Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 28:1

Πλάστηκα άνθρωπος κατ' εικόνα του Δημιουργού, και θα γίνω φυγάς σαν το σπουργίτι που δελεάζεται με τον σπόρο; Και ποιος δεν θα γελάσει βλέποντας ένα λιοντάρι να δειλιάζει σαν σπουργίτι; «Ο δίκαιος έχει πεποίθηση σαν το λιοντάρι»· μη μου λέτε: «Να μεταναστεύεις στα όρη σαν το σπουργίτι». Διότι έχω φτερωθεί με λογισμούς, δεν παγιδεύομαι με τα φτερά. Το χέρι του Δημιουργού με έπλασε από πηλό —και πήρε ο Θεός χώμα από τη γη και έπλασε τον άνθρωπο— αλλά δεν με δημιούργησε από τα ύδατα με έναν λόγο όπως το σπουργίτι ή το πτηνό· «Ας βγάλουν τα ύδατα ερπετά και πετεινά φτερωτά». Επειδή λοιπόν δημιουργήθηκα με το χέρι του Θεού ως άνθρωπος, και δεν κλήθηκα στην ύπαρξη με τον λόγο Του όπως το σπουργίτι, «πώς θα πείτε στην ψυχή μου: Να μεταναστεύεις στα όρη σαν το σπουργίτι;» Είπα ότι «ο δίκαιος έχει πεποίθηση σαν το λιοντάρι». Είπα: «Αυτοί που ελπίζουν στον Κύριο είναι σαν το όρος Σιών». Εάν λοιπόν λέτε σε εμένα: «Να μεταναστεύεις στα όρη σαν το σπουργίτι», πείτε και στο λιοντάρι να δειλιάσει και να φύγει σαν τον λαγό· πείτε και στο βουνό να πετάξει μακριά σαν μύγα που την διώχνουν. Εάν όμως αυτά είναι άτοπα, πολύ περισσότερο άτοπο είναι να τρέπεται σε φυγή, σαν το σπουργίτι, εκείνος που έχει εναποθέσει την ελπίδα του στον Θεό. «Στον Κύριο έχω ελπίσει· πώς θα πείτε στην ψυχή μου: Να μεταναστεύεις στα όρη σαν το σπουργίτι;» Πείτε μου λοιπόν, εσείς, άραγε τα όρη σώζουν αυτούς που καταφεύγουν σε αυτά;

Απόκριση: Πριν φανερωθεί η αίρεση που επιφέρει την ανάγκη, δεν οφείλει κανείς να αναχωρήσει, μήπως εκπληρωθεί στο πρόσωπό του το «Φεύγει ο ασεβής χωρίς να τον καταδιώκει κανείς». Εάν όμως φανερωθεί, τότε οφείλει να το πράξει αυτό με τη γνώμη πνευματικών Πατέρων και με φόβο Θεού.

Απόκριση του Ιωάννη: Ο διάβολος δείχνει πράγματα στον άνθρωπο και αισθητά και μη αισθητά. Ο αδύναμος, λοιπόν, κλείνει τα μάτια του για να μην τα δει. Ο δυνατός, όμως, και τα βλέπει και τα περιφρονεί. «Διότι ο δίκαιος έχει θάρρος σαν το λιοντάρι.» Όσο για την εξέγερση του σώματος, κατάφυγε γρήγορα στον Ιησού μέσω της προσευχής και θα αναπαυθείς.

