Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 1:20

Αλλά για το ένα μεν δεν είχε πειστεί, ούτε πάλι για το άλλο, ότι δηλαδή η κύηση ήταν αποτέλεσμα θείας ενέργειας· διότι το γεγονός ξεπερνούσε την ανθρώπινη λογική. Γι' αυτό και κλυδωνιζόταν από τους λογισμούς του. Όταν, λοιπόν, κλονιζόταν μέσα σε αυτούς τους διαλογισμούς, τότε παρουσιάστηκε ο άγγελος και του λέει: Μη φοβηθείς να παραλάβεις τη Μαριάμ, τη γυναίκα σου· διότι αυτό που γεννήθηκε μέσα της είναι εκ Πνεύματος Αγίου.

Τον παρουσίασε να φοβάται και να τρέμει μήπως προσκρούσει στον Θεό, με το να του πει, «Μη φοβηθείς», αλλά να την κρατήσει μέσα στο σπίτι του· διότι αυτό σημαίνει το «να παραλάβεις», και όχι να την απολύσεις, όπως είχε σκεφθεί. Διότι όχι μόνο, λέει, είναι απαλλαγμένη από παράνομη συνεύρεση, αλλά και συνέλαβε υπέρ φύσιν. Διότι αυτό φανερώνει αυτό που πρόσθεσε, λέγοντας: «Διότι αυτό που γεννήθηκε μέσα της είναι εκ Πνεύματος Αγίου. Και θα γεννήσει υιό, και θα καλέσεις το όνομά του Ιησού». Μη νομίσεις, λέει, επειδή είπα ότι είναι εκ Πνεύματος Αγίου, ότι είσαι ξένος προς τη διακονία της θείας οικονομίας· σε σένα δίνω το δικαίωμα να δώσεις το όνομα στο βρέφος που θα γεννηθεί. Διότι, αν και δεν συντελείς καθόλου στη γέννηση, όμως εσύ θα καλέσεις το όνομά του. Διότι, αν και το γέννημα δεν είναι δικό σου, εντούτοις θα επιδείξεις απέναντί του πατρική στάση, και μέσω της ονοματοδοσίας οικειώνεσαι αυτόν που γεννιέται. Και δεν είπε, «Θα σου γεννήσει υιό», αλλά «Θα γεννήσει»· διότι δεν γεννούσε για εκείνον, αλλά για ολόκληρη την οικουμένη· γι' αυτό και πρόσθεσε: «Διότι αυτός θα σώσει τον λαό του από τις αμαρτίες τους».

Επειδή, λοιπόν, καθαρίσαμε τον λόγο ενώπιον του ακροατηρίου, ελάτε τώρα και εμείς, αφού συλλέξουμε άνθη από κάθε λογής ρόδα, να τα προσφέρουμε στις ακοές σας. Ελάτε, λοιπόν, να φέρουμε στο μέσο τον ευαγγελιστή Ματθαίο, ώστε, αρχίζοντας σωστά, να διηγηθούμε λεπτομερώς τη γέννηση του Χριστού. Η γέννηση, λοιπόν, του Ιησού Χριστού έγινε ως εξής: Αφού μνηστεύθηκε η μητέρα του, η Μαρία, με τον Ιωσήφ, προτού να συνευρεθούν, βρέθηκε να κυοφορεί εκ Πνεύματος Αγίου. Ο δε Ιωσήφ, επειδή ήταν δίκαιος και δεν ήθελε να τη διαπομπεύσει, θέλησε να την αποπέμψει κρυφά. Ενώ όμως αυτός σκεφτόταν αυτά, παρουσιάστηκε σε αυτόν άγγελος Κυρίου σε όνειρο, λέγοντας: «Ιωσήφ, υιέ του Δαβίδ, μη φοβηθείς να παραλάβεις τη Μαρία, τη γυναίκα σου· διότι αυτό που γεννήθηκε μέσα της είναι εκ Πνεύματος Αγίου».

Ο άγγελος Γαβριήλ, ωστόσο, τη μία λέει στη Μητέρα του Θεού, «Πνεύμα άγιο θα έλθει επάνω σου, και δύναμη του Υψίστου θα σε επισκιάσει»· την άλλη όμως λέει, «Ιωσήφ, υιέ του Δαβίδ, μη φοβηθείς να παραλάβεις τη Μαριάμ τη γυναίκα σου, διότι αυτό που γεννήθηκε μέσα της είναι εκ Πνεύματος αγίου».

