Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΙΑ ΣΕΙΡΑΧ 28:3

Τέτοια είναι η συντριβή της καρδιάς: ακόμη κι αν υποστεί ύβρεις, ακόμη κι αν πάθει κακό, διατηρεί την ησυχία της και δεν ορμά προς ανταπόδοση. Μετά δε την ταπεινοφροσύνη, χρειάζονται εκτενείς προσευχές και πολλά δάκρυα, και της ημέρας και της νύχτας. Διότι λέει: «Κάθε νύχτα θα λούσω την κλίνη μου· με τα δάκρυά μου θα βρέξω το στρώμα μου· κοπίασα μέσα στον στεναγμό μου». Και πάλι: «Διότι έφαγα στάχτη σαν ψωμί, και το ποτό μου το αναμίγνυα με κλάμα». Και μετά από μια τόσο εκτενή προσευχή, χρειάζεται πολλή ελεημοσύνη. Διότι το πιο ισχυρό συστατικό που κάνει το φάρμακο της μετάνοιας να ενεργεί, είναι αυτό. Και όπως ακριβώς στα ιατρικά βοηθήματα υπάρχει φάρμακο που περιέχει μεν πολλά βότανα, αλλά ένα είναι το κυριότερο, έτσι και στην περίπτωση της μετάνοιας αυτό το βότανο είναι το κυριότερο, και αυτό θα μπορούσε να είναι το παν. Διότι άκουσε τι λέει η θεία Γραφή: «Δώστε ελεημοσύνη, και όλα θα είναι καθαρά». Και πάλι: «Με ελεημοσύνες και με πίστη καθαρίζονται οι αμαρτίες». Και πάλι: «Το νερό θα σβήσει τη φλεγόμενη φωτιά, και η ελεημοσύνη θα καταπαύσει μεγάλες αμαρτίες». Έπειτα, το να μην οργίζεται κανείς, ούτε να μνησικακεί, το να συγχωρεί σε όλους τα αμαρτήματα. Διότι λέει: «Άνθρωπος εναντίον ανθρώπου συντηρεί οργή, και ζητάει θεραπεία από τον Κύριο;». «Συγχωρείτε, για να συγχωρεθείτε». Και το να επαναφέρει κανείς τους αδελφούς από την πλάνη. Διότι λέει: «Πήγαινε και επίστρεψε τους αδελφούς σου, για να συγχωρεθούν οι αμαρτίες σου»· και το να διατηρεί κανείς οικεία σχέση με τους ιερείς.

Εφόσον λοιπόν είναι τόσα πολλά αυτά που φθείρουν τις αγαθές πράξεις, ποιος θα μπορέσει να σωθεί γρήγορα από όσους έχουν περιπέσει σε αυτά τα κακά; Ε'. Το να πει όμως κάποιος, «Άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών», ποιος άραγε θα τολμήσει να το πει με παρρησία; Διότι, ακόμη κι αν δεν αδικήσουμε καθόλου τους εχθρούς μας, εντούτοις διατηρούμε την πληγή αγιάτρευτη. Ο Χριστός όμως δεν θέλει να συγχωρούμε απλώς με αυτόν τον τρόπο, αλλά και να τους συγκαταλέγουμε στους πρώτους από τους φίλους μας. Γι' αυτό ακριβώς, όπως ανέφερα προηγουμένως, διέταξε να προσευχόμαστε και υπέρ αυτών. Εάν όμως δεν τους αδικείς καθόλου, αλλά τους αποστρέφεσαι και δεν τους βλέπεις με ευχαρίστηση, και κρατάς το τραύμα νωπό στην ψυχή σου, δεν έχεις εκπληρώσει ακόμη την εντολή που σου έδωσε ο Χριστός. Πώς λοιπόν εσύ παρακαλείς τον Θεό να γίνει ίλεως, όταν ο ίδιος δεν έχεις γίνει ακόμη ίλεως προς εκείνους που έχουν σφάλλει απέναντί σου; Μια τέτοια συμπεριφορά την στηλιτεύει και κάποιος σοφός λέγοντας: «Άνθρωπος προς άνθρωπο διατηρεί οργή, και ζητά θεραπεία από τον Κύριο; Δεν δείχνει έλεος σε άνθρωπο όμοιό του, και ικετεύει για τις δικές του αμαρτίες; Ενώ ο ίδιος είναι σάρκα διατηρεί μνησικακία, τότε ποιος θα εξιλεώσει τις αμαρτίες του;» Ήθελα λοιπόν να σωπάσω, και να σταματήσω τον λόγο μου σε όσα ελέχθησαν μέχρι τώρα· τόσο πολύ ντρέπομαι και κοκκινίζω να προχωρήσω περαιτέρω. Διότι, προχωρώντας ο λόγος, αναδεικνύει πιο καθαρά αυτόν τον πόλεμο που έχουμε αναλάβει ενάντια στις εντολές του Χριστού, καθώς και την ακήρυχτη έχθρα.

«Έλεγξε τον πλησίον σου, μήπως δεν το έπραξε· και αν τυχόν το έπραξε, για να μην το επαναλάβει. Έλεγξε τον φίλο σου, μήπως δεν το είπε· και αν το έχει πει, για να μην το πει δεύτερη φορά.» «Να κατανοείς τα του πλησίον σου κρίνοντας από τον εαυτό σου.» «Άνθρωπος σε άνθρωπο διατηρεί οργή, και από τον Κύριο ζητάει θεραπεία. Σε άνθρωπο όμοιό του δεν δείχνει έλεος, και παρακαλάει για τις δικές του αμαρτίες. Ο ίδιος, ενώ είναι σάρκα, διατηρεί την οργή του· ποιος λοιπόν θα συγχωρήσει τις αμαρτίες του; Θυμήσου τα έσχατά σου και πάψε να τρέφεις έχθρα. Θυμήσου τις εντολές και μην οργίζεσαι κατά του πλησίον σου.» «Εάν, λοιπόν, προσφέρεις το δώρο σου στο θυσιαστήριο, και εκεί θυμηθείς ότι ο αδελφός σου έχει κάτι εναντίον σου, άφησε το δώρο σου μπροστά στο θυσιαστήριο, και πήγαινε πρώτα συμφιλιώσου με τον αδελφό σου, και τότε έλα να προσφέρεις το δώρο σου.» «Εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και σε εσάς ο Πατέρας σας ο ουράνιος. Εάν όμως δεν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, ούτε και ο Πατέρας σας θα συγχωρήσει τα δικά σας παραπτώματα.» «Τότε, αφού τον πλησίασε ο Πέτρος, είπε: Κύριε, πόσες φορές θα αμαρτήσει εις βάρος μου ο αδελφός μου και θα τον συγχωρήσω; Μέχρι επτά φορές; Του λέει ο Ιησούς: Δεν σου λέω μέχρι επτά φορές, αλλά μέχρι εβδομήντα φορές το επτά. Γι' αυτό παρομοιάστηκε η βασιλεία των ουρανών με έναν άνθρωπο βασιλιά, ο οποίος θέλησε να κάνει λογαριασμό με τους δούλους του.»