Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 7:8

...εκείνη που άλειψε τον Κύριο με μύρο ................... τα πόδια του, δεν σώθηκε μόνο από την προαίρεση και την πίστη της; Δεν θέλω να αναφέρω τα σχετικά με τη Θέκλα και τις υπόλοιπες γυναίκες, οι οποίες στον μέλλοντα αιώνα θα παρασταθούν ενώπιον του Χριστού στεφανωμένες με δόξα. Οι δε ολιγόψυχοι και ράθυμοι, καταντροπιασμένοι, θα πορευθούν στην αιώνια κόλαση. Μπορεί να κυριαρχήσει σε όλες αυτές τις εντολές ο άνθρωπος που έχει τον Κύριο στην καρδιά του. Εκείνοι όμως που έχουν τον Κύριο μόνο στα χείλη, ενώ έχουν την καρδιά τους πωρωμένη και βρίσκονται μακριά από τον Κύριο εξαιτίας της δικής τους ραθυμίας, για αυτούς οι εντολές αυτές είναι σκληρές και δυσκατόρθωτες. Βάλτε, λοιπόν, εσείς οι ολιγόψυχοι και ελαφροί στην πίστη τον Κύριο αδιάλειπτα στις καρδιές σας, και θα γνωρίσετε ότι δεν υπάρχει τίποτα ευκολότερο από αυτές τις εντολές, ούτε γλυκύτερο, ούτε ημερότερο. Διότι η βασιλεία του Θεού ανήκει στους βιαστές· διότι σε αυτόν που ζητά δίνεται, και αυτός που αναζητά με κόπο θα βρει, και σε αυτόν που χτυπά με όλη του την καρδιά και με υπομονή θα του ανοιχθεί, και του χαρίζονται περισσότερα από όσα ζητούμε· διότι είναι μάταιος ο άνθρωπος που θέλει και εδώ να απολαμβάνει και να αναπαύεται και εκεί μαζί με τον Χριστό να συ...............σει λοιπόν τον εαυτό σου π........ .............. στον παντοκράτορα Θεό, διότι σε αυτόν βρίσκεται η ρίζα της αγαθότητας και η πηγή του ελέους και το πέλαγος των οικτιρμών. Σε αυτόν ανήκει η δόξα και η μεγαλωσύνη εις τους αιώνας των αιώνων.

Μην πλανηθείς, λοιπόν, σχετικά με τους άνδρες για τους οποίους ρώτησας. Διότι, εάν είχαν ζητήσει από τον Θεό, θα είχαν λάβει, καθώς λέει: «Καθένας που ζητά λαμβάνει, και εκείνος που ψάχνει βρίσκει». Και καθώς μέσω των προφητών και των αποστόλων φανέρωσε ο Θεός την οδό της ζωής, έτσι και ο καθένας μίλησε εν μέρει. Και δεν διατυπώθηκαν όλα μέσω ενός μόνο, αλλά ό,τι παρέλειψε αυτός, το εξέφρασε ο άλλος κατά το θέλημα του Θεού. Έτσι ενήργησε ο Θεός και στους αγίους που ήρθαν μετά από αυτούς. Και εάν κάτι που λένε οι πρώτοι περιέχει κάτι το αμφίβολο, το ερμηνεύουν αλληγορικά οι μεταγενέστεροι, ώστε να δοξάζεται πάντοτε ο Θεός μέσω των αγίων Του. Διότι Αυτός είναι ο Θεός των πρώτων και των εσχάτων. Σε Αυτόν ανήκει η δόξα στους αιώνες. Αμήν.

Απόκριση: Εάν με ομόνοια και ευθύτητα καρδιάς και σύμφωνα με την πίστη στον Θεό θελήσουν, όχι μόνο έναν από αυτούς, αλλά και άγγελο από τον ουρανό εάν ζητήσουν, δηλαδή έναν άνδρα ισάγγελο, τους τον παρέχει ο Θεός. Διότι δεν μπορεί να διαψευστεί εκείνος που είπε: «Ζητάτε και θα σας δοθεί, διότι καθένας που ζητά, λαμβάνει». Προς δε εκείνους που ζητούν εσφαλμένα είπε: «Ζητάτε και δεν λαμβάνετε, διότι ζητάτε κακώς». Ερώτηση: Τι συμβαίνει λοιπόν όταν ανάμεσα σε αυτούς υπάρχει κάποιος καλύτερος από τους άλλους, άραγε αυτόν δίνει ο Θεός;

Εάν όμως, επειδή έχεις εξασθενήσει από την αμαρτία, δεν μπορείς να προσεύχεσαι απερίσπαστα, πίεζε τον εαυτό σου όσο μπορείς, και μείνε σταθερός στεκόμενος ενώπιον του Θεού, έχοντας τον νου σου στραμμένο προς Αυτόν και περισυλλέγοντάς τον μέσα σου. Και ο Θεός θα δείξει συγκατάβαση, διότι όχι από περιφρόνηση, αλλά από αδυναμία δεν έχεις τη δύναμη να στέκεσαι, όπως πρέπει, ενώπιον του Θεού. Εάν με αυτόν τον τρόπο βιάζεις τον εαυτό σου σε κάθε αγαθό έργο, μην εγκαταλείψεις την προσπάθεια, έως ότου λάβεις το αίτημά σου, αλλά με μακροθυμία να κρούεις τη θύρα Του, ζητώντας αυτό που επιθυμείς. Διότι, όπως λέει, καθένας που ζητά λαμβάνει, και όποιος ψάχνει βρίσκει, και σε εκείνον που κρούει θα ανοιχτεί. Διότι τι άλλο επιθυμείς να επιτύχεις, παρά μόνο την κατά Θεόν σωτηρία;

Διότι καθένας που ζητά λαμβάνει· και αυτός που αναζητά βρίσκει· και σε αυτόν που κρούει θα ανοιχθεί· και πάλι σε άλλο σημείο: Εάν δε κάποιος από εσάς υστερεί σε σοφία, ας τη ζητήσει από τον Θεό, ο οποίος δίδει σε όλους απλόχερα και δεν ονειδίζει, και θα του δοθεί· ας ζητά όμως με πίστη, χωρίς να αμφιβάλλει καθόλου.

Κεφάλαιο α΄ ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Αιτείτε, και θα σας δοθεί· ζητείτε, και θα βρείτε· κρούετε, και θα σας ανοιχθεί. Διότι καθένας που αιτεί λαμβάνει· και όποιος ζητεί βρίσκει· και σε αυτόν που κρούει θα ανοιχθεί, και τα εξής. ΛΟΥΚΑΣ. Τους έλεγε δε και μια παραβολή, σχετικά με το ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν, λέγοντας: Υπήρχε ένας κριτής σε κάποια πόλη, και τα λοιπά. ΛΟΥΚΑΣ. Προσέχετε δε τους εαυτούς σας, μήπως τυχόν βαρύνουν οι καρδιές σας από κραιπάλη, και μέθη, και βιοτικές μέριμνες, και έλθει ξαφνικά επάνω σας η ημέρα εκείνη. Διότι σαν παγίδα θα επέλθει σε όλους εκείνους που κατοικούν στο πρόσωπο όλης της γης. Αγρυπνείτε λοιπόν, δεόμενοι σε κάθε καιρό, για να αξιωθείτε να διαφύγετε από όλα όσα πρόκειται να συμβούν, και να σταθείτε μπροστά στον Υιό του ανθρώπου. ΠΡΟΣ ΚΟΛ.

