ αὐτὸν ἐληλυθέναι λέγεται. Καὶ διὰ τοῦτο Παῦλος τὸν Δεσπότην Χριστὸν, καθὸ ἄνθρωπον Υἱὸν Θεοῦ παραδίδωσι, καὶ πρὸ τούτου Γαβριὴλ ὁ ἀρχάγγελος τὸν παράδοξον τόκον εὐαγγελιζόμενος τῇ Μαρίᾳ, Χαῖρε, φησὶ, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ. Ἰδοὺ σὺ ἐν γαστρὶ ἕξεις, καὶ τέξῃ υἱὸν, καὶ καλέσουσιν αὐτὸν Ἰησοῦν· οὗτος ἔσται μέγας, καὶ Υἱὸς Ὑψίστου κληθήσεται. Ὥστε καλεῖται Υἱὸς Θεοῦ Ἰησοῦς, οὐκ εἰς θείαν φύσιν τῆς σαρκὸς μεταβληθείσης, ἀλλὰ τῇ πρὸς τὸν Θεὸν Λόγον ἑνώσει τὴν ὁμώνυμον ἀξίαν λαβούσης.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επομένως, εύλογα ονομάζεται Κύριος της δόξης και ως άνθρωπος· καθώς η μεν φύση του καθαυτή δεχόταν το πάθος, η δε ύβρις μεταβιβαζόταν στον ίδιο, ο οποίος χρησιμοποίησε τη σάρκα σαν ένδυμα. Διότι, όπως ακριβώς εκείνος που σχίζει την αλουργίδα υφίσταται την τιμωρία σαν να είχε επιτεθεί στον ίδιο τον βασιλιά, καίτοι ο ίδιος ο βασιλιάς δεν υπέστη τίποτα το δεινό, αλλά το πάθημα της πορφύρας ανάγεται σε αυτόν· έτσι λέγεται ότι και το πάθος της σάρκας, παρά την απάθεια του Λόγου, έφτασε μέσω της ύβρεως στον ίδιο. Και για τον λόγο αυτόν ο Παύλος παραδίδει τον Δεσπότη Χριστό ως Υιό του Θεού και καθόσον είναι άνθρωπος, και πριν από αυτόν ο αρχάγγελος Γαβριήλ, αναγγέλλοντας τον παράδοξο τοκετό στη Μαρία, της λέει: «Χαίρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά σου. Ιδού, θα συλλάβεις στην κοιλιά σου και θα γεννήσεις υιό, και θα τον ονομάσουν Ιησού. Αυτός θα είναι μέγας και θα ονομαστεί Υιός του Υψίστου». Επομένως, ο Ιησούς ονομάζεται Υιός του Θεού, όχι επειδή η σάρκα μεταβλήθηκε σε θεία φύση, αλλά επειδή, μέσω της ένωσής της με τον Θεό Λόγο, έλαβε την ομώνυμη αξία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Λόγος κατὰ πασῶν τῶν αἱρέσεων
Καὶ πάλιν λέγει ὁ μέγας προφήτης Ἡσαΐας δεικτικῶς δεικνύων ὡς παρών· «Ἰδοὺ ἡ Παρθένος ἐν γαστρὶ ἕξει, καὶ τέξεται Υἱὸν, καὶ καλέσουσι τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουὴλ,» ὅ ἐστι μεθερμηνευόμενον, «Μεθ᾽ ἡμῶν ὁ Θεός.» Μελλούσης τοίνυν ταύτης τῆς προφητικῆς σημασίας πληροῦσθαι, ἀποστέλλεται ὁ μέγας ἀρχάγγελος Γαβριὴλ ὁ ἐν δεξιᾷ τῆς μεγαλοσύνης παρεστηκὼς σημᾶναι τῇ ἀχράντῳ Θεοτόκῳ καὶ ἀπειρογάμῳ Μαρίᾳ, καὶ λέγει πρὸς αὐτήν· «Χαῖρε, κεχαριτωμένη· ὁ Κύριος μετὰ σοῦ.» Κύριον δὲ λέγων, τὸν κοινὸν δεσπότην ἐσήμανεν, ὁμολογῶν τὴν συνδουλείαν. «Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σὲ, καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σε· διὸ καὶ τὸ γεννώμενον ἐκ σοῦ Ἅγιον κληθήσεται.» Ἀληθῶς, ἀγαπητοὶ, ἅγιον καλεῖται ὁ ναὸς τοῦ μέλλοντος ἁγιάζειν πᾶσαν τὴν οἰκουμένην.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και πάλι λέει ο μέγας προφήτης Ησαΐας, υποδεικνύοντας ξεκάθαρα σαν να ήταν παρών: «Ιδού η Παρθένος θα συλλάβει, και θα γεννήσει Υιό, και θα καλέσουν το όνομά του Εμμανουήλ», το οποίο μεταφράζεται, «Μαζί μας είναι ο Θεός». Εφόσον, λοιπόν, επρόκειτο να εκπληρωθεί αυτή η προφητική εξαγγελία, αποστέλλεται ο μέγας αρχάγγελος Γαβριήλ, ο οποίος παρίσταται στα δεξιά της Μεγαλοσύνης, για να το αναγγείλει στην άχραντη Θεοτόκο και απειρόγαμη Μαρία, και της λέει: «Χαίρε, κεχαριτωμένη· ο Κύριος είναι μαζί σου». Λέγοντας δε Κύριο, υπέδειξε τον κοινό Δεσπότη, ομολογώντας τη συνδουλεία. «Πνεύμα Άγιο θα επέλθει σε σένα, και δύναμη Υψίστου θα σε επισκιάσει· γι' αυτό και το γεννώμενο από σένα θα ονομαστεί Άγιο». Αληθινά, αγαπητοί, άγιος ονομάζεται ο ναός Εκείνου που πρόκειται να αγιάσει ολόκληρη την οικουμένη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Λόγος κατὰ πασῶν τῶν αἱρέσεων
Καὶ πῶς λέγει, ὅτι φαντασία ἐστί; Καὶ οὗτοι συνεξαφανιζέσθωσαν νομίζοντες ἄκρατον εἶναι τὸν θεῖον οἶνον, καὶ εἰς ἔκστασιν γενόμενοι ἀπώλοντο. Εἴπωμεν καὶ πρὸς Μαρκίωνα καὶ Οὐαλεντῖνον καὶ Βασιλίδην τὸν λέγοντα ὡς διὰ σωλῆνος ὕδωρ παρελθόντα τὸν Κύριον διὰ τῆς ἀχράντου καὶ ἀπειρογάμου Μαρίας. Ὦ ἀσεβέστατοι! οὐκ ἠκούσατε τοῦ μεγάλου ἀρχαγγέλου Γαβριὴλ λέγοντος πρὸς τὴν ἄχραντον Παρθένον Μαρίαν· «Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ. Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σὲ, καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι. Τὸ γὰρ ἐκ σοῦ Ἅγιον κληθήσεται.» Εἰ οὖν εἶπε, Διὰ σοῦ, πιθανὴν εἶχον τὴν ἀναισχυντίαν· ἐν δὲ τῷ λέγειν, «ἐκ σοῦ,» δείκνυσιν, ὅτι ἐξ αὐτῆς ἔλαβεν ὁ Θεὸς Λόγος τὸν ναὸν, ἄνθρωπον. Καὶ οὗτοι συνεκβαλέσθωσαν μετὰ τῶν νῦν Ἰουδαίων χριστομάχων Ἀρειομανιτῶν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και πώς λέει ότι είναι φαντασία; Και αυτοί ας εξαφανιστούν μαζί τους, επειδή νόμισαν ότι ο θείος οίνος είναι άκρατος, και έχοντας περιέλθει σε έκσταση, καταστράφηκαν. Ας απευθυνθούμε και στον Μαρκίωνα και στον Ουαλεντίνο και στον Βασιλίδη, ο οποίος λέει ότι ο Κύριος πέρασε μέσα από την άχραντη και απειρόγαμη Μαρία όπως το νερό μέσα από έναν σωλήνα. Ω, ασεβέστατοι! Δεν ακούσατε τον μεγάλο αρχάγγελο Γαβριήλ που έλεγε προς την άχραντη Παρθένο Μαρία: «Χαίρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου. Πνεύμα Άγιο θα επέλθει σε εσένα, και δύναμη Υψίστου θα σε επισκιάσει. Διότι αυτό που θα προέλθει από εσένα θα ονομαστεί Άγιο». Εάν, λοιπόν, είχε πει «μέσω εσού», η αναισχυντία τους θα είχε κάποια πειστικότητα· με το να λέει όμως «από εσένα», αποδεικνύει ότι από αυτήν έλαβε ο Θεός Λόγος τον ναό, δηλαδή τον άνθρωπο. Και αυτοί ας εκδιωχθούν μαζί με τους σημερινούς Ιουδαίους, τους χριστομάχους Αρειομανίτες.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Εἰς τὴν ἁγίαν τοῦ Χριστοῦ γέννησιν
Μάγοι προσκυνοῦσι, καὶ Χριστιανοὶ συζητοῦσι, πῶς ἐν σαρκὶ Θεὸς, καὶ ποταπῇ σαρκί· καὶ εἰ τέλειος ἄνθρωπος ἢ ἀτελὴς ὁ προσληφθείς. Σιγάσθω τὰ περιττὰ ἐν Ἐκκλησίᾳ Θεοῦ· δοξαζέσθω τὰ πεπιστευμένα· μὴ περιεργαζέσθω τὰ σιωπώμενα. Ἐκείνοις σεαυτὸν ἀνάμιξον τοῖς μετὰ χαρᾶς ἐξ οὐρανῶν ὑποδεξαμένοις τὸν Κύριον. Ἐννόησον ποιμένας σοφιζομένους, ἱερεῖς προφητεύοντας, γυναῖκας εὐφραινομένας, ὅτε Μαρία χαίρειν ἐδιδάσκετο παρὰ τοῦ Γαβριὴλ, ὅτε Ἐλισάβετ ἐπ᾽ αὐτῶν εἶχε τῶν σπλάγχνων σκιρτῶντα τὸν Ἰωάννην. Ἄννα εὐηγγελίζετο, Συμεὼν ἐνηγκαλίζετο, ἐν μικρῷ βρέφει τὸν μέγαν Θεὸν προσκυνοῦντες· οὐ τοῦ ὁρωμένου καταφρονοῦτες, ἀλλὰ τῆς θεότητος αὐτοῦ τὴν μεγαλωσύνην δοξολογοῦντες. Ἐφαίνετο γὰρ, ὥσπερ φῶς δι᾽ ὑελίνων ὑμένων, διὰ τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος ἡ θεία δύναμις, διαυγάζουσα τοῖς ἔχουσι τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς καρδίας κεκαθαρμένους· μεθ᾽ ὧν καὶ ἡμεῖς εὑρεθείημεν ἀνακεκαλυμμένῳ προσώπῳ τὴν δόξαν Κυρίου κατοπτριζόμενοι, ἵνα καὶ αὐτοὶ μεταμορφωθῶμεν ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Μάγοι προσκυνούν, και Χριστιανοί συζητούν, πώς είναι εν σαρκί ο Θεός, και σε τι είδους σάρκα· και αν είναι τέλειος άνθρωπος ή ατελής αυτός που προσλήφθηκε. Ας σιγήσουν τα περιττά στην Εκκλησία του Θεού· ας δοξάζονται όσα έχουν πιστευθεί· ας μην περιεργαζόμαστε όσα αποσιωπώνται. Ένωσε τον εαυτό σου με εκείνους που με χαρά υποδέχτηκαν τον Κύριο από τους ουρανούς. Αναλογίσου ποιμένες που σοφίζονται, ιερείς που προφητεύουν, γυναίκες που ευφραίνονται, όταν η Μαρία δεχόταν τον χαιρετισμό από τον Γαβριήλ, όταν η Ελισάβετ ένιωθε στα ίδια της τα σπλάχνα να σκιρτά ο Ιωάννης. Η Άννα μετέδιδε το χαρμόσυνο άγγελμα, ο Συμεών τον έπαιρνε στην αγκαλιά του, προσκυνώντας τον μέγα Θεό σε ένα μικρό βρέφος· χωρίς να καταφρονούν αυτό που έβλεπαν, αλλά δοξολογώντας τη μεγαλωσύνη της θεότητάς του. Διότι, όπως το φως μέσα από γυάλινους υμένες, έτσι φαινόταν μέσα από το ανθρώπινο σώμα η θεία δύναμη, ακτινοβολώντας σε εκείνους που έχουν τους οφθαλμούς της καρδιάς κεκαθαρμένους· μαζί με τους οποίους είθε να βρεθούμε κι εμείς, αντικατοπτρίζοντας με ακάλυπτο πρόσωπο τη δόξα του Κυρίου, ώστε να μεταμορφωθούμε κι εμείς από δόξα σε δόξα, με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Κατὰ Εὐνομίου λόγοι ιβʹ
