Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 10:22

Διότι στους άλλους αγώνες, εκείνος που ενεργεί είναι αυτός που νικά, στους αγώνες όμως της ευσέβειας, νικά αυτός που πάσχει και υπομένει μέχρι θανάτου. Διότι εκείνος που θα υπομείνει μέχρι τέλους θα σωθεί, όχι εκείνος που λύγισε στη μέση των αγώνων, ούτε εκείνος που λύγισε στο τέλος των αγώνων, αλλά εκείνος που υπέμεινε μέχρι το τέλος. Ο δε Θεός μας δεν ονομάζεται Θεός της ανέσεως και Θεός της σπατάλης, αλλά Θεός της υπομονής και της μακροθυμίας. Διότι ενεργεί και τις δύο σε αυτούς που Τον εμπιστεύθηκαν, ώστε να νικήσουν με νίκη παράδοξη και πρωτοφανή, με τον ίδιο τρόπο που νίκησε κι Εκείνος. Επειδή, αφού σταυρώθηκε και πέθανε, νίκησε τους φονιάδες Του και τον κόσμο, και, μεταδίδοντας από τη δική Του δύναμη σε εκείνους που είναι δικοί Του και πάσχουν για Εκείνον, νικά μέσω αυτών και πάλι ο Ίδιος τους φονιάδες τους και τον κόσμο. Και το μυστήριο αυτό είναι απολύτως αναγκαίο να το γνωρίζει κάθε χριστιανός, ώστε να μη βρεθεί κανείς που, εξαιτίας της άγνοιάς του για αυτό, να έχει πιστέψει μάταια στον Χριστό. Διότι δεν εισάγεται ο καθένας, αλλά ο Χριστός μέσα στον καθένα εισάγεται πάλι στον παράδεισο, ώστε εκείνο που είχε εξ αρχής ο άνθρωπος για την ανάπαυσή του και το έχασε εξαιτίας της απιστίας, να το αποκτήσει πάλι μέσω της πίστεως. Οι δε ιδρώτες και οι πόνοι υπάρχουν κατά την οικονομία του φιλανθρώπου Θεού, ώστε να μην χάσει πάλι εκείνο που με πόνους απέκτησε.

Αποδεχθείτε, λοιπόν, τα πράγματα έτσι, αγαπητοί, προχωρώντας μέρα με τη μέρα με υπομονή και μακροθυμία (διότι με αυτήν έλαβαν τις υποσχέσεις οι άγιοι· διότι αυτός που θα υπομείνει μέχρι τέλους, λέει, αυτός θα σωθεί), προσέχοντας μήπως συμβαίνει κάτι αντίθετο προς την εντολή, μήπως κάτι λόγω ολέθριας υπερβολικής οικειότητας, μήπως κάτι από πνευματική ραθυμία· διότι γνωρίζετε, αδελφοί μου, ότι είναι ακήρυχτος ο πόλεμος του εχθρού εναντίον μας, ο οποίος με κάθε είδους τεχνάσματα επιθυμεί πάντοτε να μας ρίξει, να μας εξολοθρεύσει, να μας καταπιεί. Αλλά ας μην του δώσει ο Κύριος δύναμη εναντίον μας, εφόσον βέβαια γρηγορούμε, εφόσον νήφουμε, εφόσον ο αγνός φόβος Του καθηλώνει τις σάρκες μας και τις καταστέλλει, όταν ενίοτε ερεθίζονται και διεγείρονται· διότι αυτά είναι χαρακτηριστικά του πολέμου. Η σάρκα επιθυμεί ενάντια στο πνεύμα, λέει ο απόστολος, και το πνεύμα ενάντια στη σάρκα, ώστε να μην κάνουμε αυτά που θέλουμε εμείς, αλλά όσα θέλει το πνεύμα. Είθε ο Χριστός να είναι βοηθός μας, με τον οποίο έχουμε προσταχθεί να νικάμε τον σατανά τόσο στο ζήτημα της πράξης όσο και της πίστεως, στην οποία μάλιστα τώρα ο αγώνας βρίσκεται στην κορύφωσή του. Προσέχετε, παιδία μου, να μη δειλιάσετε μπροστά σε αυτούς που σκοτώνουν το σώμα· είναι καιρός μαρτυρίου, ας τα υπομείνουμε όλα, παρακαλώ, υπέρ του Χριστού, για να στεφανωθούμε.