Του εν αγίοις πατρός ημών Βασιλείου, Αρχιεπισκόπου Καισαρείας της Καππαδοκίας, ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ, προς τον εν αγίοις Αμφιλόχιον, Επίσκοπον Ικονίου. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Αʹ Προοίμιο, στο οποίο καταδεικνύεται ότι είναι αναγκαίες οι έρευνες ακόμη και για τα μικρότερα μέρη της θεολογίας. Επαίνεσα τη φιλομάθεια και την εργατικότητα του χαρακτήρα σου, και χάρηκα εξαιρετικά για την προσεκτική και νηφάλια διάνοιά σου, εξαιτίας της οποίας θεωρείς ότι δεν πρέπει να αφήνεται αδιερεύνητη καμία λέξη από όσες προφέρονται για τον Θεό κατά την οποιαδήποτε ανάγκη του λόγου, αγαπημένε μου και πολυτιμότατε από όλους, αδελφέ Αμφιλόχιε. Διότι, έχοντας ακούσει σωστά την προτροπή του Κυρίου ότι «καθένας που ζητά λαμβάνει και αυτός που ψάχνει βρίσκει», με την επιμέλειά σου στο να ζητάς, μου φαίνεται ότι θα μπορούσες να παρακινήσεις και τον πλέον οκνηρό προς τη μετάδοση της γνώσης.

Κεφάλαιο 89. Ότι δεν πρέπει να κάνουμε τίποτα για επίδειξη στους ανθρώπους, αλλά τα πάντα από καθαρή καρδιά, γνωρίζοντας ότι ο Θεός βλέπει τα άδηλα και τα κρύφια, και ελπίζοντας να λάβουμε την ανταπόδοση μόνο από Αυτόν. Ότι δεν πρέπει ο μοναχός να εισάγει ξένες συζητήσεις, και μάλιστα κατά τον χρόνο της συνάξεως, για να μην προκαλούμε απόσπαση στους άλλους. Ιδού, οι αδελφοί μας εργάζονται, και εμείς αδρανούμε· αυτοί ακούγοντας τις θείες Γραφές τις απορροφούν, όπως η διψασμένη γη τη βροχή, εμείς, αν και βρισκόμαστε μέσα, περιπλανιόμαστε έξω με τον λογισμό· αυτοί νήφουν, ενώ εμείς αμελούμε· αυτοί αγρυπνούν στις προσευχές, ενώ εμείς έχουμε δέσει τους εαυτούς μας με τον ύπνο και τη ραθυμία· αυτοί κατέκτησαν τους στεφάνους, ενώ εμείς παραμείναμε στη ραθυμία μας· αυτοί έγιναν αρεστοί στον Κύριο, ενώ εμείς στον κόσμο. Γι' αυτό, λοιπόν, ας ανανήψουμε και εμείς, για να τους φτάσουμε. Διότι καθένας που ζητά λαμβάνει, και εκείνος που ψάχνει βρίσκει, και σε εκείνον που χτυπά θα του ανοιχτεί· διότι ο Κύριος είναι αγαθός προς όλους, και οι οικτιρμοί του απλώνονται σε όλα τα έργα του. Σε Αυτόν ανήκει η δόξα στους αιώνες. Αμήν.

Ας γίνει λοιπόν μέλημα όλων μας να λυτρωθούμε από τις αμαρτίες μας· διότι, εάν εμείς το θέλουμε, λυτρωνόμαστε. Διότι Εκείνος έχει πει: ζητάτε, και θα σας δοθεί· επειδή καθένας που ζητά λαμβάνει, και όποιος ψάχνει βρίσκει, και σε εκείνον που κρούει θα ανοιχτεί. Διότι Αυτός είναι που δώρισε στον κόσμο τον αστείρευτο θησαυρό της μετάνοιας. Σε Αυτόν ανήκει η δόξα στους αιώνες. Αμήν.

Ελάτε, δείτε, αδελφοί, μια ψυχή που αιχμαλωτίζεται, όχι από βαρβάρους και μαχαίρι, αλλά από την κακοφροσύνη. Διότι κατηγορεί τον αγαθό Θεό, Εκείνον που θέλει να σωθεί κάθε άνθρωπος και να έλθει σε επίγνωση της αλήθειας, Εκείνον που για εμάς υπέμεινε σταυρό. Αυτός προσκαλεί λέγοντας: ελάτε σε εμένα όλοι οι κοπιάζοντες και πεφορτισμένοι, και εγώ θα σας αναπαύσω. Σηκώστε τον ζυγό μου επάνω σας, και μάθετε από εμένα ότι είμαι πράος και ταπεινός στην καρδιά, και θα βρείτε ανάπαυση στις ψυχές σας. διότι ο ζυγός μου είναι αγαθός και το φορτίο μου ελαφρύ. Και πάλι λέγει: ζητάτε, και θα σας δοθεί. ψάχνετε, και θα βρείτε. χτυπάτε, και θα σας ανοιχθεί. διότι καθένας που ζητά λαμβάνει, και αυτός που ψάχνει βρίσκει, και σε αυτόν που χτυπά θα ανοιχθεί. Πώς λοιπόν λες: εάν ο Θεός ήθελε να σωθώ, θα μου έδινε υπομονή; Γιατί σε εξαπατά ο Εχθρός, και ανέχεσαι τη συμβουλή του; Προς τι για σένα τόση ζημία, να αποβάλεις τη στολή της δόξας και να χωρίσεις τον εαυτό σου από την πολιτεία των Αγγέλων και να κυλιέσαι σε πάθη ατιμίας; Προς τι για σένα αυτή η αισχύνη; Προς τι για σένα αυτό το όνειδος; Το να ακούγεσαι ως αποσχηματισμένος μοναχός, και να αποκαλείσαι: «Ιδού αυτός που αθέτησε τη χάρη του Κυρίου και Θεού του»; Προς τι για σένα αυτός ο θάνατος;

Γιατί χρειάζεται να επεκταθώ περισσότερο σε αυτά; Διότι και τα όσα λέχθηκαν προηγουμένως ενέχουν την ίδια βλασφημία. Λέει, δηλαδή, ότι «έλαβε δόξα από τον Πατέρα και δεν μετείχε στη δική Του δόξα· διότι η δόξα του Παντοκράτορος Θεού είναι αμετάδοτη». Εγώ, πράγματι, ακόμη και αν ο λόγος αφορούσε τον Μωυσή, ο οποίος δοξάστηκε κατά τη διακονία του νόμου, ούτε τότε θα ανεχόμουν έναν τέτοιον ισχυρισμό, αν και, μη έχοντας καμία δική του δόξα εκείνος, εμφανίστηκε ξαφνικά ένδοξος στους Ισραηλίτες μέσω της θεϊκής δωρεάς που του δόθηκε. Διότι αυτή η δόξα που δόθηκε στον νομοθέτη δεν ανήκε σε κανέναν άλλον, παρά στον ίδιο τον Θεό, την οποία ο Κύριος στο Ευαγγέλιο προστάζει να ζητούν όλοι, όταν επιτιμά εκείνους που υπολογίζουν πολύ την ανθρώπινη δόξα, αλλά δεν ζητούν τη δόξα που προέρχεται από τον μόνο Θεό. Διότι, προτρέποντας να ζητούν τη δόξα που προέρχεται από τον μόνο Θεό, υποσχέθηκε συγχρόνως ότι είναι δυνατόν να αποκτήσουν αυτό που ζητούν. Πώς λοιπόν είναι «αμετάδοτη η δόξα του Παντοκράτορος», εφόσον πρέπει να ζητάμε τη δόξα που προέρχεται από τον μόνο Θεό, και καθένας που ζητά λαμβάνει, σύμφωνα με τον λόγο του Κυρίου; Εκείνος όμως που λέει για το απαύγασμα της δόξης ότι έχει λάβει τη δόξα, δεν υποστηρίζει τίποτα άλλο παρά ότι το απαύγασμα της δόξης είναι από μόνο του άδοξο, και ότι χρειάζεται να λάβει δόξα από κάποιον άλλον, ώστε με αυτόν τον τρόπο κάποτε να γίνει και αυτός κύριος της δόξης.

