Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 8:6

Διότι σε καλούσε στη βασιλεία και σε τοποθετούσε πάνω από όλους τόσο η βασιλική συγγένεια όσο και η ευνοϊκή και επίσημη μοίρα του γένους, καθώς και το γεγονός ότι όσοι κρατούν τα σκήπτρα των Ρωμαίων ελάχιστα έχουν ελαττωθεί σε σχέση με τους Αγγέλους· όταν, όμως, τα πράγματα εξελίχθηκαν διαφορετικά και ένα συνονθύλευμα δυτικών εθνών υπέταξε την πρώτη και ωραιότερη των πόλεων, και όταν οι ευγενείς μας σκορπίστηκαν άλλος αλλού και όλοι έτρεχαν για να σώσουν τη ζωή τους, και άλλοι μεν ξενιτεύτηκαν, άλλοι δε παρέμειναν στην πατρίδα, χωρίς ωστόσο να την υπερασπίζονται, αλλά μάλλον καταπατώντας την και ντροπιάζοντας περισσότερο τους εαυτούς τους, καθώς εκούσια υποτάσσονταν στα κυρίαρχα έθνη και ξεπουλούσαν άνανδρα την ελευθερία τους για ένα κομμάτι ψωμί και μια γουλιά κρασί, και όταν οι καιροί σχεδόν φώναζαν σαν ηχηρός κήρυκας ότι η βασιλεία δεν αποτελεί πλέον παιχνίδι της τύχης, ούτε κληρονομικό δικαίωμα, αλλά δώρο ανδρείας και βραβείο πολλών κόπων, εσύ μόνος από όλους στάθηκες αντίθετος προς τις διαθέσεις των πολλών. Διότι, αφού ξέφυγες από τους εχθρούς, στερημένος από τα πάντα εκτός από την αρετή και το σώμα, όπως άλλοτε ο πολυμήχανος Οδυσσέας από τη θαλασσοταραχή ***, δεν αναζήτησας βουνά και έσχατα καταφύγια, φροντίζοντας αποκλειστικά και μόνο, όπως οι άλλοι δειλοί, για την προσωπική σου ευημερία.

Γι' αυτόν τον λόγο δεν είναι δυνατόν να αρνηθεί κανείς ότι ο πατέρας μας, ο μυροβλύτης Σίμων, ζει αθάνατος στους ουρανούς και μετά τον θάνατό του. Δεν άντεχε ο φθονερός διάβολος να βλέπει τον άνθρωπο μέσα στον παράδεισο, στεφανωμένο με δόξα και τιμή· παρομοίως, δεν μπόρεσε να αντέξει να βλέπει τον Σίμωνα στολισμένο μέσα στο σπήλαιο με τόσες αρετές, να ετοιμάζεται με αγγελικές φτερούγες να πετάξει, ως άλλος Παύλος, έως τον τρίτο ουρανό. Γι' αυτό, όπως τότε που, παίρνοντας τη μορφή φιδιού, μπήκε μέσα στον παράδεισο και, συνομιλώντας δόλια με τους προπάτορες, τους συμβούλεψε δήθεν τα ωφέλιμα, υποσχόμενός τους πως, αν φάνε από το απαγορευμένο δέντρο, θα ανοιχτούν τα μάτια τους, θα ζουν αιώνια και θα γίνουν όμοιοι με τον Ύψιστο, και έτσι τους ξεγέλασε, τους απάτησε και γεύτηκαν, και τρυγώντας, αλίμονο, τον θάνατο εξορίστηκαν από τον παράδεισο, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, μεταμορφωμένος σε μορφή δράκοντα ο κατάρατος, ορμά και στο σπήλαιο όπου βρισκόταν ο άγιος, όχι όμως για να τον απατήσει, αλλά για να τον εκφοβίσει· όχι για να του μιλήσει, αλλά για να τον θανατώσει.

Εσύ όμως πρόσεξέ μου και το εξής: ο Αδάμ, ο οποίος πλάστηκε κατ' εικόνα Θεού, αν μεν ήταν ισάγγελος, δεν θα είχαμε στερηθεί ούτε τη δόξα των αγγέλων· αν όμως, αν και δημιουργήθηκε λίγο κατώτερος από τους αγγέλους, παρ' όλα αυτά υπερηφανεύτηκε στον νου και δεν διέσωσε ούτε αυτό που έλαβε, πώς, αν είχε τύχει μεγαλύτερων προνομίων, δεν θα είχε κατακρημνιστεί σε ακόμη πιο φοβερή πτώση; Μην παραβλέψεις ούτε το εξής: η πράξη που γίνεται από ανάγκη δεν χαρακτηρίζει τα λογικά όντα, αλλά την άλογη και άψυχη φύση. Επομένως, το επιχείρημα που αφαιρεί το αυτεξούσιο από τους ανθρώπους, ανταλλάσσει το λογικό ον με το άλογο ή το βόδι ή τα ψάρια, ή με όσα προσεγγίζουν τη φύση των φυτών. Αν πάλι, επειδή σκέφτεται τέτοια πράγματα, καθορίζει για τον εαυτό του μια τέτοια αξία, δεν είναι βέβαια άδικος στην κρίση του (διότι βρήκε την ποινή αντάξια του σφάλματός του), αλλά ο ίδιος από μόνος του αποδεικνύει το βδελυρό της δοξασίας του. Έχοντας αναπτύξει τέτοιου είδους ζητήματα, ο εισηγητής των προκειμένων θεμάτων ολοκληρώνει το δέκατο πέμπτο κεφάλαιο προς έπαινο του αυτεξουσίου.