Ἐὰν δὲ λέγῃ ὁ Ἰώβ· Πνεῦμα θεῖον τὸ ποιῆσάν με· ποῦ ὁ Υἱός; Ἐὰν δὲ λέγῃ ὁ αὐτὸς Ἰώβ· Πνεῦμά ἐστιν ἐν βροτοῖς, πνοὴ δὲ παντοκράτορός ἐστιν ἡ διδάσκουσά με· ποῦ ὁ Υἱός; Ἐὰν δὲ λέγῃ ὁ Δαβίδ· Ἐξαποστελεῖς τὸ Πνεῦμά σου, καὶ κτισθήσονται, καὶ ἀνακαινιεῖς τὸ πρόσωπον τῆς γῆς· ποῦ ὁ Υἱός; Ἐὰν δὲ λέγῃ· Ποῦ πορευθῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός σου, καὶ ἀπὸ τοῦ προσώπου σου ποῦ φύγω; ποῦ ὁ Υἱός; Ἐὰν δὲ λέγῃ· Οὐαὶ τέκνα ἀποστάται, τάδε λέγει Κύριος· Ἐποιήσατε βουλὴν οὐ δι᾽ ἐμοῦ, καὶ συνθήκας οὐ διὰ τοῦ Πνεύματός μου· ποῦ ὁ Υἱός; Ἐὰν δὲ λέγῃ· Καὶ ἐξελεύσεται ῥάβδος ἐκ τῆς ῥίζης Ἰεσσαὶ, καὶ ἄνθος ἐκ τῆς ῥίζης ἀναβήσεται, καὶ ἐπαναπαύσεται ἐπ᾽ αὐτὸν Πνεῦμα σοφίας καὶ συνέσεως, Πνεῦμα βουλῆς καὶ ἰσχύος, Πνεῦμα γνώσεως καὶ εὐσεβείας, καὶ ἐμπλήσει αὐτὸν Πνεῦμα φόβου Θεοῦ· πῶς χωρίσω τὸ Πνεῦμα; Ἐὰν δὲ λέγῃ· Πνεῦμα Κυρίου ἐπ᾽ ἐμὲ, οὗ εἵνεκεν ἔχρισέ με, εὐαγγελίσασθαι πτωχοῖς ἀπέσταλκέ με, κηρύξαι αἰχμαλώτοις ἄφεσιν, καὶ τυφλοῖς ἀνάβλεψιν· πῶς χωρίσω τὸ Πνεῦμα; Καὶ ὅσα φιλοπόνως δυνατὸν ἀπὸ τῆς Γραφῆς τῆς τε Παλαιᾶς εὑρεῖν καὶ ἀπὸ τῆς Καινῆς τε Διαθήκης περὶ τοῦ Πνεύματος καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Πατρός. Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ· ἰδοὺ γὰρ συλλήψῃ ἐν γαστρὶ, καὶ τέξῃ υἱόν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εάν δε λέγει ο Ιώβ: «Πνεύμα θείο είναι αυτό που με εποίησε»· πού είναι ο Υιός; Εάν δε λέγει ο ίδιος ο Ιώβ: «Υπάρχει πνεύμα στους θνητούς, και η πνοή του Παντοκράτορα είναι αυτή που με διδάσκει»· πού είναι ο Υιός; Εάν δε λέγει ο Δαβίδ: «Θα εξαποστείλεις το Πνεύμα σου, και θα κτισθούν, και θα ανακαινίσεις το πρόσωπο της γης»· πού είναι ο Υιός; Εάν δε λέγει: «Πού να πορευθώ μακριά από το Πνεύμα σου, και από το πρόσωπό σου πού να φύγω;»· πού είναι ο Υιός; Εάν δε λέγει: «Ουαί, τέκνα αποστάτες, αυτά λέγει ο Κύριος: Λάβατε αποφάσεις όχι δι' εμού, και συνάψατε διαθήκες όχι διά του Πνεύματός μου»· πού είναι ο Υιός; Εάν δε λέγει: «Και θα εξέλθει ράβδος από τη ρίζα του Ιεσσαί, και άνθος θα αναβλαστήσει από τη ρίζα του, και θα αναπαυθεί επ' αυτόν Πνεύμα σοφίας και συνέσεως, Πνεύμα βουλής και ισχύος, Πνεύμα γνώσεως και ευσεβείας, και θα τον γεμίσει Πνεύμα φόβου Θεού»· πώς να χωρίσω το Πνεύμα; Εάν δε λέγει: «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, για το οποίο με έχρισε, με απέστειλε να ευαγγελιστώ στους φτωχούς, να κηρύξω στους αιχμαλώτους άφεση, και στους τυφλούς ανάβλεψη»· πώς να χωρίσω το Πνεύμα; Και όσα με φιλοπονία είναι δυνατόν να βρει κανείς τόσο από την Παλαιά Γραφή όσο και από την Καινή Διαθήκη περί του Πνεύματος και του Υιού και του Πατρός. Χαίρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου· διότι ιδού, θα συλλάβεις στη γαστέρα σου, και θα γεννήσεις υιό.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Λόγος περὶ παρθενίας
Αὕτη ἡ παραθήκη τοσαύτων παραθηκῶν αἴτιός ἐστι· μὴ οὖν ἀμελῶς πρόσεχε, ἵνα κοινωνὸς γενῇ τοῦ κατορθώματος. Ὑποφώνει ἐκ τῶν θείων γραφῶν τό· 〈κρεῖσσον ἀτεκνία μετὰ ἀρετῆς,〉 καὶ τὸ τῇ ἁγίᾳ Μαρίᾳ ῥηθὲν ὑπὸ τοῦ ἀγγέλου· 〈Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ κύριος μετὰ σοῦ.〉 Καὶ τὰ τούτων ἀδελφὰ ἀνθολογῶν ἐκ τῶν σπερμάτων καὶ ὠφελημάτων τῶν θείων γραφῶν, τὰ τὴν ἁγνείαν δοξολογοῦντα ἐντάλματα, στέφανον καθαρὸν λόγοις ἁγνείας συμπλέκων προστίθει, ἵνα ἐκεῖνα ποθοῦσα προθύμως ἐπιβαίνῃ εἰς τὸν ἄχραντον τοῦ Χριστοῦ νυμφῶνα, ταῖς φρονίμοις παρθένοις συντρέχουσα, ὅπως καὶ σὺ ὁ γεννήσας παστὸν βασιλείας τρυγήσῃς, καὶ αὐτὴ ἀφθαρσίας στέφανον δέξηται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτή η παρακαταθήκη είναι αιτία τόσων άλλων παρακαταθηκών· μην δείξεις λοιπόν αμέλεια, για να γίνεις κοινωνός του κατορθώματος. Να της απαγγέλλεις από τις θείες Γραφές το: «καλύτερα ατεκνία με αρετή», και εκείνο που ειπώθηκε στην αγία Μαρία από τον άγγελο: «Χαίρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά σου». Και ανθολογώντας τα παρόμοια με αυτά από τα σπέρματα και τα ωφελήματα των θείων Γραφών, τις εντολές που δοξολογούν την αγνεία, πλέκοντας έναν καθαρό στέφανο με λόγια αγνείας, να τα προσθέτεις, ώστε εκείνη, ποθώντας τα, να εισέλθει πρόθυμα στον άχραντο νυμφώνα του Χριστού, συνοδοιπορώντας με τις φρόνιμες παρθένους, για να τρυγήσεις κι εσύ που τη γέννησες τον παστό της Βασιλείας, και εκείνη να δεχθεί το στεφάνι της αφθαρσίας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Λόγος περὶ παρθενίας
Εἰ δὲ οὐ θέλει οὕτω μένειν, οὐδεὶς ἀναγκάζει, οὐδεὶς μέμφεται. Μέμψεται δὲ ἑαυτήν, ὅταν οἱ πόνοι αὐτῇ παραστῶσι καὶ οἱ πρόσκαιροι*** διαφύγωσιν, ὅταν ὠδῖνες συνέλθωσιν, ὅταν ποιήσῃ 〈κοπετὸν ὡς δρακόντων καὶ πένθος ὡς θυγατέρων σειρήνων.〉 Εἵλκυσε γὰρ ἐφ᾽ ἑαυτῆς τὴν τοῦ κυρίου ἀπόφασιν, ἣν πρὸς τὴν Ἔυαν ἐλάλησεν ἐν τῇ Γενέσει· 〈πληθύνων πληθυνῶ τοὺς πόνους σου〉 καὶ τὰς ὠδῖνας σου, καὶ τό· 〈ἐν λύπαις τέξῃ τέκνα.〉 Τὸ γὰρ 〈χαῖρε κεχαριτωμένη〉 παρέβλεψε.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εάν όμως δεν θέλει να παραμείνει έτσι, κανείς δεν την αναγκάζει, κανείς δεν την κατακρίνει. Θα κατακρίνει όμως τον εαυτό της, όταν οι πόνοι τής παρουσιαστούν και οι πρόσκαιροι διαφύγουν, όταν έλθουν οι ωδίνες, όταν κάνει «κοπετό σαν των δρακόντων και πένθος σαν των θυγατέρων των σειρήνων». Διότι είλκυσε επάνω της την απόφαση του Κυρίου, την οποία εξέφερε προς την Εύα στη Γένεση: «Θα πληθύνω τα μέγιστα τους πόνους σου» και τις ωδίνες σου, και το: «με λύπες θα γεννάς τέκνα». Διότι παρέβλεψε το «χαίρε, κεχαριτωμένη».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὴν ἁγίαν Θεοτόκον
Χαίροις, Μαρία Θεοτόκε, δι᾽ ἧς ὁ Ἰωάννης καὶ Ἰορδάνης ἁγιάζονται, καὶ διάβολος ἀτιμάζεται. Χαίροις, Μαρία Θεοτόκε, δι᾽ ἧς πᾶσα πνοὴ πιστεύουσα σώζεται. Χαίροις, Μαρία Θεοτόκε· διὰ σοῦ γὰρ καὶ τὰ θαλάττια κύματα γαληνιῶντα καὶ ἡσυχάζοντα, τοὺς συνδούλους ἡμῶν καὶ συλλειτουργοὺς μετὰ χαρᾶς καὶ ἡμερότητος ἐβάστασαν. Καὶ γὰρ ἡ γῆ ποτε ὑπὸ λῃστῶν πατουμένη, τῇ τῶν ἁγίων Πατέρων ἐπιδημίᾳ εἰς εἰρήνην μεταβέβληται. Γέγραπται γάρ· «Ὡς ὡραῖοι οἱ πόδες τῶν εὐαγγελιζομένων εἰρήνην!» Ποίαν εἰρήνην; τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν κήρυκα τῆς εἰρήνης, τὸν λέγοντα ἐν τοῖς ἁγίοις Εὐαγγελίοις· «Εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν.» Ποίαν εἰρήνην; ἣν βλασφημήσας Νεστόριος οὐ παρεδέξατο λέγων, ὅτι Οὐκ ἐτέχθη, φησὶν, ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ τοῦ Θεοῦ Υἱὸς Λόγος ἐκ τῆς Παρθένου Μαρίας, μήτε ἄτρωτον τὸν τῆς παρθενίας τόκον ἐπιστάμενος, μήτε τῇ ἀρχαγγελικῇ φωνῇ πιστεύων τῇ λεγούσῃ· «Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ.» Περσικῇ γὰρ βασιλείᾳ ἐξομοιούμενος, καὶ τὸν μονογενῆ Υἱὸν τοῦ Θεοῦ ἀθετεῖν πειρώμενος, ἐπὶ ἀπωλείᾳ πολλῶν καὶ βλασφημίᾳ ψυχῶν ταῦτα ἐμυθολόγησεν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Χαίρε, Μαρία Θεοτόκε, διά της οποίας ο Ιωάννης και ο Ιορδάνης αγιάζονται, και ο διάβολος ατιμάζεται. Χαίρε, Μαρία Θεοτόκε, διά της οποίας κάθε πνοή που πιστεύει σώζεται. Χαίρε, Μαρία Θεοτόκε· διότι χάρη σε σένα και τα θαλάσσια κύματα, αφού γαλήνεψαν και ησύχασαν, βάσταξαν με χαρά και ημερότητα τους συνδούλους και συλλειτουργούς μας. Διότι και η γη, που κάποτε καταπατούνταν από ληστές, με την άφιξη των αγίων Πατέρων μεταβλήθηκε σε ειρήνη. Επειδή είναι γραμμένο: «Πόσο ωραία είναι τα πόδια εκείνων που ευαγγελίζονται την ειρήνη!» Ποια ειρήνη; Τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, τον κήρυκα της ειρήνης, ο οποίος λέει στα άγια Ευαγγέλια: «Την ειρήνη την δική μου σας δίνω.» Ποια ειρήνη; Εκείνην την οποία ο Νεστόριος, βλασφημώντας, δεν αποδέχθηκε, λέγοντας ότι δεν γεννήθηκε, τάχα, ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, ο Υιός και Λόγος του Θεού, από την Παρθένο Μαρία, μη γνωρίζοντας τον αλώβητο τόκο της παρθενίας ούτε πιστεύοντας στην αρχαγγελική φωνή που έλεγε: «Χαίρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου.» Διότι, αφού εξομοιώθηκε με το περσικό βασίλειο και επιχείρησε να αθετήσει τον μονογενή Υιό του Θεού, εφήυρε αυτούς τους μύθους για την απώλεια πολλών και τη βλασφημία των ψυχών.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὴν ἁγίαν Θεοτόκον
