Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ 16:24

Και πόσο φως και δόξα έχει, την οποία δεν είδα στη γη; Και τι να φωνάξω τώρα ή τι να σκεφτώ; Να παρακαλέσω τον Λάζαρο να δροσίσει τη γλώσσα μου με μια μικρή σταγόνα; Ντρέπομαι τώρα να ζητήσω κάτι από αυτόν τον φτωχό, τον οποίο έβλεπα προηγουμένως να στερείται ακόμη και τα ψίχουλα.

Από τη φλόγα πρόσφερες δροσιά στους οσίους. Αναλογιζόμενος το πλήθος των παραπτωμάτων μου και πληττόμενος από το κεντρί της συνειδήσεως, οδυνώμαι ο άθλιος σαν να βρίσκομαι μέσα σε φλόγα· σπλαχνίσου με, Λόγε του Θεού, με το έλεός σου. Παραβλέποντας τα κατορθώματα του Λαζάρου, μιμήθηκα τους τρόπους του άσπλαχνου πλουσίου, εύσπλαχνε Χριστέ· οδήγησέ με σε επιστροφή και σπλαχνίσου με, ώστε να σε δοξάζω σε όλους τους αιώνες.

Όταν αντικρίσει κάθε ένας από τους αμαρτωλούς τον όμοιό του, βασιλιάς τον βασιλιά, άρχοντας τον άρχοντα και ο πόρνος που δεν μετανόησε τον πόρνο που μετανόησε, φτωχός τον φτωχό και δούλος τον δούλο, και θυμηθεί ότι και εκείνος άνθρωπος ήταν, έχοντας την ίδια ψυχή, τα ίδια χέρια, τα ίδια μάτια και γενικά όλα τα άλλα εξίσου, και ζούσε μαζί του στον βίο και είχε όμοιο αξίωμα, τέχνη και ασχολία, αλλά δεν θέλησε να τον μιμηθεί, αμέσως εμφράσσεται το στόμα του και μένει αναπολόγητος, μη έχοντας απολύτως τίποτα να πει. Όταν λοιπόν οι κοσμικοί δουν κοσμικούς και οι αμαρτωλοί βασιλείς δουν άγιους βασιλείς εκ δεξιών, και όσοι βρίσκονται υπό τον ζυγό του βίου δουν άγιους πλούσιους και άγιους υπό ζυγό, και όλοι όσοι βρίσκονται στα βάσανα δουν τους ομοίους τους στη βασιλεία των ουρανών, τότε θα ντροπιαστούν και θα βρεθούν αναπολόγητοι, όπως ακριβώς εκείνος ο πλούσιος που είδε τον Λάζαρο στους κόλπους του Αβραάμ, ενώ ο ίδιος καταφλεγόταν στη φωτιά.

Διότι και αυτό παραβολή είναι, και όχι, όπως κάποιοι ανόητα θα νόμιζαν, γεγονός που έχει ήδη συμβεί. Διότι δεν έχει γίνει ακόμη η απόδοση ούτε των αγαθών στους δικαίους, ούτε των αντιθέτων στους αμαρτωλούς, αλλά ο Κύριος διαμόρφωσε έτσι τον λόγο, για να νουθετήσει τους ανελεήμονες για τα όσα τους επιφυλάσσονται, και από την άλλη να διδάξει όσους κακοπαθούν για το τι αγαθά θα απολαύσουν για όσα υπομένουν εδώ. Τον μεν πλούσιο, λοιπόν, τον συμπεριέλαβε ανώνυμα στην παραβολή, ως ανάξιο να ονομαστεί από τον Θεό, όπως ακριβώς λέει και μέσω του προφήτη: «δεν θα μνημονεύσω τα ονόματά τους με τα χείλη μου». Τον δε φτωχό τον μνημονεύει ονομαστικά· διότι τα ονόματα των δικαίων καταγράφονται και στο βιβλίο της ζωής. Υπάρχει δε η άποψη, όπως διασώζει η παράδοση των Εβραίων, ότι υπήρχε κάποιος Λάζαρος στα Ιεροσόλυμα εκείνο τον καιρό, ο οποίος βρισκόταν σε έσχατη φτώχεια και αρρώστια, τον οποίο μνημόνευσε ο Κύριος παίρνοντάς τον στην παραβολή, ως πρόσωπο γνωστό και οικείο.

Τίποτε από αυτά δεν σκέφτηκε, αλλά υπέμενε καρτερικά με πολλή φιλοσοφία. Από πού είναι αυτό φανερό; Από το ότι οι άγγελοι τον υποδέχθηκαν όταν πέθανε. Διότι, εάν ήταν γογγυστής και βλάσφημος, δεν θα είχε αξιωθεί τέτοιας τιμής και τέτοιας τιμητικής συνοδείας από τους αγγέλους. Πέθανε δε και ο πλούσιος, και ετάφη. Πράγματι, διότι και όσο ζούσε, η ψυχή του ήταν θαμμένη, περιφέροντας τη σάρκα ως τάφο. Γι' αυτό και όταν πέθανε, δεν μεταφέρεται από αγγέλους, αλλά καταβιβάζεται στον άδη. Διότι, εκείνος που ποτέ δεν σκέφτηκε τίποτε το υψηλό ούτε το ουράνιο, είναι άξιος του κατώτατου τόπου· άλλωστε, λέγοντας ότι ετάφη, αυτό υπονόησε ο Κύριος, ότι και η ψυχή του έλαβε ως κλήρο τον κατώτατο και ζοφερό τόπο. «Και στον άδη, σηκώνοντας τα μάτια του, ενώ βρισκόταν σε βάσανα, βλέπει από μακριά τον Αβραάμ και τον Λάζαρο στους κόλπους του, και ο ίδιος φωνάζοντας είπε: Πάτερ Αβραάμ, ελέησέ με και στείλε τον Λάζαρο να βουτήξει το άκρο του δακτύλου του στο νερό και να δροσίσει τη γλώσσα μου, διότι βασανίζομαι μέσα σε αυτήν τη φλόγα. Είπε δε ο Αβραάμ:»