Επειδή λοιπόν όλος ο λαός είχε συγκεντρωθεί, δεν απουσίαζε κανένας Ιουδαίος, ούτε κανένας Έλληνας· αναμειγνυόταν δε μαζί τους και ένα όχι μικρό πλήθος Χριστιανών, εκείνων που ζούσαν χωρίς πνευματική εγρήγορση, οι οποίοι παρακάθονταν σε συνέδριο ματαιότητας και δεν απέφευγαν τις συναθροίσεις των πονηρών, και οι οποίοι και τότε παρίσταντο ως θεατές της ταχύτητας των αλόγων και της επιδεξιότητας των ηνιόχων. Αλλά και οι κύριοι έδωσαν άδεια στους δούλους, και τα παιδιά έτρεχαν από τα σχολεία προς το θέαμα, παρίστατο δε και όλο το λαϊκό και άσημο πλήθος των γυναικών. Το στάδιο ήταν κατάμεστο, και όλοι ήταν ήδη προσηλωμένοι στο θέαμα της άμιλλας των αλόγων. Τότε ακριβώς εκείνος, ο γενναίος και μέγας στην ψυχή, ο μέγας στο φρόνημα, αφού κατέβηκε από ψηλά, από τα όρη, στο θέατρο, δεν πτοήθηκε από τον λαό, δεν αναλογίστηκε σε πόσα εχθρικά χέρια παραδίδει τον εαυτό του. Απεναντίας, με ατρόμητη καρδιά και αγέρωχο φρόνημα, προσπερνώντας αυτούς που κάθονταν ολόγυρα στο στάδιο σαν να ήταν συνεχόμενες πέτρες ή πολλά δέντρα, στάθηκε στο μέσο, επιβεβαιώνοντας τον λόγο της Γραφής, ότι ο δίκαιος έχει θάρρος σαν το λιοντάρι.

Στον Μελέτιο, Επίσκοπο Αντιοχείας Πολλές και διάφορες αποδημίες μάς απομάκρυναν από την πατρίδα. Διότι φτάσαμε μέχρι την Πισιδία, ώστε μαζί με τους εκεί επισκόπους να ρυθμίσουμε τα ζητήματα των αδελφών στην Ισαυρία. Από εκεί μας ακολούθησε η αποδημία προς τον Πόντο, επειδή ο Ευστάθιος είχε ταράξει αρκετά τον Δαζιμώνα και είχε πείσει πολλούς από τους εκεί πιστούς να αποσχιστούν από την Εκκλησία μας. Φτάσαμε επίσης και μέχρι το μικρό σπίτι του αδελφού μας, το οποίο, επειδή βρίσκεται κοντά στις περιοχές της Νεοκαισάρειας, έδωσε αφορμή για μεγάλη ταραχή στους εκεί ανθρώπους, και σε εμάς προξένησε αιτία για πολλή εξύβριση. Διότι εκείνοι μεν έφευγαν χωρίς να τους καταδιώκει κανείς, ενώ για εμάς νομιζόταν ότι, από επιθυμία για τους δικούς τους επαίνους, εισχωρούσαμε ανάμεσά τους απρόσκλητοι. Όταν όμως επιστρέψαμε, έχοντας αποκομίσει βαριά αρρώστια από τις βροχές και τις στενοχώριες, αμέσως μας έφτασαν γράμματα από την Ανατολή, τα οποία ανέφεραν ότι στους οπαδούς του Παυλίνου είχαν κομιστεί κάποιες επιστολές από τη Δύση σαν ένα είδος διαπιστευτηρίων εξουσίας, και ότι οι στασιαστές εκείνης της παράταξης υπερηφανεύονταν και αγάλλονταν για τα γράμματα αυτά, και επιπλέον ότι πρότειναν ομολογία πίστεως και με βάση αυτήν δήλωναν έτοιμοι να ενωθούν με την Εκκλησία μας.

Διότι ο μεν δίκαιος έχει θάρρος σαν το λιοντάρι, και έχοντας τη μαρτυρία της ελεύθερης συνείδησής του για κάθε αγαθοεργία, αντιμετωπίζει ατρόμητα κάθε κατηγορία. Αντιθέτως, δεν υπάρχει τίποτα χειρότερο στη δειλία από μια ψυχή που αγαπά την αμαρτία.

