Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 24:35

Επομένως, ο νόμος έχει προπάντων αυτό το εξαίρετο γνώρισμα, το αθάνατο, το διηνεκές· και ο νόμος της κτίσεως, και ο φυσικός, και ο νόμος της φιλοσοφίας, και της Καινής Διαθήκης. Γι' αυτό λέει: «Ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, οι λόγοι μου όμως δεν θα παρέλθουν», δηλώνοντας το αμετακίνητό τους. Διότι όλα όσα θέλει ο Θεός να παραμένουν, παραμένουν στο διηνεκές, και δεν υπάρχει τίποτε που να τα κλονίζει. «Είναι φτιαγμένα με αλήθεια και ευθύτητα». Τι σημαίνει το «με αλήθεια και ευθύτητα»;

Διότι ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, οι δικοί μου όμως λόγοι δεν πρόκειται να παρέλθουν. Μία φορά ορκίστηκα στην αγιότητά μου. Ζω εγώ, ο οποίος δεν επιθυμώ τον θάνατο του αμαρτωλού. Ακούσατε ότι ο Φιλάνθρωπος ορκίστηκε στον εαυτό του. Γι' αυτό προτρέπω τους πάντες: Ελάτε, τέκνα, ακούστε με· και όσο έχουμε καιρό, ας σπεύσουμε, πριν έλθει η μεγάλη ημέρα του Κυρίου. Ας προσέλθουμε έγκαιρα ενώπιόν του με εξομολόγηση. Ελάτε να προσκυνήσουμε και να προσπέσουμε ενώπιον του Κυρίου που μας δημιούργησε. Διότι αυτός μας δημιούργησε, αυτός ας μας σπλαχνιστεί και ας μας ευλογήσει, ας κάνει να λάμψει το πρόσωπό του επάνω μας και ας μας ελεήσει· διότι αυτός είναι ο Θεός όσων μετανοούν, αυτός μας δέχεται όταν μετανοούμε, αυτός και θα μας ποιμάνει· σε αυτόν ανήκει η δόξα και η ισχύς και κάθε ευχαριστία, στον Πατέρα και στον Υιό και στο Άγιο Πνεύμα, τώρα και πάντοτε, και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Ας μην πλανώμαστε, αδελφοί, υπάρχει κρίση και αιώνια κόλαση, πυρ άσβεστο και σκώληκας ατελεύτητος, σκότος εξώτερο και τάρταρος, τριγμός οδόντων και μέγας κλαυθμός, όπως τα μνημόνευσε ο Κύριος στα Ευαγγέλια· διότι είναι αψευδής εκείνος που είπε: «Ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, τα λόγια μου όμως δεν πρόκειται να παρέλθουν». Γι' αυτό, ας φοβηθούμε και ας φρίξουμε όλοι όσοι έχουμε ζήσει μέσα στις αμαρτίες, και ας σπεύσουμε να βρεθούμε μαζί με τους αγίους δια της μετανοίας.

Η Εκκλησία είναι ισχυρότερη από τον ουρανό· ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, τα λόγια μου όμως δεν θα παρέλθουν. Ποια λόγια; Εσύ είσαι ο Πέτρος, και πάνω σε αυτήν την πέτρα θα οικοδομήσω την Εκκλησία μου, και οι πύλες του Άδη δεν θα υπερισχύσουν εναντίον της.

Έχουν σιγήσει και έχουν παραδοθεί στη λήθη. Πού βρίσκεται όμως η Εκκλησία; Λάμπει περισσότερο από τον ήλιο. Τα δικά τους έχουν σβήσει, τα δικά της είναι αθάνατα. Εάν τότε που ήταν λίγοι δεν νικήθηκαν, τώρα που η οικουμένη γέμισε από ευσέβεια, πώς μπορείς να νικήσεις; Ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, οι λόγοι μου όμως δεν θα παρέλθουν.

Δεν βλέπεις τον ήλιο να ανατέλλει, και πάλι να δύει; Τη σελήνη να αυξάνεται, και έπειτα να φθίνει; Δεν βλέπεις τη γη να ανθίζει, και έπειτα να ξεραίνεται; Τι από όσα μας περιβάλλουν παραμένει σταθερό; Τι έχει φύση ακίνητη και αμετάβλητη; Σήκωσε το βλέμμα σου στον ουρανό, και δες τη γη· ούτε αυτά παραμένουν αιώνια. Διότι «ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν», λέγει, «τα άστρα θα πέσουν από τον ουρανό, ο ήλιος θα σκοτεινιάσει, η σελήνη δεν θα δώσει το φως της». Τι το παράξενο λοιπόν, εάν και εμείς, όντας μέρος του κόσμου, γευόμαστε όσα προέρχονται από τον κόσμο;

