Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 35:7

ΣΤΟΙΧΕΙΟ Κ. ΤΙΤΛΟΣ Α΄. —Περί των κριμάτων του Θεού· και ότι δεν πρέπει να δυσανασχετούμε για το γεγονός ότι οι μεν δίκαιοι κακοπαθούν, ενώ οι άδικοι ευημερούν. «Είπε ο Κύριος προς τον Ιώβ: Μην αθετείς την κρίση μου· ή μήπως νομίζεις ότι σε έχω μεταχειριστεί διαφορετικά, παρά μόνο για να αναδειχθείς δίκαιος;» «Γιατί οι ασεβείς ζουν, και γερνούν μέσα στον πλούτο; Οι απόγονοί τους είναι σύμφωνα με την επιθυμία της ψυχής τους, και τα παιδιά τους βρίσκονται μπροστά στα μάτια τους· τα σπίτια τους ευημερούν και φόβος δεν υπάρχει πουθενά· ούτε μάστιγα του Κυρίου υπάρχει πάνω τους. Παραμένουν δε σαν αιώνια πρόβατα, και τα παιδιά τους παίζουν, παίρνοντας το ψαλτήρι και την κιθάρα. Ολοκλήρωσαν τη ζωή τους μέσα στα αγαθά.» «Η δικαιοσύνη σου είναι σαν τα όρη του Θεού, τα κρίματά σου άβυσσος απέραντη.» «Μη φθονείς εκείνον που ευοδώνεται στον δρόμο του, τον άνθρωπο που διαπράττει παρανομία. Είδα τον ασεβή να υπερυψώνεται, και να υψώνει το ανάστημά του σαν τους κέδρους του Λιβάνου· και πέρασα, και ιδού δεν υπήρχε πια.» «Παρά λίγο να γλιστρήσουν τα βήματά μου· διότι ζήλεψα», και τα λοιπά. —«Ιδού, αυτοί είναι οι αμαρτωλοί, και αυτοί που ευημερούν παντοτινά.» «Ο Θεός είναι κριτής· τούτον τον ταπεινώνει, και εκείνον τον υψώνει.» «Ας μη ζηλεύει η καρδιά σου τους αμαρτωλούς, αλλά να βρίσκεσαι στον φόβο του Κυρίου όλη την ημέρα.» «Ο πλούτος των ασεβών αποταμιεύεται για τους δικαίους.» «

Η δικαιοσύνη που επιφέρεται σε εμάς εξ ουρανού από τον Δικαιοκρίτη, ούσα επανορθωτική και ανταποδοτική, είναι εξαιρετικά δυσθεώρητη, εξαιτίας του ύψους των δογμάτων που εμπεριέχονται σε αυτήν. Διότι αυτό φρονώ ότι εννοεί ο ψαλμωδός λέγοντας: «Η δικαιοσύνη σου είναι ως όρη Θεού».

Λένε μερικοί: Γιατί οι δίκαιοι ασθενούν και στερούνται, ενώ οι άδικοι έχουν υγεία και πλουτίζουν; Γιατί συμβαίνει αυτό; Για να στεφανωθούν οι μεν και να τιμωρηθούν οι δε αιώνια; Είπες, γιατί ο Θεός έκρινε ο ένας να αποθαρρύνεται και να θλίβεται, αν και είναι αγαθός, ενώ ο άλλος να χαίρεται και να πλουτίζει, αν και είναι εντελώς φαύλος; Και γιατί άλλος προκόβει σε όλα, ενώ άλλος αποτυγχάνει σε όλα; Γιατί αυτός είναι υγιής, και εκείνος νοσεί, και κάποιος άλλος χρηστός άνθρωπος συντρίβεται από δαιμόνιο, ενώ ο πονηρός ζει; Μην περιεργάζεσαι αυτά που σε υπερβαίνουν, αλλά μόνο να γνωρίζεις ότι όλα αυτά γίνονται με τη βούληση και την απόφαση του Υψίστου· μην αναζητήσεις, όμως, τον ακριβή λόγο. Ο μέγας Παύλος αποφάνθηκε ότι τα κρίματα του Θεού είναι ανεξερεύνητα. Δεν είναι, λοιπόν, δυνατόν να κατανοήσουμε τα ίχνη των ποδών του Κυρίου και των βουλημάτων Του. Διότι τα κρίματά Του είναι άβυσσος πολλή, όπως λέει ο Προφήτης.

