Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 8:39

Διότι και αν ακόμη αναφέρει κάποιος τα μελλοντικά πράγματα και δυνάμεις· πράγματα μεν, όπως τον θάνατο και τη ζωή, δυνάμεις δε, όπως τους αγγέλους και τους αρχαγγέλους και ολόκληρη την άνω κτίση, αυτά για εμένα είναι μικρά σε σύγκριση με την αγάπη του Χριστού. Διότι, ούτε εάν κάποιος με απειλούσε με τον μελλοντικό και αθάνατο θάνατο, ώστε να απομακρυνθώ από τον Χριστό, ούτε εάν μου υποσχόταν την άπειρη ζωή, θα το δεχόμουν. Και τι χρειάζεται να μιλάμε για τους επίγειους βασιλείς; Διότι και αν μου αναφέρεις τους αγγέλους και όλες τις άνω δυνάμεις, και όλα τα παρόντα και τα μελλοντικά, όλα για εμένα είναι μικρά, και τα επίγεια και τα επουράνια, μπροστά σε εκείνη τη βαθιά αγάπη. Έπειτα, επειδή αυτά δεν αρκούσαν για να εκφράσουν τον πόθο που είχε, υποθέτοντας πάλι άλλα τόσα λέει: «ούτε καμία άλλη κτίση».

Εσύ, μολονότι βρίσκεσαι εν σαρκί, νύμφη του Χριστού, έχεις δεχθεί τον αρραβώνα της βασιλείας των ουρανών ως φανέρωση ολόκληρης της προίκας σου. Για τον λόγο αυτόν, τη δοκιμασία των οδυνών την έχεις θεωρήσει και την έχεις υπολογίσει σαν βέλη νηπίων ή δαγκώματα ψύλλων· έχοντας δε θελχθεί από τον έρωτα Εκείνου που φανερώθηκε, και έχοντας στερεώσει την ψυχή σου, έλεγες: «Ποιος θα με χωρίσει από την αγάπη του Χριστού; Θλίψη; Ή στενοχώρια; Ή λιμός; Ή διωγμός; Ή μάστιγες; Ή κίνδυνοι; Διότι είμαι πεπεισμένη ότι ούτε ζωή, ούτε θάνατος, ούτε άγγελος, ούτε τα παρόντα, ούτε τα μέλλοντα, ούτε καμία άλλη κτίση θα μπορέσει να με χωρίσει από την αγάπη του Χριστού».

Αυτό αναζητώντας αρχικά ο άγιος Παύλος έλεγε: «Τρέχω μήπως και καταλάβω αυτό για το οποίο και καταλήφθηκα (δηλαδή, για να αγαπήσω, όπως αγαπήθηκα) από τον Χριστό». Μετά δε την κατάληψη αυτής της αγάπης, δεν ανεχόταν πλέον να στρέφει τον νου του σε τίποτε άλλο, ούτε στις θλίψεις αυτού του σώματος, ούτε στα θαύματα της κτίσεως, αλλά απέκλειε σχεδόν κάθε άλλη σκέψη, μην ανεχόμενος να στερηθεί ούτε για μια ώρα την ενέργεια του Πνεύματος. Φανέρωσε δε όσα απέρριπτε χάριν της πνευματικής αγάπης, λέγοντας: «Ποιος θα μας χωρίσει από την αγάπη του Χριστού; Θλίψη, ή στενοχώρια, ή διωγμός, ή πείνα, ή γυμνότητα, ή κίνδυνος, ή μάχαιρα;» Και πάλι: «Είμαι πεπεισμένος, λέει, ότι ούτε θάνατος ούτε ζωή ούτε άγγελοι ούτε αρχές ούτε εξουσίες ούτε δυνάμεις ούτε παρόντα ούτε μέλλοντα ούτε ύψωμα ούτε βάθος ούτε κάποια άλλη κτίση θα μπορέσει να μας χωρίσει από την αγάπη του Θεού, η οποία υπάρχει στον Χριστό Ιησού τον Κύριό μας», καθότι δεν ανεχόταν να σκέφτεται τίποτε από αυτά παρά μόνο να παραμένει εκεί.

