Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 25:33

Διότι ποιο έθνος, ποιος αμαρτωλός, κακούργος, πλεονέκτης και παραβάτης δεν θα μετανοήσει τότε και δεν θα θρηνήσει πικρά, βλέποντας εκείνη την περίλαμπρη φωτεινότητα των δικαίων που θα έχουν εξισωθεί με τους αγγέλους και με τον Βασιλιά Χριστό, καθώς και τη βασιλεία των ουρανών και το «διάδημα του κάλλους» και τη μετοχή στο ανέσπερο φως και την αθάνατη ζωή, αλλά από την άλλη βλέποντας την κατήφεια των αμαρτωλών και τη δίκαιη αποστροφή του δικαιότατου Κριτή και τον θλιβερό χωρισμό και την τοποθέτηση στα αριστερά και τη φοβερή απόφαση; «Τότε θα καθίσει στον θρόνο της δόξας του· και θα συναχθούν μπροστά του όλα τα έθνη, και θα τους χωρίσει τον έναν από τον άλλον, όπως ακριβώς ο ποιμένας χωρίζει τα πρόβατα από τα ερίφια, και θα στήσει τα μεν πρόβατα στα δεξιά του, τα δε ερίφια στα αριστερά». Δες λοιπόν το σαφέστατο γνώρισμα αυτού του πολύ οικείου παραδείγματος· διότι τα πρόβατα είναι αγαπητά στον ποιμένα, καθώς είναι σκυφτά και ήμερα, προσφέροντας πρόσοδο μέσω του μαλλιού και του γάλακτος, και πολύ εύλογα ο Καλός Ποιμένας παρομοιάζει τους δικαίους με πρόβατα· ενώ χαρακτηριστικό των εριφίων είναι να χοροπηδούν, να παίζουν και να μην προσφέρουν τίποτα αγαθό, και δικαίως ο Καλός Ποιμένας παρομοίασε τους αμαρτωλούς με ερίφια. «Τότε θα πει ο Βασιλιάς σε αυτούς που θα βρίσκονται στα δεξιά του» (επειδή ακριβώς φέρουν τον καρπό της δικαιοσύνης)· «Ελάτε οι ευλογημένοι του Πατέρα μου, κληρονομήστε τη βασιλεία που έχει ετοιμαστεί για εσάς από την καταβολή του κόσμου».

Γι' αυτό και όταν έλθει ο Υιός της ανθρώπινης Παρθένου «μέσα στη δόξα του και όλοι οι άγιοι άγγελοι μαζί του, τότε θα καθίσει στον θρόνο της δόξας του»· όχι στον θρόνο του Μωυσή, όχι σε θρόνο διδασκαλίας, ούτε στον θρόνο της χάριτος όπως παλαιότερα, αλλά στον θρόνο κρίσεως της δόξας του· «και θα συναχθούν μπροστά του όλα τα έθνη, και θα τους χωρίσει τον έναν από τον άλλον, όπως ο βοσκός χωρίζει τα πρόβατα από τα ερίφια, και θα τοποθετήσει τα μεν πρόβατα στα δεξιά του», ως καρποφόρα δηλαδή και δεξιά θα τα τοποθετήσει στα δεξιά, «τα δε ερίφια στα αριστερά».

Και με απλά λόγια, ο Θεός θα κρίνει κάθε πατριάρχη και κάθε μητροπολίτη και κάθε επίσκοπο μαζί με τους αποστόλους και τους αγίους πατέρες που διέπρεψαν πριν από αυτόν σε κάθε μητρόπολη και επισκοπή, και αφού τους στήσει όλους αυτούς τον έναν απέναντι στον άλλον —όπως τον ακούς να λέει: «Τα μεν πρόβατα εκ δεξιών, τα δε ερίφια εξ ευωνύμων»—, θα πει: «Εκεί όπου αυτοί με υπηρέτησαν και μου δούλεψαν, δεν ζήσατε και εσείς και δεν καθίσατε στους θρόνους τους;»