Ορθά και αρμονικά προς όσα έχουν ήδη εξεταστεί ακολουθεί και η συνέχεια των γεγραμμένων. Διότι λέει: Καιρός να φυλάξει κανείς και καιρός να αποβάλει. Τι να φυλάξει; Προφανώς αυτό που βρήκαμε μέσα από την αναζήτησή μας. Τι να αποβάλει; Οπωσδήποτε εκείνο του οποίου η απώλεια θεωρήθηκε ωφέλιμη. Δημιουργήθηκε μέσα σου κάποιος αγαθός λογισμός, εισήλθε η επιθυμία να δεις τον Θεό, δίψασε η ψυχή σου για τον ισχυρό και ζωντανό Θεό, γεννήθηκε μέσα σου ο πόθος να βρεθείς στις αυλές του Κυρίου· και ως αυλές του Κυρίου θα μπορούσαν να νοηθούν, κατά τη δική μου άποψη, οι αρετές, στις οποίες κατοικεί ο Λόγος και καθένας που ακολουθεί τον Λόγο. Αυτά να τα φυλάξεις, ώστε να μη σου διαρρεύσει ο πλούτος των καθαρών αποκτημάτων της διανοίας. Παρεισφρέει κάποιος αντίθετος λογισμός, σαν κάποιος κρυφός κλέφτης που προκαλεί την καταστροφή των καθαρών νοημάτων; Αυτός πρέπει να αποβληθεί και να εκδιωχθεί από τη διάνοια. Διότι, με το να τον απωθήσουμε, θα διαφυλαχθεί σε εμάς με ασφάλεια ο θησαυρός των αγαθών. Εάν όμως δεν αποβληθεί εκείνος που προκαλεί τη φθορά, δεν θα υπάρξει κανένα όφελος από το απόκτημα, καθώς ο πλούτος θα διαρρέει εξαιτίας της επιβουλής των διαρρηκτών. Επειδή λοιπόν διδαχθήκαμε τον καιρό της αναζητήσεως, και εφόσον «καθένας που ζητά βρίσκει», προκειμένου να παραμείνει αυτό που βρέθηκε, ας τοποθετήσουμε μια αυστηρή φρουρά στον θησαυρό.

Υπάρχει, λοιπόν, σε αυτόν τον λόγο να μάθει κανείς και κάτι υψηλότερο από τα δόγματα: ότι τις καταβολές όλων των αγαθών Εκείνος που εποίησε τον άνθρωπο κατ' εικόνα Του, τις εναπέθεσε στη φύση του πλάσματος, ώστε κανένα από τα καλά να μην εισέρχεται σε εμάς από έξω, αλλά να εξαρτάται από εμάς αυτό που θέλουμε, σαν να αντλούμε το αγαθό από τη φύση μας όπως από κάποιο ταμείο. Διότι από το μέρος διδασκόμαστε για το όλον, ότι δεν είναι δυνατόν με άλλον τρόπο να επιτύχει κανείς κάτι από αυτά που επιθυμεί, εάν δεν χαρίσει ο ίδιος στον εαυτό του το αγαθό. Γι' αυτό λέει κάπου ο Κύριος προς εκείνους που τον άκουγαν, ότι «Η βασιλεία του Θεού είναι μέσα σας»· και ότι «Καθένας που ζητάει, λαμβάνει, και όποιος ψάχνει, βρίσκει, και σε όποιον χτυπά, θα του ανοιχτεί»· ώστε και το να λάβουμε αυτό που ποθούμε, και το να βρούμε αυτό που ζητούμε, και το να βρεθούμε μέσα σε αυτά που επιθυμούμε, εναπόκειται σε εμάς όταν το θελήσουμε, και εξαρτάται από τη δική μας βούληση. Με αυτό, κατά λογική ακολουθία, συναποδεικνύεται και το αντίθετο, ότι δηλαδή και η ροπή προς το χειρότερο δεν προκύπτει από καμία εξωτερική καταναγκαστική ανάγκη, αλλά υφίσταται ταυτόχρονα με την επιλογή του κακού, λαμβάνοντας ύπαρξη τότε ακριβώς που θα το επιλέξουμε. Διότι το κακό αυτό καθαυτό, με δική του αυτόνομη υπόσταση έξω από την προαίρεση, δεν βρίσκεται να υπάρχει πουθενά.

Και εκείνος λοιπόν που έχει πνευματική πείνα, δηλαδή στέρηση και ταυτόχρονα όρεξη για πνευματικές τροφές, περιφέρεται αναζητώντας αυτόν που έχει από τον Θεό το χάρισμα της διδασκαλίας· και αν τον βρει, τρέφεται με ευφροσύνη τον άρτο της ζωής της ψυχής, που είναι ο σωτήριος λόγος, τον οποίο αποκλείεται να στερηθεί όποιος τον αναζητά μέχρι τέλους· διότι «καθένας που ζητά λαμβάνει, και όποιος ψάχνει βρίσκει, και σε όποιον χτυπά θα του ανοιχτεί», είπε ο Χριστός.

Σε αυτήν παρέχει την εξουσία, ώστε να μην υπάρξει ούτε διάλειμμα μεταξύ του λόγου και της ίασης· διότι λέει, «θεραπεύθηκε η κόρη της από την ώρα εκείνη». Ο δε Μάρκος αναφέρει ότι ο Κύριος της είπε πως «για αυτόν σου τον λόγο έχει βγει το δαιμόνιο από την κόρη σου»· δηλαδή, επειδή εξουθένωσες τον εαυτό σου και τον ταπείνωσες σε τέτοιο βαθμό και, αν και αποδιωχνόσουν σφοδρά, δεν απελπίστηκες ούτε παραπλανήθηκες από τον λόγο της οικονομίας, αλλά κατανόησες το μέγεθος της φιλανθρωπίας μου και παρέμεινες μέχρι τέλους προσευχόμενη με ελπίδα μέσα σε ταπείνωση· «διότι ο Θεός δίνει χάρη στους ταπεινούς», όπως προλάβαμε να πούμε στην αρχή, και «όποιος ταπεινώνει τον εαυτό του θα υψωθεί», και «ταπείνωσε», λέει, «τον εαυτό σου, και θα βρεις χάρη ενώπιον του Κυρίου», αλλά και «καθένας που ζητά λαμβάνει, και όποιος ψάχνει βρίσκει, και σε αυτόν που κρούει θα ανοιχτεί».