Αφού πρώτα καθάρισες τον νου σου από την υλική προσκόλληση και καθαγίασες την ψυχή σου με τον Λόγο, υπομένοντας τα φοβερά βασανιστήρια, αξιοΰμνητε, ζούσες με καρτερία αποβλέποντας στα μελλοντικά αγαθά. Έχοντας λάβει την αιώνια ζωή, τρισμακάριε, περιφρόνησες την πρόσκαιρη ζωή, κραυγάζοντας αληθινά προς τον Δεσπότη σου κατά τη ρήση του Παύλου: «Τίποτα από τα παρόντα δεν θα με χωρίσει από την αγάπη Σου, Χριστέ».

Αλλά σε όλα αυτά αναδεικνυόμαστε υπερνικητές διά μέσου εκείνου που μας αγάπησε. Διότι είμαι πεπεισμένος ότι ούτε θάνατος ούτε ζωή ούτε άγγελοι ούτε αρχές ούτε δυνάμεις ούτε παρόντα ούτε μέλλοντα ούτε ύψωμα ούτε βάθος ούτε καμία άλλη κτίση θα μπορέσει να μας χωρίσει από την αγάπη του Θεού, η οποία υπάρχει στον Χριστό Ιησού τον Κύριό μας· και αυτά μεν σχετικά με την αγάπη προς τον Θεό, και τα λένε και τα πράττουν όλοι οι άγιοι.

Εφόσον, λοιπόν, μας υποδείχθηκε από τον λόγο η ορθή και εύκολη οδός εκείνων που σώζονται, ας αρνηθούμε με όλες μας τις δυνάμεις την ηδονή και την οδύνη της παρούσας ζωής και ας διδάξουμε με πολλή προτροπή όσους βρίσκονται υπό την καθοδήγησή μας να κάνουν το ίδιο, και (έτσι) απαλλαγήκαμε και απαλλάξαμε (άλλους) παντελώς από κάθε επινόηση των παθών και δαιμονική κακουργία. Και ας προσηλωθούμε μόνο στη θεία αγάπη, και κανείς δεν θα μπορέσει να μας χωρίσει από τον Θεό, ούτε θλίψη, ούτε στενοχώρια, ούτε λιμός, ούτε κίνδυνος, ούτε μάχαιρα, ούτε όσα απαρίθμησε ο άγιος απόστολος στο σχετικό χωρίο. Μέσω της έμπρακτης γνώσης, καθώς η αγάπη θα παραμένει ακλόνητη μέσα μας, θα λαμβάνουμε από Αυτόν αιώνια και άρρητη ευφροσύνη και συνοχή για την ψυχή. Αξιούμενοι αυτής (της ευφροσύνης), θα έχουμε απέναντι σε τούτο τον κόσμο τη σωτήρια άγνοια, χωρίς πλέον να βλέπουμε, δίχως σώφρονα λογισμό όπως προηγουμένως, με ανακαλυμμένο το πρόσωπο της αίσθησης την επιφάνεια των αισθητών πραγμάτων ως δόξα, γύρω από την οποία ολοφάνερα γεννιούνται τα πάθη. Αντίθετα, με ανακαλυμμένο το πρόσωπο της διάνοιας, απαλλαγμένο από κάθε αισθητό κάλυμμα, θα κατοπτριζόμαστε τη δόξα του Θεού μέσα στις αρετές και την πνευματική γνώση, σύμφωνα με την οποία επέρχεται εκ φύσεως η κατά χάριν ένωση με τον Θεό, η οποία αφυπνίζει τον νου από κάθε άγνοια και πτώση.

