Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 3:15

Διότι δεν ήταν υπερβολικά φιλόνεικοι, αλλά επεδείκνυαν και την αγάπη και την υπακοή τους, και μεριμνούσαν να υπακούν σε όλα τον Δεσπότη. Παρατήρησε δε πώς τον παρακινεί χρησιμοποιώντας εκείνα ακριβώς για τα οποία αμφέβαλλε ως προς αυτό που συνέβαινε· διότι δεν είπε: «Έτσι είναι δίκαιο», αλλά, «Έτσι είναι πρέπον». Επειδή, δηλαδή, (ο Ιωάννης) θεωρούσε ότι αυτό ήταν τελείως ανάξιο Εκείνου, το να βαπτιστεί από τον δούλο, ο Κύριος προέβαλε ακριβώς αυτό που αντιδιαστέλλεται προς εκείνη τη σκέψη, σαν να έλεγε: «Δεν το αποφεύγεις και το εμποδίζεις αυτό επειδή το θεωρείς απρεπές; Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, λοιπόν, άφησε να γίνει, επειδή είναι το πλέον πρέπον».

Και δεν είπε απλώς, «Άφες», αλλά πρόσθεσε το «άρτι». Διότι δεν θα είναι διαρκώς έτσι τα πράγματα, λέει, αλλά θα με δεις στην κατάσταση που επιθυμείς· τώρα όμως υπόμεινε αυτό. Έπειτα δείχνει και πώς αυτό είναι πρέπον. Πώς λοιπόν είναι πρέπον; Διότι εκπληρώνουμε ολόκληρο τον νόμο· πράγμα το οποίο ακριβώς δήλωνε όταν έλεγε: «Πάσαν δικαιοσύνην».

Διότι δικαιοσύνη είναι η εκπλήρωση των εντολών. Επειδή λοιπόν, λέει, εκτελέσαμε όλες τις άλλες εντολές και έχει απομείνει μόνο τούτο, πρέπει να προστεθεί και αυτό. Διότι ήρθα για να λύσω την κατάρα που έχει επιβληθεί εξαιτίας της παραβάσεως του νόμου. Πρέπει λοιπόν πρώτα εγώ ο ίδιος, αφού τα εκπληρώσω όλα και σας απαλλάξω από την καταδίκη, με τον τρόπο αυτόν να τον καταπαύσω. Αρμόζει λοιπόν σε εμένα να εκπληρώσω ολόκληρο τον νόμο· επειδή είναι επίσης πρέπον να λύσω την κατάρα που είναι γραμμένη εναντίον σας μέσα στον νόμο. Διότι για τον λόγο αυτόν ανέλαβα σάρκα και ήρθα. Τότε τον αφήνει.

Διότι, ως απόδειξη ότι τον εκπλήρωσε εξ ολοκλήρου, άκουσε τι λέει στον Ιωάννη: «Διότι έτσι είναι πρέπον σε εμάς να εκπληρώσουμε κάθε δικαιοσύνη». Και στους Ιουδαίους έλεγε: «Ποιος από εσάς με ελέγχει για αμαρτία;» Και στους μαθητές πάλι: «Έρχεται ο άρχοντας αυτού του κόσμου, και δεν βρίσκει τίποτα σε εμένα». Αλλά και ο προφήτης από παλιά έλεγε, ότι δεν έπραξε αμαρτία.