Θα μπορούσε βέβαια κάποιος, παίρνοντας θάρρος, να του πει: Και τι είναι αυτό, ω Δέσποτα; Εσύ, ο μόνος καθοδηγητής των πάντων, ο μόνος δεσπότης και προνοητής των πάντων, ο μόνος κοινός Πατέρας, ο μόνος κοινός Σωτήρας, το φως όσων βρίσκονται στο σκοτάδι της άγνοιας, το φως «που φωτίζει κάθε άνθρωπο που έρχεται στον κόσμο», τώρα φωτίζεις μόνο τους εκλεκτούς σου μαθητές, ενώ στους άλλους μιλάς ασαφώς, για να μην καταλάβουν και φωτιστούν; Ναι, απαντά, το μόνο ον σε αυτόν τον κόσμο που θέλησα να πλάσω με ελεύθερη βούληση είναι ο άνθρωπος. Ήρθα στον κόσμο όχι για να καταστρέψω ό,τι έχει φθαρεί, αλλά για να διασώσω το πλάσμα των δικών μου χεριών. Γι' αυτό, δεν ελκύω κανέναν απολύτως με τη βία. Κρίνω δικαίως ότι άξιοι να φωτιστούν είναι μόνο εκείνοι που προαιρούνται, ποθούν και αναζητούν να κάνουν πράξη τη σωτήρια γνώση. «Διότι καθένας που ζητάει λαμβάνει, και όποιος ψάχνει βρίσκει, και σε όποιον χτυπά την πόρτα θα του ανοιχθεί». Από υπερβολική φιλανθρωπία όμως συνομιλώ και με εκείνους που δεν είναι έτσι, για να τους παρακινήσω και να τους προτρέψω να επιλέξουν και να ζητήσουν να μάθουν ώστε να τα εφαρμόσουν. Διότι έτσι θα δοθεί και σε αυτούς η δυνατότητα να γνωρίσουν τα μυστήρια της βασιλείας του Θεού. Σε εσάς, λοιπόν, λέει, έχει δοθεί να τα γνωρίσετε, σε εσάς που τα αναζητάτε ιδιαιτέρως και πιο φιλόπονα, ώστε να κάνετε τη γνώση πράξη.

Αν λοιπόν η προς τον Θεό δέηση και νόσους λύει και λεπρούς καθαρίζει και στους τυφλούς χαρίζει φως, και σώζει από το μέσο του φάρυγγα λιονταριών, τόσο χερσαίων όσο και θαλασσίων, και μέσα στη φωτιά διατηρεί ζωντανούς, και από τις πύλες του θανάτου επαναφέρει στη ζωή, και αυτούς ακόμη που είχαν τελείως νεκρωθεί τους ανασταίνει, και αναδεικνύει ουράνιους στεφανίτες και τροπαιούχους κατά εχθρών ορατών και αοράτων, παρέχοντας εξαίσια τρόπαια σε όσους τη χρησιμοποιούν από ψυχής· άραγε δεν είναι φανερό ότι εξαιτίας της δικής μας αμέλειας και ραθυμίας απέναντί της τα δεινά υπερισχύουν; Διότι λέγει ο Κύριος: «Αιτείτε και θα λάβετε· ζητείτε και θα βρείτε· κρούετε και θα σας ανοιχθεί· διότι καθένας που αιτεί λαμβάνει, και όποιος ζητεί βρίσκει, και σε εκείνον που κρούει θα ανοιχθεί». Και πάλι λέγει: «Αν εσείς γνωρίζετε να δίνετε αγαθά δώρα στα παιδιά σας, πόσο μάλλον ο Πατέρας σας ο εν τοις ουρανοίς θα δώσει αγαθά σε όσους Του τα ζητούν;»

Γι' αυτό τον λόγο και ο Κύριός μας στήριξε την αδυναμία μας στην προσευχή, λέγοντας: «Ξυπνήστε», λέει, «και γρηγορείτε, και προσεύχεσθε, για να μην εισέλθετε σε πειρασμό». Και «προσεύχεσθε και μην αποκάμνετε», και «να αγρυπνείτε σε κάθε καιρό και να προσεύχεσθε». «Ζητάτε», λέει, «και θα λάβετε. Ψάξτε, και θα βρείτε. Χτυπάτε, και θα σας ανοιχτεί. Διότι καθένας που ζητά λαμβάνει, και αυτός που ψάχνει βρίσκει, και σε αυτόν που χτυπά θα ανοιχτεί». Μάλιστα δε, επιβεβαίωσε τον λόγο του και μας παρακίνησε σε ακόμη μεγαλύτερη προθυμία με την παραβολή του φίλου, ο οποίος πήγε στον φίλο του τα μεσάνυχτα και του ζήτησε ψωμί, λέγοντας: «Αλήθεια σας λέω, ότι αν δεν του δώσει εξαιτίας της φιλίας του, τουλάχιστον εξαιτίας της αναίδειάς του θα σηκωθεί και θα του δώσει όλα όσα του ζητήσει». Και εσείς να προσεύχεσθε και να μην αμελείτε.

β΄. Αλλά πρόσεξε πόσο συνετά απαντά και ο ευνούχος. «Πώς θα μπορούσα», λέει, «εάν δεν με καθοδηγήσει κάποιος;» Δεν έδωσε σημασία στην εξωτερική εμφάνιση, δεν είπε: «Εσύ ποιος είσαι;», δεν τον κατέκρινε, δεν υπερηφανεύεται, δεν ισχυρίζεται ότι γνωρίζει, αλλά ομολογεί την άγνοιά του· γι' αυτό και μαθαίνει. Δείχνει το τραύμα στον ιατρό· αντιλήφθηκε ότι εκείνος και τα γνωρίζει αυτά, και θέλει να διδάξει. Διέκρινε το ταπεινό του φρόνημα· διότι δεν είχε λαμπρή εμφάνιση. Τόσο φιλήκοος ήταν και πρόσεχε τα λόγια, ώστε και το ρητό «Εκείνος που ζητά βρίσκει» εκπληρωνόταν στο πρόσωπό του. Και παρακάλεσε, λέει, τον Φίλιππο να ανέβει και να καθίσει μαζί του. Είδες την προθυμία; Είδες τον πόθο; Τον παρακαλεί να ανέβει και να καθίσει μαζί του· δεν γνώριζε βέβαια τι επρόκειτο να του πει, αλλά νόμιζε ότι απλώς θα άκουγε κάποια προφητεία. Και αυτό μάλιστα συνιστά μεγαλύτερη τιμή, το ότι δηλαδή δεν τον ανέβασε απλώς, αλλά τον παρακάλεσε.

Εάν κάποιον τον έχει αγγίξει η πείνα του επουράνιου άρτου, ας προσέλθει, ας ζητήσει. Διότι καθένας που ζητά βρίσκει, και εκείνος που αιτείται λαμβάνει, και σε εκείνον που κρούει θα ανοιχθεί. Κρούσε τη θύρα της μετανοίας με τους αλάλητους στεναγμούς σου· μην τη φοβηθείς, δεν σου είναι ξένη η θύρα· πέθανε για σένα. Και αν πεις μέσα σου: «Ποιος είναι;», σου αποκρίνεται ο Χριστός και λέει: «Εγώ είμαι η θύρα των προβάτων». Πες και εσύ: «Αμάρτησα στον ουρανό και ενώπιόν σου». Αν κάποιος, αφού έλαβε το επουράνιο βάπτισμα, αμάρτησε, στον ουρανό αμάρτησε. Διότι εκείνος που αμαρτάνει πριν από το βάπτισμα, αμαρτάνει στη γη· «διότι γη είσαι, και στη γη θα επιστρέψεις», ειπώθηκε στον Αδάμ.