Τόσο πολύ θεωρούσε ότι αξίζει η προσευχή, ώστε, και σύμφωνα με τους κανόνες του Παύλου, δεν υπήρχε στιγμή που να μην ενώνεται με τον Θεό· αφενός λόγω της θείας ροπής, και αφετέρου επειδή ο θείος έρωτας τον κινούσε αναγκαστικά, και δεν άφηνε αυτόν που είχε άπαξ γευτεί τη συνύπαρξη με τον Θεό να απομακρυνθεί· αλλά ολόκληρος ο βίος του ήταν ορισμένος από τη διατριβή του κοντά στον Σωτήρα, και νομίζω πως ήταν ο μόνος που εμπόδισε τον Παύλο, αν δεν είναι υπερβολή να το πω, να ξεπεράσει όλους τους ανθρώπους στον έρωτα προς τον Δεσπότη· έτσι ώστε να μην υπάρχει απολύτως τίποτα, ούτε από τα παρόντα, ούτε από τα μέλλοντα, που θα μπορούσε να απομακρύνει και τον Δημήτριο από την αγάπη για τον Χριστό. Εγώ δε θα έλεγα και τούτο, που ταιριάζει περισσότερο από οτιδήποτε άλλο στον μεγάλο αυτόν άνδρα: ότι αν δεν υπήρχε απολύτως καμία ελπίδα για εκείνα τα μελλοντικά αγαθά, ούτε προέκειντο έπαθλα για τους αγώνες υπέρ της αρετής, ο Δημήτριος, μόνο από την ευσέβειά του προς τον Χριστό, όχι λιγότερο από εκείνους που ήλπιζαν να λάβουν κάτι, θα θεωρούσε ότι έπρεπε να λέει, να πράττει και να υπομένει τα πάντα υπέρ των θείων προσταγμάτων, θεωρώντας τον έρωτα για τον Σωτήρα ως λαμπρό έπαθλο και ως τη μόνη αμοιβή των κόπων του. Αν λοιπόν, ακόμη και χωρίς να υπάρχουν αυτά, χωρίς τις αγαθές ελπίδες και τα έπαθλα που δίνουν θάρρος, θα γινόταν τέτοιος, πώς πρέπει να νομίζουμε ότι ήταν αυτός ο άνθρωπος έχοντάς τα όλα αυτά, και τι είδους ψυχή διέθετε;

Εξάλλου, αν επιγνώσουμε τη δική μας αξία, πόσο μεγάλη είναι, δεν θα την προδίδαμε εύκολα· δεν θα ανεχόμασταν να γίνουμε δούλοι στον δραπέτη δούλο, έχοντας συναίσθηση της βασιλικής μας αξίας· δεν θα ανοίξουμε το στόμα μας σε πονηρά λόγια, αν έχουμε στον νου μας την τράπεζα και το αίμα που έβαψε κόκκινη αυτή τη γλώσσα. Πώς θα χρησιμοποιήσουμε τα μάτια μας σε πράγματα που δεν πρέπει, όταν αυτά έχουν απολαύσει τόσο φρικτά μυστήρια; Δεν θα κινήσουμε τα πόδια μας, δεν θα απλώσουμε τα χέρια μας σε κάτι πονηρό, αν κρατάμε ενεργό στην ψυχή μας τον λογισμό ότι αυτά είναι μέλη του Χριστού και ιερά, και σαν ιερό δισκοπότηρο φέρουν το δικό Του αίμα, ή μάλλον έχουν ενδυθεί ολόκληρο τον Σωτήρα, όχι σαν ένα απλό ρούχο ούτε σαν το φυσικό μας δέρμα, αλλά με τόση μεγαλύτερη στενότητα, ώστε αυτό το ένδυμα έχει ενωθεί με αυτούς που το φορούν πολύ περισσότερο από όσο οι κλειδώσεις και τα ίδια τα οστά. Διότι τα τελευταία θα μπορούσε κάποιος να τα αποκόψει παρά τη θέλησή μας, τον Χριστό όμως κανείς δεν μπορεί να Τον αφαιρέσει παρά τη θέλησή τους από εκείνους που Τον έχουν άπαξ ενδυθεί, ούτε άνθρωπος, ούτε δαίμονας, «ούτε τα παρόντα, λέει ο Παύλος, ούτε τα μέλλοντα, ούτε ύψωμα ούτε βάθος, ούτε καμία άλλη κτίση», όση δύναμη κι αν διαθέτει.