Για εσάς, τους υπερασπιστές της ειδωλομανίας, αυτά έχει πει ο Προφήτης. Διότι σε πολύ λίγο χρονικό διάστημα δεν θα βρεθεί πλέον ο τόπος σας, αλλά, όπως ακριβώς διαλύεται ο καπνός, θα εκλείψετε, και όπως λιώνει το κερί μπροστά στη φωτιά. Για την Ευαγγελική θεογνωσία όμως είπε ο Κύριος: «Ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, τα λόγια μου όμως δεν πρόκειται να παρέλθουν». Και: «Εσύ εξ αρχής, Κύριε», λέει πάλι ο ψαλμωδός, «θεμελίωσες τη γη, και έργα των χεριών σου είναι οι ουρανοί· αυτοί θα καταστραφούν· εσύ όμως παραμένεις· και όλοι θα παλιώσουν σαν ένδυμα, και σαν πανωφόρι θα τους τυλίξεις και θα αλλαχθούν, εσύ όμως είσαι ο ίδιος, και τα έτη σου δεν θα εκλείψουν». Και οι θείοι κήρυκες της παρουσίας του Χριστού, οι σοφοί αλιείς της οικουμένης, αυτοί που τράβηξαν τους πάντες από τον βυθό της απάτης, τους οποίους εσύ ο ευτελής, που είσαι όντως δούλος της αμαρτίας, εξευτελίζεις, έλαμψαν με σημεία και τέρατα και με ποικίλες δυνάμεις σαν τον ήλιο μέσα στον κόσμο, δωρίζοντας το φως στους τυφλούς, την ακοή στους κωφούς, το βάδισμα στους χωλούς, χαρίζοντας τη ζωή στους νεκρούς. Διότι και μόνο οι σκιές τους θεράπευαν όλες τις ασθένειες των ανθρώπων. Τους δαίμονες, τους οποίους εσείς φοβάστε ως θεούς, όχι μόνο τους απομάκρυναν από τα ανθρώπινα σώματα, αλλά και τους έδιωχναν από την ίδια την οικουμένη, με το σημείο του σταυρού, μέσω του οποίου αφάνισαν κάθε μαγεία και κατέδειξαν ανενεργή κάθε μαγγανεία.

Ερώτηση μερικών ιερέων από την Κρήτη σχετικά με την παρέλευση των πάντων. Σε παρακαλώ, πάτερ, πες μου: στη συντέλεια των αιώνων, μετά την κοινή ανάσταση των ανθρώπων και τη Δευτέρα Παρουσία του Χριστού, όλη αυτή η ορατή κτίση θα υπάρξει και πάλι ή θα χαθεί διαπαντός; Διότι οι περισσότεροι άνθρωποι, όπως δεν διαφεύγει ούτε από εσένα, για να μην πω όλοι, αναμένουν ότι τα πάντα θα καταστραφούν· δηλαδή ότι όλος ο ουρανός μαζί με όλη τη γη θα παραδοθούν σε τέλειο αφανισμό. Και έχουν ως υποστηρικτές σε αυτό πολλούς άλλους, αλλά προπαντός τον προφήτη Δαβίδ που λέει: «Κατ' αρχάς εσύ, Κύριε, θεμελίωσες τη γη και έργα των χεριών σου είναι οι ουρανοί· αυτοί θα καταστραφούν...». Αλλά και τον ίδιο τον Σωτήρα Χριστό που αποφάνθηκε ότι «ο ήλιος θα σκοτεινιάσει και η σελήνη δεν θα δώσει το φως της και τα άστρα θα πέσουν από τον ουρανό» και «ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, οι δε λόγοι μου δεν θα παρέλθουν». Εκείνοι μεν, λοιπόν, αυτά πρεσβεύουν, παρακινούμενοι από αυτά εδώ ή δεν γνωρίζω από πού· εσένα όμως ποια είναι η γνώμη σου για αυτά;

Αυτός, στην «Ερμηνεία εις τους Ψαλμούς», λέγει προς τον Θεό: «Εσύ μόνος, ω Δέσποτα, κατέχεις την αιωνιότητα, επειδή είσαι Θεός· οι δε ουρανοί, αν και αποτελούν μεγάλο και εξαίρετο κτίσμα, εντούτοις και αυτοί θα υποβληθούν στη φθορά, όμως η φθορά αυτή θα καταλήξει για αυτούς σε ανακαίνιση· διότι θα τυλιχθούν, μεταβαλλόμενοι σε καλύτερο σχήμα. Εάν δε κάποιος προβάλει το ότι "ο ήλιος θα σκοτιστεί και ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν", δεν θα δεχθούμε εκείνον ως ερμηνευτή, όποιος κι αν είναι αυτός, αλλά τους διδασκάλους της Εκκλησίας».