Και στον Ιωσήφ τον μνήστορα, πάλι ο ίδιος λέγει σχετικά με αυτήν: «διότι αυτό που γεννήθηκε μέσα της είναι εκ Πνεύματος Αγίου». Ονομάζεται βέβαια και ο αγαθός άγγελος πνεύμα, όπως λέει ο Δαβίδ: «αυτός που κάνει τους αγγέλους του πνεύματα, και τους λειτουργούς του φλόγα πυρός».

Αμέσως δε λέγουν: Γιατί, λοιπόν, υπολογίζετε τα έτη του; Τα έτη υπολογίζονται όχι μονομερώς από τη φύση, αλλά από τη γέννηση εκείνου που έγινε άνθρωπος. Διότι η Γραφή δεν είπε ότι γεννήθηκε ένας απλός άνθρωπος, όπως εσείς λέτε, ή ο Θεός Λόγος, αλλά ο Χριστός, ο οποίος είναι ταυτόχρονα Θεός και άνθρωπος, αμέριστος και αδιαίρετος Υιός του Θεού. Ως προς την οικονομική του γέννηση, λοιπόν, έλαβε αρχή, αλλά ως προς τη φύση δεν έχει αρχή εξαιτίας της ενώσεως από τη μήτρα. Διότι, πες μου, σε τι θα προσάψεις αρχή; Σε ένα απλό σώμα; Αλλά το κυριακό σώμα ουδέποτε υπήρξε απλό, σύμφωνα με την ευαγγελική φωνή που λέει προς τον Ιωσήφ: «Μη φοβηθείς να παραλάβεις τη Μαριάμ τη γυναίκα σου· διότι αυτό που γεννήθηκε μέσα της είναι εκ Πνεύματος Αγίου». Αλλά θα προσάψεις αρχή στον γεννηθέντα Χριστό; Ιδού, είναι ο ίδιος ο Λόγος σεσαρκωμένος, καθώς έχει αποδειχθεί στα Ευαγγέλια.

«Διότι είναι καλύτερο για μένα», λέει, «ως δικαιολογία να πω ότι η Μαρία εξαφανίστηκε από το σπίτι μου, παρά να διαπομπεύσω την παρθένο που παρέλαβα από τα Άγια των Αγίων από τα χέρια των ιερέων για να τη φυλάξω, τάχα ως δίκαιος». «Και ενώ τα σκεφτόταν αυτά, ιδού, άγγελος Κυρίου εμφανίστηκε σε αυτόν στο όνειρό του, λέγοντας: Ιωσήφ, υιέ του Δαβίδ, μη φοβηθείς να παραλάβεις τη Μαρία τη γυναίκα σου· διότι αυτό που γεννήθηκε μέσα της προέρχεται από το Άγιο Πνεύμα. Και θα γεννήσει υιό και θα τον ονομάσεις Ιησού· διότι αυτός θα σώσει τον λαό του από τις αμαρτίες τους». Μη φοβάσαι, λέει, και μην υποπτεύεσαι τέτοια πράγματα· ούτε εσύ είσαι άξιος ντροπής, ούτε η παρθένος άξια θανάτου, αλλά εσύ αντί για ντροπή θα λάβεις τιμή, ενώ αυτή, επειδή γέννησε κατά σάρκα τον Σωτήρα Θεό, θα ονομαστεί Μητέρα του Θεού. «Όταν ξύπνησε ο Ιωσήφ από τον ύπνο, έπραξε όπως του πρόσταξε ο άγγελος Κυρίου και παρέλαβε τη γυναίκα του», δηλαδή εκείνη που παρέλαβε από τους ιερείς για να τη φυλάσσει μετά τη μνηστεία τους· διότι ο μνήστορας της Παρθένου είναι και ονομάζεται φύλακάς της. «Και την παρέλαβε και δεν τη γνώριζε έως ότου γέννησε τον υιό της τον πρωτότοκο, και τον ονόμασε Ιησού». Τι σημαίνει το «και δεν τη γνώριζε»; Δηλαδή, κρύφτηκε από τα μάτια του το να φαίνεται ότι είναι έγκυος, και την έβλεπε, αν και ήταν έγκυος, όπως ακριβώς και πριν.