Διότι, όπως ακριβώς έπεισε τον Ιωάννη να τον βαπτίσει, παρόλο που εκείνος θεωρούσε τον εαυτό του ανάξιο να τον βαπτίσει, λέγοντας: «Έτσι είναι πρέπον σε εμάς»· και όπως έπεισε τον ίδιο τον Πέτρο που τον εμπόδιζε να του νίψει τα πόδια, λέγοντας: «Δεν έχεις μέρος μαζί μου, εάν δεν σου νίψω τα πόδια»· έτσι και εδώ, με τα αντίθετα μέσα τον συγκράτησε, και με τη σφοδρότητα της επιπλήξεως κατέστειλε τον φόβο του για το πάθος. Κανείς λοιπόν ας μην ντρέπεται τα σεπτά σύμβολα της σωτηρίας μας, και το κορύφωμα των αγαθών, χάρη στο οποίο και ζούμε και υπάρχουμε· αλλά σαν στέφανο, έτσι ας φέρουμε πάνω μας τον σταυρό του Χριστού. Διότι τα πάντα στη ζωή μας τελούνται μέσω αυτού. Είτε πρόκειται να αναγεννηθούμε, παρίσταται ο σταυρός· είτε να τραφούμε με εκείνη τη μυστική τροφή, είτε να χειροτονηθούμε, είτε οτιδήποτε άλλο πρόκειται να πράξουμε, παντού παρίσταται σε εμάς το σύμβολο της νίκης. Γι' αυτόν τον λόγο και στα σπίτια, και στους τοίχους, και στα παράθυρα, και στο μέτωπο, και στη διάνοιά μας, με πολλή προθυμία τον αποτυπώνουμε. Διότι αυτό είναι το σημείο της σωτηρίας μας, της κοινής ελευθερίας, και της συγκαταβάσεως του Δεσπότη μας. Επειδή «σαν πρόβατο οδηγήθηκε στη σφαγή». Όταν λοιπόν κάνεις το σημείο του σταυρού, να αναλογίζεσαι όλο το έργο του σταυρού, και σβήσε τον θυμό και όλα τα υπόλοιπα πάθη. Όταν κάνεις το σημείο του σταυρού, γέμισε το μέτωπό σου με πολλή παρρησία, κάνε ελεύθερη την ψυχή σου.

Άφησε τώρα· προς το παρόν βάπτισέ με, και έπειτα θεολόγησε· προς το παρόν βάπτισέ με, και έπειτα προσκύνησε. Διότι έτσι αρμόζει σε εμάς να εκπληρώσουμε όλη τη δικαιοσύνη. Τίποτα δεν εξυψώνει τόσο τον υψηλό, όσο η εκούσια συγκατάβαση· διότι το αληθινό μεγαλείο δεν έχει ανάγκη να καυχηθεί για πράξεις επιείκειας. Τότε τον αφήνει ο Ιωάννης, φωνάζοντας προς αυτόν: Ιδού, διακονώ το πρόσταγμά σου, Δέσποτα· διότι αυτά που έμαθα ενώ τα αγνοούσα, αυτά τα εκτελώ με χαρά. Ιδού, φέρω τη δεξιά μου στην κεφαλή σου, επειδή εσύ το πρόσταξες· κι εγώ είμαι δούλος σου, και υιός της δούλης σου· και το χέρι μου είναι δημιούργημά σου, και αυτός ο ποταμός είναι απόρροια της κυριαρχίας σου, και αυτά τα νάματα είναι ποιήματά σου, και αυτό το βάπτισμα είναι δικό σου δώρο· και εσύ μόνος γνωρίζεις το μυστήριο που κατεργάζεσαι.

«Έτρωγε», λέει, «ακρίδες και άγριο μέλι». Αναφέρεται στους Ιουδαίους που αποσκιρτούν από τον νόμο και τις εντολές, όπως λέει η Γραφή: «Αναπήδησε σαν τον αττέλαβο ο σύμμικτος λαός σου, ή σαν την ακρίδα πάνω στον φράχτη σε ημέρα παγωνιάς. Ανέτειλε ο ήλιος και αναπήδησε μακριά, και δεν γνώρισε πλέον τον τόπο της». Και «άγριο μέλι», διότι οι Ιουδαίοι εξαγρίωσαν τη γλυκύτητα του νόμου με την παράβαση των εντολών. «Τότε», λέει, «προσέρχεται σε αυτόν ο Ιησούς, στον Ιορδάνη, για να βαπτιστεί από αυτόν. Εκείνος όμως τον εμπόδιζε, λέγοντας: “Εγώ έχω ανάγκη να βαπτιστώ από εσένα, και εσύ έρχεσαι σε εμένα;”». Αποκρινόμενος δε ο Ιησούς του είπε: «Άφησε τώρα· πρέπει να γίνεις μάρτυρας της φωνής που στέλνεται σε εμένα τώρα· διότι έτσι είναι πρέπον να εκπληρώσουμε κάθε δικαιοσύνη. Πρέπει να διδάξω ότι: Εάν κάποιος δεν αναγεννηθεί από ύδωρ και Πνεύμα, δεν μπορεί να εισέλθει στη βασιλεία των ουρανών. Πρέπει, λοιπόν, πρώτα να πράξω και έπειτα να διδάξω, ώστε να μην έχουν οι Ιουδαίοι την πρόφαση: “Εσύ που διδάσκεις τους άλλους, τον εαυτό σου δεν τον διδάσκεις;”. Άφησε τώρα· διότι πρέπει να επαληθευτεί ο λόγος του καρτερόψυχου Ιώβ, που λέει: “Ουδείς είναι καθαρός από ρύπο, ακόμη κι αν η ζωή του είναι μόνο μία ημέρα”· πρέπει να αποπλύνω την παλαιά αμαρτία του σώματος· πρέπει να ανακαινίσω με το Πνεύμα την ψυχή, και με το ύδωρ το σώμα».

