Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 11:25

Δεν απέρριψε ο Κύριος τον λαό Του. Αλλά βέβαια υπόσχεται σωτηρία σε εκείνον τον λαό κατά τις έσχατες ημέρες, λέγοντας: «Όταν δε εισέλθει το πλήρωμα των εθνών, τότε όλος ο Ισραήλ θα σωθεί». Διότι, αν και οι Ιουδαίοι έγιναν εχθροί του Θεού, έγιναν για χάρη μας, ώστε με τη δική τους απείθεια να ελεηθούμε εμείς, όπως μου μαρτυρεί ο Παύλος λέγοντας: «Σύμφωνα μεν με το Ευαγγέλιο είναι εχθροί για χάρη μας· σύμφωνα δε με την εκλογή είναι αγαπητοί ένεκα των πατέρων· διότι τα χαρίσματα και η αγία κλήση είναι αμετάκλητα». Πρέπει λοιπόν να εξεταστεί, αγαπητοί, ο λόγος περί της συκιάς, τίνος πράγματος αποτελούσε εικόνα. Αλλά εάν εσύ, Αδάμ, θυμηθείς όταν γυμνώθηκες στον παράδεισο, ποιου δέντρου τα φύλλα πήρες και, ράβοντάς τα, ύφανες για τον εαυτό σου περικάλυμμα, θα δεις πόσο δίκαια την ξέρανε· διότι μήπως δεν πήρες φύλλα συκιάς και κάλυψες τη δική σου ντροπή; Ήλθε λοιπόν ο Χριστός και με τον λόγο Του ξέρανε τη συκιά που ακόμη ανθούσε μέσα σου, το κάλυμμα δηλαδή της ντροπής· αφαίρεσε τη φτώχεια σου και σου έδωσε τον πλούτο· αφαίρεσε τα καλύμματα της ντροπής σου και σου έδωσε στολή χιονοφεγγή, υφασμένη από ύδωρ και Πνεύμα· ξέρανε τα φύλλα της συκιάς και σου απέδωσε τα συληθέντα αγαθά της ψυχής σου. Ποια συληθέντα; Αυτά που ο όφις καταλήστευσε από εσένα μέσα στον παράδεισο: την ισάγγελη ζωή, την τρυφή του παραδείσου, τη στολή της αφθαρσίας.

Αλλά δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο. Είδες πώς πάλι τους ελέγχει, και εν αναμονή της παρηγοριάς τούς καθιστά υπεύθυνους για ομολογημένα αμαρτήματα; Ας δούμε όμως τι είδους παρηγοριά επινοεί για αυτούς. Ποια είναι λοιπόν η παρηγοριά; Όταν δε εισέλθει το πλήρωμα των εθνών, λέει, τότε όλος ο Ισραήλ θα σωθεί, κατά τον καιρό της Δευτέρας Παρουσίας και της συντέλειας.

Πρόσεξε δε και το ανεπαχθές της συμπεριφοράς του. Διότι, αφού είπε ότι «Και εσύ θα αποκοπείς, εάν δεν επιμείνεις στην πίστη, και αυτοί θα εγκεντριστούν, εάν δεν επιμείνουν στην απιστία», αφήνοντας κατά μέρος το πιο δυσάρεστο, αναπτύσσει το πιο ευχάριστο, και καταλήγει σε αυτό, υφαίνοντας μεγάλες ελπίδες για τους Ιουδαίους, εάν βέβαια το θελήσουν. Γι' αυτό και προσθέτει λέγοντας: «Διότι δεν θέλω να αγνοείτε, αδελφοί, αυτό το μυστήριο, για να μην είστε φρόνιμοι κατά τη δική σας κρίση»· ονομάζοντας εδώ «μυστήριο» το άγνωστο και απόρρητο, το οποίο εμπεριέχει μεγάλο θαύμα και μεγάλη παραδοξότητα· όπως ακριβώς λέει και αλλού: «Ιδού, σας λέγω ένα μυστήριο· δεν θα κοιμηθούμε όλοι, όλοι όμως θα αλλαχθούμε». Ποιο είναι, λοιπόν, το μυστήριο; Ότι η πώρωση συνέβη στον Ισραήλ κατά ένα μέρος. Εδώ πάλι πλήττει τον Ιουδαίο, ενώ φαίνεται ότι ταπεινώνει τον προερχόμενο από τα έθνη. Και αυτό που λέει έχει την εξής έννοια, όπως ακριβώς έλεγε και προηγουμένως, ότι δηλαδή η απιστία δεν είναι ολοκληρωτική, αλλά κατά ένα μέρος, όπως όταν λέει: «Εάν δε κάποιος προκάλεσε λύπη, δεν λύπησε εμένα, αλλά κατά ένα μέρος, για να μην επιβαρύνω όλους εσάς»· και, «Εάν πρώτα σας απολαύσω κατά ένα μέρος».

