Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 22:13

Διότι λέγει: «Όταν δε εισήλθε ο βασιλιάς για να δει τους παρακαθήμενους, είδε εκεί έναν άνθρωπο που δεν ήταν ντυμένος με ένδυμα γάμου και του λέει: Φίλε, πώς εισήλθες εδώ χωρίς να έχεις ένδυμα γάμου; Εκείνος δε αποστομώθηκε. Τότε ο βασιλιάς είπε στους υπηρέτες:

«Αφού δέσετε τα χέρια και τα πόδια του, σηκώστε τον και ρίξτε τον στο εξώτερο σκοτάδι· διότι πολλοί είναι οι κλητοί, αλλά λίγοι οι εκλεκτοί». Βλέπεις πώς λέει ότι συγκεντρώνονται στους γάμους εκείνοι που έχουν μεταβάλει τον τρόπο ζωής τους, ενώ εκείνοι που φέρουν κάποια πονηρία ή κακία, έστω κι αν εισέλθουν, εκδιώκονται πάλι με αισχύνη από τους αγγέλους, τους οποίους ονομάζει και διακόνους.

Μην προτιμήσεις πλέον τίποτα από τα επίγεια ούτε να σε κυριεύσει καμία επιθυμία για τα φθαρτά, για να μη γυμνωθείς από τη δόξα με την οποία δοξάστηκες από τον Χριστό και, ως μη ενδεδυμένος το ένδυμα του γάμου, δεθείς στα χέρια και στα πόδια και εκβληθείς στο εξώτερο σκοτάδι, όπου υπάρχει ο κλαυθμός και ο τριγμός των οδόντων.

Επειδή, λοιπόν, ο Δεσπότης ήθελε να μας δείξει ότι κανείς δεν πρόκειται να εισέλθει εκεί φορώντας μαύρα ενδύματα, το φανέρωσε αυτό μέσω της παραβολής λέγοντας: «Φίλε, πώς μπήκες εδώ χωρίς να έχεις ένδυμα γάμου;» Και έπειτα: «Αφού του δέσετε τα χέρια και τα πόδια, βγάλτε τον έξω στο εξώτερο σκοτάδι». Βέβαια, δεν νομίζω ότι αυτό ειπώθηκε επειδή εκείνος είχε διαφύγει της προσοχής του Αλάθητου, αλλά επειδή δεν ήταν ακόμη ο κατάλληλος καιρός να αποκαλυφθούν τέτοια μυστήρια. Διότι, επειδή δεν ήθελε τότε να πει πιο ξεκάθαρα ότι «Κανείς δεν θα εισέλθει εκεί, αν δεν φοράει το ιμάτιο της θεότητάς μου», υπαινίχθηκε τον λόγο με αυτόν τον τρόπο.

Προς τον Θεόδωρο μοναχό. Εγώ παρακάλεσα τη θεοσέβειά σου, αφού αφήσεις κατά μέρος τα εγκώμια προς το πρόσωπό μου, να προσεύχεσαι μάλλον να μην απομακρυνθώ ολοκληρωτικά από τον Θεό· και εσύ, αγνοώ από πού παρακινούμενος, εξάφθηκες σε ακόμη μεγαλύτερους επαινετικούς λόγους. Μην το κάνεις αυτό, πάτερ, σε καμία περίπτωση· ή δεν γνωρίζεις ότι εγώ ο ταλαίπωρος είμαι ο πιο αμαρτωλός από όλους τους ανθρώπους, έστω και αν, αγνοώ πώς, με το έλεος του Θεού αξιώθηκα να παραμένω στη φυλακή Του; Γι' αυτό και φοβάμαι μήπως, όταν με επιθεωρήσει κατά τον τελούμενο ομολογητικό γάμο, με δει να μη φέρω το ένδυμα του γάμου, δηλαδή της καθαρότητας, και πει στους υπηρέτες αγγέλους: «Αφού του δέσετε τα χέρια και τα πόδια, βγάλτε τον έξω και ρίξτε τον στο εξώτερο σκοτάδι, διότι εισχώρησε ανάξια ανάμεσα στους ομολογητές μου». Επομένως, γνωρίζοντας αυτά, να με κλαις μάλλον, πάτερ, και να προσεύχεσαι να μην μου συμβεί αυτό.

