*Η νοερά προσευχή δεν γίνεται χωρίς πνευματικό οδηγό*

Γιά ν' ασχοληθείτε με τη νοερά προσευχή αποκλειστικά, πρέπει να έχετε την καθοδήγηση του πνευματικού. Η νοερά προσευχή δεν γίνεται χωρίς πνευματικό οδηγό. Υπάρχει κίνδυνος ή ψυχή να παραπλανηθεί. Θέλει προσοχή. Εκείνος θα σάς διδάξει να μπείτε στη σειρά για την ευχή, γιατί, αν δεν μπείτε στη σειρά, υπάρχει φόβος να δείτε το φως το αντίθετο, να ζείτε στην πλάνη και να σκοτισθείτε, οπότε τότε αγριεύει κανείς, αλλάζει το ύφος του κ.λπ. Αυτός είναι ο διχασμός της προσωπικότητας. Είδατε πώς δημιουργείται η πλάνη; Αν, όμως, προχωρείτε στην ευχή με τις συμβουλές του γέροντα, θα δείτε το αληθινό φως.

Πρέπει ο πνευματικός να είναι έμπειρος στη νοερά προσευχή. Δεν μπορεί, αν προσεύχεται έτσι μηχανικά και δεν έχει αισθανθεί την προσευχή με την χάρι του Θεού, να πει στον άλλο πώς να προσεύχεται. Θα τό πει, βέβαια, όπως τό έχει διαβάσει στα βιβλία και όπως τό λένε οι Πατέρες. Ολόκληρα βιβλία έχουν γραφεί που ομιλούν περί προσευχής. Και τόσο τά διαβάζουν και κανείς δεν ξέρει να προσευχηθεί. Θα πεις: «Τά διαβάζουμε, μαθαίνουμε τον τρόπο, προετοιμαζόμαστε κι ο Θεός ευλογεί και μάς στέλνει την χάρι Του και τά καταλαβαίνουμε». Ναι, αλλά είναι μυστήριο. Μυστήριο ή προσευχή και προπάντων ή νοερά προσευχή.

Φοβερή πλάνη μπορεί να δημιουργηθεί με τη νοερά προσευχή. Τις άλλες τις προσευχές τις κάνουμε κάπως με το μυαλό μας. Απλά τις λέμε και τις άκουσε τ' αυτιά μας: Έχουν άλλο τρόπο. Αλλά η νοερά προσευχή είναι κάτι άλλο. Κάτι άλλο που, αν σ' αυτό το νοερό αναφθεί ή έφεσις όχι απ' τον καλό εαυτό σου αλλά απ' τον άλλο, τον εγωιστή, οπωσδήποτε θ' αρχίσεις να βλέπεις τά φώτα, όχι το φως του Χριστού, οπωσδήποτε θ' αρχίσεις να αισθάνεσαι μία φευτοχαρά. Αλλά έξω στη ζωή σου, στις συνανατροφές σου θα είσαι πιο άγριος και πιο θυμώδης και πιο όργιλος και πιο αγχώδης. Ε, να λοιπόν το γνώρισμα του πλανεμένου. Ο πλανεμένος δεν δέχεται την πλάνη του. Είναι φαντασμένος και κάνει κακό. Όπως συμβαίνει με τους ζηλωτές, αλλά με ζήλο ου κατ' επίγνωσιν. Ακούστε ένα παράδειγμα.

Ο Γέροντας, ο Άγιος Μακάριος, θα πήγαινε σε κάποια πανήγυρη με τον υποτακτικό του. Ο υποτακτικός πήγαινε μπροστά. Ήταν ακόμη αρχάριος κι είχε το ζήλο τον αρχαρίτικο. Λοιπόν, εκεί που πήγαινε, συναντάει έναν ειδωλολάτρη, ιερέα τῶν εἰδώλων. Τοῦ κακομίλησε, τοῦ εἶπε:

— Ποῦ πάεις, πλανεμένε;

Τότε ἐκεῖνος θύμωσε καὶ τὸν ἔδειρε καὶ τὸν ἄφησε σχεδὸν ἀναίσθητο.

Ἔπειτα ἀπὸ κάμποση ὥρα συναντάει τὸν Γέροντα. Ὁ Ἀββᾶς Μακάριος, θεοφόρος ποῦ ἦταν, καθὼς τὸν εἶδε ἔτσι ταραγμένο, τοῦ λέει:

— Ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ, ποῦ πάεις;

Αὐτός, μόλις ἄκουσε αὐτὰ τὰ λόγια, μαλάκωσε, κοντοστάθηκε καὶ τοῦ λέει:

— Ὁ λόγος σου μὲ γλύκανε.

— Ναί, τοῦ λέει ὁ πατὴρ Μακάριος. Σὲ βλέπω ποῦ τρέχεις, μόνο ποῦ δὲν ξέρεις ποῦ τρέχεις.

Ἀλλὰ τὰ εἶπε μ' ἕναν ταπεινὸ καὶ ἀδελφικὸ τρόπο ἀγάπης.