Πρόσεξε λοιπόν τι λένε οι θείοι εξηγητές ερμηνεύοντας αυτά: «ο ήλιος θα σκοτεινιάσει», όχι επειδή θα εξαφανιστεί, αλλά επειδή θα νικηθεί από το φως της παρουσίας Του, «και ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, τα λόγια μου όμως δεν πρόκειται να παρέλθουν», δηλαδή είναι ευκολότερο να εξαφανιστούν αυτά τα σταθερά και ακίνητα δημιουργήματα παρά να διαψευστεί κάτι από τα λόγια μου. Το ακούς;

Ας μη θελήσουμε να αποκτήσουμε αυτά που δεν μπορούμε να κρατήσουμε· ούτε βέβαια να προσκολληθούμε, σαν να ήταν αιώνια, σε εκείνα που οπωσδήποτε παρέρχονται. Διότι παρέρχεται η μορφή αυτού του κόσμου, καθώς είπε ο Άγιος· και: «Ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν», όπως είπε ο Θεός του Αγίου· και ας αποδεχθούμε [ας αναμένουμε] την αψευδή θεία απόφαση, και ας φθάσουμε με την πίστη στη δύναμη του λόγου, και ας βεβαιωθούμε μέσω εναργούς αποδείξεως για την έκβαση των όσων λέγονται. Διότι, για όποιο πράγμα τα μέρη του υπόκεινται σε φθορές και αλλοιώσεις, καθώς είπε κάποιος από τους δικούς μας σοφούς, γι' αυτό προφανώς και το σύνολο —έστω και αν δεν έχει έλθει ακόμη έμπρακτα ο καιρός, κατά τον οποίο θα συμβούν αυτά— θα τα υποστεί εξ ολοκλήρου· επειδή και κάθε άνθρωπος, από όσα παθαίνει καθημερινά, γνωρίζει εκ φύσεως ότι πρόκειται να πεθάνει, έστω και αν δεν είναι ακόμη παρών στην πράξη ο θάνατος.

Ρώτησε τον ίδιο τον εαυτό σου με ακρίβεια πώς ζήτησες και για ποιο πράγμα και σε ποιον χρόνο και για τι είδους ζητήματα, και από τον ίδιο σου τον εαυτό θα βρεις την αιτία για την οποία δεν έλαβες. Ο Χριστός όμως είναι η αλήθεια, και η αλήθεια παραμένει πάντοτε στον αιώνα, επειδή αυτός είναι η οδός, όπως λέει ο ίδιος, και η αλήθεια και η ζωή. Εσύ όμως είσαι ψεύστης, όπως είπε ο Δαβίδ, ότι «κάθε άνθρωπος είναι ψεύστης», και αμαρτάνεις διπλά, διότι, αφού ζήτησες όσα δεν σε συνέφεραν και δεν τα έλαβες, επιχειρείς να συκοφαντήσεις τον αληθινό ως ψεύτη. Και ότι είναι αληθινός, άκουσε εκείνη την πανάχραντη και σωτήρια γλώσσα που λέει: «Ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, τα λόγια μου όμως δεν πρόκειται να παρέλθουν». Και δες την άφατη δύναμη αυτού του συνοπτικού λόγου. Πώς τόσο εύκολα ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, μαζί με όλα όσα υπάρχουν σε αυτά, και τίποτα από την ομορφιά, το πλάτος και το μέγεθός τους δεν θα διαφύγει την παρέλευση, τα λόγια του όμως δεν πρόκειται να παρέλθουν; «Και πολύ εύλογα», όπως συνηθίζει να λέει η χρυσορρόας γλώσσα: «διότι αυτός είπε και δημιουργήθηκαν, αυτός έδωσε εντολή και κτίστηκαν». Γι' αυτό και θα παρέλθουν πάλι πολύ εύκολα, τα λόγια του όμως δεν πρόκειται να παρέλθουν. «