Εφόσον, λοιπόν, πιστεύεται ότι ολόκληρη η θεότητα και η ανθρωπότητα, αφού μετείχαν η μία της άλλης, παρέμειναν αχώριστες, ποιος, έχοντας τέτοια πίστη, θα αποδεχόταν ότι κάτι από τα υπόλοιπα μετέχεται χωριστά, πράγμα το οποίο ο σοφός αυτός προέθετο να αποδείξει στο προηγούμενο κεφάλαιο; Αλλά με αυτόν τον τρόπο η θεία φύση, αφού στράφηκε προς εμάς και μετείχε στη δική μας φύση, παρέμεινε αχώριστη από αυτήν. Ότι εξάλλου και η δική μας φύση, επιστρέφοντας προς τον Θεό μέσω της εφικτής ομοίωσης και θεούμενη κατά χάριν, μετέχει σε Αυτόν αχωρίστως, το δηλώνουν όσοι αποφαινονται με θάρρος, σύμφωνα με τον μακάριο Παύλο: τίποτα δεν μπορεί να μας χωρίσει από την αγάπη του Θεού την εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, ούτε το τάδε δεινό ούτε το δείνα, ούτε καν ο ίδιος ο θάνατος που διαιρεί και διαχωρίζει τα πάντα σε όσους επέλθει, αλλά και μετά την εκ νεκρών ανάσταση, λέει, πάντοτε θα είμαστε μαζί με τον Κύριο. Για τις αμοιβαίες επιστροφές της κάθε φύσης της μιας προς την άλλη, ικανός μάρτυρας, και ο μόνος αξιόπιστος, είναι Εκείνος που είπε μέσω του προφήτη: «επιστρέψτε σε εμένα και θα επιστρέψω σε εσάς», ο Οποίος στέκεται υπεράνω όχι μόνο κάθε σωματικής, αλλά και κάθε ασώματης ουσίας, γνωρίζοντας μόνος τον Εαυτό Του και κατ' αυτόν τον τρόπο επιστρέφοντας μόνος προς τον Εαυτό Του.

Αυτό, λέει, θα ευχόμουν, το να μην έχω προσέλθει εγώ ο ίδιος ακόμη στον Χριστό, αλλά να είμαι ακόμη χωρισμένος από αυτόν, εάν αυτό συντελούσε στη δική σας είσοδο και πίστη σε αυτόν. Διότι μην νομίσετε, λέει, ότι επειδή εγώ προσήλθα στον Χριστό, για τον λόγο αυτόν προσκαλώ και εσάς· αντίθετα, θα ήθελα εσείς να προστρέξετε σε αυτόν πριν από εμένα. Έπειτα, στη συνέχεια, αναφέρει και τις αιτίες. «Να είμαι ανάθεμα εγώ ο ίδιος. Εγώ ο ίδιος»· δεν προτιμώ, λέει, άλλους αντί για εσάς στο να προσέλθουν στον Χριστό, αλλά ούτε καν τον ίδιο μου τον εαυτό· διότι θα προτιμούσα να μην έχω προσέλθει ακόμη σε αυτόν, εάν μέσω αυτού επρόκειτο να προσέλθετε εσείς. «Υπέρ των αδελφών μου.» Θέλοντας να δείξει την άφατη στοργή του και τη μέριμνά του για τους Ιουδαίους, αμέσως μετά την αναφορά του ότι τίποτε δεν μπορεί να τον «χωρίσει από την αγάπη του Θεού», προσθέτει: όμως «υπέρ των αδελφών μου», εάν αυτό συντελούσε στην ωφέλειά τους, θα ευχόμουν να χωριστώ· διότι αυτό ακριβώς υποδηλώνει η λέξη «ανάθεμα». «Ο ων επί πάντων Θεός.» Εδώ ο απόστολος ονομάζει με τον πιο λαμπρό τρόπο τον Χριστό Θεό.

Περισσότερο δε από όλα τον στενοχωρούσε η απιστία των συγγενών του, και για αυτούς φλεγόταν, και, θέλοντας να το παραστήσει αυτό, έλεγε: «Ευχόμουν να ήμουν εγώ ο ίδιος ανάθεμα». Έτσι, λέει, με εξωθεί να μιλήσω το κέντρισμα του πόθου, έτσι η φλόγα της στοργής που κατατρώει τα σπλάχνα με βιάζει να ανακράξω, έτσι ο έρωτας προς τον Χριστό και η σπουδή μου να αφιερώσω τους πάντες σε Αυτόν με πείθει να φρονώ: θα ευχόμουν, εάν ήταν δυνατόν, εάν επιτρεπόταν, εάν υπήρχε κάποια σωτήρια αποστασία που να χαρίζει ένωση με τον Θεό, εάν υπήρχε κάποιος χωρισμός που να συνδέει σφοδρότερα, εάν υπήρχε κάποια αποξένωση που να οικειώνει τελειότερα· διότι ούτε και αυτόν τον τρόπο δεν θα τον προσπερνούσα για χάρη της δόξας του Χριστού και της σωτηρίας των ομοεθνών μου. Διότι, αφού απέδειξε την αγάπη του προς τον Χριστό με βάση όλα όσα υπάρχουν, λέγοντας το «έχω πεισθεί» και προσδίδοντας στα λόγια του αξιοπιστία μέσω των έργων του: «ότι ούτε θάνατος ούτε ζωή ούτε αρχές ούτε δυνάμεις ούτε παρόντα ούτε μέλλοντα ούτε ύψωμα ούτε βάθος ούτε κάποια άλλη κτίση θα μπορέσει να μας χωρίσει από την αγάπη του Θεού, η οποία υπάρχει στον Χριστό Ιησού τον Κύριό μας».