Τόσο εφευρετικός είναι ο πόθος και τόσο πολυμήχανη η αγάπη. Διότι «εκείνος που ζητά βρίσκει, και σε εκείνον που κρούει θα ανοιχτεί». Δεν είπε στους οικείους του: «Τι είναι πάλι αυτό; Γιατί αναστατώνεστε; Γιατί βιάζεστε; Ας περιμένουμε να αδειάσει το δωμάτιο, να διαλυθεί το πλήθος· θα αναχωρήσουν οι συγκεντρωμένοι, και θα μπορέσουμε να τον πλησιάσουμε κατ' ιδίαν και να του μιλήσουμε γι' αυτά. Ποια ανάγκη υπάρχει, μπροστά στα μάτια όλων, να εκτεθούν στο μέσο οι δικές μου συμφορές, να με κατεβάσουν από ψηλά και να ντροπιαστώ;» Τίποτε από αυτά δεν είπε εκείνος ούτε στον εαυτό του, ούτε σε εκείνους που τον μετέφεραν, αλλά θεωρούσε τιμή του να καταστήσει τόσους πολλούς ανθρώπους μάρτυρες της θεραπείας του. Όχι μόνο από αυτό, όμως, μπορούσε κανείς να διαπιστώσει την πίστη του, αλλά και από τα ίδια τα λόγια του Χριστού. Διότι, όταν τον κατέβασαν και τον έφεραν μπροστά Του, του λέει ο Χριστός: «Έχε θάρρος, τέκνο μου, συγχωρούνται οι αμαρτίες σου». Και ακούγοντας αυτά δεν αγανάκτησε, δεν δυσαρεστήθηκε, ούτε είπε προς τον Ιατρό: «Τι πράγμα είναι αυτό; Για άλλη πάθηση ήρθα να θεραπευτώ και άλλη θεραπεύει αυτός;»

Διότι καθένας που ζητεί λαμβάνει, και αυτός που αναζητεί βρίσκει, και σε εκείνον που κρούει θα ανοιχτεί. Να ζητείτε δε τη βασιλεία του Θεού και τη δικαιοσύνη Του, και όλα αυτά θα σας προστεθούν εκ περισσού. Θα ανακαινιστεί η νεότητά σου όπως του αετού. Αυτή την αναδημιουργία μάς τη δώρισε πάλι ο Δεσπότης διά του παναγίου βαπτίσματος, και, αφού εξάλειψε το γήρας της αμαρτίας, μας κατέστησε νέους αντί για γερασμένους. Σε συμφωνία με αυτά, ο Θεός λέει διά του προφήτη Ησαΐα: Όσοι υπομένουν θα ανανεώσουν τη δύναμή τους, θα βγάλουν φτερά σαν τους αετούς. Επειδή δηλαδή, όταν δημιουργηθήκαμε, λάβαμε τα θεία και βασιλικά χαρακτηριστικά, αλλά έπειτα τα αμαυρώσαμε και τα διαφθείραμε με κάθε είδους επιτηδεύματα της αμαρτίας, ο προφητικός λόγος μάς υπόσχεται την ανάκτηση της βασιλείας. Διότι βασιλικό είναι το πτηνό αυτό, και του έχει εμπιστευθεί η βασιλεία των πτηνών. Μας διδάσκει δε και τον τρόπο της θείας δωρεάς, ώστε να ανακαινίζεται αποβάλλοντας τον παλαιό άνθρωπο και προσλαμβάνοντας τον νέο, ο οποίος ανακαινίζεται προχωρώντας στην επίγνωση του Κτίστου. Έτσι, λοιπόν, λέει, θα ανακαινισθεί η νεότητά σου, ώστε να παραμένει διαρκώς σε νεανική κατάσταση μέσα στην άφθαρτη ζωή.

Ζητάτε, και θα σας δοθεί· αναζητάτε, και θα βρείτε· κρούετε, και θα σας ανοιχτεί. Διότι καθένας που ζητά λαμβάνει, και εκείνος που αναζητά βρίσκει, και σε αυτόν που κρούει θα ανοιχτεί. Τι είναι όμως η αναζήτηση; Το να σκέπτεται κανείς συνεχώς Εκείνον. Διότι αυτός που αναζητά, έχει μέσα στη διάνοιά του το ζητούμενο.

Επομένως, ζωή της ψυχής είναι η λατρεία του Θεού και ο βίος που αρμόζει σε αυτήν. Αυτόν τον όσιο βίο, λοιπόν, που ταιριάζει στη λατρεία του Θεού, η προσευχή τον συγκροτεί και τον θησαυρίζει με θαυμαστό τρόπο στις ψυχές μας. Διότι είτε είναι κάποιος εραστής της παρθενίας, είτε καταβάλλει ζήλο στο να τιμά τη σωφροσύνη μέσα στον γάμο, είτε στο να κυριαρχεί επί της οργής και να συμβιώνει με την πραότητα, είτε στο να παραμένει καθαρός από τον φθόνο, είτε να πράττει οτιδήποτε άλλο από τα πρέποντα, εάν προηγείται η προσευχή και προλειαίνει αυτή την οδό του βίου, θα καταστήσει άνετο και εύκολο τον δρόμο της ευσέβειας. Διότι δεν είναι δυνατόν, δεν είναι δυνατόν, εκείνοι που ζητούν από τον Θεό σωφροσύνη, δικαιοσύνη, πραότητα και χρηστότητα, να μην επιτύχουν το αίτημά τους. Διότι λέγει: «Αιτείτε και θα σας δοθεί· ζητείτε και θα βρείτε· κρούετε και θα σας ανοιχθεί. Επειδή καθένας που αιτεί λαμβάνει, και όποιος ζητεί βρίσκει, και σε εκείνον που κρούει θα ανοιχθεί».

βʹ. Γι' αυτόν τον λόγο, οδυρόμενος βαθύτατα για την άγνοια που έχει κατακλύσει τις ψυχές των ανθρώπων, και για την πυκνότητα της αχλύος που τους επικαλύπτει, θα ήθελα να βρω κάποια υψηλή σκοπιά που να μου αποκαλύπτει όλα τα γένη των ανθρώπων· θα ήθελα επίσης να αποκτήσω μια φωνή, που να αντηχεί σε όλα τα πέρατα και να αρκεί για όλους τους κατοίκους της γης, για να σταθώ, να βοήσω και να ανακράξω εκείνη τη δαβιτική φωνή: Υιοί των ανθρώπων, έως πότε θα είστε βαρυκάρδιοι; Γιατί αγαπάτε τη ματαιότητα και αναζητάτε το ψεύδος, προτιμώντας τα φθειρόμενα από τα επουράνια; Έως πότε θα κλείνετε τα μάτια και θα φράζετε τα αυτιά σας, και δεν θα ακούτε τη θεία φωνή που καθημερινά βροντοφωνάζει: «Αιτείτε και θα σας δοθεί, ζητείτε και θα βρείτε, κρούετε και θα σας ανοιχτεί· διότι καθένας που αιτεί λαμβάνει, και αυτός που ζητεί βρίσκει, και σε αυτόν που κρούει θα ανοιχτεί»;

Όπως συμβαίνει με τον επίγειο βασιλιά, έτσι είναι δυνατόν να δει κανείς και τον δικό μας πανάγαθο Βασιλιά να προσφέρει τα δώρα Του στους στρατιώτες Του άλλοτε αυτοπροσώπως, άλλοτε μέσω κάποιου φίλου, άλλοτε μέσω κάποιου δούλου, και κάποιες φορές με τρόπο άγνωστο, ανάλογα πάντοτε με τον χιτώνα της ταπεινώσεως που διαθέτουμε. Όπως ακριβώς εκείνος που στέκεται ενώπιον του επίγειου βασιλιά και αποστρέφει το πρόσωπό του από αυτόν, συνομιλώντας με τους εχθρούς του δεσπότη, θεωρείται βδελυρός, έτσι και από τον Κύριο βδελύσσεται εκείνος που παρίσταται σε προσευχή και δέχεται ακάθαρτους λογισμούς. Όταν έρχεται ο σκύλος, να τον διώχνεις με το όπλο, και όσες φορές δείχνει αναίδεια, να μην του ενδίδεις. Ζήτα μέσω του πένθους, ψάχνε μέσω της υπακοής, χτύπα την πόρτα μέσω της μακροθυμίας. Διότι αυτός που ζητά λαμβάνει, και αυτός που ψάχνει βρίσκει, και σε αυτόν που χτυπά θα του ανοιχθεί. Να φυλάγεσαι να μην προσεύχεσαι, όπως έτυχε, υπέρ γυναικών κατά την προσευχή σου, μήπως και ληστευτείς από τα δεξιά. Μην επιθυμείς να εξομολογείσαι λεπτομερώς τις σαρκικές πράξεις όπως ακριβώς έγιναν, για να μην γίνεις ο ίδιος επιβουλευτής του εαυτού σου.