Τι λοιπόν, αδελφοί, να πούμε γι' αυτά; Παρά μόνο να κινούμε ακατάπαυστα τη γλώσσα μας για να ανοίγουμε τα αυτιά σας· να λέμε τούτο και εκείνο, να αναλογιζόμαστε το πρέπον και το αρμόζον, ώστε η ψυχή μας, συγκρατούμενη από τη συνέχεια του λόγου, να μπορέσει κάπως να λυτρωθεί από τις πολυμήχανες παγίδες του διαβόλου. Γι' αυτό, σας παρακαλώ, ας τα υπενθυμίσουμε και τώρα αυτά· ας κατανοήσουμε, ας αναλογιστούμε, ας εξετάσουμε προσεκτικά τι είμαστε και γιατί υπάρχουμε, πού βρισκόμαστε, και πού πάλι πρόκειται να πορευτούμε. Είμαστε, λοιπόν, πλάσματα του Θεού, έργο των χειρών Του, κατ' εικόνα και καθ' ομοίωση του Δημιουργού, έχοντας την κυριαρχία επί όλων όσων βρίσκονται κάτω από τον ουρανό. Διότι τα πάντα έχουν υποταχθεί κάτω από τα πόδια μας, όπως είναι γεγραμμένο, όντας δεύτεροι μετά τους αγγέλους, καθώς εκείνοι είναι της πρώτης φύσεως. Και για ποιο λόγο υπάρχουμε; Παρά μόνο για να υπάρχουμε προς δόξαν της μεγαλοσύνης Του, ισάξια με τους αγγέλους, μέσω της απόλυτης τήρησης των εντολών Του; Διότι ελαττωθήκαμε λίγο σε σχέση με τους αγγέλους, όπως πάλι έχει γραφτεί· ή μάλλον ούτε καν λίγο, όταν, αποβάλλοντας τη φθορά, θα προχωρήσουμε προς την αφθαρσία.

Τι λοιπόν, αδελφοί, να πούμε για αυτά; Τίποτε άλλο παρά να κινούμε αδιάκοπα τη γλώσσα μας, να ανοίγουμε τα αυτιά μας, να μιλάμε για το ένα και το άλλο, να αναλογιζόμαστε το πρέπον και το αρμόζον, ώστε η ψυχή μας, ασχολούμενη συνεχώς με τον λόγο, να μπορέσει κάπως να λυτρωθεί από τους πολυμήχανους πειρασμούς του διαβόλου. Γι' αυτό και τώρα ας θυμηθούμε, παρακαλώ, ας σκεφτούμε, ας αναλογιστούμε, ας εξετάσουμε προσεκτικά και ας επιθεωρήσουμε τι είμαστε, γιατί υπάρχουμε, πού βρισκόμαστε και πού πάλι θα πορευτούμε. Είμαστε, λοιπόν, πλάσματα του Θεού, έργο των χειρών Του, κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσιν του Πλάστη, έχοντας την εξουσία πάνω σε όλα όσα βρίσκονται κάτω από τον ουρανό (διότι τα πάντα έχουν υποταχθεί κάτω από τα πόδια μας, όπως είναι γεγραμμένο), δεύτεροι μετά τους αγγέλους, καθώς εκείνοι ανήκουν στην πρώτη φύση. Και γιατί υπάρχουμε; Για κανέναν άλλον λόγο παρά για να υπάρχουμε προς δόξαν της κυριαρχίας Του, εφάμιλλα με τους αγγέλους, μέσω της τήρησης όλων ανεξαιρέτως των εντολών Του. Διότι ελαττωθήκαμε λίγο σε σχέση με τους αγγέλους, όπως πάλι είναι γεγραμμένο, ή μάλλον ούτε καν λίγο, όταν, αποβάλλοντας τη φθορά, θα προχωρήσουμε προς την αφθαρσία. Αλλά πού βρισκόμαστε;