Πώς όμως θα γίνουν νέος ο ουρανός και νέα η γη, δεν μπορώ να το πω· διότι λέει ότι «ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, τα λόγια μου όμως δεν θα παρέλθουν». Ο δε προφήτης Δαβίδ λέει: «Θα εξαποστείλεις το πνεύμα σου, και θα δημιουργηθούν, και θα ανακαινίσεις το πρόσωπο της γης». Διότι εάν παρέλθει ο ουρανός και η γη που έχει ρυπανθεί από τις ανθρώπινες κακίες, και ευδοκήσει να δημιουργήσει εξ αρχής άλλον νέο ουρανό και άλλη νέα γη, ή μάλλον εάν ευδοκήσει να δημιουργήσει μυρίους ουρανούς και άλλες τόσες γαίες, τίποτα δεν τον εμποδίζει. Εάν πάλι θελήσει να ανακαινίσει αυτόν τον ουρανό και τη γη, η δύναμη θα ακολουθήσει πανέτοιμη τη θέλησή του· διότι όλα όσα θέλει, βεβαίως και μπορεί εύκολα να τα επιτελέσει, αλλά δεν θέλει να επιτελεί όλα όσα μπορεί, ώστε να μην πατάξει τη γη προ του καιρού της, δηλαδή όσους κατοικούν με κακία σε αυτήν και τον αντάρτη σατανά και τη συμμορία του.

Παρομοίως και ο πατέρας μας Σίμων φωνάζει προς εμάς, τα πνευματικά του τέκνα: «σας παρακαλώ, αγαπητά μου τέκνα εν Κυρίω, να γίνεστε μιμητές μου». Ας μιμηθούμε, λοιπόν, τον πνευματικό μας πατέρα στην άρνηση των κοσμικών πραγμάτων, στην εγκράτεια των παθών, στην ανυπόκριτη υπακοή, στην ευλάβεια και υποταγή προς τους προεστώτες, στις νηστείες και τις αγρυπνίες, στο χαρμόσυνο πένθος, στην καθαρή και αδελφική αγάπη, στην υψοποιό ταπείνωση, και, τέλος, στην απαρασάλευτη τήρηση των θείων εντολών, όντας υπάκουοι μέχρι θανάτου στις παραδόσεις των αγίων Αποστόλων, στα ευσεβή δόγματα των επτά αγίων Συνόδων. Όσα παραλάβαμε από τους αγίους Αποστόλους, τους Προφήτες και τους Διδασκάλους να τα φυλάττουμε ως λόγια του Θεού, επειδή το Άγιο Πνεύμα μίλησε μέσω των Προφητών, των Αποστόλων και των αγίων Συνόδων. «Εκείνος που ακούει εσάς, ακούει εμένα (λέει ο Κύριος προς τους αγίους μαθητές του) και εκείνος που αθετεί εσάς, αθετεί εμένα, και εκείνος που αθετεί εμένα, αθετεί εκείνον που με έστειλε». Και πάλι: «ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, τα λόγια μου όμως δεν θα παρέλθουν».

Είναι λοιπόν δυνατόν αυτός που μισείται από τον Θεό να απολαύσει κάτι καλό από αυτά τα ίδια τα πράγματα, εξαιτίας των οποίων μισείται και πολεμάται, είτε για ίδιο όφελος είτε για την πολιτεία; Και ποιος θα μπορούσε να το πει αυτό; Όσο για τους πλεονέκτες, είναι ανάγκη να δυστυχήσουν όχι μόνο στο μέλλον, αλλά και ως προς την παρούσα ανάγκη, για την οποία επιλέγουν να παρανομούν, ο Χριστός λέει ότι η προσπάθειά τους είναι μάταιη. Διότι λέει, προσέχετε και φυλάγεστε από την πλεονεξία, επειδή η ζωή του ανθρώπου δεν εξαρτάται από την περίσσεια των υπαρχόντων του. Αυτά αποκλείεται να διαψευστούν ούτε έχουν ειπωθεί μάταια, ούτε είναι δυνατόν να βγουν ψευδείς οι προρρήσεις της αλήθειας, αλλά είναι απόλυτη ανάγκη κανένας πλεονέκτης και πονηρός άνθρωπος εξαιτίας της αδικίας και της πλεονεξίας του να μην επιτύχει μια καλύτερη ζωή, δηλαδή αυτήν εδώ την παρούσα, ή μακροβιότερη, όχι μόνο αν είναι ιδιώτης, αλλά και άρχοντας. Και όπως ακριβώς δεν ισχύει για κανέναν άνθρωπο μεμονωμένα, έτσι ούτε για ολόκληρη οικογένεια, ούτε για πόλη, ούτε για ολόκληρο έθνος. Διότι λέει, ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, αλλά τα λόγια μου δεν πρόκειται να παρέλθουν. Επομένως, δεν έχει ωφέλεια για τις πόλεις κάθε στρατιώτης και κάθε πλοίο και κάθε όπλο, παρά μόνο όσα προέρχονται από δίκαια έργα και για τα οποία κανείς δεν κατηγόρησε αυτούς που τα απέκτησαν, ούτε τους καταράστηκε και επικαλέστηκε τον Θεό ως μάρτυρα και ζήτησε τη θεία δίκη ως τιμωρό.