Έχοντας, λοιπόν, τόσο φλογερό νου εξαιτίας του ζήλου του προς τον Θεό, αφού άναψε τον θυμό του ηγεμόνα, έφερε στον εαυτό του μια πηγαία προθυμία. Επομένως, αφού μετέβαλε με αυτόν τον τρόπο τη σειρά, ο ηγεμόνας βράζοντας από θυμό διέταξε: «Βασανίστε τον μαστιγώνοντάς τον με βούνευρα. Ας στρεβλωθεί κρεμασμένος χωρίς έλεος πάνω στο ξύλο, και τρίψτε τις πληγές του με τρίχινα υφάσματα, για να μαλακώσω τη σκληρότητά του —επειδή ίσως δεν κατάλαβε— και ας κυλιστεί πάνω σε κοφτερούς τριβόλους αυτός που φανέρωσε το αήττητο τρόπαιο». «Σαν ύπνος μου φαίνονται αυτά», λέει ο μάρτυρας, «όλα αυτά που λες ότι είναι φρικτά και φοβερά. Δεν με αποτρέπεις από τον δρόμο μου, διότι τρέχω για να λάβω το βραβείο από τον Θεό. Επειδή δεν θα μας χωρίσει από την αγάπη του Χριστού, εμάς που ελπίζουμε σε Αυτόν, ούτε ξίφος, ούτε πείνα, ούτε γυμνότητα, ούτε φόβος, ούτε τίποτα από τα ορατά ούτε από τα αόρατα. Και αν πράγματι ήταν δυνατό να γίνει, δεν θα ήθελα να πεθάνω μόνο μία φορά, αλλά και δέκα και πάρα πολλές φορές να σφαγιαστώ υπέρ του ζώντος Θεού, ο οποίος δίνει το αήττητο τρόπαιο». «Σταμάτησε ο νους μου», φωνάζει ο άρχοντας, «με κατέπληξε τώρα η αντίσταση, την οποία αυτός διατηρεί συνεχώς. Όπως νομίζω, αυτός τιμώρησε τα βασανιστήρια. Εντωμεταξύ ας μεταφερθεί, ώστε, αφού συγκεντρώσω τον νου μου, να εκδώσω καταδικαστική απόφαση εναντίον του». Και αφού συμβουλεύτηκε τον μισάνθρωπο, βρίσκοντας μια τιμωρία που του άρεσε, διέταξε να οδηγηθεί μπροστά του ο γενναίος. Και ο δικαστής της αδικίας αναφώνησε λέγοντας: «Ας παραδοθεί στο ξίφος και, αφού πεθάνει, ας καεί στη φωτιά, για να λάβει το αήττητο τρόπαιο».

Είμαστε λοιπόν πεπεισμένοι ότι ούτε θάνατος, ούτε ζωή, ούτε άγγελοι, ούτε αρχές, ούτε παρόντα, ούτε μέλλοντα, ούτε δυνάμεις, ούτε ύψωμα, ούτε βάθος, ούτε καμία άλλη κτίση θα μπορέσει να μας χωρίσει από την αγάπη του Θεού την εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, εξαιτίας της υπεροχής της γνώσεως και του υπερβάλλοντος πλούτου της φιλανθρώπου αγαθότητάς Του· και ότι «τα παθήματα του παρόντος καιρού, καθώς και η ρευστή απόλαυση των παρόντων πραγμάτων, δεν είναι άξια να συγκριθούν με τη δόξα που πρόκειται να αποκαλυφθεί σε εμάς». Αφού λοιπόν γνώρισαν αυτή την απόφαση των αγίων οι δικαστές και θαύμασαν το φρόνημά τους, επειδή θεώρησαν ότι ήταν αδύνατο να τους μεταπείσουν με λόγια εάν δεν δοκίμαζαν ανυπόφορες τιμωρίες, και επειδή λογάριασαν ότι εκείνοι διέθεταν αρετή στα λόγια αλλά όχι ανδρεία στα έργα, τους υπέβαλαν σε σκληρότερα βασανιστήρια, επιδιώκοντας δύο πράγματα: αφενός μεν νόμιζαν ότι έτσι θα οδηγούσαν τους αγίους, όπως οι ίδιοι ήθελαν, στην προσκύνηση των ειδώλων, αφετέρου δε ότι οι γυναίκες που συμμετείχαν στον άθλο και στον αγώνα τους θα παρασύρονταν από τον τρόμο των όσων εκτυλίσσονταν. Όμως «δεν θα επιτύχει ο δόλιος θήραμα», κατά το ρητό· διότι, καθώς ο Χριστός ενέδυε αμφότερους με δύναμη εξ ύψους, τα ποικίλα δίχτυα των δικαστών διαλύονταν, και οι ψυχές των αγίων διασώθηκαν από την παγίδα όπως το στρουθίο.