Ας ζητήσουμε, ας ερευνήσουμε, ας εξετάσουμε, ας ρωτήσουμε· «διότι καθένας που ζητά λαμβάνει και εκείνος που αναζητά βρίσκει και σε εκείνον που κρούει θα του ανοιχθεί». Και «ρώτησε τον πατέρα σου και θα σου το αναγγείλει, τους πρεσβυτέρους σου και θα σου το πουν με γνώση». Εάν λοιπόν είμαστε φιλομαθείς, θα γίνουμε και πολυμαθείς· διότι τα πάντα εκ φύσεως μπορούν να κατακτηθούν με την επιμέλεια και τον κόπο, αλλά πριν από όλα και μετά από όλα, με τη χάρη του Θεού που τα χορηγεί.

«Διότι όποιος ζητά λαμβάνει και όποιος ψάχνει βρίσκει και σε όποιον κρούει θα του ανοιχθεί». Ας κρούσουμε, λοιπόν, τον κάλλιστο παράδεισο των Γραφών, τον ευώδη, τον γλυκύτατο, τον ωραιότατο, αυτόν που αντηχεί στα αυτιά μας με κάθε λογής κελαηδήματα των νοερών θεοφόρων πτηνών, αυτόν που αγγίζει την καρδιά μας, και όταν είναι λυπημένη την παρηγορεί, ενώ όταν είναι θυμωμένη την κατευνάζει και τη γεμίζει με αιώνια χαρά, αυτόν που ανεβάζει τη διάνοιά μας στη χρυσαυγή και υπέρλαμπρη ράχη της θείας περιστεράς, και με τις ολόφωτες φτερούγες της μας ανυψώνει προς τον Μονογενή Υιό και κληρονόμο του φυτουργού του νοητού αμπελώνα, και μέσω Αυτού μας προσάγει στον Πατέρα των φώτων.

«Άκουσε, Κύριε, ελέησε, διότι είσαι Θεός ελεήμων, και ελέησε.» «Με ψυχή συντετριμμένη και με πνεύμα ταπεινώσεως ας γίνουμε δεκτοί, όπως με τα ολοκαυτώματα.» «Μη λιγοψυχήσεις στην προσευχή σου· μην εμποδιστείς να αποδώσεις την ευχή σου στον κατάλληλο καιρό.» «Όταν προσεύχεσαι, δεν θα είσαι όπως οι σκυθρωποί υποκριτές, διότι τους αρέσει να προσεύχονται στεκόμενοι στις συναγωγές και στις γωνίες των πλατειών, για να φανούν στους ανθρώπους. Αλήθεια σας λέω: έχουν ήδη λάβει την αμοιβή τους. Εσύ όμως, όταν προσεύχεσαι, μπες στο ιδιαίτερο δωμάτιό σου. Και όταν προσεύχεστε, μη φλυαρείτε όπως οι εθνικοί· διότι νομίζουν ότι με την πολυλογία τους θα εισακουστούν. Μην τους μοιάσετε, λοιπόν. Διότι ο Πατέρας σας γνωρίζει από τι έχετε ανάγκη, προτού εσείς του το ζητήσετε. Έτσι, λοιπόν, να προσεύχεστε εσείς: Πάτερ ημών», και τα εξής. «Ζητάτε, και θα σας δοθεί· ψάχνετε, και θα βρείτε· χτυπάτε, και θα σας ανοιχθεί. Διότι καθένας που ζητά, λαμβάνει.» «Τότε προσήλθαν οι μαθητές στον Ιησού ιδιαιτέρως και είπαν: Γιατί εμείς δεν μπορέσαμε να το εκβάλουμε; Και ο Ιησούς τούς είπε: Εξαιτίας της απιστίας σας.»

Όταν παρακαλέσεις τον Θεό για κάποιο αγαθό και δεν σε εισακούσει αμέσως, μην ολιγωρήσεις, ούτε να λιποψυχήσεις. Διότι πολλές φορές, προς το παρόν, το αίτημά σου δεν σε ωφελεί. «Καθένας που ζητά, λαμβάνει», λέει. Λαμβάνει όμως, εφόσον ζητά αυτά που ωφελούν την ψυχή του.

Έργο των δεξιών, τόσο για τους αρχαρίους, όσο και για τους μέσους και για τους τελείους, είναι η προσευχή, η κάθαρση των λογισμών και η υπομονή στα όσα επέρχονται. Χωρίς αυτά δεν είναι δυνατόν να κατορθωθούν οι υπόλοιπες αρετές, μέσω των οποίων γίνεται ευπρόσδεκτη η μετάνοια. Εάν η μετάνοια είναι αίτημα ελέους, αυτός που το έχει οφείλει να δείχνει επιμέλεια για να μην ακούσει: «Ήδη έχετε χορτάσει». Ακόμη μεγαλύτερη ανάγκη να ζητάει έχει εκείνος που δεν έχει. «Διότι καθένας που ζητάει λαμβάνει». Αν λοιπόν αυτός που ελεεί θα ελεηθεί, εξαιτίας αυτής της ελεημοσύνης, όπως νομίζω, συγκρατείται ολόκληρος ο κόσμος, βοηθώντας κατά θεία οικονομία ο ένας τον άλλον. Γι' αυτήν ο Θεός έσωσε τους Νινευίτες, ενώ τους Σοδομίτες, που την αμέλησαν, τους κατέκαψε.

Αλλά μέχρι πότε θα μακρηγορούμε παρατείνοντας τον λόγο της απολογίας και δεν θα σταματήσουμε; Διότι νομίζω πως έχουμε μιλήσει αρκετά για όσα αφορούν την απολογία. Εάν όμως πει κάποιος ότι αυτά δεν αρκούν, λέω και εγώ ότι: Όσα και αν πούμε στο εξής, ποτέ δεν πρόκειται να αρκέσουν· και σε εσένα μεν δεν θα λείψουν οι σχολαστικές απορίες, ούτε πάλι σε εμάς οι απολογίες. Γι' αυτό και, αφήνοντας τα πάντα κατά μέρος, στρέφω τον λόγο μου προς τον Σωτήρα μου Χριστό, από τον Οποίο και έλαβα αυτές τις άγιες εντολές. Αλλά δώσε μου, Κύριε, να τις αναπτύξω και να τις ερμηνεύσω με ευκολία και σαφήνεια, επειδή προς τον σκοπό αυτόν και Εσύ ο ίδιος, Δέσποτα, για να διεγείρεις τη νωθρότητά μας, είπες: «Ζητάτε και θα σας δοθεί, ψάχνετε και θα βρείτε, χτυπάτε και θα σας ανοιχτεί. Διότι καθένας που ζητά λαμβάνει, και όποιος ψάχνει βρίσκει, και σε όποιον χτυπά θα ανοιχτεί. Διότι ποιος άνθρωπος υπάρχει από εσάς, που εάν του ζητήσει ο γιος του ψωμί, μήπως θα του δώσει πέτρα; Και εάν του ζητήσει ψάρι, μήπως θα του δώσει φίδι; Εάν λοιπόν εσείς, που είστε πονηροί, ξέρετε να δίνετε αγαθά δώρα στα παιδιά σας, πόσο μάλλον ο Πατέρας σας ο ουράνιος θα δώσει αγαθά σε εκείνους που του τα ζητούν». Δες την αγαθότητα του Εύσπλαχνου· διότι όχι μόνο μας προέτρεψε να ζητάμε, αλλά και βεβαίωσε ότι θα λάβουμε αυτό που ζητάμε. «Και πώς, ενώ πολλές φορές ζήτησα, δεν έλαβα;» ίσως θα μπορούσε να πει κάποιος.

