Στό Άγιον Όρος πολύ μου άρεσαν οι άγρυπνίες

Η ζωή του Άγιου Όρους είναι ζωή άγρυπνίας. Στην άγρυπνία, όταν γίνεται σωστά, όταν, δηλαδή, αυτοί που συμμετέχουν είναι ενωμένοι στην κοινή λατρεία, δημιουργείται μία ατμόσφαιρα πνευματική, που όλοι μπαίνουν εύκολα μέσα σ' αυτή κι επέρχεται μεγάλη πνευματική ωφέλεια. Λεπτύνεται η ψυχή και δημιουργούνται οι πιο κατάλληλες προϋποθέσεις για πνευματική ανάταση και βαθιά επικοινωνία με τον Κύριο. Στό Άγιον Όρος δύο ή ώρα γίνεται ξεσηκωμός. Αισθανόμουν δέος την ώρα εκείνη. Η προσευχή έσειε τον τόπο, τον πνευματικό κόσμο. Να ποιά είναι η αγάπη στον Χριστό.

Εμένα στο Άγιον Όρος πολύ μου άρεσαν οι άγρυπνίες. Γινόμουν άλλος άνθρωπος. Ήμουν πάντα πολύ προσηλωμένος. Διέθετα μεγάλη αγάπη ν' ακούσω τα λόγια. Το μυαλό μου ούτε μία στιγμή δεν ήθελα να το κλέψει ο ύπνος. Δεν νύσταζα, παρακολουθούσα με έρωτα. Όταν καμιά φορά καθόμουν στο στασίδι, δεν ακουμπούσα τη ράχη μου πίσω στο στασίδι, για να μην αποκοιμηθώ. Και μετά την Θεία Λειτουργία πάλι δεν ήθελα να κοιμηθώ. Κυριαρχούσε η αγάπη, γι' αυτό έμενα ξάγρυπνος.

Η χάρις που είχε εκείνος ο άγιος ακτινοβόλησε και στη δική μου ψυχή. Στό Κυριακό, που πήγαινα γι' άγρυπνίες κι ακολουθίες, έγνωρισα άγιους ανθρώπους. Ακούστε να σας πω για έναν κρυφό άγιο.

Πάνω απ' την καλύβα μας, πολύ ψηλά, ζούσε ένας Ρώσος, ο Γερο-Δημάς, σε μία πρωτόγονη καλύβα, μόνος του. Ήταν πολύ ευλαβής. Ο Γερο-Δημάς έμεινε σχεδόν άγνωστος σ' όλη του τη ζωή. Κανείς δεν αναφέρει τ' όνομά του ή για το χάρισμά του. Να φύγει απ' τη Ρωσία! Ποιός ξέρει πόσες ημέρες διαδρομή έκανε. Τ' άφησε όλα, για να έλθει σε μία άκρη του κόσμου, στα Καυσοκαλύβια, κι έζησε όλη τη ζωή του εκεί. Και πέθανε άγνωστος. Δεν ήταν κανείς εγωιστής. Όχι, όχι, αγωνιστής ήταν. Και να μην έχει κανένα δίπλα του να του πει: «Πεντακόσιες μετάνοιες έκανα σήμερα. Αυτό αισθάνθηκα...». Ήταν μυστικός αγωνιστής.

Ναι, ναι, είναι ένα τέλειο πράγμα αυτό. Ένα τέλειο, ένα ανιδιοτελές. Ανιδιοτέλεια, λατρεία, αγιοσύνη, ενώπιος ενώπιον, χωρίς ανθρωπαρέσκεια. Ο δούλος τώ δεσπότη. Τίποτ' άλλο απολύτως. Ούτε ήγουμενος, ούτε «μπράβο», ούτε «γιατί αυτό είναι έτσι». Είδα έναν άγιο ζωντανό. Ναι, έναν άγνωστο άγιο. Ο καημένος, περιφρονημένος. Ποιός ξέρει, όταν πέθανε, έπειτα από πόσες ημέρες θα το μάθαμε κι ίσως μήνες, αν ήταν και χειμώνας. Πού να πήγαινε άνθρωπος εκεί ψηλά στη λίθινη καλύβα του! Δεν τον έβλεπε κανείς. Πολλές φορές αυτούς τους ερημίτες τους βρίσκανε έπειτα από ένα-δυό μήνες μετά την κοίμησή τους.