Με τρεις τρόπους, λοιπόν, όπως έχει λεχθεί, αποκτούν την οικοδομή και την ωφέλεια όσοι είναι προσκολλημένοι σε αυτό το φρόνημα. Εκείνοι όμως που θεώρησαν επιπόλαια ότι ο χριστιανισμός είναι κάτι μικρό και δεν ερευνούν το ύψιστο σημείο του πνευματικού σκοπού, ούτε ποιο είναι το αγαθό και ευάρεστο και τέλειο θέλημα του Θεού, και δεν αναζητούν την ακριβή εφαρμογή των υψηλών εντολών, αλλά δίνουν προσοχή στα λόγια του Κυρίου αδιάφορα, στην τύχη και περιφρονητικά, έχοντας πεισθεί από τον δικό τους λογισμό μιας μάταιης αντίληψης, νομίζουν ότι οι ευαγγελικές εντολές έχουν ειπωθεί απλώς για να φοβίζουν τους ανθρώπους, και δεν επιβεβαιώνουν εξαιτίας της ίδιας της αλήθειας τον λόγο του Κυρίου ότι «ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, αλλά τα λόγιά μου δεν θα παρέλθουν». Ενώ λοιπόν Εκείνος δίδαξε ότι οι λόγοι Του είναι τόσο ακλόνητοι, σταθεροί και αληθινοί, όσοι υπακούουν σε έναν τέτοιο λογισμό και φρόνημα, προξενούν και αυτοί πάλι με τρεις τρόπους τη μέγιστη βλάβη και ζημία στην ψυχή τους. Πρώτον, επειδή, αμφισβητώντας τις θεόπνευστες Γραφές, παρουσιάζουν τον Θεό ως ψεύστη και όχι αληθινό.

Επιπλέον όλων όσων προαναφέρθηκαν, θα λεχθεί καταλλήλως και το εξής: αν μεν, στηριζόμενοι στη δική μας δύναμη και έχοντας πεποίθηση στη δική μας ισχύ ή σύνεση ή στα δικά μας έργα δικαιοσύνης, υποσχόμασταν να καταργήσουμε και να ξεριζώσουμε την ενέργεια των παθών, πράγμα που είναι αδύνατο για την ανθρώπινη φύση, δικαίως θα μπορούσε ο καθένας να πει εναντίον μας ότι σκεπτόμαστε υπεροπτικά από ματαιοδοξία και ότι υποσχόμαστε πράγματα ανώτερα της ανθρώπινης φύσης. Αν όμως, ακολουθώντας τον λόγο του Θεού, εντρυφώντας στο νόημα των αγίων Γραφών και έχοντας πεποίθηση στη δύναμη του Θεού, ομολογούμε και πιστεύουμε ότι αυτά που είναι αδύνατα για τους ανθρώπους είναι όλα δυνατά για τον Θεό που τα υποσχέθηκε, γιατί θεωρείτε απίστευτο αν ο Θεός εγείρει νεκρούς, όπως αναφέρεται στις Πράξεις; Διότι, αν εγείρει νεκρούς, δεν αδυνατεί επίσης να ξεριζώσει τα πάθη της κακίας από όσους αγωνίζονται άκρως σε όλες τις αρετές και πιστεύουν ειλικρινά και ολοκληρωτικά· διότι τίποτα δεν είναι αδύνατο για τον Θεό. Επειδή κάθε λόγος που δόθηκε ως υπόσχεση στις θείες Γραφές από το Πνεύμα δεν θα διαψευσθεί, σύμφωνα με το ρηθέν από τον Κύριο: «Ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, οι δε λόγοι μου δεν θα παρέλθουν», και αλλού: «Το δε ρήμα του Κυρίου μένει εις τον αιώνα».