Και πάλι αλλού λέει: «Κοπίασα περισσότερο από όλους αυτούς· όχι όμως εγώ, αλλά η χάρη του Θεού που είναι μαζί μου». Και πάλι: «Εκείνος που ενεργεί μέσα μας και το να θέλουμε και το να ενεργούμε». Με αυτό δείχνει τον εαυτό του άξιο τιμωρίας· διότι το έλεος σε τέτοιες περιπτώσεις εκδηλώνεται. Και πάλι αλλού λέει: «Μερική πώρωση έχει συμβεί στον Ισραήλ». Αλλά η χάρη του Θεού, λέει, υπερπερίσσευσε μαζί με την πίστη και την αγάπη εν Χριστώ Ιησού. Τι σημαίνει αυτό; Για να μην νομίσεις, ακούγοντας το «ελεήθηκα», ότι σημαίνει μόνο αυτό, λέει: «Ήμουν βλάσφημος και διώκτης και υβριστής»· επομένως ήμουν άξιος κολάσεως· αλλά δεν τιμωρήθηκα, διότι ελεήθηκα. Άραγε λοιπόν συμβαίνει μόνο αυτό, και μέχρις εκεί φτάνει το έλεος, στο να μην επιβάλει δηλαδή την τιμωρία;

Και πρόσεξε πώς διασώζεται πλήρως η εικόνα. Διότι οι μαθητές λύνουν τα υποζύγια. Επειδή μέσω των αποστόλων και εκείνοι και εμείς κληθήκαμε· μέσω των αποστόλων προσαχθήκαμε. Επειδή δε και η δική μας ευδοκίμηση τους παρακίνησε σε ζήλο, γι' αυτό φαίνεται η όνος να ακολουθεί τον πώλο. Διότι, αφού κάθισε ο Χριστός πάνω στα έθνη, τότε θα προσέλθουν και εκείνοι παρακινούμενοι από ζήλο. Και φανερώνοντας αυτό ο Παύλος έλεγε: Ότι έχει επέλθει πώρωση σε ένα μέρος του Ισραήλ, μέχρις ότου εισέλθει το πλήρωμα των εθνών· και έτσι όλος ο Ισραήλ θα σωθεί.

Δεν λυπάται μόνο τους ανθρώπους, επειδή επλήγησαν. Χωρίς να αποδοκιμάζει. Αυτά φαίνεται πως λέγονται για την έσχατη εγκατάλειψη εξαιτίας του Χριστού· το δε μέγεθος των δεινών και η μακρά διάρκεια του χρόνου μοιάζουν κάπως με αποδοκιμασία και απόρριψη· όμως ο Παύλος λέει: «Δεν απέρριψε τον λαό του, τον οποίο προγνώρισε». Διότι, μετά το πλήρωμα των εθνών, όλος ο Ισραήλ θα σωθεί. Επομένως, η πρόθεση του Θεού φανερώνει τη μετέπειτα ελπίδα.

Εκβράζεται ο Ιωνάς από το κήτος στη Νινευή, και ο Χριστός ανασταίνεται από τους νεκρούς και έρχεται σε αυτόν τον κόσμο και κηρύττει μετάνοια· μετανοούν οι Νινευίτες, καθώς και οι πολίτες αυτού του κόσμου· νηστεύουν τρεις ημέρες, και σώζονται τα πολυάριθμα πλήθη, όπως ακριβώς και στη Νινευή δώδεκα μυριάδες άνθρωποι και πολλά κτήνη. Διότι, καθώς ο Κύριος κηρύττει σε αυτόν τον κόσμο τη μετάνοια και την πίστη, σώζονται οι δώδεκα φυλές του Ισραήλ. Επειδή, όταν εισέλθει το πλήρωμα των εθνών, τότε όλος ο Ισραήλ θα σωθεί. Το ότι δε ο Ιωνάς αποτελούσε εικόνα του Χριστού, το λέει ο ίδιος ο Κύριος στο Ευαγγέλιο: Όπως ο Ιωνάς παρέμεινε στην κοιλιά του κήτους τρεις ημέρες και τρεις νύχτες, έτσι θα είναι και ο Υιός του ανθρώπου στην καρδιά της γης τρεις ημέρες και τρεις νύχτες. Σε Αυτόν ανήκει η δόξα και το κράτος εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