Ὅσον γὰρ ἀνηνέχθης εἰς ὕψος μίασμα ὑπάρχων καὶ αἰσχρογενὴς, τοσοῦτον πάλιν κατηνέχθης εἰς βάραθρον βλασφημίας ἐμπεσὼν, ὃν οὐκ ἔπεισε Παῦλος ὁ ἀπόστολος, τὸ σκεῦος τῆς ἐκλογῆς, ὁ τέττιξ ὁ ἐκκλησιαστικὸς, τὸ εὐαγγελικὸν καὶ ἐπουράνιον θυμίαμα, ἡ μυρότοκος πηγὴ, ὁ ἐπιστολοφόρος καὶ ἐπιστολογράφος, ὁ πηρωθεὶς ἐν τῇ ὁδῷ καὶ ἀναβλέψας διόλου πρὸς τὸ ὕψος τοῦ οὐρανοῦ τῇ θεογνωσίᾳ, ὃν ὀπτασία Χριστοῦ ἐπ᾽ ὄψιν ἔῤῥιψεν, καὶ θεογνωσία πάλιν πρὸς πίστιν ὡδήγησεν, ὃς τὴν οἰκουμένην ἐστήριξεν πιστεύειν εἰς ὁμοούσιον Τριάδα, εἰς ἕνα Κύριον, μίαν πίστιν, ἓν βάπτισμα, ἕνα Πατέρα, ἕνα Υἱὸν, ἓν Πνεῦμα ἅγιον, ἀδιάστατον οὐσίαν, ἀπεριέργαστον, ἀκατάληπτον θεότητα, Θεὸν ἐκ Θεοῦ τὸν Κύριον, φῶς ἐκ φωτὸς, ἀπαύγασμα δόξης, ἐκ Παρθένου Μαρίας γεννηθέντα, κατὰ τὴν τοῦ ἀρχαγγέλου φωνὴν λέγοντος· «Χαῖρε κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ.» Καὶ πάλιν ὁ αὐτός· «Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σὲ, καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι. Διὸ καὶ τὸ γεννώμενον ἅγιον, κληθήσεται Υἱὸς Θεοῦ ζῶντος.» Οὐ μόνον δὲ διὰ τοῦ ἀρχαγγέλου Γαβριὴλ, ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦ μακαρίου Δαβὶδ ἀκούομεν καθ᾽ ἑκάστην ἡμέραν κελαδοῦντα αὐτὸν ἐν ταῖς ἐκκλησίαις καὶ λέγοντα· «Κύριος εἶπεν πρός με· Υἱός μου εἶ σύ· ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, όσο ανυψώθηκες ενώ ήσουν μίασμα και αισχρογενής, τόσο πάλι κατακρημνίστηκες πέφτοντας στο βάραθρο της βλασφημίας, εσύ που δεν πείστηκες από τον απόστολο Παύλο, το σκεύος της εκλογής, τον εκκλησιαστικό τέττιγα, το ευαγγελικό και επουράνιο θυμίαμα, τη μυρόβλυτη πηγή, τον επιστολοφόρο και επιστολογράφο, αυτόν που τυφλώθηκε στον δρόμο και ανέβλεψε πλήρως προς το ύψος του ουρανού με τη θεογνωσία, αυτόν που το όραμα του Χριστού τον έριξε με το πρόσωπο στη γη και η θεογνωσία πάλι τον οδήγησε στην πίστη, ο οποίος στήριξε την οικουμένη στο να πιστεύει στην ομοούσιο Τριάδα, σε έναν Κύριο, μία πίστη, ένα βάπτισμα, έναν Πατέρα, έναν Υιό, ένα Άγιο Πνεύμα, σε αδιάστατη ουσία, σε ανεξερεύνητη και ακατάληπτη θεότητα, στον Κύριο που είναι Θεός εκ Θεού, φως εκ φωτός, απαύγασμα δόξης, που γεννήθηκε από την Παρθένο Μαρία, σύμφωνα με τη φωνή του αρχαγγέλου που λέει: «Χαίρε κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου». Και πάλι ο ίδιος λέει: «Πνεύμα Άγιο θα έλθει επάνω σου, και δύναμη του Υψίστου θα σε επισκιάσει. Γι' αυτό και το άγιο που θα γεννηθεί, θα ονομαστεί Υιός του ζώντος Θεού». Όχι μόνο όμως μέσω του αρχαγγέλου Γαβριήλ, αλλά και μέσω του μακαρίου Δαβίδ τον ακούμε καθημερινά να ψάλλει στις εκκλησίες και να λέει: «Ο Κύριος είπε προς εμένα: Υιός μου είσαι εσύ, εγώ σήμερα σε γέννησα».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Εἰς Πέτρον καὶ Παῦλον καὶ Ἀνδρέαν, Θωμᾶν καὶ Λουκᾶν καὶ Ἰωάννην, καὶ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγελίου
Χαίροις ἡμῖν, ὦ Λουκᾶ, ἰατρὲ καὶ λογογράφε, ὁ τῆς σοφίας ἡμῖν τὰ πρωτεῖα δρεψάμενος· ὁ τοῦ παραδείσου τῆς τρυφῆς τὰ ἄνθη τρυγήσας τὰ ἐξαίρετα· ὁ κρατῆρα κεράσας τῷ συμποσίῳ μείζονα· ὁ παραθεὶς ὀψάρια, ἐν οἷς ὁ καλῶν σεμνύνεται, καὶ τὸ δεῖπνον λαμπρύνεται, 〈καὶ〉 οἱ κληθέντες εὐφραίνονται. Χαίροις ἡμῖν, ὦ Λουκᾶ, οὗ πᾶσαι μελετῶσιν αἱ ἐκκλησίαι τὸν ἔπαινον, παρ᾽ οὗ πᾶς τις πλέον τι μαθεῖν ὑπὲρ τοὺς ἄλλους προσδέχεται, εὐαγγελικῆς ὅλης ἀπηρτίσθαι χάριτος. Οὐ παρῆλθες τὰ πρῶτα, οὐ παρῆκες τὰ δεύτερα. Βίβλον διττὴν τὴν ἑτέραν ὑπὸ τῆς ἑτέρας μαρτυρουμένην ἔγραψας. Χαίροις ἡμῖν, ὦ Λουκᾶ· σὺ γὰρ ἡμῖν ἡρμήνευσας τοῦ Γαβριὴλ τὴν κάθοδον· σὺ τὴν κεχαριτωμένην Παρθένον ἐκόσμησας· νυμφικῶς ἀναδήσας, βασιλικῶς ἐνυμφαγώγησας μετὰ τοῦτο τῷ Πνεύματι· σὺ τῆς Ἐλισάβετ ἡμῖν ἔδειξας τὰ σκιρτήματα· σὺ τοῦ Χριστοῦ τῆς σαρκὸς τὴν περιτομὴν σιωπᾶν οὐχ ὑπέμεινας, ἵνα δείξῃς πάντα τῇ σαρκὶ τὰ ἡμέτερα πάσχοντα, τὸν καὶ σάρκα γενέσθαι δι᾽ ἡμᾶς ἀνασχόμενον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Χαίρε, ω Λουκά, ιατρέ και συγγραφέα, εσύ που κατέκτησες για εμάς τα πρωτεία της σοφίας· που τρύγησες τα εξαίρετα άνθη του παραδείσου της τρυφής· που ετοίμασες μεγαλύτερο κρατήρα στο συμπόσιο· που προσέφερες εδέσματα, για τα οποία ο οικοδεσπότης σεμνύνεται, το δείπνο λαμπρύνεται και οι προσκεκλημένοι ευφραίνονται. Χαίρε, ω Λουκά, του οποίου τον έπαινο μελετούν όλες οι εκκλησίες, από τον οποίο ο καθένας προσδοκά να μάθει κάτι περισσότερο από τους άλλους, όντας ολοκληρωμένος από κάθε ευαγγελική χάρη. Δεν παρέβλεψες τα πρώτα, δεν παρέλειψες τα δεύτερα. Έγραψες διπλό βιβλίο, όπου το ένα μαρτυρείται από το άλλο. Χαίρε, ω Λουκά· διότι εσύ μας εξιστόρησες την κάθοδο του Γαβριήλ· εσύ κόσμησες την Κεχαριτωμένη Παρθένο· αφού την στεφάνωσες νυμφικά, την οδήγησες έπειτα βασιλικά ως νύμφη στο Πνεύμα· εσύ μας έδειξες τα σκιρτήματα στην Ελισάβετ· εσύ δεν δέχθηκες να αποσιωπήσεις την περιτομή της σάρκας του Χριστού, για να δείξεις ότι Εκείνος που καταδέχθηκε να λάβει σάρκα για εμάς, υπέμεινε κατά σάρκα όλα τα δικά μας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Πρὸς Ἰωάννην μοναχόν, ἵνα ἀπέχηται τῆς Νεστορίου μανίας καὶ βλασφημίας
Ὁ μὲν οὖν Προφήτης εἰ καὶ μέγας ἐτύγχανεν, ἀλλ᾽ ἄνθρωπος ἦν· διὸ καὶ ἔλεγε, πλὴν ὁ Θεὸς λυτρώσεται τὴν ψυχήν μου ἐκ χειρὸς ᾅδου, ὅταν λαμβάνῃ με. Ὁ δὲ μονογενὴς τοῦ Θεοῦ Υἱὸς τὴν αὐθεντίαν τῆς ἑαυτοῦ θεότητος ἐπιδεικνύμενος, ἔλεγε· διὰ τοῦτό με ὁ Πατὴρ ἀγαπᾷ· ὅτι ἐγὼ τίθημι τὴν ψυχήν μου, ἵνα πάλιν λάβω αὐτήν. Οὐδεὶς αἴρει αὐτὴν ἀπ᾽ ἐμοῦ, ἀλλ᾽ ἐγὼ τίθημι αὐτὴν ἀπ᾽ ἐμαυτοῦ. Ἐξουσίαν ἔχω θεῖναι αὐτήν, καὶ ἐξουσίαν ἔχω πάλιν λαβεῖν αὐτήν. Λαβὼν γὰρ τὸ ὁμοούσιον ἡμῖν σῶμα, τὸ νῖκος δεδώρηται τοῖς ἀνθρώποις· οὐ γὰρ φαμὲν ἐξ οὐρανοῦ καταβεβηκέναι τὴν σάρκα τοῦ Λόγου, οὐδὲ δοκήσει καὶ φαντασίᾳ γεγονέναι τὴν σωτηρίαν ἡμῶν. Μὴ γένοιτο! Ἀλλ᾽ ὄντως ἐν ἀληθείᾳ σεσαρκῶσθαι τὸν Λόγον ἐκ σπέρματος Δαυΐδ, κατὰ τὰς Γραφάς. Καθὼς καὶ ὁ ἀρχάγγελος Γαβριὴλ εὐηγγελίσατο τῇ ἁγίᾳ Παρθένῳ καὶ Θεοτόκῳ Μαρίᾳ εἰπών· χαῖρε, κεχαριτωμένη· ὁ Κύριος μετὰ σοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ο Προφήτης, λοιπόν, αν και ήταν μεγάλος, εντούτοις ήταν άνθρωπος. Γι' αυτό και έλεγε: όμως ο Θεός θα λυτρώσει την ψυχή μου από το χέρι του άδη, όταν θα με παραλάβει. Ο μονογενής Υιός του Θεού, όμως, επιδεικνύοντας την αυθεντία της δικής του θεότητας, έλεγε: γι' αυτό με αγαπά ο Πατέρας, επειδή εγώ παραδίδω την ψυχή μου, για να την πάρω πάλι. Κανείς δεν την παίρνει από εμένα, αλλά εγώ την παραδίδω από μόνος μου. Έχω εξουσία να την παραδώσω, και έχω εξουσία να την πάρω πάλι. Διότι, αφού έλαβε σώμα ομοούσιο με εμάς, χάρισε τη νίκη στους ανθρώπους. Επειδή δεν λέμε ότι η σάρκα του Λόγου κατέβηκε από τον ουρανό, ούτε ότι η σωτηρία μας πραγματοποιήθηκε κατά δόκηση και φαντασία. Μη γένοιτο! Αλλά ότι όντως και αληθινά ο Λόγος σαρκώθηκε από το σπέρμα του Δαβίδ, σύμφωνα με τις Γραφές. Όπως ακριβώς και ο αρχάγγελος Γαβριήλ ευαγγελίστηκε στην αγία Παρθένο και Θεοτόκο Μαρία, λέγοντας: Χαίρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Εἰς τὴν θεοτόκον Μαρίαν