Γι' αυτό σας παρακαλώ και σας ικετεύω όλους, ώστε, αν γνωρίζετε ότι κάνετε κάτι πονηρό και αμαρτάνετε και πληγώνετε και καταστρέφετε τις ίδιες σας τις ψυχές, έστω και από τώρα να διορθωθείτε και να επιδείξει ο καθένας σας μετάνοια αντάξια των αμαρτημάτων του και με κάθε τρόπο να φροντίσετε να σταθείτε στα δεξιά του Σωτήρα και Θεού μας. Όσοι πάλι αναγνωρίζετε ότι σφάλλετε σε κάποια μικρά, απορρίψτε τα και αυτά από πάνω σας με μεγάλη ταχύτητα, για να μη σταθείτε και εσείς στα αριστερά εξαιτίας αυτών των μικρών σφαλμάτων, όπως επιβεβαιώνει ολόκληρη η Γραφή, και να μην τα έχετε και τα υπολογίζετε ως μηδαμινά και μικρά, αλλά ως μεγάλα.

Όντως άξια, Δέσποτα, όντως δίκαια αυτό θα το διακηρύξουν όλοι εκείνοι και εσύ ο ίδιος θα το πράξεις· και θα ριφθώ στο πυρ εγώ ο άσωτος και πόρνος. Αλλά εσύ που κατήλθες για να σώσεις ασώτους και πόρνους, μη με καταισχύνεις, Χριστέ, κατά την ημέρα της δίκης, όταν θα στήσεις τα δικά σου πρόβατα εκ δεξιών σου, και εμένα και τα ερίφια εξ αριστερών σου· αλλά το φως το άχραντο, το φως του προσώπου σου, ας καλύψει τα έργα μου και τη γύμνια της ψυχής μου, και ας με στολίσει λαμπρά, ώστε με παρρησία και ανεπαισχύντως να συγκαταλεχθώ με τα πρόβατα εκ δεξιών και μαζί με αυτά να σε δοξάζω στους αιώνες των αιώνων· αμήν.

Και λοιπόν πρώτος εσύ, τέκνο Βαρσανούφιε, πρόσεξε ώστε τη διακονία που σου παρέδωσα να τη διατηρήσεις άμωμη ενώπιον του Θεού που ζωογονεί τα πάντα· όχι με μεροληψία, ούτε με περιφρόνηση, ούτε με αγανάκτηση, ούτε με παράλογη ταπείνωση, ούτε με έπαρση φρονήματος, αλλά με κάθε τρόπο, συμβουλευτικά, σπλαχνικά, «όπως μια τροφός περιθάλπει τα δικά της τέκνα». Έτσι, με αυτήν την αγάπη, να ευδοκείς να θυσιάζεις ακόμα και την ίδια σου την ψυχή υπέρ των καλών σου αδελφών και δικών μου τέκνων. Μεγάλο πράγμα είναι το να ποιμαίνει κανείς τα πρόβατα του Χριστού. «Αν με αγαπάς» —τι είπε ο Χριστός προς τον άγιο Πέτρο;— «ποίμαινε τα πρόβατά μου». Και εσύ, τέκνο, αν αγαπάς τον Χριστό και εμένα τον αμαρτωλό, ποίμαινε καλά τα τέκνα μου, ή μάλλον τα αρνία του Χριστού. Εάν δε κάποιοι σκιρτούν σαν ερίφια —διότι ακούω και κάτι τέτοιο—, κατάστειλε τα θράση τους, δίδαξέ τους, ότι «τα ερίφια θα σταθούν στα αριστερά» του Χριστού κατά την ημέρα της κρίσεως, στο μέρος των απολλυμένων, στη μερίδα του Σατανά. Με αυτό φόβισε τις καρδιές τους και πάταξέ τους με τον λόγο της απειλής, ώστε να γίνουν και εκείνοι σαν αρνία. Διότι τα αρνία είναι ήμερα, άκακα, πραόμορφα, νομοταγή, εύκολα στην ποίμανση, αθόρυβα, ενώ τα ερίφια είναι θορυβώδη, δυσκολοκυβέρνητα, απείθαρχα, κακότροπα. Αλίμονο σε τέτοιους, διότι τους αναμένει η καταδίκη του αιώνιου πυρός.

