Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΕΙΡΑΧ 28:18

Είδες σύνεση; Είδες φιλοσοφία; Από πού αρχίζει το αίτημά του; Από το μεγαλύτερο από τα κατορθώματα, και το οποίο αποτελεί την αιτία όλων των κακών όταν παραμελείται, όπως ακριβώς και των αγαθών, όταν καλλιεργείται με επιμέλεια. Διότι τα αμέτρητα κακά τα προκαλεί η ευκολία της γλώσσας, όπως ακριβώς τα αγαθά τα διασφαλίζει η προσοχή. Όπως λοιπόν δεν υπάρχει κανένα όφελος από οικία, ούτε από πόλη, ούτε από τείχη, ούτε από πύλες, ούτε από θύρες, αν δεν υπάρχουν φρουροί που να γνωρίζουν πότε πρέπει να κλείνουν και πότε να ανοίγουν· έτσι δεν υπάρχει κανένα όφελος ούτε από τη γλώσσα, ούτε από το στόμα, αν δεν υπάρχει ο λογισμός, στον οποίο να έχει ανατεθεί το κλείσιμο και το άνοιγμα με ακρίβεια και πολλή γνώση, και ο οποίος να γνωρίζει ποια πρέπει να προφέρει και ποια να συγκρατεί μέσα του. Διότι δεν έπεσαν, λέει, τόσοι από μαχαίρι, όσοι από τη γλώσσα. Και πάλι ο Χριστός λέει: Δεν μολύνουν τον άνθρωπο αυτά που εισέρχονται στο στόμα, αλλά εκείνα που εκπορεύονται από το στόμα. Και πάλι κάποιος άλλος λέει: Κατασκεύασε για το στόμα σου θύρα και σύρτη. Αυτός όμως, επειδή γνωρίζει ότι το πράγμα είναι εξαιρετικά δύσκολο, προσθέτει και προσευχές, και καλεί τον Θεό σε αυτήν τη συμμαχία.

Αυτός που ανέλαβε αυτόν τον ζυγό οφείλει να παραδώσει στη λήθη κάθε παλαιά συνήθεια και να επιδεικνύει ακρίβεια στους οφθαλμούς· «Διότι καθένας που βλέπει γυναίκα», λέει, «με σκοπό να την επιθυμήσει, έχει ήδη διαπράξει μοιχεία μαζί της μέσα στην καρδιά του», επομένως πρέπει να θέσει ασφάλεια στις οπτικές αισθήσεις, για να μην ανέλθει μέσω αυτών ο θάνατος. Και δεν πρέπει να επιδεικνύει πολλή ακρίβεια μόνο ως προς τους οφθαλμούς, αλλά και ως προς τη γλώσσα. «Διότι πολλοί έπεσαν», λέει, «από την κόψη του μαχαιριού, αλλά όχι τόσοι όσοι έπεσαν εξαιτίας της γλώσσας», οφείλει να χαλιναγωγεί τα άλλα πάθη που γεννιούνται και να διατηρεί τη διάνοια σε γαλήνη, να εξορίζει τον θυμό, την οργή, τη μνησικακία, την έχθρα, τη βασκανία, τις άτοπες επιθυμίες, κάθε ασέλγεια, όλα τα έργα της σαρκός, τα οποία, όπως λέει, είναι η μοιχεία, η πορνεία, η ακαθαρσία, η ασέλγεια, η ειδωλολατρία, η φαρμακεία, η έχθρα, η έριδα, οι φθόνοι, οι μέθες και οι κώμοι.

Από παντού λοιπόν συνηθίζει να μας πολεμά, αλλά κυρίως διά της γλώσσας και διά του στόματος. Διότι κανένα όργανο δεν του είναι τόσο κατάλληλο για την εξαπάτηση και την απώλειά μας, όσο η ακόλαστη γλώσσα και το αθύρωτο στόμα. Από εκεί προέρχονται οι πολλές μας πτώσεις, από εκεί τα βαρύτατα εγκλήματά μας. Και θέλοντας να δηλώσει την ευκολία των ολισθημάτων που προέρχονται από τη γλώσσα, έλεγε κάποιος: «Πολλοί έπεσαν από μαχαίρι, αλλά όχι τόσοι όσοι από τη γλώσσα». Θέλοντας πάλι να φανερώσει τη βαρύτητα αυτής της πτώσης, ο ίδιος είπε: «Προτιμότερο να γλιστρήσει κανείς στο έδαφος, παρά να γλιστρήσει από τη γλώσσα». Και αυτό που εννοεί είναι το εξής: Είναι προτιμότερο, λέει, να πέσει κανείς και να συντριβεί το σώμα του, παρά να προφέρει έναν τέτοιο λόγο, ο οποίος καταστρέφει την ψυχή μας.

«Εξαιτίας της αμαρτίας των χειλιών του πέφτει σε παγίδα ο αμαρτωλός.» «Από την πολυλογία δεν θα αποφύγεις την αμαρτία. —Αφαίρεσε από τον εαυτό σου το διεστραμμένο στόμα, και απομάκρυνε από εσένα τα άδικα χείλη. —Οι απαίδευτοι είναι ακράτητοι στη γλώσσα. Εάν ανασύρεις λόγια, θα προέλθει κρίση και μάχη.» «Όποιος απαντά σε κάτι πριν το ακούσει, τούτο είναι γι' αυτόν αφροσύνη και ντροπή.» «Μη βιάζεσαι να ανοίξεις το στόμα σου, και η καρδιά σου ας μη βιαστεί να προφέρει λόγο ενώπιον του Θεού.» «Ο άφρων πληθαίνει τα λόγια. —Μην επιμείνεις σε πονηρό λόγο.» «Τέντωσαν τη γλώσσα τους σαν τόξο.» «Εκείνος που φλυαρεί θα γίνει βδελυρός.» «Όπως το βέλος που έχει καρφωθεί σε σάρκινο μηρό, έτσι είναι ο λόγος στα σπλάχνα του ανόητου. —Ανελεήμων είναι εκείνος που δεν προσέχει τα λόγια του.» «Μη φιλονικείς με άνθρωπο φλύαρο, και μη σωρεύεις ξύλα στη φωτιά του. —Φοβερός μέσα στην πόλη είναι ο φλύαρος άνθρωπος.» «Γλίστρημα από το έδαφος, μάλλον παρά από τη γλώσσα.» Το χτύπημα του μαστιγίου προκαλεί μώλωπα, αλλά το χτύπημα της γλώσσας τσακίζει οστά. —Δέσε καλά το ασήμι και το χρυσάφι σου, και φτιάξε για τα λόγια σου ζυγαριά και σταθμά, και στο στόμα σου φτιάξε πόρτα και σύρτη· πρόσεχε μήπως τυχόν γλιστρήσεις εξαιτίας του, —Πολλοί έπεσαν από την κόψη του μαχαιριού, αλλά όχι τόσοι όσοι έπεσαν εξαιτίας της γλώσσας.» «Εάν κάποιος δεν σφάλλει στα λόγια, αυτός είναι τέλειος άνδρας, ικανός να χαλιναγωγήσει και ολόκληρο το σώμα.»