Τριάδος γὰρ νύμφη ὑπάρχει ἡ ἁγία Θεοτόκος κόρη Μαρία, τὸ πανάῤῥητον τῆς οἰκονομίας κειμήλιον· πρὸς ἣν ὁ Γαβριήλ· Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ. Ὑπέμνησεν ὁ Γαβριὴλ, καὶ ὁ Πατὴρ οὐρανόθεν ἀῤῥαβῶνα τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἀπέστειλεν, ὡρμήσατο τὴν Παρθένον εἰς τὸν μονογενῆ Υἱὸν, οὐράνιον νύμφην, ἣν ὁ Πατὴρ ἠγάπησεν, ὁ Υἱὸς ἐνῴκησε, τὸ ἅγιον Πνεῦμα ἐπεπόθησεν. Αὕτη γὰρ νύμφη καὶ παστὰς, καὶ ἐκ ταύτης ὁ νυμφίος ἐκπορευόμενος Χριστὸς, τὸ παρθενικὸν ἔνδυμα, κατὰ τὴν τοῦ προφήτου Δαβὶδ μελῳδίαν· Ἐν τῷ ἡλίῳ ἔθετο τὸ σκήνωμα αὐτοῦ, καὶ αὐτὸς ὡς νυμφίος ἐκπορευόμενος ἐκ παστοῦ αὐτοῦ. Ὦ νυμφίου πόθος ἁγνείας! τὴν ἰδίαν δούλην, νύμφην, καὶ μητέρα ὁρμᾶται ὁ Γαβριήλ· πρόξενος τῆς Παρθένου ἐγένετο, οὐρανοῦ καὶ γῆς συνάπτων τὸ θυμίαμα· ἣν προφῆται σαφῶς ὑπέγραψαν, τοῦ γάμου τὴν τάξιν κηρύξαντες, πῶς ἡ Παρθένος οὐράνιος εὑρίσκεται νύμφη ὁμοῦ τε καὶ μήτηρ, ἡ τὰ πρὸ γάμου δῶρα λαβοῦσα τὸ ἅγιον Πνεῦμα, προῖκα δὲ τὸν οὐρανὸν ὁμοῦ τε καὶ παράδεισον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι νύμφη της Τριάδος είναι η αγία Θεοτόκος κόρη Μαρία, το ανέκφραστο κειμήλιο της θείας οικονομίας· προς την οποία είπε ο Γαβριήλ: «Χαίρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου». Ανήγγειλε το μήνυμα ο Γαβριήλ, και ο Πατέρας έστειλε από τον ουρανό ως αρραβώνα το Άγιο Πνεύμα, και μνήστευσε την Παρθένο με τον μονογενή Υιό, την ουράνια νύμφη, την οποία ο Πατέρας αγάπησε, ο Υιός κατοίκησε μέσα της, και το Άγιο Πνεύμα επιπόθησε. Διότι αυτή είναι και νύμφη και νυφικός θάλαμος (παστάδα), και από αυτήν εξέρχεται ο νυμφίος Χριστός, έχοντας ενδυθεί το παρθενικό σώμα, σύμφωνα με τη μελωδία του προφήτη Δαβίδ: «Στον ήλιο έστησε το σκήνωμά του, και αυτός σαν νυμφίος που εξέρχεται από τον νυφικό του θάλαμο». Ω, πόθος αγνείας του νυμφίου! Τη δική του δούλη, νύμφη και μητέρα νυμφαγωγεί ο Γαβριήλ· έγινε πρόξενος της Παρθένου, ενώνοντας το θυμίαμα του ουρανού και της γης· την οποία οι προφήτες σκιαγράφησαν με σαφήνεια, κηρύττοντας την τάξη του γάμου, πώς η Παρθένος αποδεικνύεται ταυτόχρονα ουράνια νύμφη και μητέρα, η οποία έλαβε ως προγαμιαία δώρα το Άγιο Πνεύμα, και ως προίκα τον ουρανό μαζί με τον παράδεισο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Εἰς τὴν θεοτόκον Μαρίαν
Ἐζήτει οὖν ἰδεῖν ἡ Παρθένος ὃν ἐπόθει, καὶ ἔλεγε· Ποῦ ὁ νυμφίος οὗ τὸ κάλλος ποθῶ; ποῦ τὸ κάλλος τοῦ ἡλίου λαμπρότερον; ποῦ τῆς πάσης εὐμορφίας ἡ ἀνεκλάλητος δόξα; ποῦ τὸ ἄσβεστον φῶς, ὃ ποθοῦσα ζητῶ; ποῦ ὁ ἥλιος ὃς ἀκτῖνα ζητεῖ; ποῦ τῶν χερουβεὶμ ἡ κιθάρα; ποῦ τῶν σεραφεὶμ τὸ ἀκοίμητον ὄμμα Χριστός; ποῦ τῶν ἀγγέλων ἡ προσκύνησις, ἣν ὁ Γαβριὴλ ἐμήνυσε; ποῦ ὁ μόνος τοῦ μόνου μονογενὴς Υἱὸς τοῦ Πατρὸς, ὃν ἡ Παρθένος ποθοῦσα, καὶ φιλοῦσα ὁμοῦ τε καὶ ζητοῦσα ἀσπάζεται; πρὸς ἣν ὁ Γαβριήλ· Χαῖρε, κεχαριτωμένη. Ἡ χάρις ἡ ἀπέραντος τῆς ἁγίας Παρθένου. Χαῖρε, κεχαριτωμένη, πολλῶν ἀρετῶν κατακεκοσμημένη, λαμπαδηφοροῦσα Παρθένε τὸ ἄσβεστον τοῦ ἡλίου λαμπρότερον φῶς. Χαῖρε, κεχαριτωμένη, τοῦ νοητοῦ ἀγκίστρου τὸ δέλεαρ· ἐν σοὶ γὰρ ἄγκιστρον ἡ θεότης.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αναζητούσε, λοιπόν, να δει η Παρθένος αυτόν που ποθούσε, και έλεγε: Πού είναι ο νυμφίος του οποίου το κάλλος ποθώ; πού είναι το κάλλος το λαμπρότερο από τον ήλιο; πού είναι η ανέκφραστη δόξα κάθε ομορφιάς; πού είναι το άσβεστο φως, το οποίο με πόθο αναζητώ; πού είναι ο ήλιος που ζητά ακτίνα; πού είναι η κιθάρα των Χερουβείμ; πού είναι το ακοίμητο μάτι των Σεραφείμ, ο Χριστός; πού είναι η προσκύνηση των αγγέλων, την οποία ανήγγειλε ο Γαβριήλ; πού είναι ο μόνος μονογενής Υιός του μόνου Πατρός, τον οποίο η Παρθένος, ποθώντας και αγαπώντας και συνάμα αναζητώντας, ασπάζεται; Προς αυτήν αποκρίθηκε ο Γαβριήλ: Χαίρε, κεχαριτωμένη. Η απέραντη χάρη της αγίας Παρθένου. Χαίρε, κεχαριτωμένη, καταστόλιστη με πολλές αρετές, Παρθένε που φέρεις ως λαμπάδα το άσβεστο φως το λαμπρότερο από τον ήλιο. Χαίρε, κεχαριτωμένη, το δόλωμα του νοητού αγκιστριού· διότι μέσα σου η θεότητα αποτελεί το αγκίστρι.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Εἰς τὴν θεοτόκον Μαρίαν
Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ἡ νοερὰ τῆς δόξης κιβωτός· Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ἡ στάμνος ἡ χρυσῆ, τὸ οὐράνιον ἔχουσα μάννα. Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ἡ τὴν γλυκεῖαν τῆς ἀεννάου πηγῆς τοὺς διψῶντας ἐμπλήσασα. Χαῖρε, κεχαριτωμένη, νοερὰ θάλασσα, τὸν οὐράνιον ἔχουσα μαργαρίτην Χριστόν· Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ λαμπρὸς οὐρανὸς, ἡ τὸν ἀχώρητον ἐν οὐρανοῖς ἔχουσα Θεόν. Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ἡ τὸν χερουβικὸν θρόνον τῆς θεότητος ἐξαστράπτουσα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Χαίρε, κεχαριτωμένη, η νοερή κιβωτός της δόξης· Χαίρε, κεχαριτωμένη, η χρυσή στάμνα, που περιέχεις το ουράνιο μάννα. Χαίρε, κεχαριτωμένη, εσύ που ξεδίψασες όσους διψούσαν από τη γλυκιά, αέναη πηγή. Χαίρε, κεχαριτωμένη, νοερή θάλασσα, που φέρεις το ουράνιο μαργαριτάρι, τον Χριστό· Χαίρε, κεχαριτωμένη, λαμπρέ ουρανέ, εσύ που φέρεις τον Θεό, ο οποίος είναι αχώρητος στους ουρανούς. Χαίρε, κεχαριτωμένη, εσύ που ακτινοβολείς τον χερουβικό θρόνο της θεότητας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Εἰς τὴν θεοτόκον Μαρίαν
Χαῖρε, κεχαριτωμένη, κύκλον ἔχουσα οὐρανοῦ, καὶ Θεὸν ἀχώρητον, ἐν σοὶ δὲ χωρητὸν, καὶ ἀστενοχώρητον. Χαῖρε, κεχαριτωμένη, στυλοειδὴς νεφέλη, ἡ τὸν Θεὸν ἔχουσα, τὸν ἐν τῇ ἐρήμῳ τὸν λαὸν καθοδηγήσαντα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Χαίρε, κεχαριτωμένη, που περικλείεις τον κύκλο του ουρανού, και τον αχώρητο Θεό, ο οποίος σε σένα είναι χωρητός, χωρίς μάλιστα να περιορίζεται. Χαίρε, κεχαριτωμένη, στυλοειδής νεφέλη, που φέρεις τον Θεό, εκείνον που καθοδήγησε τον λαό μέσα στην έρημο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Εἰς τὴν θεοτόκον Μαρίαν
Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ἡ πύλη τῶν οὐρανῶν, περὶ ἧς ὁ προφήτης κέκραγε λέγων· Ἰδοὺ ἡ πύλη κεκλεισμένη, καὶ οὐδεὶς εἰσελεύσεται δι᾽ αὐτῆς, οὐδὲ ἐξελεύσεται, εἰ μὴ Κύριος ὁ Θεὸς μόνος· καὶ ἔσται ἡ πύλη κεκλεισμένη τῷ ἡγουμένῳ, διότι ἡγούμενος αὐτὸς κληθήσεται, καὶ εἰς αὐτὸν ἐλπιοῦσι πάντα τὰ ἔθνη.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Χαίρε, κεχαριτωμένη, η πύλη των ουρανών, για την οποία ο προφήτης αναφώνησε λέγοντας: Ιδού, η πύλη είναι κλεισμένη, και κανείς δεν θα εισέλθει μέσα από αυτήν, ούτε θα εξέλθει, παρά μόνο ο Κύριος ο Θεός· και η πύλη θα είναι κλεισμένη για τον ηγέτη, διότι αυτός θα ονομαστεί ηγέτης, και σε αυτόν θα ελπίζουν όλα τα έθνη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Εἰς τὴν θεοτόκον Μαρίαν
Ἐπειδὴ οὖν συνέχομαι τῶν ἀμφοτέρων, συμφέρει μοι λαλῆσαι περὶ τῆς μεγαλωνύμου καὶ ὁσίας Παρθένου. Λέγω γὰρ ταύτην οὐρανὸν καὶ θρόνον ὁμοῦ τε καὶ σταυρόν· τὰς γὰρ ἁγίας ἀγκάλας ἐκτείνασα, τὸν Δεσπότην ἐβάστασεν ὁ θρόνος χερουβικὸς, σταυροειδὴς, οὐράνιος, περὶ ἧς διὰ τῶν Γραφῶν ἐν οὐρανοῖς παρακύπτω, καὶ βλέπω ταύτην ὑπὸ ἀγγέλων προσκυνουμένην. Ὅθεν πρῶτον ὁ Γαβριὴλ τὴν Παρθένον ἀσπάζεται· Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ· χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ λαμπρὸς οὐρανός· χαῖρε, κεχαριτωμένη, ἡ τὸν ἐξαστράπτοντα ἐξ οὐρανοῦ λαμπραῖς λαμπάσιν ἀκτῖνα ἔχουσα ἥλιον τὸν Χριστόν. Σεραφεὶμ γέγονεν ἡ Παρθένος, ἡ πολυώνυμος, καὶ πολυόμματος, τῆς ἀκαταλήπτου θέας· σκέπη τις νοερὰ, δι᾽ οἰκουμενικοῦ σώματος εὑρεθεῖσα, τὰ χερουβεὶμ ὑπερβαίνουσα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επειδή, λοιπόν, συνέχομαι και από τα δύο, είναι ωφέλιμο για μένα να μιλήσω για τη μεγαλώνυμη και όσια Παρθένο. Διότι την ονομάζω ταυτόχρονα και ουρανό και θρόνο και σταυρό· επειδή, αφού άπλωσε τις άγιες αγκάλες της, βάσταξε τον Δεσπότη ως θρόνος χερουβικός, σταυροειδής, ουράνιος, περί της οποίας μέσω των Γραφών σκύβω νοερά στους ουρανούς και τη βλέπω να προσκυνείται από τους αγγέλους. Γι' αυτό πρώτος ο Γαβριήλ ασπάζεται την Παρθένο: Χαίρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου· χαίρε, κεχαριτωμένη, ο λαμπρός ουρανός· χαίρε, κεχαριτωμένη, εσύ που φέρεις ως ήλιο τον Χριστό, ο οποίος αστράφτει από τον ουρανό με λαμπρές ακτίνες φωτός. Σεραφείμ έγινε η Παρθένος, η πολυώνυμη και πολυόμματη, εξαιτίας της ακατάληπτης θεοπτίας· μια νοερή σκέπη, η οποία φανερώθηκε μέσω ενός οικουμενικού σώματος, υπερβαίνοντας τα Χερουβείμ.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Πανάριον