Η δε κακοφροσύνη ανελέητα καταστρέφει τους εραστές της· διότι δεν υπάρχει κακία της οποίας να μην είναι μητέρα η κακοφροσύνη. Η μεν φιλαργυρία είναι βεβαίως ρίζα όλων των κακών, σύμφωνα με τον λόγο του Αποστόλου που λέει: «ρίζα όλων των κακών είναι η φιλαργυρία». Η δε ρίζα είναι φυτεμένη πάνω σε αυτήν· διότι αυτή τρέφει και αυξάνει τους βλαστούς της κακίας. Τι είναι χειρότερο από αυτήν στον κόσμο, η οποία παραδίδει έκδοτους τους εραστές της και τους κάνει να γίνονται φυγάδες; Διότι ο ασεβής τρέπεται σε φυγή χωρίς να τον καταδιώκει κανείς, ενώ ο δίκαιος έχει θάρρος, σαν το λιοντάρι, λόγω της μεγάλης του παρρησίας. Και εκείνος που θα συλληφθεί, δεν θα τιμωρηθεί από χέρια βαρβάρων, ούτε σε ξένη γη, αλλά εκεί όπου γεννήθηκε, εκεί όπου ανατράφηκε, βασανιζόμενος από τους ίδιους του τους ομοεθνείς και χωρίς κανείς να παρακαλά γι' αυτόν, αν και τα βασανιστήρια δεν του επιβάλλονται κρυφά, αλλά φανερά· όχι για κάποια αγαθοεργία, αλλά εξαιτίας της κακοφροσύνης.

Η συνείδηση διαθέτει μια φυσική οικείωση και παραγκωνίζει την παρείσακτη κολακεία, διότι πολλές φορές η αμαρτία συμπεριφέρθηκε με αναίδεια. Με την πάροδο του χρόνου η συνείδηση επικρατεί· διότι, είτε ελέγχει κάποιον που φοβήθηκε στο σκοτάδι, υπενθυμίζοντάς του ότι υφίσταται αυτόν τον φόβο εξαιτίας της αμαρτίας —διότι λέει η Γραφή: φεύγει ο ασεβής χωρίς να τον καταδιώκει κανείς· και πάλι: ο δίκαιος έχει θάρρος σαν λιοντάρι, ενώ ο ασεβής θα τρέπεται σε φυγή και από την ίδια του τη σκιά· και ο νόμος λέει: και θα βάλω δειλία στην καρδιά σας, και θα φεύγετε χωρίς να σας καταδιώκει κανείς, και θα σας καταδιώκει ο ήχος του φύλλου που παρασύρεται από τον άνεμο— είτε όταν βρίσκεται σε πλοίο που ταράζεται από την τρικυμία των κυμάτων, του υπενθυμίζει την ασέβειά του· είτε σε σεισμό, του υποδεικνύει τις παρανομίες του· είτε όταν μείνει μόνος σε κάποιον δρόμο, ανακαλεί στη μνήμη του τα πάθη.

Αυτά μεν και τα παρόμοια αποτελούν έργο της κοινής και καθολικής πρόνοιας του Θεού, ο δε δίκαιος την έχει αχώριστη. Διότι τους μεν υπόλοιπους ανθρώπους ο Θεός τους διέταξε να κυβερνούν τις υποθέσεις τους με διάκριση, και να συγκεράσουν τη γνώση με την πρόνοια του Θεού, αλλά ο δίκαιος δεν έχει ανάγκη να διευθετεί τα δικά του με αυτή τη γνώση, διότι απέκτησε αντί γι' αυτή τη γνώση την πίστη, δια της οποίας καθαιρεί κάθε ύψωμα που εγείρεται κατά της γνώσης του Θεού, και δεν πρόκειται να φοβηθεί κανένα από όσα έχουν απαριθμηθεί, όπως είναι γεγραμμένο: ο δίκαιος έχει πεποίθηση σαν λιοντάρι, τολμώντας ενάντια στα πάντα δια της πίστεως, όχι σαν να εκπειράζει τον Κύριο, αλλά επειδή θαρρεί σε Αυτόν, όπως κάποιος που είναι καθοπλισμένος και ενδεδυμένος τη δύναμη του Πνεύματος.

