Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 3:23

Ρωμ. 3,21 «Δικαιοσύνη» του Θεού είναι η προερχόμενη από τον Θεό δικαίωση, αθώωση και απαλλαγή από τις αμαρτίες, από τις οποίες ο νόμος δεν μπόρεσε να απαλλάξει. Ρωμ. 3,23-24 «Στερούνται τη δόξα του Θεού»: έμειναν πίσω, δεν έφτασαν στο σημείο να δοξάζουν τον Θεό. Όλοι εξέπεσαν από το να τον τιμούν, οι μεν Ιουδαίοι γινόμενοι παραβάτες των εντολών του νόμου, οι δε εθνικοί λατρεύοντας τα είδωλα. Γι' αυτό όλοι, πιστεύοντας στον Χριστό, δικαιώνονται δωρεάν, συνεισφέροντας μόνο την πίστη. Και πώς δικαιωνόμαστε; Απολυτρωνόμενοι από τις αμαρτίες μας. Και μέσω τίνος απολυτρωνόμαστε; Μέσω του Ιησού Χριστού. Πώς λυτρώνει Εκείνος; Με το ίδιο του το αίμα. Ή πρέπει να νοηθεί και ως εξής: Ο Θεός δοξάζει όσους πιστεύουν· διότι τους αξιώνει με την υιοθεσία και τους αναδεικνύει κληρονόμους της βασιλείας του, την οποία βεβαίως εξαιτίας των αμαρτιών μας, όλοι ομοίως στερούμαστε· γι' αυτό δωρεάν μας αξιώνει με αυτά.

Διότι, αν έλεγε: «Δεν ήλθα για να καλέσω τους δικαίους, αλλά τους αμαρτωλούς», ίσως να είχε κάποια βάση η υπόνοια που θεωρεί ότι κάλεσε μεν τους αμαρτωλούς, όχι όμως πλέον τους δικαίους. Το ότι όμως η διατύπωση ελέχθη με απόλυτο τρόπο και χωρίς περιορισμό, αποδεικνύει την υπόνοια εντελώς εσφαλμένη. Αυτό το επισφραγίζει και ο θεσπέσιος Παύλος, λέγοντας: «Ο Χριστός ήλθε στον κόσμο για να σώσει τους αμαρτωλούς, από τους οποίους πρώτος είμαι εγώ». Και πάλι: «Προηγουμένως αποδείξαμε ότι Ιουδαίοι και Έλληνες είναι όλοι κάτω από την αμαρτία, καθώς είναι γραμμένο: δεν υπάρχει δίκαιος ούτε ένας, δεν υπάρχει αυτός που κατανοεί, δεν υπάρχει αυτός που αναζητεί τον Θεό. Διότι όλοι αμάρτησαν και στερούνται της δόξης του Θεού». Επίσης, το ότι «ο Κύριος ήλθε να ζητήσει και να σώσει το χαμένο» είναι προφανές ότι έχει ειπωθεί για όλο το ανθρώπινο γένος, το οποίο και νοείται ως συμπλήρωμα της εκατοντάδας των λογικών προβάτων, όπως ακριβώς και η χαμένη δραχμή, που ήταν η μία από τις δέκα δραχμές.

Διότι, όπως ακριβώς το σώμα μας, είτε ασθενεί είτε όχι, είναι αδύνατον να κινηθεί ή να ζήσει καθόλου χωρίς την ψυχή, έτσι και η ψυχή, είτε αμαρτήσει είτε όχι, χωρίς το Άγιο Πνεύμα είναι νεκρή και είναι εντελώς αδύνατον να ζήσει την αιώνια ζωή. Διότι, εάν το κεντρί του θανάτου είναι η αμαρτία, αυτός που αμάρτησε, αφού επλήγη από αυτό, οπωσδήποτε πέθανε. Εάν λοιπόν κανείς δεν είναι αναμάρτητος —διότι όλοι, λέει, αμάρτησαν και στερούνται τη δόξα του Θεού—, είναι φανερό ότι όλοι εμείς που αμαρτήσαμε έχουμε πεθάνει και είμαστε νεκροί. Σκέψου λοιπόν νοερά τον εαυτό σου ως νεκρό. Πες μου, λοιπόν, πώς θα μπορούσες να ζήσεις αληθινά, εάν δεν ενωθείς με την αληθινή ζωή, δηλαδή με το Άγιο Πνεύμα, μέσω του οποίου κάθε πιστός αναγεννιέται και αναζωοποιείται εν Χριστώ; «Διότι εγώ», λέει, «είμαι η αλήθεια και η ανάσταση και η ζωή». Οι δούλοι και μαθητές του Χριστού είναι φως και αλήθεια και ζωή. «Διότι αυτός που δέχεται εσάς», λέει, «δέχεται εμένα, και αυτός που δέχεται εμένα δέχεται εκείνον που με απέστειλε». Εάν λοιπόν εμείς είμαστε νεκροί, και Εκείνος μόνος είναι η αιώνια ζωή, προτού ενωθούμε μαζί Του και ζήσουμε, ας μη λέμε ότι δουλεύουμε τον Κύριο. Διότι, πώς είναι δυνατόν οι νεκροί να δουλέψουν ποτέ σε κάποιον; Εάν δεν Τον ντυθούμε συνειδητά σαν πανωφόρι, ας μη νομίζουμε ότι έχουμε ελευθερωθεί καθόλου από τα νοσήματά μας ή από τα πάθη που μας ενοχλούν.