Ίσως όμως είναι καλύτερο να νοηθεί και ως εξής: Οδός είναι ο βίος του καθενός και η πολιτεία του· διέξοδοι δε από την οδό είναι τα δόγματα. Οι Έλληνες λοιπόν, έχοντας οδούς πονηρές, δηλαδή βίους αξιοκατάκριτους, ξεκινώντας από τους πονηρούς βίους κατέληξαν στα άθεα δόγματα, επινοώντας αισχρούς θεούς ως συνηγόρους των παθών τους· βγαίνοντας λοιπόν οι απόστολοι από την Ιερουσαλήμ προς τα έθνη, συγκέντρωσαν όλους, πονηρούς και αγαθούς, δηλαδή και αυτούς που ήταν γεμάτοι από κάθε κακία, και εκείνους που είχαν μια πιο μετριοπαθή διαγωγή, τους οποίους και ονομάζει αγαθούς, σε σύγκριση με τους πρώτους. «Όταν δε εισήλθε ο βασιλιάς για να δει τους ανακειμένους, είδε εκεί έναν άνθρωπο που δεν ήταν ντυμένος με ένδυμα γάμου, και του λέει: Φίλε, πώς εισήλθες εδώ χωρίς να έχεις ένδυμα γάμου; Και εκείνος αποστομώθηκε. Τότε είπε ο βασιλιάς στους υπηρέτες: Δέστε του τα χέρια και τα πόδια, πάρτε τον και ρίξτε τον στο εξώτερο σκότος· εκεί θα είναι ο κλαυθμός και ο βρυγμός των οδόντων· διότι πολλοί είναι οι κλητοί, λίγοι όμως οι εκλεκτοί.» Η μεν είσοδος στον γάμο γίνεται χωρίς διάκριση· διότι μόνο κατά χάρη κληθήκαμε όλοι, και αγαθοί και πονηροί, η ζωή όμως αυτών που εισήλθαν, έπειτα από αυτό, δεν θα μείνει ανεξέταστη, αλλά αντιθέτως ο βασιλιάς θα εξετάσει πολύ αυστηρά εκείνους που, μετά την είσοδό τους στην πίστη, βρίσκονται ρυπαροί.

Ας φρίξουμε, λοιπόν, αναλογιζόμενοι ότι, εάν κάποιος δεν έχει καθαρό βίο, σε τίποτα δεν τον ωφελεί μόνο η πίστη· διότι όχι μόνο εκδιώκεται από τον γάμο, αλλά και αποστέλλεται στο πυρ. Ποιος είναι όμως αυτός που φορεί ρυπαρά ενδύματα; Αυτός που δεν ενδύθηκε σπλάχνα οικτιρμών, χρηστότητα, φιλαδελφία· πολλοί, λοιπόν, εξαπατώντας τους εαυτούς τους με κενές ελπίδες, νομίζουν ότι θα επιτύχουν τη βασιλεία των ουρανών, και παρεμβάλλουν τους εαυτούς τους στη χορεία εκείνων που παρακάθονται στο δείπνο, έχοντας μεγάλη ιδέα για τον εαυτό τους. Και ο Κύριος, καθώς αιτιολογεί την κρίση Του προς εκείνον τον ανάξιο, μας δείχνει τα εξής δύο: αφενός μεν ότι είναι φιλάνθρωπος, αφετέρου δε ότι και εμείς οφείλουμε να μην καταδικάζουμε κανέναν, ακόμη κι αν αμαρτάνουν φανερά, εάν προηγουμένως δεν ελεγχθούν οι αμαρτάνοντες. Λέει, λοιπόν, ο Κύριος στους διακόνους, τους τιμωρούς αγγέλους: «Αφού δέσετε τα χέρια και τα πόδια του», δηλαδή τις πρακτικές δυνάμεις της ψυχής του. Διότι στον παρόντα αιώνα είναι δυνατόν να πράξει και να ενεργήσει κανείς κάτι, αλλά στον μέλλοντα δεσμεύονται όλες οι πρακτικές δυνάμεις της ψυχής. Και δεν είναι δυνατόν να κάνει κάποιος κάτι αγαθό προς αντιστάθμιση των αμαρτιών του· ενώ ο τριγμός των οδόντων είναι η ανώφελη μεταμέλεια που θα υπάρξει τότε· πολλοί δε είναι οι κλητοί, διότι πολλούς καλεί ο Θεός, ή μάλλον όλους· ολίγοι όμως είναι οι εκλεκτοί.