β΄. Και γιατί να μιλώ για τους ανθρώπους; Παρέμενε κρυμμένος ακόμη και από τον ίδιο τον διάβολο· διότι, εάν βέβαια το γνώριζε, δεν θα τον ρωτούσε μετά από τόσο χρόνο πάνω στο όρος, «Εάν είσαι Υιός του Θεού», και δεν θα το έπραττε αυτό και μία και δύο και τρεις φορές. Γι' αυτό και στον Ιωάννη έλεγε, όταν εκείνος άρχισε να τον αποκαλύπτει: «Άφησέ τα προς το παρόν»· δηλαδή, «Σιώπα τώρα· διότι δεν είναι ακόμη ο καιρός να αποκαλυφθεί το απόρρητο της θείας οικονομίας· θέλω να παραμείνω ακόμη άγνωστος στον διάβολο· σιώπα λοιπόν, λέγει· διότι έτσι αρμόζει σε εμάς». Και όταν κατέβηκε από το όρος, τους έδωσε εντολή να μην πουν σε κανέναν ότι αυτός είναι ο Χριστός. Διότι τότε ήλθε ως ποιμένας που αναζητεί το πλανημένο πρόβατο, και επιθυμώντας να θηρεύσει το θήραμα που είχε αφηνιάσει· γι' αυτό και συγκάλυπτε τον εαυτό του.

Εάν λοιπόν δεν προσέλαβε το θέλημα του ανθρώπου, με ποιο θέλημα έγινε υπήκοος στον Πατέρα; Εάν δεν προσέλαβε το ανθρώπινο θέλημα, με ποιο θέλημα τέθηκε υπό τον νόμο; Εάν δεν προσέλαβε το ανθρώπινο θέλημα, με ποιο θέλημα εκπλήρωσε κάθε δικαιοσύνη; Διότι, ως προς το ότι άσκησε κάθε αρετή και κάθε δικαιοσύνη, άκουσέ τον να λέει προς τον Ιωάννη τον Βαπτιστή: «Άφησέ τα τώρα· διότι έτσι είναι πρέπον σε εμάς να εκπληρώσουμε κάθε δικαιοσύνη». Διότι εκπλήρωσε μεν κάθε αρετή και δικαιοσύνη, όμως δεν προόδευε μέσω των έργων ούτε μέσω της αρετής, αλλά ήταν τέλειος εξαιτίας της άκρας ενώσεως· διότι δεν έγινε Θεός όντας άνθρωπος, αλλά όντας τέλειος Θεός έγινε τέλειος άνθρωπος.

Και ο Δεσπότης είπε: «Άφησέ τα αυτά τώρα· διότι έτσι είναι πρέπον σε εμάς να εκπληρώσουμε κάθε δικαιοσύνη». Όχι επειδή είμαι από τη φύση μου ελλιπής σε δικαιοσύνη, αλλά για να δείξω σε όσους το επιθυμούν τι πρέπει να κάνουν για να εκπληρώσουν κάθε δικαιοσύνη· ότι δηλαδή, όποιος αγαπά κάθε δικαιοσύνη πρέπει να επιδιώκει την αγάπη και το ταπεινό φρόνημα και την παντελή αποχή από κάθε αμαρτία, να μην έχει δόλο στο στόμα του, καθώς και υπακοή μέχρι θανάτου. Επειδή η αγάπη για το ίδιο μου το πλάσμα έφερε και εμένα στον κόσμο, και θέλησα να περιβληθώ μορφή δούλου, επειδή βουλήθηκα να δείξω την υψοποιό ταπείνωση· και έχοντας γίνει εγώ, ο Πλάστης, χωρίς αμαρτία όμοιος με το πλάσμα και με δούλο, αγωνίζομαι να γίνω υπήκοος στον Πατέρα μέχρι θανάτου, ώστε με τον θάνατο να θανατώσω τον θάνατο και, αφού λυτρώσω το ανθρώπινο γένος ταυτόχρονα από τον θάνατο και τη δουλεία, να ανταμείψω τους πιστούς με ελευθερία και ζωή· και όπως υποβλήθηκα στη νομική περιτομή την όγδοη ημέρα, έτσι υποκύπτω και πάλι για να δεχθώ από εσένα δουλικό βάπτισμα· και γι' αυτό λέγω: «Άφησέ τα αυτά τώρα· διότι έτσι είναι πρέπον σε εμάς να εκπληρωθεί κάθε δικαιοσύνη».