Πώς λοιπόν θα πει κανείς ότι σώζονται όσοι σώζονται; Η σωτηρία δεν είναι αποτέλεσμα φυσικής ακολουθίας· διότι κανένας από τους ανθρώπους δεν μπόρεσε ποτέ να σωθεί από τον εαυτό του. Διότι λέει ο Θεός: Δεν υπάρχει άλλος σωτήρας εκτός από εμένα· διότι όλοι αμάρτησαν και στερούνται τη δόξα του Θεού· και πώς είναι δυνατόν αυτοί να σωθούν; Τώρα όμως, μύριες μυριάδες και χίλιες χιλιάδες αμαρτωλοί μέσα σε μία ημέρα, εάν επιστρέψουν προς τον Χριστό και αποκτήσουν κοινωνία μαζί Του, αγιαζόμενοι αμέσως, θα γνωρίσουν τον αγιασμό μέσω του οποίου σώζονται· διότι αντιλαμβάνονται ότι οι ίδιοι βρίσκονται μαζί με εκείνη την υπερούσια θεότητα. Διότι ο Χριστός γίνεται στον καθένα που πιστεύει σε Αυτόν δύναμη φρονήσεως, ισχύς γνώσεως, σθένος σοφίας, κράτος δικαιοσύνης, θεμέλιος της αγάπης προς τον Θεό και τους ανθρώπους, και ενέργεια κάθε ιερής εντολής και θείου θελήματος· μια συνειδητή και φυσική αποστροφή και μίσος κάθε κακίας, αμαρτίας, ηδονής και πονηρίας· διότι ο Χριστός είναι η ελπίδα μας και η ειρήνη μας, και χωρίς τον Χριστό όχι μόνο δεν είναι δυνατόν να κάνουμε τίποτα, αλλά και ο καθένας είναι αποξενωμένος από τον Θεό. Διότι αυτό μόνο ζητά ο Χριστός από τον καθένα που πιστεύει σε Αυτόν: να εμπιστευθεί τον εαυτό του σε Αυτόν, έχοντας την πεποίθηση ότι θα μπορέσει να σωθεί εν Αυτώ και όχι από τον ίδιο του τον εαυτό.

Διότι τι πιο ακάθαρτο υπάρχει, πες μου, από εκείνον που επιχειρεί με έπαρση και υπερηφάνεια να διδάξει τα του Πνεύματος χωρίς το Πνεύμα; Τι πιο μιαρό από εκείνον που δεν μετανόησε και δεν καθάρισε προηγουμένως τον εαυτό του, αλλά, εγκαταλείποντας αυτό, θέλει να θεολογεί μόνο μέσω της ψευδώνυμης γνώσης και της κοσμικής σοφίας και να συζητά με θράσος για τα όντα και για όσα παραμένουν πάντοτε αναλλοίωτα; Διότι, ακόμη κι αν δεν έχει διαπράξει καμία άλλη αμαρτία, πράγμα αδύνατον, αυτό και μόνο τον καθιστά υπόδικο αιώνιας καταδίκης, επειδή «κάθε υπερήφανος στην καρδιά είναι ακάθαρτος ενώπιον του Κυρίου». Σε τέτοιο βαθμό ανοησίας, μάλιστα, έχουν ξεπέσει μερικοί από αυτούς, ώστε ούτε να λένε ούτε να νομίζουν ότι έχουν αμαρτήσει. Τι παραφροσύνη! Κανείς δεν είναι αναμάρτητος, παρά μόνον ένας, ο Θεός· «Διότι όλοι», λέει ο θείος Απόστολος, «αμάρτησαν και στερούνται τη δόξα του Θεού, και δικαιώνονται δωρεάν με τη δική του χάρη». Εάν, λοιπόν, σύμφωνα με το ιερό λόγιο, κανείς δεν είναι αναμάρτητος παρά μόνον ένας, ο Θεός, και όλοι αμάρτησαν και στερούνται τη δόξα του Θεού, εκείνος που λέει ότι δεν έχει αμαρτήσει, εν αγνοία του, εξισώνει τον εαυτό του με τον Θεό και μοιάζει με εκείνον που είπε: «Θα στήσω τον θρόνο μου πάνω στα σύννεφα και θα γίνω όμοιος με τον Ύψιστο».

