Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 37:6

Ως προς αυτό, λέμε τα εξής, και προσέξτε πόσο απλά και δίκαια είναι. Η άφεση των αμαρτιών είναι ομολογουμένως και απαλλαγή από την τιμωρία για αυτές· διότι άμα κάποιος λαμβάνει άφεση για αυτές, ελευθερώνεται και από την τιμωρία που του οφείλεται εξαιτίας τους. Και αυτή δίνεται με τρεις τρόπους και σε διαφορετικούς χρόνους: κατά την ώρα του βαπτίσματος, και μετά το βάπτισμα μέσω της επιστροφής και του πένθους και της αντιστάθμισης με τα αγαθά έργα στην παρούσα ζωή, και μετά θάνατον μέσω των προσευχών και των αγαθοεργιών και όλων των άλλων που η Εκκλησία τελεί για τους κεκοιμημένους. Η πρώτη, λοιπόν, είναι εντελώς χωρίς κόπο και κοινή σε όλους και ισότιμη, όπως η διάχυση του φωτός και η θέα του ήλιου και η εναλλαγή των εποχών· διότι είναι μόνο χάρη και δεν απαιτεί από εμάς τίποτα περισσότερο από την πίστη. Η δεύτερη είναι κοπιαστική, όπως «εκείνος που λούζει το κρεβάτι του κάθε νύχτα και το στρώμα του με τα δάκρυά του»· του οποίου οι μώλωπες της κακίας αποπνέουν δυσοσμία, ο οποίος πορεύεται πενθώντας και με σκυθρωπό πρόσωπο και μιμείται την επιστροφή των Νινευιτών και την ελεημένη ταπείνωση του Μανασσή. Η τρίτη είναι μεν και αυτή κοπιαστική (διότι έχει συνδεδεμένη τη μετάνοια και τη συνείδηση που ελέγχει και την οδύνη για την αποτυχία των αγαθών), αλλά είναι απαλλαγμένη από τιμωρία, εφόσον βέβαια είναι άφεση· διότι άφεση και τιμωρία είναι αδύνατον να συνυπάρξουν.

ΚΑΘΙΣΜΑ ΕΚΤΟ Ψαλμός λζ΄ Ψαλμός του Δαβίδ· εις ανάμνησιν περί του Σαββάτου. Σε όλους μας αρμόζει να λέμε μαζί με τον Δαβίδ: «Κύριε, μην με ελέγξεις με τον θυμό σου, ούτε να με τιμωρήσεις με την οργή σου», επειδή έπραξα έργα άξια θυμού και οργής. «Διότι» μετά από αυτά «τα βέλη» του φόβου σου «μπήκαν βαθιά μέσα μου, και» εσύ ο ίδιος «στήριξες πάνω μου το χέρι σου», για να μην ανατρέπομαι εύκολα. «Δεν υπάρχει ίαση στη σάρκα μου εξαιτίας της οργής σου, δεν υπάρχει ειρήνη στα οστά μου εξαιτίας των αμαρτιών μου». Διότι τέτοιο είναι το πλέον μοχθηρό εργαστήριο της αμαρτίας, το οποίο διώχνει την ειρήνη από το σώμα και παροτρύνει σε οργή τον Θεό. «Διότι οι ανομίες μου ξεπέρασαν το κεφάλι μου, σαν βαρύ φορτίο με βάρυναν. Βρώμισαν και σάπισαν οι πληγές» των αμαρτιών μου «εξαιτίας της αφροσύνης μου». Διότι δεν υπάρχει άλλο έργο πιο άφρον από το έργο των αμαρτιών, από το οποίο προκαλείται δυσοσμία και σήψη και απώλεια της ψυχής. «Ταλαιπωρήθηκα», δηλαδή μόχθησα προς την αμαρτία, «και κάμφθηκα έως τέλους, όλη την ημέρα πορευόμουν σκυθρωπός. Διότι οι οσφύες μου γέμισαν από εμπαιγμούς», δηλαδή τα νεφρά μου, από τα οποία γεννιέται η επιθυμία και η σπορά, γέμισαν από ύλη που έρρευσε· από τα οποία, αφού κακώθηκα, «ταπεινώθηκα πάρα πολύ, ωρυόμουν από τον στεναγμό της καρδιάς μου» έχοντας έρθει σε συναίσθηση και έχοντας μεταστρέψει την επιθυμία μου προς εσένα. «

Όσοι, επομένως, προσέλθουν σε αυτόν τον ιατρό και το ιατρείο, θα γίνουν μέτοχοι υγείας και ζωής με τη χάρη του. Όσοι πάλι παραμείνουν έξω από αυτό, δεν θα σταματήσουν να δέχονται τραύματα πάνω στα τραύματα, μέχρις ότου οι σήψεις αυξηθούν οδηγώντας στον θάνατο, και οι πληγές βρωμίσουν από την αφροσύνη και την αναισθησία της ψυχής, σύμφωνα με τον θείο Δαβίδ: «Βρώμισαν», λέει, «και σάπισαν οι πληγές μου εξαιτίας της αφροσύνης μου». Και έτσι έπειτα, παραμένοντας κάπου έξω από το ζωοπάροχο πανδοχείο, ένας τέτοιος άνθρωπος γίνεται ανάλωμα του θανάτου και των ληστών. Ω, τι ζημία! Ω, τι ανοησία!

Λοιπόν, αμαρτωλοί, δικοί μου σύντροφοι, υποδεχθείτε παρακαλώ αυτή τη συμβουλή με χαρά· και όσοι μεν, όπως και εγώ, μολύνατε τις ψυχές σας με διάφορες ακαθαρσίες της αμαρτίας, τρέξτε σε αυτό το καθαρτικό λουτρό της Ιεράς Εξομολογήσεως, για να καθαριστείτε. «Λουστείτε και γίνετε καθαροί» σας παραγγέλλει ο Θεός διά του Προφήτη Ησαΐα· «Αφαιρέστε τις πονηρίες από τις ψυχές σας». Όσοι δε έχετε νοητές πληγές στην ψυχή, και «οι μώλωπές σας κακοφόρμισαν και σάπισαν εξαιτίας της αφροσύνης σας» κατά τον Δαβίδ, τρέξτε σε αυτό το θαυμαστό ιατρικό, για να ιατρευθείτε· και όσοι κακώς εξομολογείστε έως τώρα, φροντίστε για την αγάπη του Θεού και της ψυχής σας, να εξομολογείστε από τώρα και στο εξής ορθώς, και όπως πρέπει.

Διότι, όπως ακριβώς το κρέας, αν δεν έχει αλάτι, σαπίζει και γεμίζει με πολλή δυσοσμία, ώστε όλοι να το αποστρέφονται εξαιτίας της χείριστης οσμής, και σκουλήκια έρπουν στο σαπισμένο κρέας και εκεί τρέφονται, τρώνε και φωλιάζουν. Όταν όμως προστεθεί το αλάτι, εξολοθρεύονται και αφανίζονται τα σκουλήκια που τρέφονται εκεί, και η δυσοσμία σταματά (διότι η φύση του αλατιού είναι να εξολοθρεύει τα σκουλήκια και να εξαφανίζει τη δυσοσμία) - με τον ίδιο ακριβώς τρόπο και κάθε ψυχή που δεν έχει αλατιστεί με το Άγιο Πνεύμα και δεν μετέχει στο επουράνιο αλάτι, δηλαδή στη δύναμη του Θεού, έχει σαπίσει και έχει γεμίσει με την πολλή δυσοσμία των πονηρών λογισμών, έτσι ώστε το πρόσωπο του Θεού να αποστρέφεται την τρομερή δυσοσμία των μάταιων λογισμών του σκότους και των παθών που ενοικούν σε μια τέτοια ψυχή. Και τα κακά και φοβερά σκουλήκια, τα οποία είναι τα πνεύματα της πονηρίας και οι δυνάμεις του σκότους, περιφέρονται μέσα της και εκεί τρέφονται, φωλιάζουν, έρπουν, την κατατρώγουν και την φθείρουν. Διότι, όπως λέει η Γραφή: «Βρώμισαν και σάπισαν οι πληγές μου».

Διότι, όπως ακριβώς το κρέας εάν δεν έχει αλάτι, σαπίζει και γεμίζει με πολλή δυσοσμία, ώστε όλοι να αποστρέφουν τα βλέμματά τους εξαιτίας της άσχημης μυρωδιάς, και σκουλήκια έρπουν στο σάπιο κρέας και εκεί βόσκουν και τρώνε και εκεί φωλιάζουν· όταν όμως μπει το αλάτι, αποκαλύπτονται και εξολοθρεύονται τα σκουλήκια που βόσκουν εκεί και η οσμή της δυσοσμίας σταματά —διότι η φύση του αλατιού είναι εξολοθρευτική των σκουληκιών και αφανιστική της δυσοσμίας—, με τον ίδιο τρόπο και κάθε ψυχή που δεν είναι αλατισμένη με το Άγιο Πνεύμα και δεν μετέχει στο πνευματικό αλάτι (δηλαδή στη δύναμη του Θεού) έχει σαπίσει και έχει γεμίσει με την πολλή δυσοσμία των πονηρών λογισμών, ώστε να αποστρέφεται το πρόσωπο του Θεού από τη φοβερή δυσοσμία των μάταιων λογισμών του σκότους και των παθών που κατοικούν σε μια τέτοια ψυχή. Και τα κακά, φοβερά και αόρατα σκουλήκια, που είναι τα πνεύματα της πονηρίας και οι δυνάμεις του σκότους, περιφέρονται μέσα σε αυτήν και βόσκουν εκεί στα βάθη των λογισμών, έρπουν φωλιάζοντας μέσα της και την τρώνε, την αφανίζουν και τη φθείρουν. Διότι λέει: «Βρώμισαν και σάπισαν οι πληγές μου».

Ολόκληρος λύγισα από το βάρος των άτοπων πράξεων, Σωτήρα· και σκυθρωπός σου κράζω, Φιλάνθρωπε, θεράπευσε τους ανίατους μώλωπες της ψυχής μου με τον δικό σου τίμιο μώλωπα, για να υμνώ τη θεότητά σου. Κάνοντας τροφή την κακία και ποτό την αμέλεια, εγώ που παραμένω σε όλα αδιόρθωτος, καυχιέμαι άκαιρα για την αποχή από τις τροφές· διότι ο Κύριος δήλωσε ότι δεν είναι τέτοιου είδους η νηστεία.

Οι πληγές μου βρώμισαν και σάπισαν εξαιτίας της αφροσύνης μου. Ταλαιπωρήθηκα και κύρτωσα τελείως, όλη την ημέρα πορευόμουν σκυθρωπός. Κακοπάθησα και ταπεινώθηκα πάρα πολύ, κραύγαζα από τον στεναγμό της καρδιάς μου και έγινα σαν το ολομόναχο στρουθίο πάνω στη στέγη, έμοιασα με πελεκάνο της ερήμου, διότι έφαγα στάχτη σαν ψωμί και το ποτό μου το ανακάτευα με κλάμα.

Διότι διαφορετικά δεν είναι δυνατόν να γίνει αναμάρτητος, ούτε αγνός στην καρδιά. Εάν όμως κάποιος δεν θελήσει να κοιμηθεί κατά γης και να αγρυπνήσει, αναλογιζόμενος το πλήθος των αμαρτημάτων του και το βάρος των σφαλμάτων του, και δεν ανεχθεί να θεραπεύσει τους μώλωπες της εμπαθούς επιθυμίας και των προλήψεών του, που κακοφόρμισαν και σάπισαν εξαιτίας της αμέλειας και της καταφρόνησης, και οι οποίοι τον οδηγούν στην αναισθησία —διότι αυτή είναι η πραγματική αφροσύνη—, πώς θα έλθει σε συναίσθηση της μελλοντικής καταδίκης και κατάκρισης των αμαρτωλών και πώς θα κλάψει με οδύνη της καρδιάς του;

Έχω όμως και τη διάθεση να αστειευτώ κάπως προς εκείνην που είναι αληθινά γεμάτη από χάρες. Ευρισκόμενος σε αυτήν την πόλη, εδώ και τόσο πολύ καιρό, έχουν βρωμίσει και σαπίσει όλα όσα μας αφορούν, ακόμη και εκείνα που υπό άλλες συνθήκες είναι ευχάριστα και ευωδιαστά.