Ο ίδιος ο Κύριος φανέρωσε τον εαυτό του στον προφήτη σύμφωνα με την υπόσχεση που έδωσε σε όσους τον αγαπούν. Διότι, αφού είπε «εκείνος που με αγαπά, θα αγαπηθεί από τον Πατέρα μου και εγώ θα τον αγαπήσω», πρόσθεσε «και θα φανερώσω σε αυτόν τον εαυτό μου». Γι' αυτό λέει: «Έγινε λόγος Κυρίου προς τον Ιεζεκιήλ, και ήλθε πάνω μου χέρι Κυρίου», εκφράσεις που δήλωναν τον Σωτήρα, ο οποίος είναι και Λόγος και δύναμη του Πατέρα. Διότι μέσω αυτού δημιούργησε τα πάντα και για τον λόγο αυτό ονομάζεται «χέρι Κυρίου» και «βραχίονας» και «δεξιά» και τα παρόμοια. «... Και ιδού, ορμητικό πνεύμα ερχόταν από τον βορρά, και μεγάλο σύννεφο πάνω του, και φως γύρω του, και πυρ που άστραφτε, και στο μέσο του κάτι σαν όψη λαμπερού ήλεκτρου μέσα στο πυρ, και φως μέσα του». «Πνεύμα, λέει, ερχόταν» και κινούσε αυτό που φαινόταν, διότι αναφέρεται στον Σωτήρα: «εκείνο που γεννήθηκε σε αυτήν προέρχεται από το Άγιο Πνεύμα». «Και από τον βορρά»: δηλαδή από τα δεξιά του Πατέρα, ο οποίος ονομάζεται Ανατολή.

Διότι είναι φανερό ότι με αυτήν τη φωνή καλούμαστε στο δείπνο, κατά το οποίο και παίρνουμε στα χέρια μας αληθινά τον Χριστό, και τον δεχόμαστε στο στόμα, και τον σμίγουμε με την ψυχή, και τον ενώνουμε με το σώμα, και τον αναμειγνύουμε με το αίμα. Και δικαίως προστίθεται αυτό· διότι σε αυτούς που έτσι λαμβάνουν τον Σωτήρα και τον διατηρούν μέχρι τέλους, αυτός μεν αποτελεί την ταιριαστή κεφαλή, και εκείνοι τα αρμόζοντα μέλη του. Ήταν λοιπόν φυσικό ακόλουθο τα μέλη να γεννηθούν με την ίδια γέννηση όπως η κεφαλή. Η σάρκα εκείνη δεν προήλθε «από αίματα, ούτε από θέλημα σαρκός, ούτε από θέλημα ανδρός, αλλά από τον Θεό», από το Άγιο Πνεύμα· «διότι αυτό που γεννήθηκε μέσα της», λέει, «είναι από το Άγιο Πνεύμα». Ήταν επόμενο και τα μέλη να γεννηθούν με αυτόν τον τρόπο, εφόσον και η ίδια η γέννηση της κεφαλής αποτελούσε γέννηση αυτών των μακάριων μελών. Διότι η συγκρότηση των μελών σήμαινε ακριβώς τη γέννηση της κεφαλής.

Ματθ. 1, 19-20. Όταν ο Ιωσήφ περιήλθε σε αμηχανία λογισμών, τότε εμφανίστηκε ο άγγελος για να λύσει τη σύγκρουση των λογισμών του· διότι το ότι βρισκόταν σε αμηχανία είναι φανερό από όσα σκεφτόταν. Διότι, λέει, «θέλησε να την απολύσει κρυφά»· δεν θα ήθελε ούτε κρυφά ούτε καθόλου να την αποπέμψει, εάν είχε πειστεί ότι ο όγκος της κοιλιάς της προερχόταν από παράνομη σύλληψη· απεναντίας, όντας «δίκαιος», θα την παρέδιδε μάλιστα στον νόμο και στην τιμωρία. Όμως, δεν είχε πειστεί για κάτι τέτοιο· ούτε, πάλι, γνώριζε ότι η κύηση ήταν αποτέλεσμα θείας ενέργειας· διότι το γεγονός υπερέβαινε την ανθρώπινη λογική. Γι' αυτό κλυδωνιζόταν από τους λογισμούς και αγνοούσε τι θα έπρεπε να πράξει για να φανεί ευάρεστος στον Θεό. Όταν λοιπόν κλονιζόταν από αυτούς τους διαλογισμούς, τότε ήλθε ο άγγελος πολύ ταιριαστά, στηρίζοντας τον νου του εκεί που έπρεπε, και του λέει: «μη φοβηθείς» και τα εξής.