Στον Δωρόθεο, άλλο μου τέκνο. Καλέ μου Δωρόθεε, χαίρε. Είθε να είναι μαζί σου χάρη και έλεος από τον Θεό και τον Κύριο Ιησού Χριστό, ο οποίος σε ενίσχυσε ώστε, για χάρη Του, να παραδώσεις τον εαυτό σου σε μαστιγώσεις και πληγές, σε φυλακή και εξορία. Από πού σου ήλθε αυτό το αγαθό; Από αφανής έγινες εμφανής, από άδοξος ένδοξος, από το να υστερείς έναντι των εν Κυρίω αδελφών σου έγινες μέγας και τίμιος. Βλέπεις πώς σου απευθύνομαι εγώ ο ταπεινός; Πολλοί από αυτούς που προηγούνται από εσένα επιθυμούν να δεχθούν έστω και μία συλλαβή μου, σε εσένα όμως στέλνω επιστολή με εγκώμια. Διότι έτσι δοξάζει ο Θεός αυτούς που Τον δοξάζουν. Δόξαζε τον Θεό, ευχαρίστησέ Τον, διότι έπραξε σε εσένα μεγάλα και θαυμαστά, ώστε να ονομάζεσαι τώρα ομολογητής Του ανάμεσα στους χριστιανούς. Επεσκίασες πολλούς επισκόπους, πολλούς ηγουμένους, πολλούς ερημίτες, καθώς εκλάμπεις μέσα στην Εκκλησία. Βλέπε την κλήση σου, βλέπε τη δόξα σου. Μην αποκοιμηθείς πνευματικά, μην εκπέσεις, αλλά αγωνίσου με υπομονή μέχρι θανάτου. Διότι «αυτός που θα υπομείνει μέχρι τέλους, αυτός», λέει, «θα σωθεί». Με κάθε προσοχή προφύλαξε τον εαυτό σου, ώστε να μην παρασυρθείς σε κάποιο πάθος ατιμίας. Διότι και αυτό αποτελεί μέγα μαρτύριο, το να διατηρείς τη συνείδησή σου καθαρή από την αμαρτία. Καθάριζέ την πάντοτε με τη μετάνοια, με δάκρυα, με προσευχές, δεόμενος και για εμένα τον αμαρτωλό, ώστε να σωθώ από κάθε πονηρό έργο.

Προς το τέκνο Βησσαρίωνα. Αν και δεν έλαβα επιστολές σε απάντηση αυτών που σου έστειλα, αγαπημένο μου τέκνο (για ποια αιτία το γνωρίζει ο γραμματοκομιστής), όμως για εμένα το να γράφω δεν είναι κοπιαστικό, αν και είμαι ασφαλώς έγκλειστος μαζί με τον αδελφό Νικόλαο. Χαίρε λοιπόν, μάρτυρα της αλήθειας, χαίρε, ομολογητή του Χριστού, χαίρε, καύχημα δικό μου και της εκκλησίας. Βλέπεις τι είδους λόγια ακούς, τι σου προσέφερε η καλή υποταγή, η ορθή πίστη, η υπομονή στη φυλακή, η γενναία και άφοβη αντίσταση, η αποδοχή των μαστιγώσεων, το ξέσκισμα των σαρκών, η έκχυση του αίματος, οι πληγές των μωλώπων; Πού σε ανύψωσαν, τι σε έκαναν; Και ακόμη περισσότερο θα υψωθείς, και ακόμη περισσότερο θα μεγαλυνθείς, εάν, ιερό μου παιδί, υπομείνεις μέχρι τέλους όσα τυχόν συμβεί να έλθουν. Διότι αυτός που θα υπομείνει μέχρι τέλους, αυτός θα σωθεί, είπε ο Κύριος. Ακόμη και αν σε χτυπήσουν ξανά, ο Χριστός είναι βοηθός· ή δεν γνωρίζεις ότι όσο περισσεύουν τα παθήματα του Χριστού, τόσο περισσεύει και η δόξα και η παρηγοριά; Υπόμεινε, υιέ μου, την απομόνωση, τη φυλακή, τη στενοχώρια, την αθυμία· να αναπνέεις τον Χριστό, να αποκόπτεις τους λογισμούς των αντιπάλων. Φρόντισε να διέλθεις την ημέρα κατά την οποία ζεις, και για την αυριανή μην ανησυχείς· Εκείνος που σου έδωσε σήμερα την υπομονή, είθε να σου τη δώσει και για την επόμενη, εάν φθάσουμε σε αυτήν.