Εάν λοιπόν η αμαρτία του Αδάμ εύλογα απέκτησε τόση δύναμη σε όλο το ανθρώπινο γένος, ώστε να υποβάλει όλους τους ανθρώπους στην έσχατη καταδίκη, πόσο πιο δίκαια θα μας ελευθέρωνε η δικαιοσύνη του Σωτήρα; Ούσα τόσο ανώτερη από την αμαρτία του Αδάμ και ικανή να ενεργήσει περισσότερο, διότι ο μεν Αδάμ δεν έφτασε στο ίδιο το άκρο της κακίας, η δε δικαιοσύνη του Σωτήρα υπερέβη όλα τα όρια. Και ο μεν Χριστός εκπλήρωσε κάθε δικαιοσύνη, ενώ ο Αδάμ δεν εναντιώθηκε σε όλους τους νόμους. Και στον μεν ήταν δυνατόν να αλλάξει τη θέλησή του και η κακία του ήταν θεραπεύσιμη, ενώ για τον Χριστό ήταν αδύνατον να παρεκκλίνει από το πρέπον.

Όμως πάλι λέγεται ότι ο Σωτήρας αγιάζεται, άλλοτε μεν περιτεμνόμενος εν μέρει την ακροβυστία της σάρκας σύμφωνα με τον νόμο, και πάλι προσφέροντας ως βρέφος τα δώρα για τον καθαρισμό και προσαγόμενος στον ναό· άλλοτε δε καθαιρόμενος ολόκληρος στο βάπτισμα, το οποίο και ονόμασε δικαιοσύνη, λέγοντας: «Διότι έτσι αρμόζει σε εμάς να εκπληρώσουμε κάθε δικαιοσύνη»· και με αυτόν τον τρόπο αγιάζεται, όχι επειδή ο ίδιος είχε ανάγκη από κάποια κάθαρση και αγιασμό, αυτός που είναι ο αγιασμός των πάντων, η ίδια η κάθαρση, ούτε βέβαια επειδή η ενωμένη με αυτόν πανάγια σάρκα είχε ακόμη ανάγκη από αυτά σύμφωνα με τη φλυαρία αυτού του σοφού, αλλά ενεργώντας στον εαυτό του με κάθε τρόπο τη δική μου κάθαρση μαζί με τον Πατέρα και το Πνεύμα· διότι η Τριάδα είναι πάντοτε αχώριστη. Έτσι, λοιπόν, καθώς πορεύεται προς το κοσμοσωτήριο πάθος, λέει ότι αγιάζει τον εαυτό του για χάρη μας. Λέγοντάς τα αυτά, άραγε δεν δείχνει σαφώς ότι ο ίδιος είναι αυτός που αγιάζει, και ο ίδιος αυτός που αγιάζεται; Πώς συμβαίνει το ένα; Και πώς το άλλο; Προφανώς, το ένα ως Θεός, και το άλλο ως άνθρωπος· και το ένα δεχόμενος την προσφορά μαζί με τον Πατέρα και το Πνεύμα, και το άλλο όντας και ο ίδιος εν μέρει η προσφορά, δηλαδή το θείο αίμα, το οποίο χύνεται για εμάς για την άφεση των αμαρτιών· λόγος του Σωτήρα είναι και αυτό.