«Δες, λοιπόν, την αγαθότητα και την αυστηρότητα του Θεού. Σε εκείνους μεν που έπεσαν, υπάρχει αυστηρότητα· σε εσένα, όμως, η αγαθότητα του Θεού, εάν παραμείνεις στην αγαθότητα· ειδάλλως και εσύ θα αποκοπείς. Κι εκείνοι όμως, εάν δεν παραμείνουν στην απιστία, θα εμβολιαστούν. Διότι ο Θεός έχει τη δύναμη να τους εμβολιάσει και πάλι». Δες τη σύνεση του Παύλου· πώς προσάγει και στους δύο τα κατάλληλα επιχειρήματα. Διότι στους μεν Ιουδαίους, που έπεσαν και βρίσκονται σε μεγάλη πτώση, προσφέρει μεγάλη παρηγοριά, μην επιτρέποντας να οδηγηθούν σε απελπισία· στα δε έθνη, που αποδέχθηκαν την πίστη και δοξάστηκαν μέσω των χαρισμάτων, προκαλεί φόβο, ώστε να μην υπερηφανευτούν εξαιτίας των αγαθών με τα οποία πλούτισαν, και εκπέσουν έτσι από τη χάρη. «Διότι, εάν εσύ αποκόπηκες από τη φυσική αγριελιά και παρά φύσιν εμβολιάστηκες σε ήμερη ελιά, πόσο μάλλον αυτοί, οι φυσικοί κλάδοι, θα εμβολιαστούν στη δική τους ελιά. Διότι δεν θέλω να αγνοείτε, αδελφοί, το μυστήριο τούτο, για να μην έχετε μεγάλη ιδέα για τον εαυτό σας, ότι δηλαδή επήλθε πώρωση σε ένα μέρος του Ισραήλ, μέχρις ότου εισέλθει το πλήρωμα των εθνών· και έτσι θα σωθεί όλος ο Ισραήλ, καθώς είναι γραμμένο: Θα έλθει από τη Σιών ο Λυτρωτής και θα απομακρύνει τις ασέβειες από τον Ιακώβ· και αυτή θα είναι η διαθήκη μου προς αυτούς, όταν θα αφαιρέσω τις αμαρτίες τους.»

Διότι ήταν νύχτα, όταν επικρατούσε το σκοτάδι της ειδωλολατρίας, πριν από την παρουσία του Ήλιου Χριστού, τότε που οι προφήτες, αν και κοπίασαν, δεν αλίευσαν τίποτα. Διότι, αν και φαίνονταν να έχουν πιάσει στα δίχτυα τους ένα έθνος, τον Ισραήλ, εντούτοις, επειδή και αυτός συνεχώς ξεστράτιζε προς την ειδωλολατρία, μάλλον δεν έπιασαν τίποτα. Όταν όμως έλαμψε το πρωινό του Ήλιου της δικαιοσύνης, και ρίχτηκε το αποστολικό δίχτυ, δηλαδή η πραγματικά δεξιά διδασκαλία, σε σύγκριση με την οποία ο νόμος και οι προφήτες νοούνται ως αριστερά, τότε πλέον ανασύρεται το δίχτυ, και προσάγονται στον Χριστό όχι μόνο όσοι προέρχονται από τα έθνη, τους οποίους θα μπορούσες να ονομάσεις εκατό, αλλά και όσοι προέρχονται από τον Ισραήλ, οι οποίοι θα νοούνταν ως πενήντα. «Διότι, όταν εισέλθει το πλήρωμα των εθνών, τότε θα σωθεί και ο Ισραήλ». Οι δε τρεις υποδηλώνουν την πίστη στην Αγία Τριάδα. Διότι οι εκατόν πενήντα που αλιεύθηκαν, εννοώ οι εθνικοί και οι Ιουδαίοι, δεν υφίστανται χωρίς την προσθήκη των τριών.