ἐπεὶ τοίνυν περὶ ὀνόματος καὶ ῥήματος ἱκανῶς ἐδίδαξε καὶ ἔδει οὐδενὸς ἤδη, τὸν λόγον ἐπεισάγει χειραγωγῶν τὸν μαθητὴν ἀπὸ τῶν μικροτέρων ἐπὶ τὰ μείζω· καί φησιν· ‘εἰς γὰρ γένεσιν ὁ Θεὸς παράγων τὸν ἄνθρωπον νοῦν παρέσχε καὶ αἴσθησιν· ὧν ὁ μὲν νοῦς ταὐτότητα σῴζων πρὸς τὰ ἐν κόσμῳ πράγματα, φωνῆς οὐ δεῖται, ἀλλ’ ἄμεσον τὴν τούτων κέκτηται γνῶσιν· ὡς γὰρ ἔχουσι φύσεως ταῦτα, νοεῖ τὸν ἐφικτὸν τρόπον αὐτόθεν’. οὐκοῦν ὁ νοῦς αἴσθησίς ἐστι διὰ τοῦτο. εἰ γὰρ μόνη τῶν ἐν ἡμῖν γνώσεων ἡ αἴσθησις ἀμέσως τοῖς αἰσθητοῖς ἐπιβάλλει καὶ ἀντιστρέψει καὶ ἔσται αἴσθησις τὸ ἀμέσως τοῖς αἰσθητοῖς ἐπιβάλλον· ὁ δὲ νοῦς τῷ φιλοσόφῳ τοιοῦτος. οὐκοῦν αἴσθησιν εἶναί φησι τὸν νοῦν καὶ τὰ αἰσθητὰ τῶν νοητῶν μηδὲν διαφέρειν. καίτοι, εἰ μὲν ἵνα γνῷ φωνῆς οὐ δεῖται, καὶ πῶς οὐκ ἄτοπον ἀνθρώπινον ὄντα νοῦν καὶ δεκτικὸν ἐπιστήμης εἰ δὲ πρὸς τὴν διδασκαλίαν φωνῆς οὐ δεῖται; καὶ μὴν οὐκ ἐστιν ἄλλῳ τῳ τῶν πάντων τοὺς ἀνθρώπους ἀλλήλοις ἢ τῇ φωνῇ συγγενέσθαι. μᾶλλον δέ, τί δεῖ λόγων ἑτέρων; αὐτὸς γὰρ ἑαυτὸν μετὰ μικρὸν εὐθὺς ἀνατρέπει καθάπερ οἱ μαινόμενοι· ἐπάγει γάρ· ‘ἡ δὲ χρεία κοινωνεῖν τῶν πραγμάτων ἀλλήλοις τοὺς ἀνθρώπους βιαζομένη, <καὶ τὰ τῆς ὀρεκτικῆς ψυχῆς ἐξαγγέλλειν ἀπόρρητα>, μεσίτῃ νοήσεως καὶ πραγμάτων διέγνωκε χρήσασθαι τῇ αἰσθήσει’.