Διότι το «άλλη κτίση» ανήκει σε εκείνα που δεν υπάρχουν, και έτσι πρόσθεσε ότι τίποτα από όσα αναφέρθηκαν δεν θα μπορέσει να μας χωρίσει από την αγάπη του Θεού, η οποία είναι εν Χριστώ Ιησού. Και εκείνος μεν εξύψωσε αυτόν τον πόθο σε τόσο μεγάλο ύψος, εμείς δε, που έχουμε λάβει την εντολή να είμαστε μιμητές του, ούτε καν τις παρούσες θλίψεις δεν υποφέρουμε εύκολα, αλλά αδημονoύμε και δυσφορούμε όχι λιγότερο από εκείνους που έχουν πυρετό. Διότι αυτή η μακρόχρονη ασθένεια, που έχει κυριεύσει τις ψυχές μας, έχει καταστεί με την πάροδο του χρόνου, τρόπον τινά, ανίατη, και δεν μπορούμε να συλλάβουμε ούτε καν την ιδέα της αληθινής υγείας, αλλά μας φαίνεται πλέον αδύνατη ακόμη και η ανάκτησή της.

Τώρα λοιπόν, γνήσιε γιε μου και πολυπόθητε πατέρα, υπάρχουν ακόμη έπαθλα αγώνων, επειδή έμαθα ότι μεταφέρθηκες στο κολαστήριο. Στάσου όρθιος, σε παρακαλώ, δείξε ανδρεία, σε ικετεύω, αρίστευσε, σε παρακαλώ θερμά, δείξε έργα της δύναμης του Θεού σε αυτή την ασθενική σάρκα, πέφτοντας στα πόδια σου ικετεύω. Ας απαυδήσει αυτός που σε βασανίζει από τα άλλα, νικημένος από τους δικούς σου αγώνες. Ανάμεσα στους επισκόπους, φως μου, λάμψε, ανάμεσα στους μοναχούς, ζωή μου, φτάσε στην κορυφή, ανάμεσα στους ομολογητές, σπλάχνο μου και ταυτόχρονα κορυφή μου, στεφανώσου. Ας σε αινέσουν ο ουρανός και η γη, ας σε δοξάσουν οι ιερείς και οι ιεράρχες μαζί με τους μοναχούς, θεωρώντας σε ο καθένας τους δικό του εγκαλλώπισμα μέσω του δικού του αξιώματος. Ας είναι, ταλαιπωρούμαστε, πεινάμε, σβήνουμε από τη δίψα, βρισκόμαστε σε αμηχανία, βρισκόμαστε σε απόγνωση, και να προσθέσω, μαστιγωνόμαστε. Το πόδι βρίσκεται στο ξύλο, ο λαιμός στα δεσμά, μαχαίρι, και τέλος, φωτιά. Τι είναι όλα αυτά μπροστά στη βασιλεία των ουρανών; Τι είναι μπροστά στα αγαθά των υποσχέσεων; Και είναι βέβαιο ότι αποκλείεται κάποιος που πάσχει για τον Χριστό να μην έχει τον Χριστό βοηθό του και ότι παραχωρεί να δοκιμαστούμε μόνο τόσο, όσο και μπορούμε να αντέξουμε. Μήπως είναι άλλος αυτός που θανατώνει και ζωογονεί; Ας μην αποκάμουμε, λοιπόν, αδελφέ, ακούγοντας αυτόν που λέει: έχω πειστεί ότι ούτε θάνατος ούτε ζωή ούτε άγγελοι ούτε αρχές ούτε δυνάμεις ούτε παρόντα ούτε μέλλοντα ούτε ύψωμα ούτε βάθος ούτε κάποια άλλη κτίση θα μπορέσει να μας χωρίσει από την αγάπη του Θεού.

