Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΕΙΡΑΧ 17:31

Και αυτό δεν το έκανε μόνο στο δικό μας σώμα, αλλά και σε ολόκληρη την κτίση. Διότι, αφού σε πολλά σημεία δημιούργησε ευτελείς ουσίες, εναπέθεσε σε αυτές ένα σαφές δείγμα της δικής Του τέχνης, και ταυτόχρονα προσέμιξε μία απόδειξη της αδυναμίας των ουσιών αυτών· ώστε, αφενός, εξαιτίας της τέχνης και του κάλλους να θαυμάζεις τον Δημιουργό, και αφετέρου, εξαιτίας της αδυναμίας και της ευτέλειας της φύσης και της ουσίας να μην προσκυνήσεις τα δημιουργήματα. Φωτεινός λάμπει ο ήλιος και καταυγάζει ολόκληρη την οικουμένη· αλλά όταν έλθει η νύχτα, εκλείπει. Διότι τι υπάρχει, λέει, φωτεινότερο από τον ήλιο; Αλλά και αυτός εκλείπει· και όχι μόνο τη νύχτα, αλλά και την ημέρα. Και για τον λόγο αυτόν πολλές φορές και κατά τη διάρκεια της ημέρας ο ήλιος υπέστη έκλειψη, ώστε να θαυμάζεις μεν τον Δημιουργό για την τέχνη Του, να μην προσκυνήσεις δε το δημιούργημα λόγω της αδυναμίας του. Βλέπεις αυτόν τον ουρανό, πόσο μεγάλο σώμα είναι; Πόσο ωραίο; Πόσο απαστράπτον, και ανώτερο από τα δικά μας σώματα ως προς την όψη; Αλλά είναι άψυχο. Είδες και την επίδειξη της τέχνης και την απόδειξη της αδυναμίας; Βλέπεις ότι και από τις δύο πλευρές έχουν στηθεί για σένα τα οχυρώματα; Διότι, για να μην κατακρίνεις τον Δημιουργό ως αδύναμο, τα δημιούργησε ωραία· και για να μην προσκυνάς τα δημιουργήματα ως θεούς, τα κατασκεύασε εν μέρει αδύναμα. Αυτά να τα θυμάστε συνεχώς.

Διότι, άκουσε τι λέει αλλού: Τι είναι φωτεινότερο από τον ήλιο; Και όμως και αυτός εκλείπει. Ας μην σε εξαπατά, λέει, η όψη του· διότι, εάν ο Δημιουργός θελήσει να δώσει προσταγή, εξαφανίζεται σαν να μην είχε υπάρξει ποτέ. Εάν αυτά τα είχαν κατανοήσει οι Έλληνες, δεν θα είχαν παρασυρθεί σε τόσο μεγάλη πλάνη, αλλά θα είχαν αντιληφθεί ορθά ότι αρμόζει να ανατρέχει κανείς από την παρατήρηση των δημιουργημάτων προς τον Δημιουργό. Γι' αυτόν τον λόγο τον δημιούργησε την τέταρτη ημέρα, για να μην νομίσεις ότι αυτός συγκροτεί την ημέρα. Διότι ό,τι είπαμε για τα σπέρματα των φυτών, αυτό θα πούμε και για την ημέρα, ότι δηλαδή υπήρξαν τρεις ημέρες πριν από τη δική του δημιουργία.

Διότι δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν τα πάντα στους ανθρώπους, λέγει. Γιατί; Διότι ο υιός του ανθρώπου δεν είναι αθάνατος. Τι είναι πιο φωτεινό από τον ήλιο; Και όμως, ακόμη και αυτός εκλείπει. Όπως, λοιπόν, το σκοτάδι όταν έλθει αποκρύπτει εκείνο το λαμπρό φως και την αστραφτερή του ακτίνα, έτσι ακριβώς και τη δική μας σύνεση, παρόλο που λάμπει και διακρίνεται καθαρά όπως το καταμεσήμερο, πολλές φορές η ανοησία που επέρχεται την αποκρύπτει· και έτσι ο μεν σοφός δεν αντιλήφθηκε το πρέπον, ο δε κατώτερός του το διέκρινε πολύ πιο οξυδερκώς από εκείνον. Και αυτό συμβαίνει, για να μην υπερηφανεύεται ο σοφός, ούτε ο ταπεινός να οδύρεται για τον εαυτό του. Μεγάλο αγαθό είναι να μπορεί κανείς να υπομένει τους ελέγχους, μεγάλο αγαθό είναι να μπορεί να ελέγχει· αυτό αποτελεί δείγμα μέγιστης φροντίδας. Τώρα όμως, εάν μεν δούμε κάποιον άνθρωπο να έχει τον χιτώνα του λυμένο στα πλάγια, ή το υπόλοιπο ένδυμά του άσχημα φορεμένο, τον διορθώνουμε και του κάνουμε υπόδειξη· εάν όμως δούμε τη ζωή του να είναι παραλυμένη, δεν αρθρώνουμε ούτε λέξη. Εάν δούμε τον βίο του να είναι απρεπής, τον προσπερνάμε αδιαφορώντας· καίτοι τα μεν ελαττώματα των ενδυμάτων προκαλούν απλώς τον γέλωτα, τα δε της ψυχής οδηγούν στον κίνδυνο και την τιμωρία. Βλέπεις τον αδελφό σου, πες μου, να φέρεται προς τον γκρεμό, να διάγει παραμελημένο βίο, να μην αντιλαμβάνεται το πρέπον, και δεν του απλώνεις το χέρι, δεν τον σηκώνεις από την πτώση; Δεν τον εγκαλείς και δεν τον ελέγχεις; Αλλά προτιμάς το να μην έλθεις σε προστριβή μαζί του και να μη φανείς φορτικός, από τη δική του σωτηρία;

Είδες πώς σου παρουσίασε την ομορφιά και το μέγεθος του άστρου; Διότι, όπως ακριβώς ένας νυμφίος που εμφανίζεται από τον νυμφώνα, έτσι και ο ήλιος κατά την αυγή εκπέμπει τις ακτίνες του, και σαν να στολίζει τον ουρανό με κάποιο κροκωτό παραπέτασμα, κάνοντας τα σύννεφα ρόδινα και τρέχοντας ανεμπόδιστα ολόκληρη την ημέρα, δεν ανακόπτεται στην πορεία του από κανένα εμπόδιο. Είδες, λοιπόν, την ομορφιά του, είδες το μέγεθός του; Δες και το δείγμα της αδυναμίας του. Διότι, φανερώνοντας ακριβώς αυτό το πράγμα, έλεγε κάποιος σοφός: «Τι είναι πιο φωτεινό από τον ήλιο; Και όμως, και αυτός εκλείπει». Και δεν μπορεί κανείς να διαπιστώσει την αδυναμία του μόνο από αυτό, αλλά και από τη συγκέντρωση των νεφών.