Όπως, λοιπόν, είπε ο Μωυσής: «Επίλεξε άλλον για αυτό ακριβώς, Σωτήρα, που μου ζητάς· είναι ανώτερο από εμένα και φοβάμαι· σε παρακαλώ, πώς είναι δυνατόν να βαπτίσω το απρόσιτο φως;». Βλέποντας Εκείνος που προγνωρίζει τα πάντα τον φόβο του Προδρόμου, του αποκρίθηκε: «Ορθώς, ω Ιωάννη, ορθώς έδειξες ευλάβεια προς εμένα· ωστόσο επίτρεψέ το τώρα· διότι έτσι πρέπει να εκπληρώσω όσα έχω προορίσει· επίτρεψέ το τώρα και προς το παρόν αποτίναξε αυτήν τη δειλία· μου οφείλεις μια διακονία και πρέπει τώρα να την εκπληρώσεις».

Νομίζω δε ότι αυτός, που ήταν τόσο θερμός για το κήρυγμα του Χριστού, στρεφόταν σιωπηλά προς Εκείνον που τον έστειλε, διαμαρτυρόμενος για την κυοφορούσα που τον εμπόδιζε να προχωρήσει: Δέσποτα, εσύ με απέστειλες για να κηρύξω την ανεκδιήγητη άφιξή σου στη γη, και η μητέρα μου με κρατά δεσμευμένο. Εσύ διατάζεις να φωνάζω, και αυτή μου έχει δέσει τη γλώσσα. Εσύ με έστειλες να προτρέξω, και αυτή μου έκλεισε τον δρόμο. Είσαι Δεσπότης της φύσης. Διάταξε, και η φύση θα εκτελέσει το πρόσταγμά σου. Μόνο πρόσταξε, και η μητέρα μου δεν θα μπορεί να με εμποδίσει. Μόνο πες το, και αυτό που θα πεις θα γίνει αμέσως. Διότι έχεις τη δύναμη σύμφωνη με τη θέλησή σου, και τα πάντα υποτάσσονται στο παντοδύναμο πρόσταγμά σου. Αν όμως δεν με διατάζεις να το κάνω αυτό, μην με καταδικάσεις για βραδύτητα στον δρόμο, εσύ που νομοθέτησες το εμπόδιο του δρόμου. Διότι εσύ ο ίδιος έθεσες τους όρους της φύσης, τους οποίους δεν μπορούν να υπερβούν όσοι υποτάσσονται στους νόμους της φύσης. Αλλά ο Δεσπότης, παρά τη θερμότητα του Ιωάννη για το κήρυγμα, δεν ανέτρεψε τίποτα από τη φύση που ο ίδιος εξαρχής είχε θεσπίσει σωστά, της οποίας τους νόμους, αφού και ο ίδιος για χάρη ημών των ανθρώπων έγινε άνθρωπος σαν κι εμάς, καταδέχθηκε να υπηρετήσει μαζί μας. Αντιθέτως, ίσως και τότε του αποκρίθηκε εκείνα που του είπε και αργότερα όταν προσήλθε στο βάπτισμα: «Άφησέ τα τώρα, διότι έτσι πρέπει να εκπληρώσουμε κάθε δικαιοσύνη». Αυτό, όπως είναι φυσικό, ακούγοντάς το ο Ιωάννης, ησύχασε και δεν τόλμησε να μιλήσει άλλο. Κι ας βιαζόταν πάρα πολύ να βγει νωρίτερα από τη μήτρα που τον περιείχε, πριν από τον χρόνο που έχει οριστεί για όλους όσους κυοφορούνται, και να αρχίσει το κήρυγμα που του είχε δοθεί από τον Θεό. Έτσι, βλέποντας τον Κτίστη να βρίσκεται μαζί του για άλλους τρεις μήνες και να υπομένει τους ίδιους θεσμούς της φύσης, φτάνει ο καιρός του τοκετού. Διότι η Παρθένος που Τον κυοφορούσε, παρέμεινε μαζί με την Ελισάβετ αυτούς τους τρεις μήνες, ώστε αυτός που θα προερχόταν από αυτήν και θα στελλόταν ως αληθινός κήρυκας στον κόσμο, να μυηθεί πλήρως τα μυστήρια της υπέρτατης Τριάδας μέσα στη μητρική κοιλιά σαν σε μωσαϊκή νεφέλη. Και γεννιέται με διαταγή του Θεού, που ήταν κρυμμένος στην παρθενική μήτρα.