Αυτά λοιπόν είναι φοβερά και δύσκολα και άξια πολλών δακρύων, και πρέπει να προσπίπτουμε στον Θεό εκτενώς νύχτα και μέρα, με στεναγμούς και δάκρυα, για την απαλλαγή από την οργή και την αποκατάσταση της ειρήνης, με τον τρόπο που γνωρίζει η ανεξιχνίαστη σοφία Του· «διότι», λέγει, «εκείνα που έχει αποφασίσει ο άγιος Θεός, ποιος θα τα ματαιώσει; και το υψωμένο Του χέρι ποιος θα το αποτρέψει;». Πρέπει όμως εμείς, τέκνα, να μην απελπιζόμαστε, σαν να είμαστε εγκαταλελειμμένοι από τον Θεό, ούτε να ατονούμε στο πνευματικό μας έργο, αλλά να εμμένουμε στον ζήλο και στη θεάρεστη εργασία μας· «διότι σε αυτούς που αγαπούν τον Θεό», όπως είπε ο απόστολος, «όλα συνεργούν προς το αγαθό». Επομένως, ούτε αυτή η παρούσα αναταραχή, ούτε κάποια άλλη φοβερότερη συμφορά, ή μάλλον, για να μιλήσουμε αποστολικά, «ούτε θάνατος, ούτε ζωή, ούτε άγγελοι, ούτε αρχές, ούτε δυνάμεις, ούτε παρόντα, ούτε μέλλοντα, ούτε ύψωμα, ούτε βάθος, ούτε καμία άλλη κτίση θα μπορέσει να μας χωρίσει από την αγάπη του Θεού, η οποία υπάρχει στον Χριστό Ιησού τον Κύριό μας».

Σε καμία περίπτωση λοιπόν, αδελφοί, σε καμία περίπτωση· μάλλον ας περιέλθουμε σε θεοπρεπή έκσταση υφιστάμενοι την καλή αλλοίωση, ας χύσουμε δάκρυα, ας θυσιάσουμε τα πάθη, ανταποδίδοντας με ύβρεις τις ύβρεις και ανταλλάσσοντας πληγές με πληγές· αυτό αφενός μέσω της υποταγής, αφετέρου και μέσω της ανυποχώρητης ομολογίας. Δεν βλέπουμε πόσα είναι τα εναύσματα της θείας αγάπης; Ποιος ποτέ έμεινε σε φυλακή για χάρη φίλου; Ποιος υπέμεινε σφαγή για χάρη αγαπημένου προσώπου; Αλλά όμως ο αγαθός μας Θεός δεν καταδέχθηκε μόνο ένα και δύο, αλλά μύρια παθήματα για εμάς τους καταδίκους. Εύλογα λοιπόν ο μακάριος Απόστολος, συλλογιζόμενος αυτά και αποκτώντας κραταιά αίσθηση της αγάπης του Θεού, έλεγε: «Είμαι πεπεισμένος ότι ούτε θάνατος ούτε ζωή, ούτε άγγελοι ούτε αρχές ούτε δυνάμεις, ούτε παρόντα ούτε μέλλοντα, ούτε ύψωμα ούτε βάθος, ούτε καμία άλλη κτίση θα μπορέσει να μας χωρίσει από την αγάπη του Θεού, η οποία υπάρχει στον Χριστό Ιησού, τον Κύριό μας.» Διότι τέτοια αγάπη είχε ο Θεός για εμάς, ώστε: «Έδωσε τον Υιό του τον μονογενή, για να μην χαθεί καθένας που πιστεύει σε αυτόν, όπως είναι γραμμένο, αλλά να έχει ζωή αιώνια.» Ως αντάλλαγμα για αυτή την αγάπη, επειδή οι άγιοι δεν είχαν τίποτα να προσφέρουν, προσέφεραν τα σώματά τους και τα αίματά τους ασκητικά και μαρτυρικά, ψάλλοντας την ωδή του μακαρίου Δαβίδ: «Τι θα ανταποδώσουμε στον Κύριο για όλα όσα μας ανταπέδωσε;»