Ματθ. 1, 20. Προς εκείνους που διερωτώνται πώς η κύηση προέρχεται «εκ Πνεύματος Αγίου» —διότι ο Χριστός δεν είναι υιός του Πνεύματος, αλλά του Πατρός— μπορεί να λεχθεί ότι πνεύμα ονομάζεται ολόκληρη η θεότητα, όπως λέει ο Σωτήρας: «Ο Θεός είναι πνεύμα, και εκείνοι που τον προσκυνούν, με πνεύμα και αλήθεια πρέπει να τον προσκυνούν». Ονομάζεται όμως ιδιαιτέρως έτσι και το Άγιο Πνεύμα, δηλαδή η μία υπόσταση. Επομένως, ως άγιο πνεύμα μπορεί να νοηθεί και η δύναμη του Υιού· διότι και ο Υιός ονομάζεται πνεύμα καθόσον είναι Θεός. Και δεν πρέπει να απορεί κανείς· διότι για Εκείνον που παρήγαγε γυναίκα μόνο από τον άνδρα, είναι δυνατόν να προαγάγει παιδί και μόνο από γυναίκα.

Στον ίδιο. Όταν ο Ιωσήφ περιήλθε σε απορία λογισμών, τότε εμφανίστηκε ο άγγελος λύνοντας τη διαμάχη των λογισμών. Διότι το ότι απορούσε σχετικά με τον τοκετό και κυριευόταν ολόκληρος από αμηχανία, είναι φανερό από όσα σκεφτόταν και από όσα επρόκειτο σχεδόν αμέσως να πράξει. Διότι «θέλησε», λέγει, «να την απολύσει κρυφά». Δεν θα σκεφτόταν να την αποπέμψει ούτε κρυφά ούτε καθόλου, εάν είχε πειστεί ότι η εγκυμοσύνη προερχόταν από παράνομη συνεύρεση, αλλά πολύ γρήγορα θα παρέδιδε αυτήν την τολμηρή πράξη στον νόμο και στην τιμωρία, εφόσον ήταν κατεξοχήν εραστής της δικαιοσύνης. Όμως για κάτι τέτοιο δεν είχε πειστεί. Διότι η ανυπέρβλητη αρετή της μνηστευμένης και η πρέπουσα προστασία από τον μνήστορα απέκλειαν κάθε ανόσια υποψία. Αλλά και πάλι δεν είχε κατανοήσει το γεγονός ότι η κύηση ήταν αποτέλεσμα θείας ενέργειας. Διότι η πράξη αυτή ξεπερνούσε την ανθρώπινη αντίληψη. Γι' αυτό κλυδωνιζόταν από τους λογισμούς και απορούσε τι θα έπρεπε να πράξει ώστε να κάνει τα αρεστά στον Θεό. Όταν λοιπόν κλονιζόταν από αυτούς τους λογισμούς, τότε πολύ επίκαιρα έστειλε άγγελο Εκείνος που με θαυματουργικό τρόπο προκάλεσε την κύηση στην παρθενική μήτρα, προκειμένου να τον στηρίξει σε εκείνα για τα οποία έπρεπε να παραμείνει ακλόνητος και σταθερός. Γι' αυτό λέγει: «Μη φοβηθείς να παραλάβεις» και τα εξής.

Εσύ μεν, λέει, σχεδιάζεις να αποπέμψεις κρυφά την παρθένο, επειδή φοβάσαι να κρατήσεις αυτήν που βρίσκεται σε ανεξήγητη εγκυμοσύνη, εγώ όμως σε προστάζω να την παραλάβεις και να την έχεις μαζί σου· διότι αυτό που γεννήθηκε μέσα της προέρχεται από το Άγιο Πνεύμα, και όχι μόνο αποδεικνύει αθώα αυτήν που το κυοφορεί, ούτε απλώς τη γεμίζει με υπεράνθρωπη δόξα και λαμπρότητα, αλλά γεννιέται και ως σωτήρας και λυτρωτής για ολόκληρο τον κόσμο.