Αυτά λοιπόν και τα παρόμοια ανήκουν στην κοινή και καθολική πρόνοια του Θεού, ο δε δίκαιος την έχει αυτήν αχώριστη. Διότι, στους υπόλοιπους μεν ανθρώπους έδωσε εντολή ο Θεός να ρυθμίζουν τις υποθέσεις τους με διάκριση και να συγκεράσουν τη γνώση με την πρόνοια του Θεού, ο δίκαιος όμως δεν χρειάζεται να ρυθμίσει τα ζητήματά του μέσω αυτής της γνώσης. Επειδή απέκτησε αντί για αυτή τη γνώση την πίστη, μέσω της οποίας «καθαιρεί κάθε ύψωμα που υψώνεται εναντίον της γνώσεως του Θεού». Και δεν θα φοβηθεί τίποτα από όσα απαριθμήθηκαν, όπως έχει γραφτεί, ότι ο δίκαιος σαν το λιοντάρι έχει πεποίθηση, δείχνοντας θάρρος απέναντι στα πάντα μέσω της πίστεως, όχι επειδή εκπειράζει τον Κύριο, αλλά επειδή Τον ατενίζει, σαν κάποιος που είναι καθοπλισμένος και ενδεδυμένος τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος. Και εφόσον έχει αδιάκοπη τη φροντίδα του μαζί με τον Θεό, αναλόγως και ο Θεός θα πει γι' αυτόν: «Μαζί του είμαι στη θλίψη, θα τον ελευθερώσω και θα τον δοξάσω», «με μακροημέρευση θα τον χορτάσω, και θα του δείξω το σωτήριό μου».

Ο μεν Χριστός, ως προς το βασιλικό και ακαταμάχητο· «Διότι, αφού ανακάθισε, κοιμήθηκε σαν λιοντάρι»· ο δε δίκαιος, ως προς το ατρόμητο και άφοβο· διότι ο δίκαιος έχει θάρρος σαν λιοντάρι. Ο δε διάβολος, ως προς το θηριώδες και αιμοβόρο· «Διότι περιφέρεται σαν λιοντάρι ζητώντας ποιον να καταβροχθίσει». Εάν, λοιπόν, από ένα ζώο η Γραφή παρουσίασε διαφορετικές εικόνες, και δεν συγχέουμε τα νοήματα, αλλά αποδίδουμε στο καθένα το πρέπον, γιατί απορείς αν ο Παύλος χρησιμοποίησε την εικόνα του πηλού, όχι για να βλάψει το αυτεξούσιο, το οποίο παντού στεφανώνει, αλλά για να δείξει όχι μόνο την απόλυτη πειθαρχία και υπακοή, την οποία είναι δίκαιο να έχει ο άνθρωπος προς το Θείο, αλλά και για να θεραπεύσει τη μανία εκείνων που τολμούν να επικρίνουν την αμόλυντη και επέκεινα κάθε λόγου και νου γνώση;