τὸ δὲ ἀρχιερέα γενέσθαι, διότι ἐν τῷ σώματι αὐτοῦ τῷ πατρὶ ἑαυτὸν προσήνεγκεν ὑπὲρ τῆς ἀνθρωπότητος, αὐτὸς ἱερεύς, αὐτὸς ἱερεῖον· ἑαυτὸν μὲν προσήνεγκεν, ὑπὲρ πάσης δὲ κτίσεως ἀρχιερατεύων, ἀναβὰς δὲ πνευματικῶς καὶ ἐνδόξως ἐν αὐτῷ τῷ σώματι «ἐκάθισεν ἐν δεξιᾷ τοῦ πατρός», «γεγονὼς ἀρχιερεὺς εἰς τὸ διηνεκὲς» καὶ «διεληλυθὼς τοὺς οὐρανοὺς» ἐφ᾽ ἅπαξ, ὡς μαρτυρεῖ περὶ αὐτοῦ ἐν ταῖς καθεξῆς λέξεσιν ὁ αὐτὸς ἅγιος ἀπόστολος. καὶ ἐξέπεσε πάλιν τούτων ἡ προφασιστικὴ διαλογὴ τῆς θείας γραφῆς, ζωτικῆς οὔσης καὶ μηδὲν ἐχούσης εἰς πρόσκομμα πιστοῖς ἢ εἰς ἐλάττωμα βλασφημίας πρὸς τὸν λόγον. 40. Εἶτα μέμνη〈ν〉ται πάλιν ἑτέρου ῥητοῦ ὡς Ἰωάννης ἑστὼς ἐν τῇ ἐρήμῳ καὶ θεασάμενος αὐτὸν ἐρχόμενον ἔλεγεν «οὗτός ἐστιν, ὃν εἶπον ὑμῖν, ὅτι ὀπίσω μου ἔρχεται ἀνήρ, ὃς ἔμπροσθέν μου γέγονεν, ὅτι πρῶτός μου ἦν». καὶ πρῶτον μὲν αὐτὰς τὰς λέξεις ὡς καρηβαροῦντες ἀλλάσσουσι τῇ διανοίᾳ καὶ λέγουσι· πῶς τοῦτο πληροῦται ἐν τῇ ἐνσάρκῳ παρουσίᾳ, ὅτι οὐκ ἦν πρὸ Ἰωάννου ἐν γαστρὶ Μαρίας συνειλημμένος; ἀλλά, ὥς φησιν ὁ εὐαγγελιστής· «ἐν δὲ τῷ ἕκτῳ μηνὶ ἀπεστάλη ὁ ἄγγελος Γαβριὴλ εἰς πόλιν τῆς Γαλιλαίας, πρὸς παρθένον μεμνηστευμένην ἀνδρί, ᾧ ὄνομα Ἰωσήφ. καὶ εἰσελθὼν πρὸς αὐτὴν ἔφη· χαῖρε κεχαριτωμένη, ὁ κύριος μετὰ σοῦ,» καὶ τὰ λοιπὰ τῆς ἀκολουθίας.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Το ότι έγινε αρχιερέας οφείλεται στο ότι με το σώμα Του προσέφερε τον Εαυτό Του στον Πατέρα υπέρ της ανθρωπότητας, όντας ο ίδιος ιερέας και ο ίδιος ιερείο. Προσέφερε μεν τον Εαυτό Του, ιερουργώντας ως αρχιερέας υπέρ όλης της κτίσεως, και αφού ανήλθε πνευματικώς και ενδόξως με το ίδιο το σώμα, «κάθισε στα δεξιά του Πατρός», «αφού έγινε αρχιερέας εις το διηνεκές» και «διήλθε τους ουρανούς» εφάπαξ, όπως μαρτυρεί για αυτόν στις επόμενες φράσεις ο ίδιος ο άγιος Απόστολος. Και έτσι κατέπεσε πάλι η προφασιστική τους επιχειρηματολογία σχετικά με τη Θεία Γραφή, η οποία είναι ζωοποιός και δεν περιέχει τίποτα που να αποτελεί πρόσκομμα για τους πιστούς ή ελάττωμα βλασφημίας εναντίον του Λόγου. 40. Έπειτα, αναφέρουν πάλι ένα άλλο ρητό, πως ο Ιωάννης, στεκόμενος στην έρημο και βλέποντάς Τον να έρχεται, έλεγε: «Αυτός είναι για τον οποίο σας είπα, ότι πίσω μου έρχεται άνδρας ο οποίος προηγήθηκε από εμένα, διότι υπήρχε πριν από εμένα». Και πρώτα μεν, αλλοιώνουν τις ίδιες τις λέξεις στη διάνοιά τους, σαν να έχουν θολωμένο νου, και λένε: Πώς εκπληρώνεται αυτό κατά την ένσαρκη παρουσία, εφόσον δεν είχε συλληφθεί στη μήτρα της Μαρίας πριν από τον Ιωάννη; Αλλά, όπως λέει ο ευαγγελιστής: «Τον δε έκτο μήνα απεστάλη ο άγγελος Γαβριήλ σε μία πόλη της Γαλιλαίας, προς μία παρθένο μνηστευμένη με άνδρα, του οποίου το όνομα ήταν Ιωσήφ. Και αφού εισήλθε προς αυτήν είπε: Χαίρε κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου», και τα υπόλοιπα της διήγησης.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Πανάριον
τὸ μὲν γὰρ πρωτότοκος ἐπὶ τοῦ υἱοῦ λαμβάνεται, ἡ δὲ κτίσις διὰ τοῦ υἱοῦ 〈γεγένηται〉. «ἐγέννησε τοίνυν τὸν υἱὸν αὐτῆς, τὸν πρωτότοκον», οὐκ αὐτῆς δὲ τὸν πρωτότοκον, ὡς αὐτῆς μελλούσης ἄλλον κυΐσκειν. «καὶ οὐκ ᾔδει αὐτήν»· πόθεν γὰρ ᾔδει ὅτι τοσαύτην χάριν λήψεται γυνή; ἢ πόθεν ᾔδει ὅτι τοιαύτην δόξαν δοξασθήσεται 〈ἡ〉 παρθένος; γυναῖκα μὲν ᾔδει αὐτὴν τῇ πλάσει καὶ θήλειαν τῇ φύσει καὶ ἐκ μητρὸς Ἄννης καὶ ἐκ πατρὸς Ἰωακείμ, συγγένισσαν δὲ τῆς Ἐλισάβετ, ἐξ οἴκου καὶ πατριᾶς τοῦ Δαυίδ, οὐκ ᾔδει δὲ ὅτι τοιαύτην δόξαν τιμηθήσεταί τις ἐπὶ τῆς γῆς, μάλιστα γυνή. οὐκ ᾔδει οὖν αὐτὴν ἕως οὗ εἶδε τὸ θαῦμα, οὐκ ᾔδει αὐτῆς τὸ θαῦμα ἕως ὅτου εἶδε «τὸ γεγεννημένον ἐξ αὐτῆς». ὅτε δὲ ἔτεκεν, ἔγνω καὶ τὴν τοῦ θεοῦ τιμήν, ὅτι αὐτὴ ἦν ἡ ἀκούσασα «χαῖρε κεχαριτωμένη· ὁ κύριος μετὰ σοῦ». 18. Αὕτη ἐστὶν ἡ παρὰ μὲν τῇ Εὔᾳ σημαινομένη, δι᾽ αἰνίγματος λαβοῦσα τὸ καλεῖσθαι «μήτηρ ζώντων». ἐκεῖ μὲν γὰρ μήτηρ ζώντων κέκληται, καὶ 〈τοῦτο〉 μετὰ τὸ ἀκοῦσαι «γῆ εἶ, καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ», μετὰ τὴν παράβασιν. καὶ ἦν θαῦμα ὅτι μετὰ τὴν παράβασιν ταύτην τὴν μεγάλην ἔσχεν ἐπωνυμίαν. καὶ κατὰ μὲν τὸ αἰσθητὸν ἀπ᾽ ἐκείνης τῆς Εὔας πᾶσα τῶν ἀνθρώπων ἡ γέννησις ἐπὶ γῆς γεγένηται· ὧδε δὲ ἀληθῶς ἀπὸ Μαρίας αὐτὴ ἡ ζωὴ τῷ κόσμῳ γεγέννηται, ἵνα ζῶντα γεννήσῃ καὶ γένηται ἡ Μαρία μήτηρ ζώντων.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι το μεν «πρωτότοκος» χρησιμοποιείται για τον Υιό, η δε κτίση έχει δημιουργηθεί διά του Υιού. «Εγέννησε, λοιπόν, τον υιό της τον πρωτότοκο», αλλά όχι δικό της πρωτότοκο, με την έννοια ότι εκείνη επρόκειτο να κυοφορήσει και άλλον. «Και δεν την εγνώριζε»· διότι από πού να γνωρίζει ότι μια γυναίκα πρόκειται να λάβει τόση χάρη; Ή από πού να γνωρίζει ότι η Παρθένος θα δοξαστεί με τέτοια δόξα; Γνώριζε βέβαια ότι ήταν γυναίκα κατά την πλάση και θήλυ κατά τη φύση, με μητέρα την Άννα και πατέρα τον Ιωακείμ, συγγενής της Ελισάβετ, από τον οίκο και την πατριά του Δαβίδ, δεν γνώριζε όμως ότι με τέτοια δόξα πρόκειται να τιμηθεί κάποιος στη γη, και μάλιστα γυναίκα. Δεν την γνώριζε, λοιπόν, μέχρι που είδε το θαύμα· δεν γνώριζε το θαύμα της, μέχρι που είδε «το γεννηθέν εξ αυτής». Και όταν γέννησε, γνώρισε και την τιμή που της απέδωσε ο Θεός, ότι αυτή ήταν που άκουσε το «Χαίρε Κεχαριτωμένη· ο Κύριος είναι μαζί σου». 18. Αυτή είναι που υποδηλωνόταν στο πρόσωπο της Εύας, η οποία έλαβε αινιγματικά την ονομασία «μητέρα των ζώντων». Διότι εκείνη μεν ονομάστηκε μητέρα των ζώντων, και μάλιστα αφού πρώτα άκουσε το «χώμα είσαι, και στο χώμα θα επιστρέψεις», μετά την παράβαση. Και ήταν θαυμαστό ότι μετά την παράβαση έλαβε αυτήν τη μεγάλη επωνυμία. Και ως προς μεν τα αισθητά, από εκείνη την Εύα έχει προέλθει κάθε γέννηση ανθρώπων επί της γης· εδώ όμως, αληθινά, από τη Μαρία έχει γεννηθεί στον κόσμο η ίδια η ζωή, ώστε να γεννήσει τον Ζώντα και να γίνει η Μαρία μητέρα των ζώντων.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Πανάριον
παυσάσθω τοίνυν ἡ πλάνη τῶν πεπλανημένων. οὔτε γὰρ θεὸς ἡ Μαρία οὔτε ἀπ᾽ οὐρανοῦ ἔχουσα τὸ σῶμα, ἀλλ᾽ ἐκ συλλήψεως ἀνδρὸς καὶ γυναικός, κατ᾽ ἐπαγγελίαν δέ, ὥσπερ ὁ Ἰσαάκ, οἰκονομηθεῖσα. καὶ μηδεὶς εἰς ὄνομα ταύτης προσφερέτω· ἑαυτοῦ γὰρ τὴν ψυχὴν ἀπόλλει, μήτε πάλιν ἐμπαροινείτω ἐξυβρίζων τὴν ἁγίαν παρθένον. μὴ γὰρ γένοιτο, οὐ συνήφθη σαρκὶ μετὰ τὴν κύησιν, οὐδὲ πρὸ τῆς κυήσεως τοῦ σωτῆρος. 24. Καὶ ταῦτα μὲν τὰ ὀλίγα εἰς ἑαυτοὺς διασκοπήσαντες ἐγράψαμεν τοῖς βουλομένοις καταμαθεῖν τῆς γραφῆς τὴν ἀλήθειαν καὶ μὴ μάτην παροινεῖν τοῖς λόγοις καὶ βλάσφημόν τινα ἑαυτοῖς ἐξοπλίζεσθαι γλῶτταν. εἰ δὲ βούλονταί τινες ἀντέχεσθαι οὐδὲ καταδέχεσθαι τὰ ἐπωφελῆ, ἀλλὰ μᾶλλον τἀναντία, καὶ ἀφ᾽ ἡμῶν τῶν εὐτελῶν ἔσται ῥητέον τὸ «ὁ ἀκούων ἀκουέτω, καὶ ὁ ἀπειθῶν ἀπειθείτω», μή τις τοῖς ἀποστόλοις «κόπον παρεχέτω», μήτε ἡμῖν μηκέτι. ἃ γὰρ ᾔδειμεν σεμνότερα καὶ ἐπωφελῆ τῇ ἐκκλησίᾳ, ταῦτα περὶ τῆς ἁγίας παρθένου εἰρήκαμεν, συνηγοροῦντες τῇ κατὰ πάντα κεχαριτωμένῃ, ὡς εἶπεν ὁ Γαβριήλ «χαῖρε κεχαριτωμένη, ὁ κύριος μετὰ σοῦ». εἰ δὲ ὁ κύριος μετ᾽ αὐτῆς, πῶς ἔσται ἐν συζυγίᾳ ἑτέρᾳ; πῶς δὲ σαρκὶ πλησιάζουσα ἔσται, ὑπὸ κυρίου φυλαττομένη;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ας σταματήσει λοιπόν η πλάνη των πλανημένων. Διότι ούτε Θεός είναι η Μαρία, ούτε από τον ουρανό έλαβε το σώμα, αλλά γεννήθηκε από σύλληψη άνδρα και γυναίκας, σύμφωνα όμως με την υπόσχεση, όπως ακριβώς ο Ισαάκ, προορισμένη κατά τη θεία οικονομία. Και κανείς ας μην προσφέρει θυσίες στο όνομά της· διότι έτσι καταστρέφει τη δική του ψυχή, ούτε πάλι ας αυθαδιάζει εξυβρίζοντας την αγία Παρθένο. Μη γένοιτο, δεν συνευρέθηκε σαρκικά μετά την κύηση, ούτε και πριν από την κύηση του Σωτήρα. 24. Και αυτά τα λίγα, αφού τα εξετάσαμε με προσοχή, τα γράψαμε για όσους επιθυμούν να κατανοήσουν την αλήθεια της Γραφής, ώστε να μη συμπεριφέρονται μάταια με παραφορά στα λόγια τους και να μην εξοπλίζουν τη γλώσσα τους με βλασφημίες. Εάν όμως κάποιοι επιθυμούν να αντιτίθενται και να μην αποδέχονται τα ωφέλιμα, αλλά μάλλον τα αντίθετα, τότε και από εμάς τους ευτελείς θα πρέπει να ειπωθεί το: «εκείνος που ακούει ας ακούει, και εκείνος που απειθεί ας απειθεί», ώστε να μην «προκαλεί κανείς κόπο» στους αποστόλους, ούτε πλέον σε εμάς. Διότι όσα γνωρίζαμε ως πιο σεμνά και ωφέλιμα για την Εκκλησία, αυτά εκφράσαμε περί της αγίας Παρθένου, συνηγορώντας υπέρ εκείνης που είναι κατά πάντα κεχαριτωμένη, όπως είπε ο Γαβριήλ: «Χαίρε Κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου». Εάν λοιπόν ο Κύριος είναι μαζί της, πώς θα βρίσκεται σε άλλη συζυγία; Και πώς θα έρχεται σε σαρκική επαφή, εφόσον φυλάσσεται από τον Κύριο;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εὐαγγελικὴ ἀπόδειξις
