Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 67:12

Τι συμβαίνει λοιπόν κατά το γράμμα; Μήπως θα τα τεμαχίσουμε και θα τα αποκόψουμε από πάνω μας; Και ποιος από τους αγίους έπραξε ποτέ κάτι τέτοιο ή δίδαξε να γίνεται; Έτσι λοιπόν, είναι καλό τα χωρία της Θείας Γραφής να μην τα κατανοούμε κατά γράμμα, αλλά αναζητώντας το νόημα που εγκρύπτεται σε αυτά, να τα νοούμε με θεοπρέπεια και ευσέβεια, και να μην προσκρούουμε αβασάνιστα και χωρίς πνευματική άσκηση, σαν σε πέτρα σκανδάλου, τόσο στα ίδια τα λόγια των Θείων Γραφών όσο και στα λόγια εκείνων που έλαβαν τον λόγο με πολλή δύναμη του Αγίου Πνεύματος, για να ευαγγελίζονται στους ανθρώπους τη δικαιοσύνη και την κρίση του Θεού.

ΞΖ΄. Ο Θεός, που ταπεινώνει το υψηλό δέντρο και υψώνει το ταπεινό δέντρο, που ξηραίνει το χλωρό δέντρο και κάνει να βλαστήσει ξανά το ξηρό δέντρο, αυτός είναι που δίνει ανοιχτό στόμα, εν μέσω μεγάλης συνάξεως, στους δούλους του, και λόγο σε εκείνους που ευαγγελίζονται με πολλή δύναμη, διότι η σοφία και η σύνεση και η ισχύς είναι δικές του, και αυτός, όπως μεταβάλλει καιρούς και χρόνους, έτσι και τις ψυχές που τον ζητούν και τον ποθούν τις καθιστά βασιλιάδες κυρίαρχους των παθών, και τις μεταθέτει από ζωή σε ζωή, δίνοντας σοφία στους σοφούς κατά το πνεύμα και φρόνηση σε εκείνους που γνωρίζουν τη σύνεση. Αυτός αποκαλύπτει τα βαθιά και απόκρυφα σε εκείνους που ερευνούν τα βάθη του Θεού, και τους δίνει τη δυνατότητα να γνωρίζουν όσα κρύβονται στο σκοτάδι των αινιγμάτων, διότι το φως της σοφίας και της γνώσης είναι μαζί του, και το δίνει σε όποιον θέλει.

Τι σημαίνει όμως το να εξετάζουμε τον εαυτό μας; Αυτό, αδελφοί, θα το φυλάξουμε για άλλη κατήχηση, φροντίζοντας για τη συμμετρία του λόγου. Ο ίδιος δε ο Θεός, η αληθινή Σοφία, που καταδέχθηκε να γίνει διδάσκαλος εμάς των αμαρτωλών, Εσύ ο ίδιος δίδαξέ με να πω, τόσο στον εαυτό μου όσο και στους συνδούλους και αδελφούς μου, όσα συντελούν στη σωτηρία της ψυχής. Διότι Εσύ είσαι ο οδηγός και ο φωτισμός των ψυχών μας, Εκείνος που μας δίνει λόγο όταν ανοίγουμε το στόμα μας και ρήμα σε όσους ευαγγελίζονται με πολλή δύναμη, και σε Εσένα αναπέμπουμε τη δόξα, νυν και αεί και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΚΑΙ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΤΩΝ ΣΤΟΥΔΙΟΥ, ΑΝΤΙΡΡΗΤΙΚΟΣ ΠΡΩΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΩΝ Είναι καιρός για να μιλήσει και όχι για να σιωπήσει όποιος έχει την οποιαδήποτε δυνατότητα· επειδή κάποια αίρεση έχει εμφανιστεί που επιτίθεται στην αλήθεια και σπέρνει τον φόβο στις αστήρικτες ψυχές μέσω της κενοφωνίας. Διότι αυτός που μιλάει μπορεί να πετύχει τα εξής δύο: αφενός να στηρίξει πολύ καλά τον δικό του νου, αναπτύσσοντας και συγκεντρώνοντας τις αποδείξεις για το προκείμενο ζήτημα· αφετέρου να μεταδώσει και στους άλλους τα συμπεράσματα, εφόσον βέβαια κάποιοι δώσουν προσοχή. Γι' αυτό λοιπόν και εγώ, ο φτωχός και από τις δύο απόψεις, παίρνοντας θάρρος από τις πατρικές ευχές και προτροπές, θα προσπαθήσω να εκθέσω την προσωπική μου άποψη όσο είναι δυνατόν. Διότι είναι προτιμότερο, λέει η θεολογική γλώσσα, να συνεισφέρει κανείς κατά τη δύναμή του, παρά να τα παραλείψει όλα· εξάλλου και επειδή δεν επεκτάθηκα επαρκώς σε αυτή την υπόθεση στον Στηλιτευτικό λόγο που συνέγραψα. Και τώρα ο λόγος θα αναπτυχθεί με την αντιπαράθεση του δικού μας δόγματος και του αλλότριου· ώστε μέσω αυτής της παράθεσης, σαν σε κάποια διαδικασία διαλογής, να απορριφθεί, με βάση τον γνήσιο και ακίβδηλο χαρακτήρα της αλήθειας, ο παραχαραγμένος και δόλιος τύπος της ασέβειας. Αλλά ο Κύριος θα δώσει λόγο σε αυτούς που ευαγγελίζονται με πολλή δύναμη. Εφόσον είναι θεμιτό να το πω αυτό και εγώ ο ανάξιος, αρχίζοντας τον λόγο μου.