Να συνηθίσεις το δάπεδο της οικίας σου να πατείται από τέτοια πόδια, και δεν πρόκειται να πατήσει δαίμονας εκεί· και μάλιστα πολύ δικαιολογημένα. Διότι, όπως ακριβώς όπου υπάρχει ευωδία δεν θα έχει θέση η δυσωδία, έτσι και όπου υπάρχει το άγιο μύρο, ο δαίμονας αποπνίγεται, ενώ αυτό ευφραίνει τους παρευρισκομένους, γαληνεύει την ψυχή, την αναπαύει. Όπου υπάρχουν αγκάθια, εκεί βρίσκονται θηρία· όπου υπάρχει φιλοξενία, δεν υπάρχουν αγκάθια. Διότι η ελεημοσύνη, όταν εισέλθει, εξολοθρεύει τα αγκάθια πιο κοφτερά από κάθε δρεπάνι, πιο ορμητικά από κάθε φωτιά. Μη φοβάσαι· τρέφει δέος απέναντι στα ίχνη των αγίων, όπως ακριβώς οι αλεπούδες απέναντι στα λιοντάρια. Διότι ο δίκαιος, λέει η Γραφή, έχει θάρρος σαν το λιοντάρι. Ας εισαγάγουμε αυτούς τους λέοντες μέσα στην οικία μας, και όλα τα θηρία τρέπονται σε φυγή, όχι επειδή αυτοί βγάζουν δυνατές κραυγές, αλλά απλώς και μόνο επειδή ομιλούν. Διότι ο βρυχηθμός του λέοντος δεν φυγαδεύει τα θηρία τόσο, όσο η προσευχή του δικαίου φυγαδεύει τους δαίμονες· αρκεί μόνο να εκφέρει λόγο, και εκείνοι καταπτοούνται.

Διότι καθιστά εκείνους που την επιδιώκουν πιο αναίσθητους από όλους. Και δεν καταρρέει απλώς, αλλά με μεγάλη συμφορά. Διότι, λέγει, η πτώση της ήταν μεγάλη. Επειδή ο κίνδυνος δεν αφορά τυχαία πράγματα, αλλά την ψυχή, την έκπτωση από τους ουρανούς και από εκείνα τα αθάνατα αγαθά. Μάλλον δε, και πριν από αυτά, εκείνος που την επιδιώκει θα ζήσει τον πιο άθλιο βίο από όλους, συζώντας με συνεχείς αθυμίες, δειλίες, φροντίδες και αγωνίες· πράγμα που βεβαίως και κάποιος σοφός υπονοώντας έλεγε: «Ο ασεβής φεύγει, χωρίς να τον καταδιώκει κανείς». Διότι οι τέτοιοι άνθρωποι τρέμουν τις σκιές, υποπτεύονται τους φίλους, τους εχθρούς, τους υπηρέτες, αυτούς που τους γνωρίζουν και αυτούς που δεν τους γνωρίζουν, και πριν από την κόλαση υφίστανται εδώ την έσχατη κόλαση. Και φανερώνοντας όλα αυτά ο Χριστός έλεγε: «Και η πτώση της ήταν μεγάλη»· κατακλείοντας τα καλά αυτά παραγγέλματα στο ταιριαστό τους τέλος, και πείθοντας ακόμη και τους σφόδρα απίστους να αποφεύγουν την κακία με βάση τα παρόντα. Διότι, αν και είναι σπουδαιότερος ο λόγος για τα μέλλοντα, ωστόσο αυτός είναι πιο ικανός να συγκρατήσει τους πιο χονδροειδείς στη σκέψη και να τους απομακρύνει από την πονηρία. Γι' αυτό και κατέληξε σε αυτό, ώστε η ωφέλεια να παραμένει διαρκώς ηχηρή στα αυτιά τους.

