Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 65:12

Αυτό, τέκνα, ας ισχύει και για τον επόμενο αγώνα του χρόνου σας, και μάλλον τώρα θα περάσουμε μέσα από πυρ και ύδωρ, και θα εισέλθουμε στην ανάπαυση της απαθείας. Κανείς λοιπόν ας μην κυριεύεται από ακηδία, κανείς ας μην καταπίπτει. Ας παρακαλούμε ο ένας τον άλλον, ας παρηγορούμε ο ένας τον άλλον με αγάπη, με μακροθυμία, με ανοχή, με άοκνη σπουδή στην τήρηση των αγίων του εντολών. Και ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, ο αληθινός Θεός μας, η δύναμη των απελπισμένων, το στήριγμα αυτών που καταπίπτουν, ο ιατρός των ασθενούντων, και ο πρόθυμος συνοδοιπόρος και η ανακούφιση όσων βαδίζουν, και τέλος, η ελπίδα όλων των περάτων της γης και όσων βρίσκονται μακριά στη θάλασσα, είθε να διευκολύνει, να εξομαλύνει και να κατευοδώσει κάθε πράξη και κίνησή μας σε ευθεία οδό και προς σωτηρία, ώστε να πορευθούμε στην πόλη της κατοικίας του. Διότι σε αυτόν πρέπει κάθε δόξα, τιμή και προσκύνηση, μαζί με τον άναρχο Πατέρα και το ζωοποιό του Πνεύμα, νυν και αεί, και στους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Και ο Απόστολος: Όποιος λοιπόν από τους αγίους, όχι μόνο στην εποχή του Αβραάμ, του πρώτου που υπάκουσε, και των συγχρόνων του, αλλά και στην περίπτωση των τέλειων ανδρών που βλέπουμε στην εποχή μας, με το όπλο της πίστεως πέρασε μέσα από το πυρ και το ύδωρ των παγίδων του πονηρού, και εξήλθε σε αιώνια αναψυχή.

Γι' αυτό λέει η Γραφή: «Αυτός θα παραμονεύει τη φτέρνα σου», δηλαδή το τέλος της πράξης, «και εσύ θα παραμονεύεις το κεφάλι του», δηλαδή την εισβολή του λογισμού. Ας σταθούμε λοιπόν γενναία απέναντι στις προσβολές, και ας κατατροπώσουμε τους φλογερούς λογισμούς, και ας διασχίσουμε την αλμυρή θάλασσα της αμαρτίας, ώστε να μπορέσουμε και εμείς να πούμε μαζί με τον Δαβίδ: «Περάσαμε μέσα από πυρ και ύδωρ, και μας έβγαλες σε τόπο αναψυχής.» Αλλά δεν είναι μόνο αυτό το πάθος που ταράζει και αλλοιώνει την ψυχή, αλλά και ο θυμός σε πάρα πολύ μεγάλο βαθμό: «Διότι ταράχθηκε», λέει, «από τον θυμό ο οφθαλμός μου», και: «Ο θυμός τους μοιάζει με του φιδιού», και: «Ο θυμός φωλιάζει στους κόλπους των άφρονων», και: «Η ορμή του θυμού του είναι η πτώση του.» Από πού λοιπόν γεννιέται ένα τέτοιο πάθος, παρά από ένα αλαζονικό και υπεροπτικό φρόνημα που νομίζει ότι είναι κάτι και εξανίσταται εναντίον των κατωτέρων του; Επειδή ο ταπεινός στην καρδιά, κατά μίμηση του Κυρίου, είναι πράος και ήσυχος, δεν φιλονικεί ούτε κραυγάζει, αλλά, αν τύχει, προτιμά να υβρίζεται παρά να υβρίζει· χτυπιέται, αλλά δεν ανταποδίδει το χτύπημα.

Προς τον Καματηρό. Δεν θα σταματήσει ποτέ ο απ' αρχής ανθρωποκτόνος, πανυπέρλαμπρέ μου εν Κυρίω υιέ και δέσποτα, να επιφέρει φορτία στην αθλιότητά μου, αλλά ούτε και ο Θεός να τα ανακουφίζει εδώ από αγαθότητα, ώστε να μου συμβαίνει αυτό που λέει ο απόστολος, δηλαδή να μην επιτρέπεται να δοκιμαστώ πάνω από όσο μπορώ να αντέξω, αλλά να μου δίνεται από τον Θεό μαζί με τον πειρασμό και η διέξοδος και να περνώ μέσα από φωτιά και νερό, και να οδηγούμαι σε αναψυχή, όπως έψαλε ο Δαβίδ. Θα μπορούσαν ίσως να πουν κάτι και οι δικοί σου ποιητές, προσθέτοντας στα δικά μου πάθη τα εξής, ο Όμηρος μεν ότι: αναμειγνύοντας ο Δίας από τους δύο πίθους κέρασε τη ζωή μου· ο δε Ησίοδος: πλάθοντάς μας από τη μεσαία γενιά, ότι θα αναμειχθούν τα καλά με τα κακά. Όταν λοιπόν αναλογιστώ τη δεκακυμία των πειρασμών, διότι δεν θα την έλεγα απλώς τρικυμία, απελπίζομαι για τη σωτηρία και την ανάδυσή μου· όταν όμως αποβλέψω προς τον κυβερνήτη που κατευθύνει πάνσοφα το σκάφος μου, ξεπερνώ και την απελπισία και τον κλύδωνα. Για παράδειγμα, αυτά που μου συμβαίνουν τώρα στο χωρίο των Εκκλησιών, ποιο από τα αλλεπάλληλα κύματα δεν ξεπερνούν; Δεν έχουμε διαφύγει ακόμη από τον προηγούμενο ύφαλο, τον ευνούχο εννοώ, που εσύ θα τον αποκαλούσες Σκύλλα ή Χάρυβδη έχοντας μελετήσει τα ποιήματα πιο πρόσφατα, και ένας τυφωνικός άνεμος που ονομάζεται ευροκλύδων φύσηξε εναντίον μας, όπως λέει ο δικός μου ποιητής Λουκάς.

Προς τον μητροπολίτη Ναυπάκτου, τον Χρυσοβέργη. Περάσαμε μέσα από πυρ και ύδωρ, και μας οδήγησες σε τόπο αναψυχής, εσύ που ελευθερώνεις τους δεσμώτες με ανδρεία και μετατρέπεις σε πρωινό φως τη σκιά του θανάτου, τιμιότατε δέσποτα. Διότι, εάν ο Κύριος δεν ήταν μαζί μας, τότε το νερό θα μας είχε καταποντίσει και η φλόγα θα μας είχε κατακάψει ως αμαρτωλούς.