Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 1:23

Γι' αυτό και, αφού μωράνθηκαν τελείως, πήραν τις θεοπρεπείς έννοιες και ονομασίες, όπως αυτές που προαναφέρθηκαν: δηλαδή το δημιουργικός, αγαθός, προνοητικός, δεσποτικός, εξουσιαστής, σεβαστός και τα παρόμοια, και τις απέδωσαν στα έργα των χεριών τους, ανταλλάσσοντας τη δόξα του Θεού με ομοίωμα και τα εξής. Αλλά δες την τιμωρία, παρατήρησε την ανταπόδοση: εγκαταλείφθηκαν από τον Θεό και παραδόθηκαν σε πάθη ατιμίας, προετοιμάζοντας με αυτά για τον εαυτό τους το προοίμιο της εκεί ατελεύτητης κολάσεως. Το ότι «τους παρέδωσε ο Θεός», αυτό συνιστά το σφάλμα και την ασέβεια προς τον Θεό. Διότι και για το αντίθετο συνηθίζουμε να λέμε ότι τον κατέστρεψε το χρήμα, αν και δεν τον καταστρέφει το χρήμα αλλά η άσωτη και κακή χρήση του. Και ότι τον διέφθειρε το πλήθος των κολάκων, αν και δεν τον διαφθείρουν εκείνοι αλλά το να τους δίνει προσοχή και να πείθεται σε αυτούς. Διότι το να υπάρχουν κόλακες ή όχι δεν εξαρτάται από εμένα, αλλά το να πείθομαι σε αυτούς ή όχι εναπόκειται στη δική μου βούληση. Και υπάρχει αμέτρητη τέτοια χρήση του λόγου, τόσο στις μεταξύ μας συζητήσεις όσο και στην ερμηνεία των συγγραμμάτων, όχι μόνο των δικών μας, αλλά και εκείνων που βρίσκονται έξω από τη δική μας αυλή. «Αλλά ματαιώθηκαν στους διαλογισμούς τους». Μέσα από τα ορατά και τα νοητά, λέει, τα οποία έκτισε ο Θεός, μπορούσαν να διακρίνουν και να επιγνώσουν τη δύναμή Του και τη θειότητά Του, αλλά δεν το θέλησαν.

Στο μέτρο της ταπεινής δύναμης που διαθέτω, αφού τους γέννησα πνευματικά και τους ανέθρεψα, τους νουθέτησα, τους παρακάλεσα, τους στήριξα, τους εξήγγειλα τον λόγο, τους απείλησα, κάποιες φορές τους επιτίμησα καθώς και έπραξα όλα τα υπόλοιπα, όπως το να τους παρηγορήσω σε καιρό θλίψης, να ανεχθώ τις ημέρες της ολιγωρίας τους, να βαστάξω το φορτίο της εξομολόγησής τους, να τους θεραπεύσω με συμπάθεια, να τους αναθρέψω με φιλοστοργία, να τους εκπαιδεύσω με πατρική αγάπη στην καλλιγραφία, στο εργόχειρο, στην ανάγνωση, στην εμπειρία του λόγου, παραχωρώντας τους το δικαίωμα να πάρουν στα χέρια τους σχεδόν κάθε διαθέσιμο βιβλίο, πράγμα που δύσκολα θα έβρισκε κανείς ακόμη και αν ήταν ηγούμενος· διότι, με τη χάρη του Χριστού, διαθέτουμε μεγάλη περιουσία βιβλίων. Αυτοί όμως δεν κατανόησαν τίποτα από όλα αυτά, και αντί για τα αγαθά που ευεργετήθηκαν, έγιναν για εμάς αιτία πικρίας. Διότι, ενώ έβλεπαν, δεν έβλεπαν την αγαθότητα του Θεού, αλλά και με τα αυτιά τους άκουγαν βαριά κατά τις κατηχήσεις, και τελικά σκοτίστηκε η ασύνετη καρδιά τους, και νομίζοντας πως είναι σοφοί στα μάταια, απομωράνθηκαν και αντάλλαξαν τη δόξα τους με ομοίωμα απώλειας. Αλίμονο στον φθόνο και την απροσεξία, εξαιτίας της οποίας πέφτουν όσοι πέφτουν και γλιστρούν όσοι γλιστρούν!

Αντίθεση εκ μέρους των Εικονομάχων μέσω παράθεσης αποστολικού χωρίου. νε΄. Ότι η απεικόνιση του Χριστού είναι εφεύρημα ειδωλολατρικής επινόησης, ο καθένας μπορεί να το κατανοήσει. Διότι λέει κάπου ο Απόστολος: «και αντάλλαξαν τη δόξα του άφθαρτου Θεού με ομοίωμα εικόνας φθαρτού ανθρώπου, και σεβάστηκαν και λάτρεψαν την κτίση παρά τον Κτίστη».

Διότι, εάν λέχθηκε από τον Απόστολο με σκοπό να αναιρεθεί το να εικονίζεται ο Χριστός, το ότι: «Άλλαξαν τη δόξα του άφθαρτου Θεού με ομοίωμα εικόνας φθαρτού ανθρώπου», τότε δεν έχει ακόμη ομολογηθεί από αυτόν ότι ο Θεός ομοιώθηκε με τους ανθρώπους. Και πώς λέει αλλού: «Ο οποίος, ενώ υπήρχε σε μορφή Θεού, δεν θεώρησε αρπαγή το να είναι ίσος με τον Θεό, αλλά κένωσε τον εαυτό του παίρνοντας μορφή δούλου, γενόμενος όμοιος με τους ανθρώπους, και, αφού βρέθηκε κατά το σχήμα ως άνθρωπος, ταπείνωσε τον εαυτό του γενόμενος υπήκοος μέχρι θανάτου, και μάλιστα θανάτου σταυρικού;» Επομένως, αντιφάσκει με τον εαυτό του, από τη μία αναιρώντας το ότι ο Θεός ομοιώθηκε με τους ανθρώπους, και από την άλλη βεβαιώνοντας ότι έγινε όμοιος με τους ανθρώπους; Αλλά μακριά από τέτοια ανοησία. Διότι το πρώτο έχει λεχθεί για τους ειδωλολάτρες, οι οποίοι όντως άλλαξαν τη δόξα του άφθαρτου Θεού με ομοίωμα εικόνας φθαρτού ανθρώπου και πτηνών και τετράποδων και ερπετών, αυτοί που μετέτρεψαν την αλήθεια του Θεού σε ψεύδος και σεβάστηκαν και λάτρεψαν την κτίση παρά τον Κτίστη. Το δεύτερο όμως αφορά τους πιστούς, για τους οποίους πιστεύεται ότι ο Λόγος του Θεού και Πατέρα, ενώ υπήρχε σε μορφή Θεού, ομοιώθηκε με αυτούς· όχι κατά το ότι είναι ίσος με τον Θεό, αλλά κατά το ότι κένωσε τον εαυτό του, έλαβε μορφή δούλου, και βρέθηκε κατά το σχήμα ως άνθρωπος, τα οποία αποτελούν ιδιώματα περίγραπτα.