Έτσι είναι πρέπον σε εμάς να εκπληρώσουμε κάθε δικαιοσύνη. Ω της μεγάλης συγκαταβάσεως! Απεκδύεται το ένδυμά του, κατεβαίνει στο ρεύμα του ποταμού και βαπτίζεται. Και η μεν θάλασσα, όπως λέει ο ιεροψάλτης Δαβίδ, είδε και έφυγε, ο Ιορδάνης στράφηκε προς τα πίσω. Και το Πνεύμα κατήλθε με μορφή περιστεράς, ενώ η φωνή του Πατέρα επιμαρτυρούσε: Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον οποίο ευαρεστήθηκα. Έπειτα βγαίνει από το νερό ο Χριστός, ο φωστήρας και σωτήρας των ψυχών μας. Ω, μακάριο χέρι που άγγιξε την κεφαλή, χάρη στο οποίο ανακηρύσσεται κεφαλή όλων των προφητών. Ω, παλάμη μεγαλειώδης, που κράτησε την κεφαλή Εκείνου που είναι αχώρητος στον ουρανό, στη γη και στα πάντα. Ω, ιερέα θεοχειροτόνητε, και από όλους τους ιερείς υψηλότερε, που αξιώθηκες να βαπτίσεις τον Θεό εν σαρκί!

Αλλ' όμως ο Χριστός μου (διότι έτσι πρέπει σε εμάς να εκπληρώσουμε κάθε δικαιοσύνη) —ω της μεγάλης συγκαταβάσεως!— απεκδύεται το ένδυμά του, κατεβαίνει στο ρεύμα και βαπτίζεται· και η μεν θάλασσα, όπως λέει ο ιεροψάλτης Δαβίδ, «είδε και έφυγε, ο Ιορδάνης στράφηκε προς τα πίσω», και το Πνεύμα κατήλθε εν είδει περιστεράς, ενώ η φωνή από τον Πατέρα επιμαρτυρούσε «αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον οποίο ευδόκησα». Έπειτα ανεβαίνει από το ύδωρ ο Χριστός, ο φωστήρας και σωτήρας των ψυχών μας. Ω, μακάριο χέρι που άγγιξε την κεφαλή, χάρη στο οποίο αναγορεύθηκε κεφαλή όλων των προφητών! Ω, παμμέγιστη παλάμη, που κράτησε την κάρα Εκείνου που είναι αχώρητος στον ουρανό και στη γη και στα πάντα! Ω, ιερέα θεοχειροτόνητε και από όλους τους ιερείς υψηλότερε, που αξιώθηκες να βαπτίσεις τον Θεό εν σαρκί! Φως έλαμψε, καθώς ανέτειλε από το ύδωρ ο Ήλιος της δικαιοσύνης κατά τη σημερινή ημέρα, και νοερώς και αισθητώς χαίρεται και αγάλλεται και φαιδρύνεται τόσο η γη του Ζαβουλών και του Νεφθαλείμ, όσο και η Γαλιλαία των εθνών και όλη η περίχωρος του Ιορδάνη, μάλλον δε ολόκληρη η οικουμένη.

«Και θα συνάξει τον σίτο στην αποθήκη του· το δε άχυρο θα το κατακάψει με πυρ άσβεστο.» Άσβεστο είναι εκείνο το πυρ· ώστε φλυαρεί ο Ωριγένης, λέγοντας ότι θα υπάρξει τέλος της κολάσεως. «Τότε έρχεται ο Ιησούς από τη Γαλιλαία στον Ιορδάνη προς τον Ιωάννη, για να βαπτιστεί από αυτόν· ο δε Ιωάννης τον εμπόδιζε, λέγοντας.» Όντας καθαρός βαπτίζεται, για να μας αποπλύνει και για να μας δείξει ότι, όταν πρόκειται να βαπτιστούμε, πρέπει να προκαθαριζόμαστε· για να μη μολύνουμε το βάπτισμα, ρυπαινόμενοι εύκολα μετά από αυτά εξαιτίας της πονηρής συνήθειας. Τον εμποδίζει δε ο Ιωάννης, για να μη νομίσουν όσοι βλέπουν ότι και αυτός βαπτίζεται για μετάνοια ως ένας από τους πολλούς. «Εγώ έχω ανάγκη να βαπτιστώ από εσένα.» Διότι ο Πρόδρομος είχε ανάγκη να καθαριστεί από τον Κύριο. Επειδή, καθώς καταγόταν από τον Αδάμ, έφερε και αυτός το μόλυσμα από την παρακοή, ο δε Χριστός, αφού σαρκώθηκε, καθάρισε τους πάντες. «Και εσύ έρχεσαι σε εμένα;» Δεν τόλμησε να πει: Και εσύ βαπτίζεσαι από εμένα; αλλά, «Και εσύ έρχεσαι;» τόσο πολύ ευλαβείτο. «Αποκριθείς δε ο Ιησούς, είπε προς αυτόν:»