Αλλά εσύ, ακούγοντας ότι υπάρχουν ποτάμια δρακόντων και στόματα λεόντων και σκοτεινές δυνάμεις κάτω από τον ουρανό και φωτιά που φλέγεται και κοχλάζει στα μέλη, το θεωρείς ως τίποτα, μη γνωρίζοντας ότι αν δεν λάβεις τον αρραβώνα του Αγίου Πνεύματος κατά την έξοδο από το σώμα, θα κατακρατήσουν την ψυχή σου, μην αφήνοντάς σε να ανέλθεις στους ουρανούς; Παρομοίως δε, και για το αξίωμα της ψυχής ακούγοντας, πόσο πολύτιμη είναι η νοερή ουσία, δεν κατανοείς ότι δεν είπε για τους αγγέλους, αλλά για την ανθρώπινη φύση το «ας κάνουμε τον άνθρωπο κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσή μας», και ότι «ο ουρανός και η γη παρέρχονται», εσύ όμως κλήθηκες σε αθανασία, σε υιοθεσία, σε αδελφότητα, σε νύμφη του Βασιλέως; Διότι στα ορατά πράγματα όλα τα αγαθά του νυμφίου ανήκουν στη νύμφη, και όλα όσα έχει ο Κύριος, τα εμπιστεύεται σε εσένα. Επειδή ήλθε ο Ίδιος ως πρεσβευτής για εσένα, ώστε να σε ανακαλέσει. Και εσύ δεν νοείς ούτε κατανόησες την ευγένειά σου; Δικαίως ο πνευματοφόρος πενθεί την πτώση σου λέγοντας: «Ο άνθρωπος, ενώ βρισκόταν σε τιμή, δεν το κατανόησε, παραβλήθηκε με τα ανόητα κτήνη και εξομοιώθηκε με αυτά». Δόξα στον Πατέρα και στον Υιό και στο Άγιο Πνεύμα στους αιώνες. Αμήν.

11. Προς εκείνους που λένε ότι είναι αδύνατον να φτάσει κανείς στην τελειότητα και στην οριστική απαλλαγή από τα πάθη, έστω κι αν αξιωθεί της μετοχής και της πληρότητας του αγαθού Πνεύματος, είναι αναγκαίο να φέρουμε τη μαρτυρία των θείων Γραφών και να δείξουμε ότι έχουν εσφαλμένη γνώση, και ότι μιλούν και ψευδώς και επικινδύνως. Διότι, «Γίνετε», λέει ο Κύριος, «και εσείς τέλειοι, όπως ο Πατέρας σας ο ουράνιος είναι τέλειος», σημαίνοντας με αυτά την παντελή καθαρότητα. Και, «Θέλω, όπου είμαι εγώ, να είναι και αυτοί μαζί μου, για να θεωρούν τη δόξα τη δική μου». Αυτά είναι λόγια εκείνου που είπε: «Ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, αλλά τα λόγια μου δεν πρόκειται να παρέλθουν». Και το ρητό του Αποστόλου: «Για να παρουσιάσουμε κάθε άνθρωπο τέλειο εν Χριστώ». Και το: «Μέχρι να καταντήσουμε όλοι στην ενότητα της πίστεως και της επιγνώσεως του Υιού του Θεού, σε άνδρα τέλειο, στο μέτρο της ηλικίας του πληρώματος του Χριστού», στο ίδιο σημείο καταλήγει. Με το να αποβλέπουν, λοιπόν, προς την τελειότητα, συμβαίνει να επιτυγχάνονται δύο άριστα πράγματα: αφενός, έχοντας σύντονο και αδιάκοπο τον αγώνα, να τρέχουν προς το τέρμα, εξαιτίας της ελπίδας να φτάσουν σε αυτό το μέτρο, εννοώ, και σε αυτή την ανάβαση, αφετέρου, να μην κυριεύονται από έπαρση, αλλά να μετριοφρονούν και να θεωρούν τους εαυτούς τους μικρούς, επειδή δεν έχουν ακόμη κατακτήσει το τέλειο.

Για ποιον λόγο, λοιπόν, και γιατί; Επειδή δεν έπρεπε, πριν από την ανακαίνιση των κτισμάτων, να αναστηθούν και να γίνουν άφθαρτα τα σώματα των ανθρώπων, αλλά, όπως ακριβώς αυτή δημιουργήθηκε πρώτα άφθαρτη και έπειτα ο άνθρωπος αργότερα, έτσι πάλι πρέπει πρώτα η κτίση να μεταποιηθεί από τη φθορά στην αφθαρσία, δηλαδή να αλλάξει, και έτσι μαζί με αυτήν και ταυτόχρονα με αυτήν να ανακαινιστούν και τα σώματα των ανθρώπων που φθάρηκαν, ώστε και πάλι ο άνθρωπος, έχοντας γίνει πνευματικός και αθάνατος, να κατοικεί σε τόπο άφθαρτο, αιώνιο και πνευματικό. Και ότι αυτό είναι αληθινό, άκου τον απόστολο Πέτρο που λέει: «Θα έρθει δε η ημέρα του Κυρίου σαν κλέφτης μέσα στη νύχτα, κατά την οποία οι ουρανοί φλεγόμενοι θα διαλυθούν και τα στοιχεία της φύσεως καιόμενα θα λιώσουν», όχι με την έννοια ότι αυτά θα καταστραφούν οριστικά, αλλά ότι προφανώς θα αναχωνευτούν και θα ανασυντεθούν σε μια καλύτερη και αιώνια κατάσταση. Από πού είναι αυτό φανερό; Από τα ίδια πάλι τα λόγια του αποστόλου, με τα οποία συμπληρώνει λέγοντας: «Αναμένουμε δε νέους ουρανούς και νέα γη, σύμφωνα με την υπόσχεσή του». Σύμφωνα με ποια και τίνος την υπόσχεση; Σύμφωνα βέβαια με την υπόσχεση του Χριστού και Θεού μας, ο οποίος είπε: «Ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, τα δε λόγια μου δεν πρόκειται να παρέλθουν». Ονομάζοντας την αλλαγή του ουρανού παρέλευση, διότι, λέει, έστω κι αν ο ουρανός θα αλλάξει, τα δικά μου λόγια θα διατηρήσουν το αναλλοίωτο και το σταθερό.