αὐτὸ δὴ οὖν τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον προσεληλυθέναι ὁμολογεῖ τῇ προφήτιδι, ὃ καὶ σαφῶς πεπλήρωται ἐπὶ τῆς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ γενέσεως, ὅτε «ἀπεστάλη ἄγγελος Γαβριὴλ ὑπὸ τοῦ θεοῦ εἰς πόλιν τῆς Γαλιλαίας, ᾗ ὄνομα Ναζαρέθ, πρὸς παρθένον μεμνηστευμένην ἀνδρί, ᾧ ὄνομα Ἰωσήφ, ἐξ οἴκου καὶ πατριᾶς Δαβίδ». ᾗ καὶ «εἶπεν· χαῖρε κεχαριτωμένη, ὁ κύριος μετὰ σοῦ, εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξίν», καὶ πάλιν· «μὴ φοβοῦ· εὗρες γὰρ χάριν παρὰ τῷ θεῷ. καὶ ἰδοὺ συλλήψῃ ἐν γαστρὶ καὶ τέξῃ υἱόν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν», εἰπούσης τε τῆς Μαρίας· «πῶς ἔσται τοῦτο, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω;» ἀπεκρίνατο, «πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σέ, καὶ δύναμις ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι· διὸ καὶ τὸ γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται υἱὸς θεοῦ». καὶ ἐν μὲν τῇ πρὸ ταύτης προφητείᾳ ἅμα τῇ γενέσει τοῦ Ἐμμανουήλ, «πρὶν ἢ γνῶναι τὸ παιδίον ἀγαθὸν ἢ κακόν», ἐλέγετο ἐγκαταλειφθήσεσθαι τὴν γῆν ἀπὸ τῶν πολιορκούντων αὐτὴν δυεῖν βασιλέων, ἑνὸς μὲν τοῦ τῆς Σαμαρείας, θατέρου δὲ τοῦ τῆς Δαμασκοῦ· ἐπὶ δὲ τῆς παρούσης, «πρὶν ἢ γνῶναι τὸ παιδίον καλεῖν πατέρα ἢ μητέρα, λήψεται δύναμιν Δαμασκοῦ καὶ τὰ σκῦλα Σαμαρείας» ὧν καὶ πρόσθεν καταλυθήσεσθαι τοὺς βασιλέας ἐπὶ τῇ γενέσει τοῦ Ἐμμανουὴλ ἐθέσπιζεν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ομολογεί, λοιπόν, ότι αυτό ακριβώς το Άγιο Πνεύμα έχει έλθει στην προφήτιδα, πράγμα το οποίο σαφώς έχει εκπληρωθεί κατά τη γέννηση του Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, όταν «απεστάλη ο άγγελος Γαβριήλ από τον Θεό σε μία πόλη της Γαλιλαίας, που ονομάζεται Ναζαρέτ, προς μία παρθένο η οποία ήταν μνηστευμένη με άνδρα, που ονομαζόταν Ιωσήφ, από τον οίκο και την πατριά του Δαβίδ». Στην οποία και «είπε: Χαίρε κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου, ευλογημένη είσαι εσύ ανάμεσα στις γυναίκες», και πάλι: «Μη φοβάσαι· διότι βρήκες χάρη ενώπιον του Θεού. Και ιδού, θα συλλάβεις στην κοιλιά σου και θα γεννήσεις υιό, και θα καλέσεις το όνομά του Ιησού», και όταν η Μαρία είπε: «Πώς θα γίνει αυτό, επειδή δεν γνωρίζω άνδρα;» εκείνος αποκρίθηκε: «Πνεύμα Άγιο θα επέλθει σε εσένα, και δύναμη Υψίστου θα σε επισκιάσει· γι' αυτό και το άγιο που θα γεννηθεί θα κληθεί Υιός Θεού». Και στην προφητεία πριν από αυτήν, ταυτόχρονα με τη γέννηση του Εμμανουήλ, «πριν γνωρίσει το παιδί καλό ή κακό», λεγόταν ότι η γη θα εγκαταλειφθεί από τους δύο βασιλείς που την πολιορκούσαν, τον έναν της Σαμάρειας και τον άλλον της Δαμασκού· ενώ στην παρούσα προφητεία λέγεται: «Πριν το παιδί μάθει να καλεί πατέρα ή μητέρα, θα λάβει τη δύναμη της Δαμασκού και τα λάφυρα της Σαμάρειας», των οποίων τους βασιλείς και πρωτύτερα προφήτευε ότι θα καταλυθούν κατά τη γέννηση του Εμμανουήλ.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Εἰς τὴν γέννησιν τοῦ Χριστοῦ
Τότε μυσταγωγεῖται παρὰ τοῦ Γαβριὴλ ἡ παρθένος. τὰ δὲ ῥήματα τῆς μυσταγωγίας εὐλογία ἦν. χαῖρέ, φησι, κεχαριτωμένη, ὁ κύριος μετὰ σοῦ. ἀπεναντίον τῇ πρώτῃ πρὸς τὴν γυναῖκα φωνῇ νῦν γίνεται πρὸς τὴν παρθένον ὁ λόγος. ἐκείνη λύπαις ἐν ταῖς ὠδῖσι διὰ τὴν ἁμαρτίαν κατεδικάσθη, ἐπὶ δὲ ταύτης ἐκβάλλεται διὰ τῆς χαρᾶς ἡ λύπη. ἐπ᾽ ἐκείνης αἱ λύπαι τῆς ὠδῖνος ἡγήσαντο, ἐνταῦθα δὲ χαρὰ τὴν ὠδῖνα μαιεύεται. —μὴ φοβοῦ, φησίν. ἐπειδὴ πάσῃ γυναικὶ φόβον παρέχει τῆς ὠδῖνος ἡ προσδοκία, ἐκβάλλει τὸν φόβον ἡ τῆς γλυκείας ὠδῖνος ἐπαγγελία. ἐν γαστρὶ λήψῃ, φησὶ, καὶ τέξῃ υἱὸν καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν. τί οὖν ἡ Μαρία; ἄκουσον καθαρᾶς παρθένου φωνήν. ὁ ἄγγελος τὸν τόκον εὐαγγελίζεται, κἀκείνη τῇ παρθενίᾳ προσφύεται προτιμοτέραν τῆς ἀγγελικῆς ἐμφανείας τὴν ἀφθαρσίαν κρίνουσα καὶ οὔτε τῷ ἀγγέλῳ ἀπιστεῖν ἔχει οὔτε τῶν κεκριμένων ἐξέρχεται. ἀπείρηταί μοι, φησὶν, ἀνδρὸς ὁμιλία. πῶς ἔσται μοι τοῦτο, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω; αὕτη τῆς Μαρίας ἡ φωνὴ ἀπόδειξις τῶν κατὰ τὸ κρύφιον ἱστορουμένων ἐστίν. εἰ γὰρ ἐπὶ γάμῳ παρείληπτο παρὰ τοῦ Ἰωσὴφ, πῶς ἂν ἐξενίσθη τῷ τὸν τόκον αὐτῇ προμηνύοντι πάντῃ καὶ πάντως μήτηρ καὶ αὐτὴ γενέσθαι προσδεχομένη κατὰ τὸν νόμον τῆς φύσεως;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Τότε μυσταγωγείται η παρθένος από τον Γαβριήλ. Τα δε λόγια της μυσταγωγίας ήταν ευλογία. «Χαίρε», της λέει, «κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου». Σε αντίθεση με την πρώτη φωνή προς τη γυναίκα, τώρα ο λόγος απευθύνεται προς την παρθένο. Εκείνη καταδικάστηκε σε λύπες κατά τις ωδίνες εξαιτίας της αμαρτίας, ενώ σε τούτη η λύπη αποβάλλεται μέσω της χαράς. Σε εκείνη προηγήθηκαν οι λύπες της ωδίνης, ενώ εδώ η χαρά μαιεύει την ωδίνη. «Μη φοβάσαι», της λέει. Επειδή σε κάθε γυναίκα η προσδοκία της ωδίνης προκαλεί φόβο, η υπόσχεση της γλυκιάς ωδίνης αποβάλλει τον φόβο. «Θα συλλάβεις στην κοιλιά σου», λέει, «και θα γεννήσεις υιό, και θα καλέσεις το όνομά του Ιησού». Τι κάνει λοιπόν η Μαρία; Άκουσε τη φωνή της καθαρής παρθένου. Ο άγγελος ευαγγελίζεται τον τοκετό, και εκείνη προσκολλάται στην παρθενία της, κρίνοντας την αφθαρσία προτιμότερη από την αγγελική εμφάνιση, και ούτε στον άγγελο μπορεί να απιστήσει ούτε από τις αποφάσεις της παρεκκλίνει. «Μου είναι αδύνατη», λέει, «η συνεύρεση με άνδρα. Πώς θα μου συμβεί αυτό, αφού δεν γνωρίζω άνδρα;» Αυτή η φωνή της Μαρίας αποτελεί απόδειξη των όσων εξιστορούνται για τον κρυφό βίο της. Διότι, εάν είχε παραληφθεί από τον Ιωσήφ με σκοπό τον γάμο, πώς θα εκπλησσόταν με εκείνον που της προμήνυε τον τοκετό, εφόσον οπωσδήποτε και καθ' όλα θα περίμενε να γίνει και αυτή μητέρα σύμφωνα με τον νόμο της φύσης;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Εἰς τὸ ᾆσμα τῶν ᾀσμάτων