Πώς λοιπόν δεν θα απατήσει ανθρώπους άκακους, εντελώς άπειρους και εντελώς ανυποψίαστους, αυτός που από δική του προαίρεση είναι Σατανάς και πανούργος και επινοεί εύκολα κάθε δόλο; Όμως τους πάντες απατά και πληγώνει, κανείς δεν ξέφυγε από τα χέρια του, ούτε πέρασε αυτή τη ζωή χωρίς να γευτεί και να τρωθεί από τα βέλη του και το δηλητήριό τους. Όλοι αμαρτήσαμε και υστερούμε της δόξας σου, Χριστέ, της άρρητης και θείας, και σε ικετεύουμε να μας σώσεις δωρεάν και να μας δικαιώσεις με τη χάρη και το έλεος που εξέχεες πλουσιοπάροχα τώρα σε εμένα, για το οποίο δεν θα διστάσω να μιλήσω και να γράψω. Διότι, πώς θα μπορούσα να υπομείνω σιωπηλά τα όσα συμβαίνουν κάθε ώρα, Θεέ μου, και τα όσα ενεργούνται σε εμένα τον άθλιο; Διότι είναι στ' αλήθεια ανέκφραστα, ακατάληπτα, υπερβαίνουν τον νου και τον λόγο· και πώς να τα εξιστορήσω αυτά ή πώς να τα εκφράσω; Αλλά, μην αντέχοντας να σιωπώ, θα μιλήσω τώρα: Εσύ είσαι ο μόνος άναρχος και άκτιστος Θεός, Αγία Τριάδα εν Υιώ και Πνεύματι· υπάρχεις ακατάληπτος, απρόσιτος κτίστης της ορατής και νοητής κτίσεως, και εσύ είσαι Κύριος και Δεσπότης, υπεράνω των ουρανών και όλων όσων βρίσκονται στον ουρανό· είσαι ο μόνος δημιουργός του ουρανού, ο μόνος εξουσιαστής, ο μόνος που βαστάζει τα πάντα με το πρόσταγμά σου και συγκρατεί τα πάντα μόνο με το θέλημά σου.

Διότι το να συγχωρεί κάποιος αμαρτίες ανήκει μόνο στον Θεό. Γι' αυτό λέει: «Καθένας που πράττει την αμαρτία είναι δούλος της αμαρτίας»· και εσείς, λοιπόν, είστε δούλοι, εφόσον είστε αμαρτωλοί. Έπειτα, επειδή ήταν φυσικό να πουν εκείνοι ότι, «Ακόμη και αν υποκείμεθα σε τέτοια δουλεία, έχουμε όμως θυσίες, έχουμε ιερείς, οι οποίοι θα μας καθαρίσουν από τις αμαρτίες», τους λέει ότι και εκείνοι είναι δούλοι: «Διότι όλοι αμάρτησαν και στερούνται τη δόξα του Θεού». Και επομένως, αφού και εκείνοι οι ιερείς σας είναι δούλοι, δεν έχουν την εξουσία να συγχωρούν αμαρτίες σε άλλους. Αυτό το λέει και ο ίδιος ο Παύλος σαφέστερα, ότι «Οφείλει ο ιερέας να προσφέρει θυσία για τον εαυτό του, όπως ακριβώς και για τον λαό, επειδή και ο ίδιος περιβάλλεται από ασθένεια». «Ο δούλος», λέει, «δεν μένει στην οικία»· δηλαδή, δεν έχει την εξουσία να χαρίζει, επειδή δεν είναι οικοδεσπότης· ενώ ο Υιός είναι οικοδεσπότης και μένει στην οικία. Οικία δε ονομάζει την εξουσία, όπως και αλλού αποκαλεί έτσι την αρχή, λέγοντας: «Στην οικία του Πατέρα μου υπάρχουν πολλές κατοικίες». Εκείνοι, λοιπόν, οι δικοί σας ιερείς, όντας δούλοι, δεν είχαν εξουσία να συγχωρούν· ενώ εγώ ο Υιός, που παραμένω στην οικία, δηλαδή στην εξουσία και στην κυριαρχική αυθεντία, και όντας οικοδεσπότης, σας χαρίζω την ελευθερία.