Αυτά, αδελφοί μου, είναι τα θαυμάσια του Θεού. Γι' αυτόν τον λόγο ο Θεός φανερώνει τους κρυμμένους αγίους του, ώστε ορισμένοι μεν να τους μιμούνται, ενώ άλλοι να μένουν αναπολόγητοι. Και ώστε εκείνοι που επιλέγουν να ζουν εν μέσω θορύβων, καθώς και όσοι πολιτεύονται επάξια σε κοινόβια, σε όρη και σε σπήλαια, να σώζονται και να αξιώνονται μεγάλων αγαθών από τον Θεό αποκλειστικά και μόνο για την πίστη τους σε αυτόν, προκειμένου εκείνοι που αποτυγχάνουν εξαιτίας της ραθυμίας τους να μην έχουν καμία δικαιολογία κατά την ημέρα της κρίσεως. Διότι είναι αψευδής, αδελφοί μου, εκείνος που υποσχέθηκε να σώζει μόνο με την πίστη προς αυτόν. Ελεήστε, λοιπόν, τους εαυτούς σας και εμάς που σας αγαπάμε και πολλές φορές θρηνούμε και χύνουμε δάκρυα για εσάς —διότι ο συμπαθής και ελεήμων Θεός μάς προστάζει να είμαστε τέτοιοι—, και, αφού πιστέψετε ολοψύχως στον Κύριο, αφήστε τη γη και όλα όσα παρέρχονται, προσέλθετε προς αυτόν και προσκολληθείτε σε αυτόν, διότι σε λίγο και ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, και μακριά του δεν υπάρχει ούτε στάση, ούτε τέλος, ούτε όριο στην πτώση των αμαρτωλών. Διότι ο Θεός είναι αχώρητος και ακατάληπτος· ποιος, λοιπόν, θα είναι ο τόπος, πες μου αν μπορείς, όσων εκπίπτουν από τη βασιλεία του;

Ποια είναι λοιπόν η διαφορά, αν οι μεν δεν δέχτηκαν τον Χριστό, τον λυτρωτή του κόσμου, και οι δε δεν δέχτηκαν αυτούς που υπέμειναν διωγμούς και φυλακίσεις για χάρη Εκείνου και του ευαγγελίου Του; Καμία, εκτός από τη σταύρωση και τη θανάτωση. Ας μην τους καταλογιστεί ο σύνδεσμος της ανομίας, αλλά, όπως είπες, επειδή δεν αντέχουν τις προστριβές με όσους τους υποτάσσονται και για να μην ανάψει σε αυτούς το φως της αλήθειας, αλλά για να πορεύονται στο σκοτάδι της άγνοιας, αποδιώχνουν τους αδελφούς μας, μήπως τυχόν ακουστεί σε αυτούς, ή τους υπενθυμιστεί, ο όσιος λόγος της αλήθειας και της δικαιοσύνης. Δεν θα γίνει αυτό, ούτε θα σταθεί αυτή η βουλή τους, αλλά ο λόγος του Θεού, τον οποίο καταπάτησαν, θα κηρυχθεί και θα στερεωθεί στον αιώνα. Διότι λέγει, ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, οι δικοί μου όμως λόγοι δεν θα παρέλθουν. Και σε αυτά ποιος είναι ικανός να εναντιωθεί, παρά μόνο ο τύραννος σατανάς και οι υποφήτες του, οι οποίοι επικύρωσαν τη μοιχεία ως σωτήρια οικονομία για την Εκκλησία του Χριστού, αυτοί οι όντως ματαιόφρονες και εχθρικότατοι;