Γι' αυτό, σας παρακαλώ και σας ικετεύω, έστω και αργά ας συνέλθουμε και, αφού καθαρίσουμε την τσίμπλα που καλύπτει τα μάτια της διακονίας με τον φόβο του Θεού και την επίγνωση της αλήθειας, ας δούμε καθαρά. Ας γευθούμε «ότι ο Κύριος είναι αγαθός», ότι είναι αγαθές οι άγιες εντολές του, ότι «εκείνος που θα υπομείνει μέχρι τέλους, αυτός θα σωθεί», ότι «είναι στενή και τεθλιμμένη η οδός του, η οποία οδηγεί στην αιώνια ζωή», επειδή και το φορτίο των εντολών του είναι ελαφρύ για εκείνους που αγωνίζονται με ελπίδα και πίστη. Και προσέξτε μην τυχόν και πάθετε ό,τι έπαθαν οι χαμένοι, αλλά για την επιστροφή τους να προσεύχεστε αδιάλειπτα, ώστε να τους δώσει ο Κύριος καιρό επίγνωσης για να συνέλθουν από τον βυθό της απώλειας, καθώς είναι αιχμάλωτοι στο θέλημα του διαβόλου. Διότι γνωρίζετε τι είδους και πόσο μεγάλα κακά έπραξαν ορισμένοι από αυτούς εναντίον μας πριν από λίγο καιρό, ή μάλλον εναντίον της δικής τους ψυχής, με αποτέλεσμα μερικοί από εσάς να οδηγηθείτε στα δικαστήρια από τον ίδιο εκείνο τον κατήγορο, ο οποίος σκέφθηκε όμοια με τον Ιούδα, και να σας ζητείται λόγος για το κάθε τι από όσα αυτός προέβαλε, ενώ εμείς ήμασταν φυλακισμένοι. Εμείς όμως ας στηρίξουμε τους εαυτούς μας και ας κοπιάσουμε ακόμη λίγο για τον Θεό. Επειδή, ακόμη και αν δεν το θέλουμε, θα κοπιάσουμε και θα ταλαιπωρηθούμε, και θα συντριβούμε και εδώ και στον μέλλοντα αιώνα, στους ατελείωτους αιώνες.

Τους προλέγει όσα πρόκειται να συμβούν, ώστε, όταν γίνουν, να μην ταραχθούν. Δείχνει όμως και τη δύναμη του κηρύγματος, πώς κάνει τον άνθρωπο να περιφρονεί τη φύση· διότι τέτοιος είναι ο Χριστιανισμός. Αλλά φανερώνει και τη μανία εκείνων, ότι δηλαδή δεν θα λυπηθούν ούτε τους πιο οικείους τους. «Και θα είστε μισητοί από όλους εξαιτίας του ονόματός μου· εκείνος όμως που θα υπομείνει μέχρι τέλους, αυτός θα σωθεί». Το «από όλους» σημαίνει αντί του «από πολλούς». Διότι δεν τους μισούσαν όλοι, αφού υπήρχαν και εκείνοι που αποδέχτηκαν την πίστη. Εκείνος όμως που θα υπομείνει μέχρι τέλους, και όχι μόνο στην αρχή, αυτός θα συμμετάσχει στην αιώνια ζωή. «Όταν δε σας καταδιώκουν σε τούτη την πόλη, να φεύγετε στην άλλη. Αλήθεια σας λέω, δεν θα προλάβετε να περιέλθετε όλες τις πόλεις του Ισραήλ, προτού έρθει ο Υιός του ανθρώπου». Τα μεν προηγούμενα φοβερά λόγια, όπως το «Θα σας παραδώσουν» και το «Θα είστε μισητοί», αφορούσαν όσα επρόκειτο να συμβούν μετά την Ανάληψη· αυτό όμως που λέγεται τώρα, αφορά τα γεγονότα πριν από τον σταυρό. Διότι δεν θα προλάβετε να τελειώσετε τις πόλεις του Ισραήλ καταδιωκόμενοι, και ευθύς θα έρθω προς εσάς. Και τους προστάζει να φεύγουν όταν καταδιώκονται. Διότι το να ρίχνει κανείς ολοφάνερα τον εαυτό του σε κίνδυνο, και να γίνεται αιτία καταδίκης για τους φονιάδες του, και να ζημιώνει αυτούς που επρόκειτο να ωφεληθούν μέσω του κηρύγματος, είναι διαβολικό. Άρα το «Μέχρι να έρθει ο Υιός του ανθρώπου», μην το εκλάβεις για τη Δευτέρα Παρουσία, αλλά για τη συναναστροφή και την παρηγοριά πριν από τον σταυρό.

Θα παραδώσει αδελφός αδελφό σε θάνατο, και πατέρας παιδί, και θα επαναστατήσουν παιδιά εναντίον γονέων, και θα τους θανατώσουν. Και θα είστε μισητοί από όλους εξαιτίας του ονόματός μου. Εκείνος όμως που θα υπομείνει μέχρι τέλους, αυτός θα σωθεί.» Διότι, προτού να ξεσπάσει εντελώς ο πόλεμος, τι δεν έπαθαν από αυτούς οι απόστολοι, παριστάμενοι σε δικαστήρια και οδηγούμενοι σε βασιλείς, τον Ηρώδη και τον Αγρίππα και τον Νέρωνα; Μην προμεριμνάτε, λοιπόν, τι θα απολογηθείτε, αλλά εκείνη την ώρα το Άγιο Πνεύμα θα σας δώσει αυτά που θα πείτε.