Αλλά εδώ τα παλαίσματα δεν είναι τέτοια, αλλά είναι κοινά σε όλους και ωφέλιμα, και σε αυτούς που μιλούν και σε αυτούς που ακούν. Διότι παλεύω με τον αιρετικό, για να κάνω και εσάς αθλητές, ώστε όχι μόνο ψάλλοντας, αλλά και συζητώντας να αποστομώνετε τη γλώσσα τους. Τι λέει λοιπόν ο προφήτης; «Με τη φωνή μου έκκραξα προς τον Κύριο, με τη φωνή μου δεήθηκα προς τον Θεό». Πρόσεξε· μήπως δεν φαίνεται ότι αυτό που ειπώθηκε δίνει αφορμή για αγώνες; Δες πώς πλέκω το στεφάνι και την υπόθεση των αγώνων. «Με τη φωνή μου έκκραξα προς τον Κύριο· με τη φωνή μου δεήθηκα προς τον Θεό». Εδώ, κάλεσέ μου τον αιρετικό· είτε είναι παρών, είτε δεν είναι παρών. Διότι, εάν μεν είναι παρών, ας διδαχθεί από τη δική μας φωνή· εάν πάλι δεν είναι παρών, ας μάθει μέσω της δικής σας ακρόασης. Αλλά, όπως είπα, δεν τον διώχνω όταν είναι παρών, αλλά τον δέχομαι, καθώς διώκεται όχι από εμάς, αλλά από την ίδια του τη συνείδηση, σύμφωνα με εκείνον που λέει: «Ο ασεβής φεύγει χωρίς να τον κυνηγά κανείς». Η Εκκλησία είναι μητέρα των δικών της τέκνων, και αυτά δέχεται, αλλά και στους ξένους απλώνει την αγκαλιά της. Κοινό θέατρο ήταν η κιβωτός του Νώε, αλλά η Εκκλησία είναι ανώτερη και από αυτήν. Διότι εκείνη μεν δεχόταν άλογα ζώα και τα διατηρούσε άλογα· αυτή όμως δέχεται άλογα και τα μεταβάλλει.

βʹ. Διότι τέτοια είναι η φύση της αμαρτίας· χωρίς να ελέγχει κανείς, προδίδει, χωρίς να κατηγορεί κανείς, καταδικάζει, και καθιστά περίτρομο και δειλό αυτόν που έχει αμαρτήσει· ενώ η δικαιοσύνη επιτελεί το αντίθετο. Άκουσε, λοιπόν, πώς η Γραφή περιέγραψε και του ενός τη δειλία και του άλλου την παρρησία: «Φεύγει», λέγει, «ο ασεβής, χωρίς να τον καταδιώκει κανείς». Πώς φεύγει χωρίς να τον καταδιώκει κανείς; Έχει μέσα του αυτόν που τον κυνηγά, τον κατήγορο της συνειδήσεως, και αυτόν τον περιφέρει παντού. Και όπως ακριβώς δεν θα μπορούσε να ξεφύγει από τον ίδιο του τον εαυτό, έτσι δεν μπορεί ούτε από εκείνον που τον καταδιώκει από μέσα του, αλλά όπου κι αν υπάγει, μαστιγώνεται και φέρει τραύμα ανίατο. Ο δίκαιος, όμως, δεν είναι τέτοιος, αλλά πώς είναι, άκουσε: «Ο δίκαιος έχει θάρρος σαν το λιοντάρι».

Τέτοιος ήταν ο Ηλίας· είδε, λοιπόν, τον βασιλιά να έρχεται προς αυτόν, και όταν εκείνος του είπε: «Γιατί διαστρέφεις τον Ισραήλ;», απάντησε: «Δεν τον διαστρέφω εγώ, αλλά εσύ και ο οίκος του πατέρα σου». Αληθινά, ο δίκαιος έχει θάρρος σαν το λιοντάρι. Διότι, σαν λιοντάρι απέναντι σε κάποιο ευτελές σκυλάκι, έτσι ορθώθηκε εναντίον του βασιλιά· αν και εκείνος φορούσε πορφύρα, αυτός φορούσε μηλωτή, ένδυμα πιο αξιοσέβαστο από εκείνη την πορφύρα.

Και ενώ άλλοι συζητούν μεταξύ τους για άλλα ζητήματα, εκείνοι που έχουν συνείδηση της αμαρτίας τους νομίζουν ότι οι άλλοι συζητούν για αυτούς. Διότι τέτοιο πράγμα είναι η αμαρτία· χωρίς να σε ελέγχει κανείς, σε προδίδει, χωρίς να σε κατηγορεί κανείς, σε καταδικάζει, και καθιστά αυτόν που έχει αμαρτήσει δειλό και περίτρομο· όπως ακριβώς η δικαιοσύνη ενεργεί αντιθέτως. Άκουσε και τη δειλία αυτού, και την παρρησία του δικαίου: Φεύγει ο ασεβής, λέγει, χωρίς να τον καταδιώκει κανείς.