ΚΑΤΗΧΗΣΗ Ν' ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΦΑΝΟΥΣ ΗΜΕΡΑΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΠΟΥ ΕΚΦΩΝΗΘΗΚΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΑΠΟΚΡΕΩ Αδελφοί και πατέρες, αποτελεί γενικό κανόνα τη σημερινή ημέρα οι κοσμικοί να παύουν να τρώνε κρέας, και θα μπορούσε να δει κανείς ανάμεσά τους μεγάλη άμιλλα γύρω από την κρεοφαγία και την οινοποσία, προσέτι δε και θεάματα άτοπων παιχνιδιών, τα οποία είναι αισχρό ακόμη και να αναφέρονται. Ενώ θα έπρεπε να μεταλάβουν με αυτάρκεια και να ευχαριστήσουν τον Κύριο για τα αγαθά που προηγήθηκαν και να προετοιμαστούν επάξια για την προκειμένη πνευματική εστίαση, αυτοί αντίθετα πράττουν ενεργούμενοι από τις μεθοδείες του διαβόλου, αποδεικνύοντας ότι υποδέχονται άλλον αντί για άλλον. Γιατί λοιπόν σας τα λέω αυτά; Για να μην στρέφουμε εμείς οι ταπεινοί μοναχοί τον νου μας προς τα εκεί, ούτε να ποθούμε την επιθυμία τους, που δεν είναι άξια επιθυμίας αλλά ελεεινολογίας. Μάλλον, ας αποβλέψουμε στο Ευαγγέλιο που πρόκειται να ακουστεί σήμερα, πάνω στο οποίο εψάλη και ο κανόνας, αναλογιζόμενοι τη μεγάλη και επιφανή ημέρα της παρουσίας του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, κατά την οποία ο Κριτής «τα μεν πρόβατα θα τα στήσει εκ δεξιών του, τα δε ερίφια εξ ευωνύμων».

«Όταν έλθει ο Υιός του ανθρώπου μέσα στη δόξα του, και όλοι οι άγιοι άγγελοι μαζί του, τότε θα καθίσει στον θρόνο της δόξας του, και θα συγκεντρωθούν μπροστά του όλα τα έθνη, και θα τους χωρίσει τον έναν από τον άλλον, όπως ακριβώς ο βοσκός χωρίζει τα πρόβατα από τα ερίφια, και θα στήσει τα μεν πρόβατα στα δεξιά του, τα δε ερίφια στα αριστερά του.» Επειδή η πρώτη παρουσία του Κυρίου έγινε μέσα σε ατιμία και ύβρη, λέει το: «Όταν έλθει μέσα στη δόξα του». Διότι κατά τη δεύτερη παρουσία θα έλθει με δόξα, συνοδευόμενος από αγγέλους. Πρώτα, λοιπόν, χωρίζει τους αγίους από τους αμαρτωλούς, απαλλάσσοντάς τους από την αγωνία, και τους τοποθετεί, και τότε τους απευθύνει τον λόγο. Πρόβατα, λοιπόν, ονομάζει τους αγίους, λόγω της πραότητάς τους, και επειδή μας προσφέρουν καρπό και ωφέλεια όπως τα πρόβατα, χορηγώντας μαλλί, δηλαδή θεία και πνευματική σκέπη, και γάλα, δηλαδή την κατάλληλη τροφή· ερίφια δε ονομάζει τους αμαρτωλούς, διότι βαδίζουν σε γκρεμούς, και είναι άτακτοι και άκαρποι όπως τα ερίφια. «Τότε θα πει ο βασιλιάς σε αυτούς που βρίσκονται στα δεξιά του·»