«Άφες άρτι» («Άφησε τώρα»). Τώρα, λέει, υποχώρησε· θα υπάρξει καιρός που θα έχουμε την ανάλογη δόξα, έστω κι αν δεν φαινόμαστε τώρα. «Διότι έτσι πρέπει σε εμάς να εκπληρώσουμε κάθε δικαιοσύνη.» Ονομάζει δικαιοσύνη τον νόμο. Καταραμένη, λέει, ήταν η ανθρώπινη φύση, επειδή δεν μπορούσε να τηρήσει τέλεια τον νόμο. Εγώ λοιπόν εκπλήρωσα και τα άλλα προστάγματα του νόμου· μου λείπει όμως αυτό, το να βαπτιστώ. Εκτελώντας λοιπόν κι αυτό, θα απαλλάξω τη φύση από την κατάρα· διότι αυτό αρμόζει σε μένα. «Τότε τον αφήνει· και αφού βαπτίστηκε ο Ιησούς.» Βαπτίζεται σε ηλικία τριάντα ετών, επειδή αυτή η ηλικία είναι δεκτική σε όλα τα αμαρτήματα. Διότι στην πρώτη ηλικία, υπάρχει πολλή ανοησία· στη δεύτερη, αυτή των νέων, είναι μεγάλη η φλόγα της επιθυμίας και του θυμού· ενώ σε αυτήν την ηλικία των ανδρών, υπάρχει πολλή φιλαργυρία. Περίμενε, λοιπόν, αυτήν την ηλικία, για να εκπληρώσει τον νόμο μέσα από όλες τις ηλικίες και να μας αγιάσει. «Αμέσως ανέβηκε από το νερό.» Οι Μανιχαίοι υποστηρίζουν ότι απέβαλε το σώμα του στον Ιορδάνη, και κατά φαντασία έδειξε άλλο σώμα.

Όμως, τον ιμάντα των υποδημάτων του Ιησού δεν μπόρεσε να τον λύσει, διότι δεν βρήκε κανέναν ιμάντα, δηλαδή αμαρτία, μέσα Του. «Και εγένετο εκείνες τις ημέρες, ήλθε ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ της Γαλιλαίας και βαπτίσθηκε από τον Ιωάννη στον Ιορδάνη· και αμέσως, καθώς ανέβαινε από το νερό, είδε να σχίζονται οι ουρανοί, και το Πνεύμα σαν περιστέρι να κατεβαίνει επάνω Του, και ήλθε φωνή από τους ουρανούς: Εσύ είσαι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον οποίο ευαρεστήθηκα». Ούτε για να του συγχωρηθούν αμαρτίες έρχεται ο Ιησούς στο βάπτισμα, διότι δεν έπραξε αμαρτία· ούτε για να λάβει το Πνεύμα· διότι το βάπτισμα του Ιωάννη, όπως είπα, αφού δεν καθάριζε αμαρτίες, πώς θα μπορούσε να μεταδώσει το Πνεύμα; Αλλά βεβαίως ούτε για να μετανοήσει έρχεται να βαπτισθεί· διότι ήταν πολύ ανώτερος και από τον ίδιο τον Βαπτιστή. Γιατί λοιπόν έρχεται; Προφανώς για να φανερωθεί από τον Ιωάννη στον λαό. Επειδή, λοιπόν, συνέρρεαν πολλοί, ευδόκησε να έλθει για να δοθεί μαρτυρία ενώπιον όλου αυτού του πλήθους σχετικά με το ποιος είναι· και συγχρόνως για να εκπληρώσει κάθε δικαιοσύνη, δηλαδή όλες τις εντολές του νόμου· διότι, εφόσον θεωρείται εντολή και αυτό, το να υπακούσει δηλαδή στον προφήτη που βάπτιζε, ως απεσταλμένο από τον Θεό, εκπληρώνει και αυτήν. Το δε Πνεύμα κατέρχεται, όχι επειδή το είχε ανάγκη ο Χριστός, διότι πώς θα είχε ανάγκη αυτό που παρέμενε ουσιωδώς μέσα Του;