ὁ τοίνυν ἐκ τῶν τοιούτων γενόμενος καλῶς ἐκλελοχισμένος ἐκ πασῶν τῶν μυριάδων κατωνομάσθη, ὅπερ τὸ μὴ ἐκ λοχοῦς αὐτὸν εἶναι σημαίνει· τούτου γὰρ μόνου χωρὶς λοχείας ἡ γέννησις ὥσπερ καὶ χωρὶς γάμου ἡ σύστασις. οὐ γὰρ ἔστιν ἐπὶ τῆς ἀφθόρου τε καὶ ἀπειρογάμου κυρίως τὸ ὄνομα τῆς λοχείας εἰπεῖν, διότι παρθενίας τε καὶ λοχείας ἀσύμβατά ἐστι περὶ τὴν αὐτὴν τὰ ὀνόματα. ἀλλ᾽ ὥσπερ υἱὸς ἐδόθη ἡμῖν ἄνευ πατρός, οὕτω καὶ τὸ παιδίον ἄνευ λοχείας γεγέννηται. ὡς γὰρ οὐκ ἔγνω ἡ παρθένος ὅπως ἐν τῷ σώματι αὐτῆς τὸ θεοδόχον συνέστη σῶμα, οὕτως οὐδὲ τοῦ τόκου ᾔσθετο μαρτυρούσης τῆς προφητείας αὐτῇ τὸ ἀνώδυνον τῆς ὠδῖνος· φησὶ γὰρ Ἠσαΐας ὅτι Πρὶν ἐλθεῖν τοὺς πόνους τῶν ὠδίνων ἐξέφυγε καὶ ἔτεκεν ἄρσεν. διὰ τοῦτο ἐκλελοχισμένος καὶ ξενίζων καθ᾽ ἑκάτερον τὴν ἀκολουθίαν τῆς φύσεως, οὔτε ἀρξάμενος ἐξ ἡδονῆς οὔτε προελθὼν διὰ πόνων. καὶ τοῦτο κατὰ τὸ ἀκόλουθόν τε γίνεται καὶ οὐκ ἔξω τοῦ εἰκότος ἐστίν· ἐπειδὴ γὰρ ἡ τὸν θάνατον διὰ τῆς ἁμαρτίας ἐπεισαγαγοῦσα τῇ φύσει ἐν λύπαις καὶ πόνοις τίκτειν κατεδικάσθη, ἔδει πάντως τὴν τῆς ζωῆς μητέρα ἀπὸ χαρᾶς τε τῆς κυοφορίας ἄρξασθαι καὶ διὰ χαρᾶς τελειῶσαι τὸν τόκον. Χαῖρε γάρ, φησί, κεχαριτωμένη, πρὸς αὐτὴν ὁ ἀρχάγγελος ἐκβαλὼν τῇ φωνῇ τὴν λύπην τὴν ἐξ ἀρχῆς ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας ἀποκληρωθεῖσαν τῷ τόκῳ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτός, λοιπόν, που προήλθε από τέτοια γεγονότα, δικαίως ονομάστηκε «εκλελοχισμένος» από όλες τις μυριάδες, πράγμα που σημαίνει ότι δεν γεννήθηκε από λεχώνα. Διότι μόνον αυτού η γέννηση έγινε χωρίς λοχεία, όπως ακριβώς και η σύλληψή του έγινε χωρίς γάμο. Δεν είναι, δηλαδή, σωστό να χρησιμοποιείται κυριολεκτικά η λέξη «λοχεία» για την άφθορη και απειρόγαμη, διότι για το ίδιο πρόσωπο οι έννοιες της παρθενίας και της λοχείας είναι ασυμβίβαστες. Αλλ’ όπως ακριβώς μας δόθηκε Υιός χωρίς πατέρα, έτσι και το Παιδίον γεννήθηκε χωρίς λοχεία. Όπως δηλαδή η Παρθένος δεν γνώρισε πώς σχηματίστηκε μέσα στο σώμα της το θεοδόχο σώμα, έτσι δεν αισθάνθηκε ούτε τον τοκετό, καθώς η προφητεία μαρτυρεί για αυτήν το ανώδυνο των ωδίνων· διότι ο Ησαΐας λέει: «Πριν έλθουν οι πόνοι των ωδίνων, διέφυγε και γέννησε άρρεν». Για τον λόγο αυτόν είναι «εκλελοχισμένος» και προκαλεί έκπληξη υπερβαίνοντας και στα δύο τη φυσική ακολουθία, εφόσον ούτε ξεκίνησε την ύπαρξή του από ηδονή ούτε προήλθε μέσα από πόνους. Και αυτό συμβαίνει απολύτως φυσιολογικά και δεν βρίσκεται έξω από το εύλογο· διότι, επειδή εκείνη που εισήγαγε τον θάνατο στη φύση εξαιτίας της αμαρτίας καταδικάστηκε να γεννά με λύπες και πόνους, έπρεπε οπωσδήποτε η μητέρα της Ζωής να αρχίσει την κυοφορία από χαρά και με χαρά να ολοκληρώσει τον τοκετό. Διότι «Χαίρε, κεχαριτωμένη», της είπε ο αρχάγγελος, αποβάλλοντας με τη φωνή του τη λύπη που εξ αρχής είχε κληρωθεί στον τοκετό από την αμαρτία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν τῆς ὑπεραγίας θε
Δεῦτε, λαοί, τὸν ἐκ παρθένου τεχθέντα πάντες ἀνυμνήσωμεν, δόξα καὶ χαρακτὴρ πρὸ αἰώνων ὑπάρχον θεότητος ὁμοιοπαθεὶς γέγονεν τῇ ἡμετέρᾳ πτωχίᾳ, ἡ μεγαλοπρεπὴς ἐξουσία ἐν μορφῇ θεοῦ ὑπάρχων μορφὴν δούλου ἀνέλαβεν, ὁ ἐπὶ χερουβὶμ ὑπὸ μυριάδων ἀγγέλων ἀνυμνούμενος ἐμπολιτεύεται κόσμῳ, ὁ πρὸ ὢν καὶ σώζων ὅλον τὸν κόσμον ἐξ ἁγίας παρθένου ἐτέχθη, ἵνα τὸν πρωτόπλαστον πάλιν ζωοποιήσῃ. Δεῦτε οὖν καὶ ἡμεῖς, ἀγαπητοί, ἐπὶ τὸν λιμένα τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ὁρμήσαντες τῆς θείας χάριτος μετὰ τοῦ Γαβριὴλ τὸ “χαῖρε κεχαριτωμένη” [λέγοντες], τὴν ἁγίαν παρθένον ὑμνήσωμεν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ελάτε, λαοί, ας ανυμνήσουμε όλοι αυτόν που γεννήθηκε από παρθένο· αυτός που προ των αιώνων υπάρχει ως δόξα και χαρακτήρας της θεότητας, έγινε ομοιοπαθής με τη δική μας πτωχεία. Η μεγαλοπρεπής εξουσία, ενώ υπήρχε σε μορφή Θεού, ανέλαβε μορφή δούλου. Αυτός που ανυμνείται πάνω στα Χερουβίμ από μυριάδες αγγέλους, συναναστρέφεται μέσα στον κόσμο. Αυτός που προϋπήρχε και σώζει ολόκληρο τον κόσμο, γεννήθηκε από αγία Παρθένο, για να ζωοποιήσει και πάλι τον πρωτόπλαστο. Ελάτε λοιπόν και εμείς, αγαπητοί, αφού προστρέξουμε στο λιμάνι της θείας χάριτος του Σωτήρα μας, λέγοντας μαζί με τον Γαβριήλ το «χαίρε, κεχαριτωμένη», ας ανυμνήσουμε την αγία Παρθένο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν τῆς ὑπεραγίας θε
Ὅτι ἐξ αὐτῆς προῆλθε τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν, τὸ φωτίζον ἡμᾶς τῇ αὐτοῦ ἀγαθότητι· ἱερὸν γὰρ ἡγιασμένον καὶ ναὸς θεοῦ ἀκραιφνὴς ἐτύγχανε, τὸ χρυσοῦν τῶν θυμιαμάτων θυσιαστήριον, διὰ τὴν ἀνυπέρβλητον αὐτῆς καθαρότητα, τὸ θεῖον θυμίαμα τῆς συνθέσεως καὶ τὸ ἅγιον ἔλαιον τῆς χρήσεως, τὸ πολύτιμον τῆς πιστικῆς νάρδου ἀλάβαστρον, τὸ ἱερατικὸν διάδημα, τὴν ἀπόῤῥητον τοῦ θεοῦ μηνύουσα βούλησιν, ἡ μόνη σώματι καὶ πνεύματι ἁγία ὑπάρχουσα, ἡ πύλη ἡ κατὰ ἀνατολὰς βλέπουσα καὶ διὰ τῆς δεσποτικῆς εἰσόδου τε καὶ ἐξόδου τὸν κόσμον φωτίσασα, ἡ κατάκαρπος ἐλαία, ἐξ ἧς τὸ μυστικὸν τοῦ κυρίου λαβὸν κάρφος τὸ ἅγιον πνεῦμα τὸ χειμαζόμενον τῶν ἀνθρώπων γένος διεκόσμησεν. Αὕτη τῶν παρθένων καύχημα καὶ τῶν μητέρων ἀγαλλίαμα, τὸ ἀρχαγγελικὸν μήνυμα καὶ θεῖον εὐαγγέλιον [δεχομένη·] “χαῖρε κεχαριτωμένη, ὁ κύριος μετά σου καὶ πάλιν ἐκ σοῦ”, κυοφορηθῆναι γὰρ ἐκ τῆς ἁγίας παρθένου εὐδοκήσας ὁ κύριος τὸν ἀρχάγγελον εὐαγγελιζόμενον προσαπέστειλε. Ὁ δὲ ἐκ τῶν ἄνω ἀφράστων δυνάμεων πρὸς τὴν Μαρίαμ παραγενόμενος, πρώην τὸ “χαῖρε κεχαριτωμένη” αὐτῇ προσεκήρυξεν καὶ εὐθέως πάλιν ἐπήγαγεν· “Ὁ κύριος μετά σου, εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξί, καὶ εὐλογημένος ὁ καρπὸς τῆς κοιλίας σου”. Ἡ δὲ διεταράχθη καὶ διελογίζετο ποταπὸς εἴη ὁ ἀσπασμὸς οὗτος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι από αυτήν προήλθε το αληθινό φως, το οποίο μας φωτίζει με την αγαθότητά του· διότι υπήρξε αγιασμένο ιερό και αμόλυντος ναός του Θεού, το χρυσό θυσιαστήριο των θυμιαμάτων εξαιτίας της ανυπέρβλητης καθαρότητάς της, το θείο θυμίαμα της συνθέσεως και το άγιο έλαιο της χρίσεως, το πολύτιμο αλάβαστρο του γνήσιου νάρδου, το ιερατικό διάδημα που φανερώνει την απόρρητη βούληση του Θεού, αυτή που είναι η μόνη άγια κατά το σώμα και το πνεύμα, η πύλη που βλέπει προς τα ανατολικά και η οποία διά της δεσποτικής εισόδου και εξόδου φώτισε τον κόσμο, η κατάκαρπη ελιά, από την οποία το Άγιο Πνεύμα, αφού έλαβε τον μυστικό κλάδο του Κυρίου, διεκόσμησε το χειμαζόμενο γένος των ανθρώπων. Αυτή είναι το καύχημα των παρθένων και η αγαλλίαση των μητέρων, η οποία δεχόμενη το αρχαγγελικό μήνυμα και το θείο ευαγγέλιο άκουσε: «Χαίρε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου και πάλι από εσένα»· διότι ο Κύριος, αφού ευδόκησε να κυοφορηθεί από την αγία Παρθένο, απέστειλε τον αρχάγγελο για να φέρει το χαρμόσυνο μήνυμα. Αυτός δε, αφού προσήλθε στη Μαρία από τις άνω άφραστες δυνάμεις, πρώτα της ανήγγειλε το «Χαίρε, κεχαριτωμένη» και αμέσως πάλι πρόσθεσε: «Ο Κύριος είναι μαζί σου, ευλογημένη εσύ μεταξύ των γυναικών, και ευλογημένος ο καρπός της κοιλίας σου». Εκείνη δε ταράχθηκε και διαλογιζόταν τι είδους να ήταν άραγε αυτός ο χαιρετισμός.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν τῆς ὑπεραγίας θε
ὁ γὰρ ἐκ παρθένου γῆς πλάσας τὸν ἄνθρωπον, αὐτὸς καὶ νῦν ποιεῖ ὅσα βούλεται, ἵνα σώσῃ πλάσμα τὸ ἴδιον“. Νῦν μοι τῆς ἁγίας παρθένου τὸν τρόπον θαυμάζειν ὡς ἔνεστι πρέποντος. Ταύτην ὁ ἄγγελος πρώην πάλιν ”χαῖρε κεχαριτωμένη” ἡσπάσατο, ἐπειδὴ μετ᾽ αὐτῆς ὅλος ὁ θησαυρὸς τῆς χάριτος πολιτεύεται. Ἐκ πασῶν γενεῶν μόνη γεννῆσαι θεὸν κατηξιώται· μόνη φέρει τὸν τὰ πάντα φέροντα τῷ ῥήματι. Καὶ οὐ μόνον θαυμάζειν ἔνεστι τῆς θεοτόκου τὸ κάλλος, ἀλλὰ καὶ τῆς ψυχῆς τὸ ἐνάρετον, διὸ καὶ τό “χαῖρε κεχαριτωμένη, ὁ κύριος μετά σου” προεφώνησεν αὐτῇ ὁ ἄγγελος, ξενείαν γὰρ τῷ θεῷ τὴν ψυχὴν ἡ ἁγία εὐτρεπήσασα, ξενίων καὶ θείων μυστηρίων δοχεῖον γέγονε. Δεῦρο τοίνυν καὶ ἡμεῖς ἀγαπητοὶ τὴν κατὰ δύναμιν ὀφειλὴν ἀποτίσωμεν, τῇ φωνῇ τοῦ ἀγγέλου συνεπόμενοι κεκράζωμεν· “χαῖρε κεχαριτωμένη, ὁ κύριος μετά σου”, σὸν γὰρ τὸ χαίρειν ὡς ἀληθῶς, ἐπειδὴ ὁ κύριος τῶν ἁπάντων μετά σου, ὡς οἶδεν, ἐσκήνωσε. “Χαῖρε κεχαριτωμένη, ὁ κύριος μετά σου”, οὐ γήϊνος νυμφίος, ἀλλὰ αὐτὸς ὁ κύριος ὁ τῆς ἁγνείας πατήρ, ὁ τῆς παρθενίας φύλαξ καὶ τοῦ ἁγιασμοῦ κύριος, ὁ τῆς ἀφθαρσίας κτίστης καὶ τῆς ἐλευθερίας δωτήρ, ὁ τῆς σωτηρίας κηδεμὼν καὶ τῆς ἀληθοῦς εἰρήνης ταμείας χορηγός· αὐτὸς ὁ κύριος μετά σου, ἐπειδὴ ἐν σοὶ ἡ θεῖα χάρις ἐπανεπαύσατο. “