Όταν λοιπόν κλονιζόταν ανάμεσα σε τέτοιους λογισμούς και η κλίση της ανθρώπινης κρίσης προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση τον είχε εγκαταλείψει, τότε πολύ κατάλληλα και στην ώρα του ήλθε ο άγγελος, στηρίζοντας την ταραγμένη του διάνοια στο σημείο ακριβώς όπου έπρεπε να παραμείνει ακλόνητος, και λέει: «Ιωσήφ, υιέ του Δαβίδ, μη φοβηθείς να παραλάβεις τη Μαριάμ τη γυναίκα σου· διότι αυτό που γεννήθηκε μέσα της προέρχεται από το Άγιο Πνεύμα· και θα γεννήσει υιό, και θα καλέσεις το όνομά του Ιησού.» Μην κατέχεσαι πλέον, λέει, από αμηχανία, ούτε να σε παρασύρουν συγκρουόμενες σκέψεις στο να απορείς για το τι πρέπει να πράξεις· από το Άγιο Πνεύμα προέρχεται αυτό που γεννήθηκε μέσα της, και η παρουσία του Αγίου Πνεύματος και το θέλημα της σάρκας δεν είναι δυνατόν (και αυτό δεν σου διαφεύγει) να συνυπάρξουν ούτε να οικειοποιηθούν την ίδια πράξη· παράδοξος είναι ο λόγος, αλλά αποτελεί χαρμόσυνη αγγελία ενός ακόμη πιο παράδοξου τοκετού. «Είναι από το Άγιο Πνεύμα» και «θα γεννήσει υιό»· δες τον υιό ακόμη και πριν από τη γέννηση, και όταν γεννηθεί, ας αποτελέσει για εσένα η προφητεία αυτή τεκμήριο αυτού που συνέβη, καθώς και της υπόλοιπης αλήθειας των ευαγγελίων. Διότι εκείνος που και γνωρίζει και προαναγγέλλει τον υιό, ενώ αυτός κρύβεται ακόμη στα άδυτα της φύσης, αυτός έγινε και ο τεχνουργός της σάρκας που δημιουργήθηκε υπερφυώς χωρίς σπορά, και ο φύλακας της παρθενίας, ο οποίος δεν παραβιάζει τις σφραγίδες της, τόσο πριν όσο και μετά τον τοκετό. «

«Και θα καλέσεις το όνομά του Ιησού»· αλλά και αυτή η ονομασία έχει την απόφασή της άνωθεν· διότι Ιησούς σημαίνει ότι θα σώσει τον λαό του. «Μη φοβηθείς να παραλάβεις τη Μαριάμ τη γυναίκα σου»· διότι αυτά τα λόγια δεν αφαιρούν μόνο κάθε φόβο, αλλά και χαρίζουν πλούτο μεγάλης χαράς και ανέλπιστων ελπίδων. «Μη φοβηθείς να παραλάβεις τη Μαριάμ τη γυναίκα σου»· ακούγοντας ότι η παρθένος ονομάζεται γυναίκα σου, αντλείς από τα λόγια αυτά την απόδειξη της καθαρότητάς της απέναντι σε κάθε σαρκική επαφή με άνδρα· διότι εκείνη που διατήρησε ανέπαφη και ακέραιη την παρθενία της σε σχέση με εκείνον με τον οποίο συνδέθηκε νόμιμα, πώς θα άφηνε έστω και τη σκιά μιας υπόνοιας ότι δέχτηκε τον έρωτα κάποιου άλλου; Έγινε γυναίκα σου σύμφωνα με τον νόμο της μνηστείας, όμως διατήρησε τον εαυτό της ανώτερο και υψηλότερο ακόμη και από τα νόμιμα· πώς λοιπόν θα μπορούσε να παραχωρήσει τόπο για να παρανομήσει με άλλον και να ανταλλάξει τη χάρη με την ατίμωση, αυτή που δεν ανέχτηκε ούτε και χωρίς ατίμωση να εγκαταλείψει την παρθενία της; Έχεις λοιπόν ενώπιόν σου την αδιάσειστη μαρτυρία της καθαρότητητάς της, γι' αυτό μη φοβηθείς να παραλάβεις τη Μαριάμ τη γυναίκα σου· διότι, από το γεγονός ότι διέσωσε απέναντί σου αμόλυντη την παρθενία της, είναι δίκαιο να αντλείς αναντίρρητες αποδείξεις και για τα υπόλοιπα.