Πώς τρέπεται σε φυγή χωρίς να τον καταδιώκει κανείς; Έχει μέσα του αυτόν που τον καταδιώκει, τον κατήγορο της συνειδήσεώς του, και αυτόν τον περιφέρει παντού· και όπως ακριβώς δεν θα μπορούσε να ξεφύγει από τον ίδιο του τον εαυτό, έτσι δεν μπορεί να ξεφύγει ούτε από αυτόν που τον καταδιώκει εσωτερικά. Αλλά ο δίκαιος δεν είναι έτσι, αλλά πώς; Ο δίκαιος έχει θάρρος σαν το λιοντάρι. Τέτοιος ήταν ο Ηλίας· είδε λοιπόν τον βασιλιά να έρχεται προς το μέρος του, και όταν εκείνος του είπε: «Γιατί διαστρέφεις τον Ισραήλ;», του απάντησε: «Δεν τον διαστρέφω εγώ, αλλά εσύ και ο οίκος του πατέρα σου». Αληθινά ο δίκαιος έχει θάρρος σαν το λιοντάρι.

«Με το πέρασμα της καταιγίδας, αφανίζεται ο ασεβής.» «Οι διωγμοί των ασεβών οδηγούν στον θάνατο.» «Ο λύχνος των ασεβών είναι η αμαρτία.» «Τα έργα των ασεβών απέχουν μακριά από τη γνώση.» «Ο ασεβής πράττει έργα αδικίας.» «Ο ασεβής φυλάσσεται για την κακή ημέρα.» «Οι άδικοι θα καταστραφούν γρήγορα.» «Το να θαυμάζει κανείς το πρόσωπο του ασεβούς δεν είναι καλό.» «Ο ασεβής τρέπεται σε φυγή χωρίς να τον καταδιώκει κανείς.» «Η γλώσσα του αδίκου θα εξολοθρευτεί.» «Ο ασεβής δεν θα έχει παρρησία.» «Η θυσία των ασεβών είναι βδέλυγμα για τον Κύριο.» «Η οδός του κακού και το πόδι του παρανόμου θα καταστραφούν σε κακή ημέρα.» «Βδέλυγμα για τον Κύριο είναι οι οδοί του ασεβούς.» «Επειδή αδίκησαν νήπια, θα φονευθούν.» «Η ψυχή του ασεβούς δεν θα ελεηθεί από κανέναν άνθρωπο.» «Όπως η αγουρίδα είναι βλαβερή για τα δόντια και ο καπνός για τα μάτια, έτσι είναι και η παρανομία για εκείνους που την ασκούν.» «Η κατάρα του Κυρίου βρίσκεται στους οίκους των ασεβών.» «Οι οικίες των ασεβών θα αφανιστούν.» «Ο Θεός απέχει μακριά από τους αμαρτωλούς.» «Ακάθαρτος ενώπιον του Κυρίου είναι κάθε παράνομος.» «Αλίμονο σε αυτούς, διότι απομακρύνθηκαν από εμένα· είναι άθλιοι, διότι ασέβησαν εναντίον μου.» «Καταστροφή θα έλθει στους ασεβείς.» «Θα ασθενήσουν οι ασεβείς, και θα εξαλείψω τους ανόμους από το πρόσωπο της γης, λέγει ο Κύριος.» «Άκουγε, ουρανέ, και δώσε προσοχή, γη, διότι ο Κύριος μίλησε. Θα γίνουν σαν την τερέβινθο που έχει αποβάλει τα φύλλα της, και σαν κήπος που δεν έχει νερό.»