Το εκχείλισμα και το περίσσευμα της χάριτος ήλθε σ' εμένανε τον ταπεινό, όταν είδα αυτόν, τον Γερο-Δημά, στο Κυριακό να κάνει τις μετάνοιές του και ν' αναλύεται σε λυγμούς στην προσευχή του. Με τις μετάνοιες αυτουνού, τόσο πολύ τόν έπεσκίασε ή χάρις, ώστε ακτινοβόλησε και σ' εμένα. Τότε ξέσπασε και σ' εμένα ό πλούτος της χάριτος. Δηλαδή υπήρχε και πριν, με την αγάπη που είχα στον Γέροντά μου. Αλλά τότε αισθάνθηκα κι εγώ την χάρι πάρα πολύ έντονα. Νά σας πω πώς μου συνέβηκε.

Ένα πρωί, κατά τις τρεισήμισι, επήγα στο Καθολικό, στην Αγία Τριάδα, για την ακολουθία. Ήταν νωρίς ακόμη. Δεν είχε χτυπήσει ακόμη τό σήμαντρο. Κανείς δεν ήταν μές στην εκκλησία. Κάθισα στον πρόναο, κάτω από μία σκάλα. Ήμουν αθέατος και προσευχόμουν. Σε μία στιγμή ανοίγει ή πόρτα της εκκλησίας και μπαίνει ένας ψηλός κι ηλικιωμένος μοναχός. Ήταν ό Γερο-Δημάς. Μόλις μπήκε, κοίταξε δεξιά-αριστερά· δεν είδε κανένα. Τότε, λοιπόν, κρατώντας ένα μεγάλο κομποσχοίνι, άρχισε τις μετάνοιες τις στρωτές, πολλές και γρήγορες, κι έλεγε συνεχώς: «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με... Υπεραγία Θεοτόκε, σώσον ἡμᾶς». Σε λίγο έπεσε σ' έκσταση. Δεν μπορώ, δεν βρίσκω λόγια να σας περιγράψω τη συμπεριφορά του απέναντι στον Θεό· κινήσεις αγάπης και λατρείας, κινήσεις θείου έρωτος, θείας αγάπης κι αφοσιώσεως. Τόν είδα να στέκεται, ν' ανοίγει τά χέρια του όρθιος, σε σχήμα σταυρού, όπως έκανε ό Μωυσής στη θάλασσα, κι έκανε ένα πράγμα: «Ούουουου!...». Τί ήταν αυτό; Ήταν μέσα στην χάρι. Έλαμπε μέσα στο φως. Αυτό ήταν! Αμέσως μου μετέδωσε την ευχή. Αμέσως μπήκα στη δική του ατμόσφαιρα. Δεν με είχε δεῖ. Ακούστε με. Συγκινήθηκα κι άρχισα να κλαίω. Ήλθε σ' έμένανε τόν ταπεινό κι ανάξιο ή χάρις του Θεού. Πώς να σας τό πω; Μου μετέδωσε την χάρι. Δηλαδή ή χάρις που είχε εκείνος ό άγιος ακτινοβόλησε και στη δική μου την ψυχή. Μου μετέδωσε τά χαρίσματά του τά πνευματικά.

Λοιπόν, είχε πάθει έκσταση ό Γερο-Δημάς. Χωρίς να τό θέλει τό έκανε. Δεν μπορούσε να κρατήσει τό βίωμά του. Ούτε κι αυτό που λέω είναι σωστό. Δεν μπορώ να τό εκφράσω. Αυτό είναι κατάληψις υπό του Θεού. Αυτά δεν εξηγούνται. Καθόλου δεν εξηγούνται κι άμα τά εξηγήσεις, πέφτεις πολύ έξω. Όχι, δεν εξηγούνται, ούτε στά βιβλία αποδίδονται, ούτε γίνονται καταληπτά. Πρέπει να είσαι άξιος να τά καταλάβεις.