«Όταν πλέον το κλαδί της γίνει τρυφερό και βγάλει φύλλα, καταλαβαίνετε ότι το καλοκαίρι είναι κοντά. Έτσι και εσείς, όταν τα δείτε όλα αυτά, να γνωρίζετε ότι είναι κοντά, στις πόρτες.» Όταν, λέει, γίνουν όλα αυτά, ο χρόνος που θα μεσολαβεί μεταξύ της συντέλειας και της δικής μου παρουσίας δεν θα είναι πολύς. Και λέγοντας «καλοκαίρι» εννοεί τον μέλλοντα αιώνα και τη γαλήνη από τον χειμώνα. Αλλά αυτό ισχύει για τους δικαίους· διότι για τους αμαρτωλούς είναι περισσότερο χειμώνας και ταραχή. Όπως λοιπόν, λέει, βλέποντας τα κλαδιά και τα φύλλα της συκιάς, προσδοκάτε το καλοκαίρι, έτσι και βλέποντας τα σημεία εκείνα που είπα, τον ήλιο και τη σελήνη να αλλοιώνονται, να περιμένετε τη δική μου παρουσία. «Αλήθεια σας λέω, δεν πρόκειται να παρέλθει η γενεά αυτή, μέχρις ότου γίνουν όλα αυτά· ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, τα δικά μου όμως λόγια δεν πρόκειται να παρέλθουν.» Ως «γενεά» εδώ εννοεί, όχι την τότε υπάρχουσα, αλλά τη γενεά των πιστών· σαν να λέει το εξής: Δεν πρόκειται να παρέλθει η γενεά των πιστών, μέχρις ότου γίνουν όλα αυτά· διότι, να μην νομίσετε ότι επειδή ακούτε για λιμούς και λοιμούς, η γενεά των πιστών θα καταστραφεί από αυτά τα δεινά, αλλά αντίθετα θα παραμείνει, και κανένα κακό δεν θα την κατανικήσει. Μερικοί όμως τη φράση «όλα αυτά», την εξέλαβαν ως αναφερόμενη μόνο στην άλωση της Ιερουσαλήμ, και όχι και στη Δευτέρα Παρουσία· γι' αυτό την ερμηνεύουν ως εξής:

«Ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, αλλά τα λόγια μου δεν πρόκειται να παρέλθουν.» Βλέπεις ότι και ο Υιός στέλνει τους αγγέλους, όπως ακριβώς και ο Πατέρας; Πού είναι λοιπόν αυτοί που λέγουν ότι δεν είναι ίσος με τον Θεό και Πατέρα; Θα έλθουν, λοιπόν, οι άγγελοι για να συνάξουν τους εκλεκτούς, ώστε, αφού αρπαγούν μέσα σε νεφέλες, να προϋπαντήσουν τον Κύριο. Από τη συκιά, λοιπόν, μάθετε αυτό που λέγω: όπως ακριβώς, όταν η συκιά βγάλει ήδη φύλλα, έρχεται αμέσως το καλοκαίρι, έτσι και μετά τη θλίψη του Αντιχρίστου, αμέσως, χωρίς να μεσολαβήσει τίποτα, έρχεται η παρουσία του Χριστού, η οποία είναι πράγματι καλοκαίρι μετά τον χειμώνα για τους δικαίους, ενώ για τους αμαρτωλούς είναι χειμώνας μετά το καλοκαίρι. Αλήθεια σας λέγω ότι η γενεά αυτή, δηλαδή των πιστών, εννοώ των Χριστιανών, δεν πρόκειται να παρέλθει, έως ότου γίνουν όλα αυτά, και τα σχετικά με την Ιερουσαλήμ και η έλευση του Αντιχρίστου. Διότι, βεβαίως, δεν εννοεί τη γενεά των αποστόλων. Επειδή οι απόστολοι δεν ζουν μέχρι τη συντέλεια του κόσμου, αφού οι περισσότεροι δεν πρόλαβαν να ζήσουν ούτε καν μέχρι τη συντέλεια της Ιερουσαλήμ. Εννοεί, λοιπόν, τη γενεά των Χριστιανών, παρηγορώντας τους αποστόλους. Διότι, για να μην υποθέσουν ότι, με το να γίνονται τόσα κακά, ίσως εκλείψει η πίστη, λέγει: Έχετε θάρρος, δεν θα παρέλθει η γενεά των πιστών, ούτε θα εκλείψει. Διότι θα παρέλθουν πρωτύτερα τα ακίνητα αυτά στοιχεία, ο ουρανός εννοώ και η γη, παρά θα διαψευστούν σε οτιδήποτε τα λόγια μου.