Τά πρῶτα βήματά του στήν ἄσκηση

Ὁ μικρός Ἰάκωβος φωτισμένος ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα, πού βρῆκε καθαρό δοχεῖο τήν ἁγνή ψυχή του, ἄρχισε νά σκέπτεται ν’ ἀφιερωθεῖ στό Θεό καί νά γίνει ἀσκητής, ὅταν μεγαλώσει. Ἔτσι ἀπό τήν ἡλικία τῶν δεκατριῶν-δεκατεσσάρων ἐτῶν ἄρχισε σιγά-σιγά τήν ἄσκησή του, ὅπως τήν διδάχτηκε ἀπό τήν ἀσκήτρια μητέρα του Θεοδώρα, ἡ ὁποία, ὅπως προαναφέρθηκε, συνέχισε «τά μαθήματα» γιά τήν ἐκκλησιαστική ζωή, μετά τό θάνατο τῆς γιαγιᾶς Δέσποινας.

Ὅλη μέρα στό μεροκάματο ἤ στίς ἐξυπηρετήσεις τῶν συγχωριανῶν του, καί τό βράδυ στό σπίτι, στήν προσευχή καί στίς μετάνοιες. Στίς νυχτερινές μετάνοιες, πού στήν ἡλικία τῶν δεκαπέντε-δεκαέξι ἐτῶν ἔφταναν τίς δύο χιλιάδες καί περισσότερο. Τόση πολλή ἀγάπη ἀπέκτησε στίς μετάνοιες, ὥστε ἀκόμη καί τίς Κυριακές, πού πήγαινε ἀπό τή νύχτα στήν ἐκκλησία, γιά νά διακονήσει ἀρχικά στό Ἱερό καί ἀργότερα στό Ἀναλόγιο, μέχρι νά ἔλθει ὁ κόσμος, ἔκανε συνέχεια μετάνοιες στρωτές. Κάποια Κυριακή πρωί τόν βρῆκε ὁ Ἱερέας νά κάνει μετάνοιες στό Ἱερό καί τοῦ εἶπε:

«Παιδί μου Ἰάκωβε, σήμερα Κυριακή, ἡμέρα ἀναστάσιμη,ἀνέστη ὁ Κύριος, δέν κάνουν μετάνοιες.

Κάνω μετάνοιες πάτερ, γιατί ἡ μητέρα μου ἔτσι μέ ἔμαθε», ἀπάντησε.

Διάβαζε μέ τό λυχνάρι ἤ τό φεγγάρι παρακλήσεις καί ὧρες ὁλόκληρες ἔμενε γονατιστός, κάτι πού κράτησε μέχρι τήν κοίμησή του. Συχνά, ἐκτός ἀπό τό κατ’ οἶκον κελλί του, ὅπου ἀσκοῦνταν ὑπέρμετρα, πήγαινε καί ἀγρυπνοῦσε μόνος του στό ἐκκλησάκι τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς καί ὄχι μόνο.

«Μ’ εὐχαριστοῦσε», ἔλεγε ὁ Γέροντας, «νά φεύγω ἀπό τό σπίτι, νά βγαίνω ἔξω ἀπό τό χωριό στά γύρω βουνά, ὅπου εὕρισκα ἕτοιμες ἤ ἔσκαβα μόνος μου μικρές σπηλιές, ἔκοβα μερικά κλαδάκια ἀπό θάμνους, ἔστρωνα ἐπάνω τους μία μικρή κουρελού, γονάτιζα καί προσευχόμουν μέ τίς ὧρες, φανταζόμενος ὅτι ἤμουν ἀσκητής».

Ὁ Μητροπολίτης Χαλκίδος Γρηγόριος ἐντυπωσιασμένος ἀπό αὐτά πού εἶχε μάθει καί ἀπό τό ψάλσιμό του στό πανηγύρι τῆς Ἁγίας Τριάδος Στροφυλιᾶς, τόν χειροθέτησε τήν ἴδια μέρα Ἀναγνώστη. Ὡς Ἀναγνώστης πήγαινε καί στά γύρω χωριά καί Μοναστήρια, γιά νά ψάλει στίς πανηγύρεις ἤ στήν Κυριακάτικη Θεία Λειτουργία. Πήγαινε ἀπό τό ἀπόγευμα τοῦ Σαββάτου καί ἀγρυπνοῦσε ὅλη τή νύκτα στό ναό προσευχόμενος.

Εἶχε πάντα στήριγμά του τόν Ἱερέα τοῦ χωριοῦ, παπαΔημήτρη Θεοδοσίου. Ἀλλά καί αὐτός βοηθοῦσε τόν Ἱερέα στό Ἱερό, στό Ἀναλόγιο, κρατοῦσε τά κλειδιά τῆς ἐκκλησίας τοῦ Ἁγίου Γεωργίου, τήν ἑτοίμαζε, ὅταν ἐπρόκειτο νά λειτουργηθεῖ, τήν περιποιόταν, ὅπως ἔκανε καί γιά ὅλα τά ἐξωκκλήσια. Ἀλλά καί ὅσο κουβαλοῦσε λάσπη καί πέτρες ἐργαζόμενος δίπλα στόν πατέρα του στήν χτιστική, ὁ νεαρός Ἰάκωβος προσευχόταν, ἔλεγε παρακλήσεις, ψιθύριζε τροπάρια.

Καί στό θέμα τῆς νηστείας βίαζε πολύ τόν ἑαυτό του ἀπό τή νεαρή του ἡλικία. Γιά μεγάλα διαστήματα, ὄχι συνεχῆ, ἀπό τήν Κυριακή τό ἀπόγευμα μέχρι τό Σάββατο πού πήγαινε νά λειτουργηθεῖ, δέν ἔτρωγε τίποτα. Μεταλάμβανε, ἔπαιρνε ἀντίδωρο καί μετά ἔτρωγε λίγο. Καί αὐτό τό λίγο ὅμως τό στερήθηκε μερικές φορές κατά τήν περίοδο τῆς Κατοχῆς μέ κίνδυνο τῆς ὑγείας του, γιατί, ὅταν χρειάστηκε, τό ἔδωσε ἐλεημοσύνη σέ πεινασμένους, πού συνάντησε.

Ἡ ἄσκησή του σταδιακά αὐξανόταν καί ἀνάλογες ἦταν οἱ θεῖες ἐμπειρίες του. Συχνά ἐμφανιζόταν καί συνομιλοῦσε μαζί του ἡ Ἁγία Παρασκευή στό ἐκκλησάκι της. Σέ κάποια ἀπό τίς νυκτερινές ἐπισκέψεις του στό ἐκκλησάκι ἡ Ἁγία φανερά στεναχωρεμένη τοῦ εἶπε· «Ἔλα παιδί μου, νά σοῦ πῶ. Θά γίνει πόλεμος!». Ὅπως καί ἔγινε! Καί ὁ δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος ἦρθε καί ὁ ἑλληνοϊταλικός καί τά σκληρά χρόνια τῆς Κατοχῆς, τά ὁποῖα τά πέρασαν στήν οἰκογένειά του βασανιστικά καί κάποια φορά μάλιστα κινδύνευσε μαζί μέ τούς συγχωριανούς του νά ἐκτελεστεῖ ἀπό τούς Γερμανούς. Καί ἔλεγε:

«Ἡ Ἁγία Τριάδα μᾶς ἔσωσε», γιατί εἶχε προσευχηθεῖ σ’ Αὐτήν.