Αυτό λύνεται, πρώτον μεν διότι ακριβώς γι' αυτόν τον λόγο ήταν δίκαιος. Επειδή δεν ήθελε να είναι σκληρός, αλλά έδειχνε φιλανθρωπία από πολλή καλοσύνη, αποδεικνύοντας τον εαυτό του ανώτερο του νόμου, και ζώντας ήδη πάνω από τα νομικά προστάγματα. Έπειτα, διότι και ο ίδιος αντιλήφθηκε ότι συνέλαβε από το Άγιο Πνεύμα, και γι' αυτό δεν θέλησε να διαπομπεύσει και να βλάψει εκείνη που συνέλαβε από το Άγιο Πνεύμα, και όχι από μοιχό· διότι δες τι λέει: «Βρέθηκε να έχει παιδί στην κοιλιά της». Από ποιον βρέθηκε; Από τον Ιωσήφ, δηλαδή, διαγνώσθηκε ότι συνέλαβε εκ Πνεύματος Αγίου· γι' αυτό θέλησε να την αποδιώξει κρυφά, επειδή δεν τολμούσε πια να έχει ως γυναίκα του εκείνη που αξιώθηκε ένα τέτοιο χάρισμα. «Ενώ δε σκεφτόταν αυτά, ιδού άγγελος Κυρίου εμφανίστηκε σε αυτόν στο όνειρό του, λέγοντας:» Όταν βρισκόταν σε απορία ο δίκαιος, τότε παρουσιάστηκε ο άγγελος, για να τον διδάξει τι έπρεπε να κάνει. Στο όνειρό του εμφανίζεται, διότι ήταν εξαιρετικά πιστός· διότι στους ποιμένες ο άγγελος μίλησε φανερά, ως σε απλοϊκούς ανθρώπους· σε τούτον όμως, ως σε δίκαιο και πιστό, κατά τη διάρκεια του ύπνου. Και πώς δεν επρόκειτο να πιστέψει, όταν ο άγγελος τον δίδασκε για εκείνα που ο ίδιος είχε στον νου του, και τα οποία δεν είχε φανερώσει σε κανέναν; Διότι ενώ τα σκεφτόταν, χωρίς όμως να τα έχει ξεστομίσει, του παρουσιάζεται ο άγγελος· δικαιολογημένα λοιπόν πίστεψε ότι προέρχεται από τον Θεό· διότι ίδιον του Θεού είναι το να γνωρίζει τα απόρρητα. «Ιωσήφ, υιέ του Δαυίδ».

{"chunk_id": "", "translation": "Τον αποκάλεσε υιό του Δαβίδ, υπενθυμίζοντάς του ότι είχε προφητευθεί πως ο Χριστός θα προερχόταν από το σπέρμα του Δαβίδ· και λέγοντάς τα αυτά, τον προτρέπει να μην απιστεί, φέρνοντας στον νου του τον Δαβίδ, ο οποίος έλαβε την υπόσχεση περί του Χριστού. «Μη φοβηθείς να παραλάβεις.» Δείχνει με αυτό ότι φοβόταν να την κρατήσει, μήπως τυχόν προσκρούσει στον Θεό, έχοντας μια μοιχαλίδα. Ή και αλλιώς, μη φοβηθείς, δηλαδή, εσύ μεν φοβάσαι να την πλησιάσεις, επειδή συνέλαβε εκ Πνεύματος Αγίου· αλλά μη φοβάσαι να την παραλάβεις, δηλαδή να την κρατήσεις σπίτι σου· διότι με τη διάνοια και τη σκέψη του την είχε ήδη αποπέμψει. «Τη Μαριάμ τη γυναίκα σου.» Αυτό το λέει, διότι: Εσύ ίσως νομίζεις ότι είναι μοιχαλίδα. Εγώ όμως σου λέω ότι είναι γυναίκα σου. Δηλαδή, δεν διαφθάρηκε από κάποιον, αλλά είναι η μνηστή σου. «Διότι αυτό που γεννήθηκε σε αυτήν είναι εκ Πνεύματος Αγίου.» Διότι όχι μόνο είναι απαλλαγμένη από παράνομη συνεύρεση, αλλά συνέλαβε και με έναν πιο θεϊκό τρόπο· ώστε γι' αυτόν τον λόγο μάλλον πρέπει να χαίρεσαι. «Θα γεννήσει δε υιό.» Για να μην πει κάποιος, και από πού να σε πιστέψω, ότι είναι εκ Πνεύματος; Μιλάει για το μέλλον, ότι θα γεννήσει υιό. Διότι, αν επαληθευτεί περί αυτού, είναι ολοφάνερο ότι και το ότι είναι εκ Πνεύματος Αγίου είναι αληθές· δεν είπε όμως, θα σου γεννήσει, αλλά απλώς, θα γεννήσει· διότι δεν γεννούσε για εκείνον, αλλά για ολόκληρη την οικουμένη· ούτε η χάρις περιοριζόταν μόνο σε εκείνον, αλλά εκχεόταν προς όλους. «Και θα καλέσεις το όνομά του Ιησού.»}```