Σταθείτε, λοιπόν, έχοντας περιζωστεί τη μέση σας με την αλήθεια, όπως έχει γραφτεί, και έχοντας ενδυθεί τον θώρακα της δικαιοσύνης, και έχοντας υποδηθεί στα πόδια σας την ετοιμασία του ευαγγελίου της ειρήνης, αναλαμβάνοντας πάνω απ' όλα την ασπίδα της πίστεως, με την οποία θα μπορέσετε να σβήσετε όλα τα πυρωμένα βέλη του πονηρού. Και δεχθείτε την περικεφαλαία της σωτηρίας και τη μάχαιρα του Πνεύματος, που είναι ο λόγος του Θεού.» Αυτά είναι τα αποστολικά παραγγέλματα, αυτά και εμείς οι ταπεινοί διακηρύσσουμε μαζί του, και σας παρακαλούμε θερμά να μην αποκάμνετε στις θλίψεις ούτε να λυγίζετε στους πειρασμούς, γνωρίζοντας ότι το να δοκιμάζεται κανείς περισσότερο, αποτελεί αφορμή για περισσότερα στεφάνια. Και είθε ο Θεός να δώσει αυτή τη δύναμη, διότι είναι δυνατός να πράξει αυτό που έχει υποσχεθεί, είναι δυνατός να μας ενισχύσει ακόμη περισσότερο, ώστε να υπομείνουμε όχι μόνο πληγές, αλλά και φωτιά και ξίφος και θηρία και οτιδήποτε άλλο. Διότι, έχοντας αυτή την πεποίθηση ο Απόστολος λέει: «Σε όλα αυτά υπερνικούμε διά μέσου εκείνου που μας αγάπησε. Και είμαι πεπεισμένος ότι ούτε θάνατος ούτε ζωή, ούτε αρχές ούτε δυνάμεις, ούτε ύψωμα ούτε βάθος, ούτε καμία άλλη κτίση θα μπορέσει να μας χωρίσει από την αγάπη του Θεού, η οποία είναι εν Χριστώ Ιησού στον Κύριό μας.»

Επειδή δηλαδή ήταν σκληροί, θα φόνευαν τις γυναίκες, εάν εξαναγκάζονταν να τις κρατήσουν. Τώρα όμως πρόσταξε να δίδεται έγγραφο διαζυγίου σε όσες μισούνταν από τους άνδρες. «Εγώ όμως σας λέω», αναφέρει, «ότι τη γυναίκα που πόρνευσε είναι καλό να την αποβάλλει κανείς ως μοιχαλίδα. Εάν όμως κάποιος αποβάλλει εκείνη που δεν πόρνευσε, γίνεται αίτιος να διαπράξει αυτή μοιχεία». Να εννοείς όμως και τούτο, ότι εκείνος που προσκολλάται στον Κύριο είναι ένα πνεύμα με Αυτόν, και δημιουργείται συζυγία του πιστού με τον Χριστό. Διότι όλοι γίναμε σύσσωμοι με Αυτόν, και είμαστε κατά μέρος μέλη του Χριστού. Επομένως, δικαίως κανείς δεν μπορεί να χωρίσει μια τέτοια συζυγία, κατά τον λόγο του Παύλου, που λέει: «Ποιος θα μας χωρίσει από την αγάπη του Χριστού;». Εκείνα λοιπόν που ο Θεός συνέζευξε, ούτε άνθρωπος ούτε καμία άλλη κτίση ούτε άγγελοι ούτε αρχές ούτε εξουσίες, όπως λέει ο Παύλος, μπορούν να τα χωρίσουν. «Του λέγουν οι μαθητές του: Εάν τέτοια είναι η κατάσταση του ανθρώπου με τη γυναίκα, δεν συμφέρει να νυμφευθεί». Θορυβούνται οι μαθητές και λένε ότι, εάν για αυτόν τον λόγο ενώθηκαν, για να είναι ένα και να παραμένουν αχώριστοι σε όλο τον βίο, ώστε, ακόμη και αν η γυναίκα είναι κατά τα άλλα διεφθαρμένη, να μην τολμά να την αποβάλλει, τότε δεν συμφέρει να νυμφευθεί κανείς. Διότι είναι ελαφρύτερο να μη νυμφευθεί, αλλά να μάχεται και να παλεύει με τις φυσικές επιθυμίες, παρά να ανέχεται μία πονηρή γυναίκα.