Προς αυτούς οι άγιοι, χωρίς να υποχωρήσουν ούτε στο ελάχιστο, είπαν: Έπρεπε βέβαια εμείς, ω ηγεμόνες, να δίνουμε τις απαντήσεις στις ερωτήσεις ενώπιον αδιάφθορων κριτών· διότι έτσι θα αποδεικνυόταν πιο ξεκάθαρα η αλήθεια. Επειδή όμως έχουμε τους ίδιους ανθρώπους και ως κατηγόρους και ως δικαστές, μας είναι φανερό το τι θα συμβεί, ότι δηλαδή η αλήθεια θα επισκιαστεί από το ψεύδος. Εντούτοις, ακόμη και έτσι δεν θα σιωπήσουμε. Διότι έχουμε θάρρος στον Χριστό, ο οποίος έγινε για εμάς σοφία από τον Θεό, και δίνει λόγο σε όσους ευαγγελίζονται όταν ανοίγουν το στόμα τους, και παρέχει στόμα και σοφία και λόγο στους αθλητές και μάρτυρές του, όπως ακριβώς ο ίδιος υποσχέθηκε, στην οποία δεν θα μπορέσουν να αντισταθούν ούτε να αντείπουν όλοι οι αντίπαλοι.

Προς τον Ταρχανειώτη. Και ποιος είναι πιο μακάριος από εμάς, μεγαλεπιφανέστατέ μου αυθέντη, αν βέβαια ωφελούμε μια τόσο σπουδαία ψυχή; Διότι, αν, όταν κάνουμε το καλό έστω και στους ελάχιστους, έχουμε την πεποίθηση ότι το κάνουμε στον Θεό, όπως δίδαξε ο μέγας Θεός και Σωτήρας μας, όταν καταθέτουμε θησαυρό ωφέλειας σε μια τόσο μεγάλη ψυχή, όπως είναι βεβαίως η δική σου, πόσο πρέπει εμείς να αγαλλιούμε και να ενδυόμαστε το ιμάτιο της πνευματικής ευφροσύνης, σαν να κρατάμε σχεδόν στα χέρια μας βαρείς και πλούσιους τους μισθούς για αυτό από Εκείνον που και δίνει λόγο σε όσους ευαγγελίζονται και αποδίδει στον καθένα τον μισθό ανάλογα με τον δικό του κόπο, και ο οποίος τοποθετεί ως άρχοντες πάνω σε τόσες και τόσες πόλεις αυτούς που πολλαπλασιάζουν τις μνές. Γνωρίζεις βεβαίως την παραβολή του Ευαγγελίου, η οποία περιέγραψε τους μεν ευγνώμονες δούλους να μακαρίζονται και να πλουτίζονται, και τον πραγματικό δούλο της αγνωμοσύνης να ονειδίζεται και να φτωχαίνει, επειδή έδεσε τη μνα στο σουδάριο της νέκρωσης και της αργίας και δεν την κατέθεσε στους τραπεζίτες.