*Ν' ἀγωνίζεσθε στὴν πνευματικὴ ζωή, ἁπλά, ἀπαλά, χωρὶς βία*

Τέλεια, βαθιὰ φιλοσοφημένη εἶναι ἡ θρησκεία μας. Τὸ ἁπλό εἶναι καὶ τὸ πιὸ πολύτιμο. Ἔτσι ν' ἀγωνίζεσθε στὴν πνευματικὴ ζωή, ἁπλά, ἀπαλά, χωρὶς βία. Ἡ ψυχὴ ἁγιάζεται καὶ καθαίρεται μὲ τὴ μελέτη τῶν λόγων τῶν Πατέρων, μὲ τὴν ἀποστήθιση ψαλμῶν, ἁγιογραφικῶν χωρίων, μὲ τὴν ψαλτική, μὲ τὴν εὐχή.

Δοθεῖτε, λοιπόν, σ' αὐτὰ τὰ πνευματικὰ κι ἀφήστε τὰ ὅλα τ' ἄλλα. Στὴ λατρεία τοῦ Θεοῦ μποροῦμε νὰ φθάσουμε εὔκολα, ἀναίμακτα. Εἶναι δύο δρόμοι ποὺ μᾶς ὁδηγοῦν στὸν

Θεό, ὁ σκληρὸς καὶ κουραστικός μὲ τὶς ἄγριες ἐπιθέσεις κατὰ τοῦ κακοῦ καὶ ὁ εὔκολος μὲ τὴν ἀγάπη. Ὑπάρχουν πολλοὶ ποὺ διάλεξαν τὸ σκληρὸ δρόμο καὶ «ἔχυσαν αἷμα, γιὰ νὰ λάβουν Πνεῦμα», ὥσπου ἔφθασαν σὲ μεγάλη ἀρετή. Ἐγὼ βρίσκω ὅτι πιὸ σύντομος καὶ σίγουρος δρόμος εἶναι αὐτὸς μὲ τὴν ἀγάπη. Αὐτὸν ν' ἀκολουθήσετε κι ἐσεῖς.

Μπορεῖτε, δηλαδή, νὰ κάνετε ἄλλη προσπάθεια. Νὰ μελετάτε καὶ νὰ προσεύχεσθε καὶ νὰ ἔχετε ὡς στόχο νὰ προχωρήσετε στὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καὶ τῆς Ἐκκλησίας. Μὴν πολεμᾶτε νὰ διώξετε τὸ σκοτάδι ἀπ' τὸ δωμάτιο τῆς ψυχῆς σας. Ἀνοίξτε μιὰ τρυπίτσα, γιὰ νὰ ἔλθει τὸ φῶς, καὶ τὸ σκοτάδι θὰ φύγει. Τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ γιὰ τὰ πάθη καὶ τὶς ἀδυναμίες. Νὰ μὴν τὰ πολεμᾶτε, ἀλλὰ νὰ τὰ μεταμορφώνετε σὲ δυνάμεις περιφρονώντας τὸ κακό. Νὰ καταγίνεσθε μὲ τὰ τροπάρια, τοὺς κανόνες, τὴ λατρεία τοῦ Θεοῦ, τὸ θεῖο ἔρωτα. Ὅλα τ' ἅγια βιβλία τῆς Ἐκκλησίας μας, ἡ Παρακλητική, τὸ Ὠρολόγιο, τὸ Ψαλτήρι, τὰ Μηναῖα περιέχουν λόγια ἅγια, ἐρωτικὰ πρὸς τὸν Χριστό μας. Νὰ τὰ διαβάζετε μὲ χαρὰ καὶ ἀγάπη καὶ ἀγαλλίαση. Ὅταν δοθεῖτε σ' αὐτὴ τὴν προσπάθεια μὲ λαχτάρα, ἡ ψυχή σας θ' ἁγιάζεται μὲ τρόπο ἀπαλό, μυστικό, χωρὶς νὰ τὸ καταλαβαίνετε.

Οἱ βίοι τῶν ἁγίων, καὶ πιὸ πολὺ ὁ βίος τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Καλυβίτου, μοῦ ἔκαναν ἐντύπωση. Οἱ ἅγιοι εἶναι φίλοι τοῦ Θεοῦ. Ὅλη τὴν ἡμέρα μπορεῖτε νὰ ἐντρυφᾶτε καὶ ν' ἀπολαμβάνετε τὰ κατορθώματά τους καὶ νὰ μιμεῖσθε τὸ βίο τους. Οἱ ἅγιοι εἶχαν δοθεῖ ἐξ ὁλοκλήρου στὸν Χριστό.

Μέ αυτή τη μελέτη σιγά σιγά θα αποκτήσετε την πραότητα, την ταπείνωση, την αγάπη και η ψυχή σας θα αγαθύνεται. Να μη διαλέγετε αρνητικούς τρόπους για τη διόρθωση σας. Δεν χρειάζεται ούτε τον διάβολο να φοβάσθε, ούτε την κόλαση, ούτε τίποτα. Δημιουργούν αντίδραση. Έχω κι εγώ μία μικρή πείρα σ' αυτά. Ο σκοπός δεν είναι να κάθεσθε, να πλήττετε και να σφίγγεσθε, για να βελτιωθείτε. Ο σκοπός είναι να ζείτε, να μελετάτε, να προσεύχεσθε, να προχωράτε στην αγάπη, στην αγάπη του Χριστού, στην αγάπη της Εκκλησίας.

Αυτό είναι τό άγιο και ωραίο, που ευφραίνει και απαλλάσσει την ψυχή από κάθε κακό, η προσπάθεια να ενωθεί κανείς με τον Χριστό. Ν' αγαπήσει τον Χριστό, να λαχταρήσει τον Χριστό, να ζει εν τώ Χριστώ, σαν τον Απόστολο Παύλο που έλεγε: «Ζω δε ουκέτι εγώ, ζη δε εν εμοί Χριστός». Αυτό να είναι ο στόχος σας. Οι άλλες προσπάθειες να είναι μυστικές, κρυμμένες. Εκείνο που θα πρέπει να κυριαρχεί είναι η αγάπη στον Χριστό. Αυτό να υπάρχει μες στο μυαλό, στη σκέψη, στη φαντασία, στην καρδιά, στη βούληση. Αυτή η προσπάθεια να είναι η πιο έντονη, πώς θα συναντήσετε τον Χριστό, πώς θα ενωθείτε μαζί Του, πώς θα Τον ενστερνισθείτε μέσα σας.

Τις αδυναμίες άφησε τις όλες, για να μην παίρνει είδηση το αντίθετο πνεύμα και σας βουτάει και σας καθηλώνει και σας βάζει στη στενοχώρια. Να μην κάνετε καμιά προσπάθεια ν' απαλλαγείτε απ' αυτές. Ν' αγωνίζεσθε με απαλότητα και απλότητα, χωρίς σφίξιμο και άγχος. Μή λέτε: «Τώρα θα σφιχτώ, θα κάνω προσευχή ν' αποκτήσω αγάπη, να γίνω καλός κ.λπ.». Δεν είναι καλό να σφίγγεσαι και να πλήττεις, για να γίνεις καλός. Έτσι θ' αντιδράσετε χειρότερα. Όλα να γίνονται με απαλό τρόπο, αβίαστα κι ελεύθερα. Ούτε να λέτε: «Θεέ μου, απάλλαξέ με απ' αυτό», παραδείγματος χάριν, τό θυμό, τη λύπη. Δεν είναι καλό να προσευχόμαστε ή και να σκεπτόμαστε τό συγκεκριμένο πάθος: κάτι γίνεται στην ψυχή μας και μπλεκόμαστε ακόμη περισσότερο. Ρίξου με ορμή, για να νικήσεις τό πάθος και θα δεις τότε πώς θα σ' αγκαλιάσει, θα σε σφίξει και δεν θα μπορέσεις τίποτα να κάνεις.

Μην πολεμάτε απευθείας τον πειρασμό, μην παρακαλείτε να φύγει, μη λέτε: «Πάρ' τον, Θεέ μου!». Τότε του δίνετε σημασία κι ο πειρασμός σφίγγει. Γιατί παρόλο που λέτε, «πάρ' τον, Θεέ μου», βασικά τον θυμάστε και τον υποθάλπετε περισσότερο. Η διάθεση για απαλλαγή, βέβαια, θα υπάρχει, αλλά θα είναι πάρα πολύ μυστική και λεπτή, χωρίς να φαίνεται. Θα γίνεται μυστικά. Θυμηθείτε εκείνο που λέγει η Αγία Γραφή: «Μη γνώτω η αριστερά σου τί ποιεί η δεξιά σου». Όλη η δύναμή σας να στρέφεται στην αγάπη του Θεού, στη λατρεία Του, στην προσκόλληση σ' Αυτόν. Έτσι η απαλλαγή απ' τό κακό και τις αδυναμίες θα γίνεται μυστικά, χωρίς να παίρνετε είδηση, χωρίς κόπο.

Αυτή την προσπάθεια κάνω κι εγώ. Βρήκα ότι είναι ο καλύτερος τρόπος αγιασμού, αναίμακτος. Καλύτερα, δηλαδή, νά ρίχνομαι στην αγάπη, μελετώντας τους κανόνες, τά τροπάρια, τους ψαλμούς. Αυτή ή μελέτη κι εντρύφηση, χωρίς νά τό καταλάβω, πηγαίνει τό νού μου προς τόν Χριστό και γλυκαίνει τήν καρδιά μου. Συγχρόνως εύχομαι ανοίγοντας τά χέρια μέ λαχτάρα, μέ αγάπη, μέ χαρά και ό Κύριος μέ ανεβάζει στην αγάπη Του. Αυτός είναι ό σκοπός μας, νά φθάσομε εκεί. Τί λέτε, αυτός ό δρόμος δέν είναι α-ναίμακτος; Υπάρχουν και πολλοί άλλοι τρόποι, όπως, για παράδειγμα, νά θυμάσαι τό θάνατο, τήν κόλαση, τόν διάβολο. Έτσι από φόβο και υπολογισμό αποφεύγεις τό κακό. Εγώ ό ελάχιστος δέν εφάρμοσα στη ζωή μου αυτούς τους τρόπους που κουράζουν, φέρνουν αντίδραση και πολλές φορές αντίθετο αποτέλεσμα. Ή ψυχή, κι όταν μάλιστα είναι ευαίσθητη, ευφραίνεται στην αγάπη κι ενθουσιάζεται, ενδυναμώνεται και μετασχηματίζει και μεταποιεί και μεταστοιχειώνει όλα τά αρνητικά και τά άσχημα.

Γι' αυτό εγώ προτιμώ τόν «εύκολο δρόμο», δηλαδή αυτό τόν τρόπο που τόν πετυχαίομε μέ τή μελέτη τών κανόνων τών αγίων. Στούς κανόνες θα βρούμε τρόπους που μεταχειρίσθηκαν οι άγιοι, οι όσιοι, οι ασκηταί, οι μάρτυρες. Καλό είναι νά κάνομε αυτή τήν «κλοπή». Νά κάνομε κι εμείς ό,τι έκαναν εκείνοι. Αυτοί ρίχθηκαν στην αγάπη του Χριστού. Έδωσαν όλη τήν καρδιά τους. Νά κλέφομε τόν τρόπο τους.