Λέει ὁ εἰδωλολάτρης:

— Τὰ λόγια σου, ὅταν ὁμιλεῖς, μοῦ ἀνοίγουν τὴν καρδιά, ἐνῶ ἕνας ἄλλος ἐδῶ, πρὶν λίγο, μοῦ εἶπε τ' ἀντίθετα καὶ τὸν ξυλοφόρτωσα.

Τοῦ μίλησε τόσο ὡραῖα ὁ Ἅγιος Μακάριος, ποῦ σιγὰ σιγὰ ἄλλαξε αὐτὸς τὴν πίστη του, ἔγινε καὶ μοναχὸς καὶ σώθηκε. Μὲ τὸν καλὸ τρόπο μετέδωσε τὸ πνεῦμα τὸ καλό. Μετέδωσε τὴν ἄκτιστο ἐνέργεια καὶ μπῆκε στὴν ψυχή τοῦ εἰδωλολάτρη. Ἐνῶ ὁ ἄλλος, ὁ ὑποτακτικός, μετέδωσε τὸ πνεῦμα τὸ θυμῶδες, τὸ ταραχῶδες, ἀπ' αὐτὸ ποῦ εἶχε μέσα του.

Εἴδατε τί θὰ πεῖ πλάνη; Ὅταν ἔχεις γέροντα, δὲν διατρέχεις τὸν κίνδυνο τῆς πλάνης. Ὅταν ἔχεις γέροντα καλό, θεοφόρο, μαθαίνεις τὰ μυστικὰ τῆς προσευχῆς. Συμπροσεύχεσαι μὲ τὸν γέροντα καὶ σιγὰ σιγὰ ἀρχίζεις νὰ μπαίνεις στὴν πνευματικὴ ζωὴ καὶ νὰ μαθαίνεις πῶς προσεύχεται ὁ γέροντας. Ἐκεῖνος δὲν μπορεῖ νὰ σοῦ πεῖ: «Κάνε ἔτσι κι ἔτσι...». Ὅ, τι δεις ἀπὸ ἐκεῖνον, κάνε τὸ κι ἐσύ. Πηγαίνεις στὸν γέροντα, σοῦ λέγει γιὰ τὴ νοερὰ προσευχὴ. Πρέπει νὰ γνωρίζεις ὅτι, ἂν δὲν τὴ ζεῖ ὁ ἴδιος, τίποτα δὲν θὰ κάνει. Ὅταν, ὅμως, τὴν ἔχει ζήσει τὴ νοερὰ προσευχὴ καὶ τὴ ζεῖ, ὑπάρχει ἕνα μυστήριο. Τὸ μυστήριο εἶναι ὅτι τὰ λόγια του τ' ἀκούει ὁ διδασκόμενος, ἀλλὰ βλέπει καὶ τὸν τρόπο, πῶς ἡ καρδιά του ἀνοίγει καὶ πῶς μιλάει μὲ τὸν Θεὸ νοερῶς. Τὸν βλέπει ἡ ψυχοῦλα του. Ὄχι μόνον, ἀλλὰ ἐπικοινωνεῖ ψυχὴ μὲ ψυχὴ καὶ αἰσθάνεται ἡ μία ψυχὴ τὴν ἄλλη. Νιώθει πῶς δημιουργεῖται ἡ «φόρμα», πῶς δημιουργεῖται ἡ κατάστασις αὐτὴ διὰ τῆς θείας χάριτος.

Δὲν εἶναι ἁπλὸ πράγμα. Αὐτὸ εἶναι ἡ διδασκαλία. Διότι λέμε ὅτι ἡ προσευχὴ δὲν διδάσκεται, ἀλλὰ ὄντως διδάσκεται, ὅταν ζήσεις κοντὰ σὲ κάποιον, ὁ ὁποῖος ὄντως προσεύχεται. Ὅταν πάρεις καὶ διαβάσεις ἕνα βιβλίο περὶ προσευχῆς, ἴσως δὲν καταλάβεις τίποτα. Ὅταν, ὅμως, ἔχεις τὸν γέροντα κοντὰ σου ποῦ προσεύχεται, ὅ, τι σοῦ πεῖ γιὰ τὴν προσευχὴ, τὰ καταλαβαίνεις, τὰ ἐνστερνίζεσαι, μπαίνεις μέσα στὴν προσευχὴ, προσεύχεται κι ἐσύ χωρὶς νὰ τὸ καταλάβεις, ἐπικοινωνεῖς. Δὲν εἶναι τὸ βιβλίο, δὲν εἶναι ἡ γνώση, εἶναι τὸ αἴσθημα, εἶναι ὁ τρόπος, εἶναι τὸ ἄνοιγμα, εἶναι τὸ ἀγκάλιασμα.

Μήπως κι αυτό που γίνεται και σάς μιλώ, δεν είναι κι αυτό μία προσευχή; Επειδή τά λέγω απ' την καρδιά μου και νιώθομε αυτό τό σκίρτημα κι αυτή τη λαχτάρα. Άν δεν είναι έτσι, πώς εξηγείται πού έχουμε τόση λαχτάρα;