«Θα πέσω, λοιπόν, στα χέρια του Κυρίου, διότι οι οικτιρμοί του είναι πάρα πολλοί. Σε χέρια ανθρώπων, όμως, ας μην πέσω. Και έστειλε ο Κύριος θανατικό στον Ισραήλ από το πρωί έως την ώρα του γεύματος· και πέθαναν από τον λαό, από τη Δαν έως τη Βηρσαβεέ, εβδομήντα χιλιάδες άνδρες. Και άπλωσε ο άγγελος το χέρι του επί της Ιερουσαλήμ για να την καταστρέψει. Και σπλαχνίστηκε ο Κύριος για τη συμφορά. Και είπε στον άγγελο: “Αρκετά, απόσυρε το χέρι σου”.» «Ο Θεός είναι κριτής δίκαιος, και ισχυρός, και μακρόθυμος.» «Σύμφωνα με το μέγεθος της οργής του δεν θα ζητήσει ευθύνες.» «Θυμήσου τους οικτιρμούς σου, Κύριε.» —«Πόσο μεγάλο είναι το πλήθος της αγαθότητάς σου, Κύριε. Από το έλεός σου, Κύριε, είναι γεμάτη η γη.» «Ανθρώπους και κτήνη θα σώσεις, Κύριε· πόσο πλήθυνας το έλεός σου.» «Εσύ, Κύριε, είσαι αγαθός, και επιεικής, και πολυέλεος σε όλους. Εσύ, Κύριε και Θεέ μου, είσαι οικτίρμων και ελεήμων.» «Οικτίρμων και ελεήμων είναι ο Κύριος· μακρόθυμος.» «Ελεήμων και οικτίρμων είναι ο Κύριος, τροφή έδωσε στους....» «Ποιος Θεός είναι σαν κι εσένα, που συγχωρείς τις αδικίες, και παραβλέπεις τις ασέβειες στο υπόλοιπο της κληρονομιάς του; Δεν διατήρησε την οργή του για τιμωρία, διότι επιθυμεί το έλεος. Αυτός θα επιστρέψει, και θα μας σπλαχνιστεί. Θα καταποντίσει τις αμαρτίες μας, και θα απορριφθούν στα βάθη της θάλασσας.» «Ο Κύριος είναι μακρόθυμος, και μεγάλη είναι η ισχύς του.» «Εγώ σας έπλασα, και εγώ θα συγχωρήσω. Και εγώ θα σας αναλάβω, και θα σας σώσω.» «

«Η δικαιοσύνη σου είναι σαν τα όρη του Θεού» πάρα πολύ μεγάλη, «τα κρίματά σου», δηλαδή οι σωτηριώδεις κρίσεις του ελέους σου, είναι «άβυσσος πολλή» και απύθμενη, δια της οποίας «ανθρώπους και κτήνη θα σώσεις, Κύριε». Τους μεν ανθρώπους θα τους σώσεις οδηγώντας στην αιώνια ζωή όσους είναι άξιοι για τη ζωή, τα δε κτήνη θα τα σώσεις από τους κινδύνους, επειδή είναι χρήσιμα στους ανθρώπους. «Πόσο πλήθυνες το έλεός σου, Θεέ», σώζοντας ανθρώπους και κτήνη· «και οι υιοί των ανθρώπων», των πραγματικών ανθρώπων, «θα ελπίσουν στη σκέπη των πτερύγων σου. Θα μεθύσουν από την αφθονία του οίκου σου, και θα τους ποτίσεις από τον χείμαρρο της τρυφής σου». Σε αυτή τη μέθη και στον χείμαρρο συμμετείχε ο χορός των προφητών και των αποστόλων και κάθε ανόθευτος δάσκαλος της Εκκλησίας. «Διότι σε εσένα βρίσκεται η πηγή της ζωής» που ποτίζει τα πλήθη των πιστών· και μας φωτίζει δια του βαπτίσματος, δια του οποίου «και μέσα στο φως σου θα δούμε φως», το φως της πίστεως στον τρισάγιο Θεό.

Λόγος ΛΗ'. Ερώτηση: Τι σημαίνει το ρητό: «η δικαιοσύνη σου είναι σαν τα όρη του Θεού»; Απόκριση: Οι ίδιοι οι δαίμονες, όντας πονηροί, αδυνατούν να επιτεθούν στους ανθρώπους ενεργώντας σύμφωνα με τη δική τους κακία. Διότι είναι δεσμευμένοι, μη μπορώντας να υπερβούν τη δικαιοσύνη του Θεού. Γι' αυτό, πρώτα προβάλλουν τις ηδονές, ώστε να κινήσουν το αυτεξούσιο προς την επιθυμία μόνο μέσω των λογισμών, και στη συνέχεια να εκμεταλλευτούν δικαιωματικά εκείνους που τους ακολουθούν. Για τον λόγο αυτό, πρώτα υποβάλλουν στον νου επαίνους των ανθρώπων, και έπειτα προσάγουν και τον ίδιο τον προσωπικό έπαινο από τους έξω και διάφορα κέρδη. Και όταν τα αποδεχθούμε αυτά με φιληδονία και με ανθρώπινο τρόπο, αποδίδοντας την κάθε ευεργεσία περισσότερο σε εκείνον που την έδωσε παρά στον Θεό, τότε πλέον, χρησιμοποιώντας ως πρόφαση το δίκαιο, επιφέρουν το αντίθετο (το αντίθετο της δόξας είναι η ατιμία, και του κέρδους η ζημία), και έτσι, έχοντάς μας υπόλογους εξαιτίας της προηγούμενης εμπαθούς προσκόλλησής μας, αργότερα μας ταράζουν μέσω των αντίθετων καταστάσεων, καθώς το πάθος που έχει ήδη κυριαρχήσει προκαλεί ταραχή ισόμετρη με αυτό. Διότι, όταν βρουν αφορμή με βάση το δίκαιο, δεν υποχωρούν, έως ότου μας παρασύρουν εντελώς. Γιατί, όταν αφαιρείται το πάθος, ο πόνος που προκύπτει είναι και ανάλογος και αναπόφευκτος, λόγω της δικαιοσύνης της φύσης.