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Διότι εκείνος που έπλασε τον άνθρωπο από παρθένο γη, αυτός και τώρα πράττει όσα βούλεται, για να σώσει το δικό του πλάσμα». Τώρα μου αρμόζει να θαυμάσω τον τρόπο της αγίας Παρθένου όπως ακριβώς πρέπει. Αυτήν πρωτύτερα ο άγγελος πάλι χαιρέτησε με το «χαίρε κεχαριτωμένη», επειδή μαζί της κατοικεί όλος ο θησαυρός της χάριτος. Από όλες τις γενεές μόνη αυτή αξιώθηκε να γεννήσει τον Θεό· μόνη αυτή φέρει εκείνον που φέρει τα πάντα με τον λόγο του. Και δεν πρέπει να θαυμάζει κανείς μόνο το κάλλος της Θεοτόκου, αλλά και την ενάρετη ψυχή της, γι' αυτό και ο άγγελος της προσφώνησε το «χαίρε κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά σου», διότι η Αγία, αφού ευπρέπισε την ψυχή της ως τόπο φιλοξενίας για τον Θεό, έγινε δοχείο θείων δωρεών και μυστηρίων. Ελάτε λοιπόν και εμείς, αγαπητοί, ας αποτίσουμε το χρέος μας κατά τη δύναμή μας, και ακολουθώντας τη φωνή του αγγέλου ας ανακράξουμε: «χαίρε κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά σου», διότι σε εσένα ανήκει αληθινά το χαίρειν, επειδή ο Κύριος των συμπάντων, με τον τρόπο που ο ίδιος γνωρίζει, κατασκήνωσε μαζί σου. «Χαίρε κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά σου», όχι κάποιος γήινος νυμφίος, αλλά ο ίδιος ο Κύριος, ο πατέρας της αγνείας, ο φύλακας της παρθενίας και ο Κύριος του αγιασμού, ο δημιουργός της αφθαρσίας και ο δωρητής της ελευθερίας, ο προστάτης της σωτηρίας και ο ταμίας και χορηγός της αληθινής ειρήνης· αυτός ο Κύριος είναι μαζί σου, επειδή σε εσένα αναπαύθηκε η θεία χάρις.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν τῆς ὑπεραγίας θε
Χαῖρε κεχαριτωμένη, ὁ κύριος μετά σου”, οὐκ ἔτι Ἀδὰμ φοβεῖται τὸν ὄφιν τὸν δόλιον, ὁ γὰρ ἐκ σοῦ γεννώμενος πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ κατήργησε, οὐκ ἔτι τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων τὴν πλάνην καὶ τὸν δόλον τοῦ ὄφεως φοβεῖται, ὁ γὰρ κύριος συνέτριψεν τὰς κεφαλὰς τοῦ δράκοντος ἐν τῷ ὕδατι τοῦ βαπτίσματος, οὐκ ἔτι φοβοῦμαι ἐγὼ ἀκούειν “γῆ εἴ, καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ”, ὁ γὰρ κύριος ἐν τῷ ἁγίῳ βαπτίσματι τὸν ῥύπον τῆς ἁμαρτίας ἀπέσμιξεν ἀπ᾽ ἐμοῦ, οὐκ ἔτι κλαίω, οὐκ ἔτι πενθῶ, οὐκ ἔτι λέγω “ἐστράφην εἰς ταλαιπωρίαν ἐν τῷ ἐμπαγῆναί μοι ἄκανθαι”, ὁ γὰρ κύριος τὴν τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν ἐκριζώσας ἄκανθαν τὴν ἑαυτοῦ κεφαλὴν ἐστεφάνωσεν. Λέλυταί μου ἡ ἁμαρτία, λέλυταί μου ἡ ἀρχαία κατάρα ἡ λέγουσα “ἄκανθας καὶ τριβόλους ἡ γῆ ἀνατελεῖ σοι”· ἐξεριζώθη ἡ ἄκανθα, ἐξηράνθη ἡ τρίβολος, ἤνθησεν ἐκ τῆς ἁγίας παρθένου τὸ δένδρον τῆς ζωῆς καὶ τῆς χάριτος. Οὐκ ἔτι ἡ Εὔα φοβεῖται τὸ ὄνειδος, οὔτε τοῦ τόκου τὴν ὠδῖνα ἐν γὰρ τῇ ἁγίᾳ παρθένῳ τὸ ἐκείνης πταῖσμα ἀνασέσωσται. Πηγὴ γὰρ ζωῆς ἡ ἁγία παρθένος ἡμῖν γέγονε, πηγὴ φωτὸς τοῖς ἐν Χριστῷ πιστεύουσι, ἀνατολὴ τοῦ νοεροῦ φωτὸς τυγχάνουσα. “Χαῖρε κεχαριτωμένη, ὁ κύριος μετά σου”, καὶ ἐκ σοῦ, ὁ ἐν θεότητι τέλειος, ἐν ᾧ κατοικεῖ πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος. “
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Χαίρε κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά σου». Δεν φοβάται πλέον ο Αδάμ τον δόλιο όφι, διότι Εκείνος που γεννήθηκε από εσένα κατήργησε όλη τη δύναμη του εχθρού. Δεν φοβάται πλέον το γένος των ανθρώπων την πλάνη και τον δόλο του όφεως, διότι ο Κύριος συνέτριψε τις κεφαλές του δράκοντος μέσα στο ύδωρ του βαπτίσματος. Δεν φοβάμαι πλέον εγώ να ακούω το «γη είσαι, και εις γην θα επιστρέψεις», διότι ο Κύριος δια του αγίου βαπτίσματος απέπλυνε από εμένα τον ρύπο της αμαρτίας. Δεν κλαίω πλέον, δεν πενθώ πλέον, δεν λέω πλέον «περιήλθα σε ταλαιπωρία, όταν μπήχτηκαν πάνω μου άκανθες», διότι ο Κύριος, αφού ξερίζωσε την άκανθα των αμαρτιών μας, στεφάνωσε με αυτήν τη δική Του κεφαλή. Έχει λυθεί η αμαρτία μου, έχει λυθεί για εμένα η αρχαία κατάρα που έλεγε «άκανθες και τριβόλους θα σου αναβλαστήσει η γη»· ξεριζώθηκε η άκανθα, ξηράνθηκε η τρίβολος, άνθισε από την αγία Παρθένο το δένδρο της ζωής και της χάριτος. Δεν φοβάται πλέον η Εύα το όνειδος, ούτε την οδύνη του τοκετού· διότι στο πρόσωπο της αγίας Παρθένου το δικό της πταίσμα έχει επανορθωθεί. Διότι πηγή ζωής έγινε για εμάς η αγία Παρθένος, πηγή φωτός για εκείνους που πιστεύουν στον Χριστό, αποτελώντας την ανατολή του νοερού φωτός. «Χαίρε κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά σου», και από εσένα προέρχεται Εκείνος που είναι τέλειος κατά τη θεότητα, στον Οποίο κατοικεί όλο το πλήρωμα της θεότητος.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν τῆς ὑπεραγίας θε
Χαῖρε κεχαριτωμένη, ὁ κύριος μετά σου”, μετὰ τῆς δούλης ὁ βασιλεύς, μετὰ τῆς ἀμιάντου ὁ ἁγιάζων τὰ σύμπαντα, μετὰ τῆς ὡραίας ὁ ὡραῖος κάλλει παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων, ἵνα σώσῃ ὃν κατεικόνα ἐποίησεν ἄνθρωπον, οὗ θείας πίστεως καὶ χάριτος εὐφραινόμεθα καὶ φωτὶ τρισηλίῳ καταυγαζόμεθα. Ῥόδα καὶ κρίνα καὶ εὐωδίας νοητῆς μυρίσματα· τὸ ἄφραστον ἡμῶν ἔαρ Χριστὸς παραγέγονε, ὁ τερπνὸς καὶ περικαλλὴς τῶν ἐκκλησιῶν παράδεισος ἐκ τῶν θείων ἀρωμάτων καὶ οὐρανίων χαρισμάτων τὸ τῆς ψυχῆς ἡμῶν τριμερὲς ἐπλήρωσεν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Χαίρε κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου», μαζί με τη δούλη ο Βασιλεύς, μαζί με την αμίαντη Αυτός που αγιάζει τα σύμπαντα, μαζί με την ωραία Εκείνος που είναι ο ωραιότερος σε κάλλος από τους υιούς των ανθρώπων, για να σώσει τον άνθρωπο που έπλασε κατ' εικόνα Του, δια του οποίου ευφραινόμαστε με τη θεία πίστη και χάρη και καταυγαζόμαστε από το τρισήλιο φως. Ρόδα και κρίνα και μυρίσματα νοητής ευωδίας· το άρρητο έαρ μας, ο Χριστός, κατέφθασε, ο τερπνός και περικαλλής παράδεισος των εκκλησιών, ο οποίος γέμισε το τριμερές της ψυχής μας από τα θεία αρώματα και τα ουράνια χαρίσματα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος Παλαμᾶς Ομιλίες Α΄–Κ΄
Ἀλλὰ καὶ Κυρία πάλιν ἕτερον τρόπον ἡ Παρθένος κατὰ τὴν ἀξίαν, ὡς δεσπόζουσα πάντων, ἅ τε τὸν φύσει τοῦ παντὸς δεσπότην ἐν παρθενίᾳ συλλαβοῦσά τε καὶ τεκοῦσα θείως. Ἔτι γε μὴν Κυρία καὶ ὡς ἐλευθέρα μόνον δουλείας καὶ κυριότητος θείας ἐπειλημμένη, ἀλλὰ καὶ ὡς πηγὴ καὶ ρίζα τῆς τοῦ γένους ἐλευθερίας, καὶ μάλιστα μετὰ τὸν ἀπόρρητον καὶ χαρμόσυνον τόκον· ἡ γὰρ ἀνδρὶ συζυγεῖσα κυριευομένη μᾶλλόν ἐστιν ἢ κυρία, καὶ μάλιστα μετὰ τὸν περίλυπον καὶ κατώδυνον τόκον, κατὰ τὴν πρὸς τὴν Εὔαν ἀρὰν ἐκείνην, «ἐν λύπαις τέξῃ τέκνα, καὶ πρὸς τὸν ἄνδρα σου ἡ ἀποστροφή σου, καὶ αὐτός σου κυριεύσει»· ἧς ἀρᾶς ἡ παρθενομήτωρ, ἐλευθεροῦσα τὸ ἀνθρώπινον γένος, τὴν χαρὰν δι’ ἀγγέλου καὶ τὴν εὐλογίαν ἀντιλαμβάνει· εἰσελθὼν γάρ, φησίν, ὁ ἄγγελος, εἶπε πρὸς τὴν Παρθένον, «χαῖρε κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ, εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξίν». Οὐ τὸ μέλλον ὁ ἀρχάγγελος προκαταγγέλλει πρὸς αὐτὴν λέγων, «ὁ Κύριος μετὰ σοῦ», ἀλλ’ ὅπερ ἀοράτως ἑώρα τηνικαῦτα τελούμενον ἐξαγγέλλει.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αλλά και Κυρία πάλι, με άλλον τρόπο, είναι η Παρθένος κατά την αξία της, ως δεσπόζουσα των πάντων, επειδή συνέλαβε εν παρθενία και γέννησε θεϊκά τον κατά φύση δεσπότη του σύμπαντος. Ακόμη δε είναι Κυρία, όχι μόνο ως ελεύθερη από τη δουλεία και ως κάτοχος της θείας κυριότητας, αλλά και ως πηγή και ρίζα της ελευθερίας του ανθρωπίνου γένους, και μάλιστα μετά τον άρρητο και χαρμόσυνο τοκετό. Διότι η γυναίκα που έχει συζευχθεί με άνδρα είναι μάλλον υποτελής παρά κυρία, και μάλιστα μετά τον περίλυπο και επώδυνο τοκετό, σύμφωνα με εκείνη την κατάρα προς την Εύα: «με λύπες θα γεννάς τέκνα, και προς τον άνδρα σου θα είναι η στροφή σου, και αυτός θα σε κυριεύει». Από αυτήν την κατάρα η Παρθενομήτωρ, ελευθερώνοντας το ανθρώπινο γένος, λαμβάνει σε αντάλλαγμα τη χαρά και την ευλογία μέσω του αγγέλου. Διότι, όπως αναφέρεται, αφού εισήλθε ο άγγελος, είπε προς την Παρθένο: «Χαίρε κεχαριτωμένη, ο Κύριος είναι μαζί σου, ευλογημένη εσύ μεταξύ των γυναικών». Ο αρχάγγελος δεν προαναγγέλλει σε αυτήν κάτι μελλοντικό λέγοντας, «ο Κύριος είναι μαζί σου», αλλά εξαγγέλλει αυτό ακριβώς που έβλεπε αοράτως να συντελείται εκείνη τη στιγμή.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες