Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 45:11

Αν και είναι μεγάλο και υπερβαίνει την αξία μας αυτό που ζητείται, γι' αυτό, τέκνα, —«γνωρίστε και δείτε», λέει, «ότι εγώ είμαι ο Θεός, που υψώνομαι ανάμεσα στα έθνη, που υψώνομαι στη γη». —Ας υψωθεί λοιπόν και σε εσάς, σας δέομαι και σας παρακαλώ. Πώς αλλιώς θα μπορούσε να υψωθεί παρά μέσα από την υψωμένη και ανώτερη όλων των χαμερπών πραγμάτων της γης, άγια πολιτεία σας; Στην οποία και υψωθήκατε, με τη χάρη Εκείνου που ανορθώνει τους καταβεβλημένους από τα χαμηλά προς τον ουρανό, ζώντας και συναναστρεφόμενοι μαζί Του αγγελικά.

Έπρεπε να είμαι πρόβατο και έγινα ποιμένας· έπρεπε να είμαι αρχόμενος και έγινα άρχοντας· έπρεπε να προσφέρω το αυτί μου για να ακούω διδάγματα και ανοίγω τα ρυπαρά μου χείλη για να διδάξω άλλους. Αλλά ας δει ο Θεός και ας επιβλέψει και ας κρίνει με κρίση (δεν ξέρω ποια να πω, εξαιτίας της καταδίκης μου), για τον τρόπο με τον οποίο οδηγήθηκα σε εσάς έτσι. Τι πρέπει λοιπόν να κάνω απέναντι σε αυτά; Άραγε να απελπιστώ; Σε καμία περίπτωση. Άραγε να σιωπήσω εντελώς, αφού είμαι χωρίς ευγλωττία και άσοφος; Όχι βέβαια, αλλά με τη βοήθεια του Θεού, και με τη συνέργεια των ευχών του πατέρα μου και δικού σας πατέρα, να αρχίσω αμέσως και πάλι να επαναλάβω, και πάλι να ανακτήσω τον εαυτό μου, και ίσως ο Θεός, ο δημιουργός των μεγάλων και παράδοξων πραγμάτων, προς δικό σας όφελος να θαυματουργήσει και εδώ και να κάνει εμένα τον τυφλό ικανό να βλέπω, τον κωφό να ακούω, τον λεπρό υγιή, τον χωλό σταθερό στα πόδια του και τον βραδύγλωσσο εύγλωττο (διότι μπορεί να κάνει όσα θέλει), ώστε και να σας οδηγήσω και να σας κατηχήσω και να σας καταρτίσω και να σας καθαρίσω και να σας καταστήσω «λαό περιούσιο», αν και αυτό που ζητώ είναι μέγα και ξεπερνά την αξία μου. Γι' αυτό, τέκνα, «γνωρίστε και δείτε», λέει, «ότι εγώ είμαι ο Θεός, που υψώνομαι ανάμεσα στα έθνη, που υψώνομαι πάνω στη γη». Ας υψωθεί, λοιπόν, και σε εσάς, δέομαι και παρακαλώ.

Γι' αυτό και τώρα, όπως είναι αναγκαίο, σας φωνάζουμε, σας απευθύνουμε τον λόγο, προβάλλοντάς σας αντί για κάποια φλογέρα τους θεόπνευστους λόγους. «Ησυχάστε», λέει, «και γνωρίστε ότι εγώ είμαι ο Θεός». Έχουμε λοιπόν ανάγκη από ησυχία, αδελφοί μου, από ακόρεστη επιθυμία, από αδιάλειπτη νήψη, από κραταιότατη υπομονή, από εξέγερση εναντίον των πολεμίων εχθρών, από συναγωνισμό μέσω της άμιλλας όσων προκόβουν. Διότι είναι κοντά τα νοητά θηρία, οι δαίμονες που αρπάζουν τις ψυχές, από τους οποίους προέρχονται τα δαγκώματα της αμαρτίας, τα ρήγματα της ανομίας, οι όλεθροι της ασωτείας. Ας μην παραμείνει κανείς ακολουθώντας το δικό του θέλημα στην ψυχή, ούτε πάλι να ατονήσει δείχνοντας ολιγωρία στους αγώνες, παρακαλώ (διότι το να ατονεί κανείς εδώ προέρχεται από το δικό του θέλημα), ούτε να περιπλανάται με τις δικές του επιθυμίες, παρασυρόμενος εδώ και εκεί κρυφά από τη φιληδονία και χανόμενος από τη φιλαυτία, αλλά ας υπακούει και ας εμμένει σε όλες τις εντολές του Κυρίου. Διότι λέει ο Ίδιος: «Τα δικά μου πρόβατα ακούνε τη δική μου φωνή, ενώ δεν ακολουθούν τον ξένο, επειδή δεν γνωρίζουν τη φωνή των ξένων». Είθε να αξιωθούμε να δεχθούμε μια τέτοια προσφώνηση και να συγκαταλεγόμαστε στα πρόβατα του Χριστού. Διότι όπου είναι ο Χριστός, εκεί ο αντάρτης διάβολος δεν έχει θέση. Όπου εγκαθίσταται η φωνή των προβάτων Του, από εκεί ο συρισμός του όφεως δραπετεύει.

Εσείς όμως, αδελφοί, ησυχάστε και αναλογιστείτε, επιπλέον των όσων έχουν ήδη ειπωθεί τόσο από τους αγίους πατέρες μας όσο και από εμάς τους ταπεινούς, ότι, αν οι τόποι στους οποίους γεννήθηκε ο Χριστός είναι και ονομάζονται άγιοι και προσκυνητοί, και αν κάποιος πάρει από εκεί χώμα ή λίθο, το περιποιείται ως ιερό κειμήλιο, πόσο μάλλον πρέπει να τιμάται και να προσκυνείται η εικόνα του Χριστού, στην οποία, σαν σε καθρέφτη, φανερώνεται και προσκυνείται ο Ίδιος. Διότι αυτή είναι η φύση της εικόνας, να φέρει τη μορφή εκείνου που απεικονίζεται. Μαθαίνω δε ότι στη Ρώμη τιμούν ιδιαιτέρως και τα κλειδιά του κορυφαίου των αποστόλων Πέτρου, αν και ο Κύριος δεν του έδωσε αισθητά κλειδιά, αλλά πνευματικά μέσω του λόγου, για να δεσμεύει και να λύνει. Εκείνοι όμως κατασκεύασαν αργυρά κλειδιά και τα εκθέτουν προς προσκύνηση τόσο μεγάλη είναι λοιπόν η πίστη τους. Και εκεί είναι θεμελιωμένη η αδιάρρηκτη πέτρα της πίστεως σύμφωνα με τον λόγο του Κυρίου, ενώ εδώ, όπως φαίνεται, πλεονάζει η απιστία και η ανομία. Γι' αυτό εγώ ο ταπεινός, νιώθοντας πόνο στην καρδιά και φοβούμενος την κατάκριση της σιωπής, εξ ανάγκης λέω αυτά τα λίγα και σύντομα που λέω. Διότι, αν οι ετερόδοξοι δεν παύουν, ιδιωτικά και δημόσια, εγγράφως και προφορικώς, να κινούν βλάσφημη γλώσσα κατά του Χριστού, εμείς ούτε καθήμενοι στα σπίτια μας δεν θα συζητήσουμε μεταξύ μας τα πρέποντα; Και πώς θα υποφέρουμε την οργή του Κυρίου;

«Και αυτοί, αφού τον προσκύνησαν, επέστρεψαν στην Ιερουσαλήμ με μεγάλη χαρά, και βρίσκονταν διαρκώς στο ιερό, αινώντας και ευλογώντας τον Θεό. Αμήν.» Όταν τους ειρήνευσε και καθησύχασε τις καρδιές τους με όσα είπε, με το ότι ψηλαφήθηκε, με το ότι έφαγε, επιβεβαιώνοντας την αληθινή ανάσταση του σώματός του, τότε τους άνοιξε τον νου για να κατανοούν τις Γραφές. Διότι, αν δεν γαλήνευε η ψυχή τους, πώς θα μπορούσε να γνωρίσει, όντας ταραγμένη και ασταθής; «Ησυχάστε», λέει, «και γνωρίστε». Γι' αυτό και τους διδάσκει ότι ήταν αναγκαίο να πάθει έτσι ο Χριστός. Έτσι δηλαδή πώς; Δια του ξύλου του σταυρού· επειδή δια του ξύλου προήλθε ο όλεθρος, ήταν αναγκαίο και δια του ξύλου να καταλυθεί η φθορά, και, αφού ο Κύριος διήλθε αήττητος μέσα από τις οδύνες του ξύλου, να καταργήσει την ηδονή που προήλθε από το ξύλο, έπειτα «και να αναστηθεί», λέει, «την τρίτη ημέρα, και να κηρυχθεί στο όνομά του μετάνοια και άφεση αμαρτιών σε όλα τα έθνη.» Εδώ αναφέρεται στο βάπτισμα. Διότι σε αυτό επιτελείται η μετάνοια μέσω της εξομολόγησης και της απόθεσης των προηγούμενων κακιών και ασεβειών, και ακολουθεί η άφεση των αμαρτιών. Πώς όμως θα κατανοήσουμε ότι το βάπτισμα γίνεται στο όνομα μόνο του Χριστού, και μάλιστα όταν αλλού διδασκόμαστε να το τελούμε στο όνομα του Πατρός, και του Υιού, και του Αγίου Πνεύματος;

Διότι είχε απόλυτη εμπιστοσύνη σε Εκείνον που συντρίβει τους πολέμους, θρυμματίζει τα τόξα, κατακαίει τις ασπίδες στη φωτιά και παρέχει την ησυχία ώστε να αναγνωριστεί Αυτός ως ο μόνος Θεός. Αφού έζησε τριάντα έξι χρόνια στη βασιλεία και στήριξε την πίστη, έπειτα περιέπεσε σε σοβαρή ασθένεια, και, αφού ευχαρίστησε τον Θεό και για αυτό, πρόφερε εκείνον τον προφητικό λόγο: «Καλό είναι για μένα που με ταπείνωσες, για να μάθω τα δικαιώματά σου». Αφού δε εκάρη μοναχός, έστρεψε τον νου του προς τον Θεό· και στο πρώτο από τα παιδιά του, που ονομαζόταν Βλαδίμηρος, παρέδωσε τη βασιλεία. Και αφού έζησε όχι λίγα χρόνια με το μοναχικό σχήμα, μετέβη στην ατελεύτητη ζωή, καθώς ο Κύριος τον δόξασε με την επιτέλεση θαυμάτων και ιάσεων, που γίνονταν από τα οστά του με τρόπο θεοπρεπή.