Πώς λοιπόν, Δέσποτα, να κρούσουμε εκείνη την άυλη πύλη; Ποιο ρόπτρο άραγε να πάρουμε για να κρούσουμε εκείνη την άγια πύλη; Επειδή, λέει, την ονόμασες άυλη και άγια, κατάλαβε ότι έχει ανάγκη από άυλο και άγιο ρόπτρο. Και πρώτο ρόπτρο είναι από τη φύση της η ειλικρινής πίστη προς εμένα· διότι αυτό το ρόπτρο πήρε ο ληστής και κρούοντας, του άνοιξε τον παράδεισο. Διότι δεν μπορεί κανείς να πει ότι σταυρώθηκε για εμένα, όπως πολλοί από τους αγίους, αλλά σταυρώθηκε ως ληστής και κακούργος και ένοχος καταδίκης. Επειδή όμως έκρουσε δια της πίστεως, παραμέρισαν οι φρουροί της πύλης, δηλαδή τα Χερουβείμ και η πύρινη ρομφαία, και, καθώς έκρουσε, ανοίχθηκε σε αυτόν πριν από όλους ο κλειστός παράδεισος. Έκρουσε επίσης και η πόρνη δια των δακρύων, και έτυχε της αφέσεως· ομοίως και ο άσωτος, και πλούτισε με την υιοθεσία· ο δε τελώνης, χτυπώντας τον εαυτό του με τις γροθιές του και πλήττοντας τα στήθη του, δικαιώθηκε. Κρούετε λοιπόν και εσείς όπως εκείνος το στήθος, και θα ανοιχθεί η καρδιά σας στα δάκρυα και την κατάνυξη και θα ανοιχθεί ο νους σας ώστε να βλέπει τα αόρατα. Και παρατηρώντας εκείνα νοερώς, να ζητάτε, και θα λάβετε, διότι «καθένας που ζητά λαμβάνει, και αυτός που ψάχνει βρίσκει, και σε αυτόν που κρούει θα ανοιχθεί».

Μάθαμε πόσο μεγάλο αγαθό είναι η προσευχή; Είδαμε πόσον κρυμμένο θησαυρό περικλείει η συντομία των λόγων; Είδαμε την άβυσσο της φιλανθρωπίας του Χριστού; Γι' αυτό λοιπόν ας διδάξουμε και εμείς τον εαυτό μας να λέει συχνά από μέσα του με βαθιά συναίσθηση καρδιάς: «Μνήσθητί μου, Κύριε, όταν έλθεις εν τη βασιλεία σου». Διότι και όταν κάποιος οργώνει, και όταν ποιμαίνει, και όταν περιποιείται αμπέλια ή κήπους, και όταν εξασκεί κάποια χειρωνακτική τέχνη, και όταν ιππεύει, και όταν οδοιπορεί πεζός, μπορεί να λέει: «Μνήσθητί μου, Κύριε, όταν έλθεις εν τη βασιλεία σου». Και αυτό είναι, όπως νομίζω, το «ζητείτε πρώτον τη βασιλεία του Θεού» και το «αιτείτε, και θα σας δοθεί· ζητείτε, και θα βρείτε· κρούετε, και θα σας ανοιχτεί· διότι καθένας που ζητά λαμβάνει, και αυτός που ψάχνει βρίσκει, και σε εκείνον που κρούει θα ανοιχτεί».

Αλλά ας επανέλθουμε πάλι στο προκείμενο, και ας επισυνάψουμε τις επόμενες εντολές σε αυτές που έχουν ήδη ειπωθεί, και ας τις συνυφάνουμε σαν έναν ιερό και θείο ιστό, στον οποίο συνυφαίνονται και άφθονα μαργαριτάρια και νοητοί χιτώνες, ραμμένοι από υφαντά άνωθεν, διανέμονται στους αξίους, και αυτοί που τους φορούν δεν φοβούνται το νοητό χειμωνιάτικο ψύχος, αλλά μάλλον θερμαίνονται με θαλπωρή αγία, θαλπωρή σωτήρια, θαλπωρή της αγέραστης ζωής. Και εκείνος ο θείος ιστός συνυφαίνεται ως εξής: «Μην δώσετε τα άγια στα σκυλιά, ούτε να ρίξετε τα μαργαριτάρια σας μπροστά στους χοίρους, μήπως τα καταπατήσουν με τα πόδια τους και, αφού στραφούν εναντίον σας, σας κατασπαράξουν. Ζητάτε και θα σας δοθεί, ψάχνετε και θα βρείτε, χτυπάτε και θα σας ανοιχτεί. Διότι καθένας που ζητά λαμβάνει, και αυτός που ψάχνει βρίσκει, και σε αυτόν που χτυπά θα ανοιχτεί. Ποιος άνθρωπος υπάρχει από εσάς, που αν ο γιος του τού ζητήσει ψωμί, θα του δώσει πέτρα; Και αν του ζητήσει ψάρι, μήπως θα του δώσει φίδι; Αν λοιπόν εσείς, που είστε πονηροί, ξέρετε να δίνετε καλά δώρα στα παιδιά σας, πόσο μάλλον ο Πατέρας σας ο ουράνιος θα δώσει αγαθά σε εκείνους που του τα ζητούν;». Αυτά λοιπόν έχουν ήδη ερμηνευθεί στον τέταρτο λόγο αυτού του βιβλίου, στον οποίο μιλήσαμε και για τον άγιο ληστή, και θεωρώ περιττό να τα ξαναπώ εδώ ή, αντί για εκείνα, να προσθέσω άλλα στον λόγο.

Αφού πέρασαν πέντε χρόνια, παρακινήθηκα εντατικά και προς την αναζήτηση του τιμίου ξύλου. Και επειδή σε όλα επαληθεύτηκε, έτσι και σε τούτο, Εκείνος που είπε ότι «εκείνος που ζητά λαμβάνει και εκείνος που ψάχνει βρίσκει», βρήκα λοιπόν κι εγώ αυτό που ζητούσα. Έπειτα, μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, το νοερό και ανάξιο αυτί μου άκουσε μια γλυκιά σαν μέλι, ξένη και ασυνήθιστη φωνή να λέει για τρίτη φορά: Θυμήσου, δηλαδή, την υπόσχεση που σου δόθηκε εξ αποκαλύψεως στην έρημο, ότι πρέπει να μεταβείς σε άλλο τόπο, στον οποίο ο βασιλιάς, κατεβαίνοντας εκεί, θα σφραγίσει το ψωμί. Υπάρχουν μαζί με αυτό και κάποια άλλα, αλλά ποια η ανάγκη να ειπωθούν κι εκείνα; Ίσως μάλιστα και σε μένα τον ίδιο να φαίνεται πως υπάρχει αφέλεια σε αυτά, όμως ας είναι προς δόξαν Θεού. Και πάλι, μετά από λίγα χρόνια, μέσω κάποιου οράματος, μου φαινόταν ότι ανέβαινα στο όρος του Ολύμπου, αυτό που βρίσκεται απέναντι από τα Λεύκαρα, στην πόλη των Αμαθούντων, την πατρίδα μας, τάχα για να προσκυνήσω τον σταυρό του Χριστού, και ιδού, μια φωνή μου έλεγε: Μετά από πενήντα ημέρες, και πάλι για δεύτερη φορά: Μετά από εξήντα ημέρες. Η δε έκβαση αυτού του λόγου παραμένει ακόμη άδηλη. Κατά τα χρόνια εκείνα η εκκλησία της Πάφου χήρευε από επίσκοπο και κατά το έβδομο έτος της παραμονής μου στην Εγκλείστρα συνδέθηκε με εκείνον τον μακάριο άνδρα, τον Βασίλειο Κίνναμο.

Ας παρακαλέσουμε λοιπόν τον Θεό με πίστη και πλήρη βεβαιότητα, προσδοκώντας το έλεος από Αυτόν, εφόσον έχουμε μάλιστα γραπτώς τις υποσχέσεις Του, ότι «Σε εκείνον που χτυπά την πόρτα θα του ανοιχθεί» και ότι «Θα κατοικήσω μέσα τους και θα περπατήσω ανάμεσά τους». Διότι, εάν οι άνθρωποι που περισπώνται από μύριες φροντίδες και σκοτίζονται από πειρασμούς (εξαιτίας των οποίων αναγκάζονται να ψεύδονται ανελέητα), όταν συνάψουν έγγραφες συμφωνίες, ακόμη και αν θελήσουν να αθετήσουν τον λόγο τους, δεν μπορούν, πόσο μάλλον ο αψευδής Θεός θα εκπληρώσει σε εμάς την υπόσχεσή Του, δηλαδή το να μας καταπέμψει τη χάρη και τη δωρεά του Αγίου Πνεύματος; Εμείς όμως είμαστε αληθινά ψεύτες, επειδή δεν Τον αναζητούμε όπως πρόσταξε, με ακλόνητη πίστη. Αλλά τότε θα μπορέσουμε και εμείς να Του ζητάμε με πολλή παρρησία, όταν, όσο μας είναι δυνατόν, παραδώσουμε ολοκληρωτικά τον εαυτό μας στον Κύριο, απομακρυνόμενοι από τα δικά μας θελήματα, και ζώντας όχι για τον εαυτό μας, αλλά ως εξαγορασμένοι με τίμιο αίμα, πράττοντας σύμφωνα με το δεσποτικό θέλημα, και έτσι, αφού απαρνηθούμε τον εαυτό μας και υποταχθούμε εκούσια μόνο σε Εκείνον που μας εξαγόρασε, έχοντας βρεθεί ευγνώμονες και πιστοί δούλοι, να λάβουμε το Άγιο Πνεύμα της επαγγελίας, δοξάζοντας τον Πατέρα και τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα εις τους αιώνας, αμήν.

Αν λοιπόν στη σκιά εκχύθηκε τόσο πολύ το Άγιο Πνεύμα, πόσο μάλλον στην Καινή Διαθήκη, στον σταυρό, στην έλευση του Χριστού, όπου έγινε η έκχυση και η μέθη του Πνεύματος. Διότι λέγει: «θα εκχεώ από το πνεύμα μου σε κάθε σάρκα». Αυτό είναι που είπε ο ίδιος ο Κύριος, ότι «θα είμαι μαζί σας έως τη συντέλεια του αιώνος». «Διότι καθένας που ζητά βρίσκει». Διότι λέγει, «αν εσείς που είστε πονηροί γνωρίζετε να δίνετε αγαθά δώρα στα παιδιά σας, πόσο μάλλον ο ουράνιος Πατέρας σας θα δώσει Άγιο Πνεύμα σε αυτούς που του το ζητούν», με δύναμη και πολλή βεβαιότητα, σύμφωνα με τον Απόστολο.

ΙΒ΄. Όπως ακριβώς συμβαίνει με όσους έχουν καταληφθεί από αρρώστια και αδυναμία, όταν το σώμα τους δεν είναι πλέον ικανό να δεχθεί τροφή και ποτό, αυτό οδηγεί σε απελπισία και γίνεται σημάδι θανάτου, και γι' αυτό τον λόγο θρηνούν οι φίλοι και οι συγγενείς· έτσι λοιπόν και ο Θεός και οι άγγελοι αντιμετωπίζουν με πολλή λύπη και θρήνο τις ψυχές που δεν μπορούν να μεταλάβουν την επουράνια τροφή. Εάν λοιπόν έγινες θρόνος του Θεού, έχοντας Εκείνον να κάθεται πάνω σου, εάν η ψυχή σου έγινε ολόκληρη πνευματικός οφθαλμός, ολόκληρη φως, εάν τράφηκε με εκείνη την τροφή του Πνεύματος, εάν ποτίζεσαι από το ζωντανό ύδωρ και από τον πνευματικό οίνο που ευφραίνει την καρδιά, εάν έχεις ντύσει την ψυχή με τα ενδύματα του άρρητου φωτός, εάν ο εσωτερικός σου άνθρωπος έφτασε στην εμπειρία και την πλήρη βεβαιότητα όλων αυτών, ιδού, ζεις ήδη την αιώνια ζωή, αναπαυόμενος μαζί με τον Χριστό από την παρούσα κιόλας ζωή. Εάν όμως δεν τα έχεις λάβει ακόμη αυτά, ούτε έχεις φτάσει στην απόκτησή τους, να κλαις θερμά και να θρηνείς που δεν έχεις επιτύχει ακόμη τέτοιον πλούτο· και ας είναι φροντίδα σου και αδιάλειπτη προσευχή σου για την πνευματική σου φτώχεια. Αλλά μακάρι τουλάχιστον να υπήρχε η αίσθηση της δικής του πενίας σε αυτόν που την έχει, και να μην περιφέρεται ανέμελος, σαν να ήταν χορτασμένος από τον θείο πλούτο. Διότι, όπως λέει, όποιος ζητάει θα βρει, και σε όποιον χτυπάει θα του ανοιχτεί.

Αλλ' ίσως μου απαντήσεις: «Αν περάσουν τριάντα ή σαράντα χρόνια και δεν λάβω τη θεία δύναμη και συμβεί να αναχωρήσω από τον βίο, τότε τι γίνεται;» Και εγώ σου απαντώ σε αυτό, ότι ο Θεός δεν θα σε κρίνει ως βλάσφημο, καθότι έδειξες μεγαλύτερο ζήλο για το αγαθό. Έχει να σου πει ο Θεός: «Επειδή με ακολούθησες και έκλαψες και με αναζήτησες νύχτα και μέρα, και σε αντίθεση με πριν, που ήσουν αμέριμνος μέσα στα ορατά πράγματα και υπερηφανευόσουν για αυτά, τώρα κοπίασες περισσότερο σύμφωνα με τις Γραφές, ζητώντας την αλήθεια και επιθυμώντας να λάβεις τη θεία δύναμη μέσα σου, δεν σε κρίνω γι' αυτό ως βλάσφημο· μη γένοιτο, αλλά σε αποδέχομαι ως κάποιον που έγινε καλύτερος από τον παλιό του εαυτό». Και εσύ ο ίδιος εξέτασε τον εαυτό σου και διάκρινε ότι ο τωρινός τρόπος ζωής και η εργασία σου είναι ανώτερα. Εγώ δε σου λέω, σύμφωνα με τις Γραφές, ότι «εκείνος που ζητά βρίσκει, και εκείνος που αιτείται λαμβάνει, και σε εκείνον που κρούει θα ανοιχθεί». Αλλά μου λες: «Απόδειξέ μου πώς η θεία δύναμη βρίσκεται μαζί με κάποιους στον παρόντα αιώνα». Σου απαντώ κι εγώ: Πώς να σε πείσω ότι η θεία δύναμη είναι μαζί με τους πιστούς, από την Παλαιά Διαθήκη ή από την Καινή; Ας έρθουμε πρώτα στη σκιά. Ποιος ενδυνάμωσε τον Αβραάμ, που ήταν γέροντας και είχε «νεκρωμένο σώμα», ώστε να ανανεωθεί και να γεννήσει τον υιό; Αλλά μου λες: «Τις θυσίες του μεν τις δέχθηκε, αλλά η δύναμη δεν ήταν μαζί του».