Αναγνωστήριο

Επιλέξτε συγγραφέα, έργο ή βιβλίο της Αγίας Γραφής και μελετήστε το πρωτότυπο κείμενο με εργαλεία μετάφρασης, σημειώσεων και σελιδοδεικτών.

Βρείτε απευθείας συγγραφέα, έργο ή βιβλίο Αγίας Γραφής.

Ψυχωφελές κείμενο

Μὲ τὴ λαχτάρα γιὰ τὸν Χριστὸ ἢ δύναμη τῆς ψυχῆς φεύγει ἀπ' τὶς παγίδες τοῦ ἀντιθέτου

Ἅγιος Πορφύριος ὁ Καυσοκαλυβίτης

Βίος καὶ Λόγοι

Λεπτομέρειες ἔργου
Συγγραφεύς
Ἅγιος Πορφύριος ὁ Καυσοκαλυβίτης

—

Ενότητα 99 από 160

Πολλοὶ ἄνθρωποι, καὶ μάλιστα χριστιανοί, δὲν δέχονται καθόλου τὴν ὕπαρξη τοῦ δαίμονα. Τὸ δαιμόνιο, ὅμως, δὲν μπορεῖς νὰ τὸ ἀρνηθεῖς. Πιστεύω ὅτι ὑπάρχει διάβολος καὶ λέω μάλιστα ὅτι, ἂν βγάλουμε ἀπ' τὸ Εὐαγγέλιο τὴν πίστη στὴν ὕπαρξη τοῦ διαβόλου, τί γίνεται; Πάει τὸ Εὐαγγέλιο. Γιατί «εἰς τοῦτο ἦλθεν ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, ἵνα λύσῃ τὰ ἔργα τοῦ διαβόλου». Στὴν Ἁγία Γραφή, ἐπίσης, λέγει: «Καὶ τὰ δαιμόνια πιστεύουσι καὶ φρίσσουσι». Καὶ ἀλλοῦ: «...ἵνα διὰ τοῦ θανάτου καταργήσῃ τὸν τὸ κράτος ἔχοντα τοῦ θανάτου, τοῦτ' ἔστι τὸν διάβολον». Αὐτὰ τὰ χωρία τί φανερώνουν; Δὲν ὁμιλοῦν γιὰ τὴν κατάργηση τοῦ διαβόλου ἀπ' τὸν ἴδιο τὸν Χριστό; Δὲν μποροῦμε ν' ἀγνοήσομε τὴν ὕπαρξη τοῦ διαβόλου, τοῦ ὁποίου τὰ ἔργα ἦλθε νὰ καταργήσει ὁ Χριστός.

Ἐγὼ ὅμως σᾶς λέγω, ἀντὶ ν' ἀσχολεῖσθε μὲ τὸν διάβολο καὶ τὶς πονηρίες του, ἀντὶ ν' ἀσχολεῖσθε μὲ τὰ πάθη, νὰ στραφεῖτε στὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ. Νὰ δοῦμε πῶς τὸ λέει ὁ ποιητὴς στὸν κανόνα τοῦ Ἁγίου Ὀνησίμου:

«Ῥωμαλαίῳ σου φρονήματι, Ὀνήσιμε, πλάνης τὰ μηχανήματα κατεπάτησας, εὐσεβείας ταῦτα καθελὼν ὀργάνοις, θεόσοφε...».

Ἐδῶ θαυμάζει κανείς τό πνεῦμα τοῦ ποιητή. Βάζει τέχνη στή δομή τοῦ τροπαρίου, δηλαδή πλοκή, πλοκή λόγου. Εἴδατε τί λέει; Προσέχετε τὴν κάθε λέξη. «Πλάνης τὰ μηχανήματα». Ὁ πονηρός ἔστηνε δόκανα καὶ παγίδες κι ὁ Ἅγιος Ὀνήσιμος τὸν κατετρόπωνε «ῥωμαλαίῳ φρονήματι». Μὲ ῥωμαλαῖο φρόνημα νικοῦσε τοὺς πάντες. Λάτρευε, λαχταροῦσε τὸν Χριστό. Ἔτσι γίνεται.

Ὁ σατανὰς φτιάχνει τὸ μηχανισμὸ τῆς πλάνης. Χωρὶς νὰ τὸ καταλάβουμε ἐμεῖς, ὁ πονηρὸς φτιάχνει παγίδες. Μὲ τὴ λαχτάρα γιὰ τὸν Χριστό ἡ δύναμη τῆς ψυχῆς φεύγει ἀπ' τὶς παγίδες καὶ πάει στὸν Χριστό. Ἄλλο πρᾶγμα αὐτό. Πιὸ εὐγενές. Τὸ νὰ μάχεται τὸν ἐχθρό σου εἶναι μία προσπάθεια μὲ σπρωξίματα καὶ πίεση. Στὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ, ὅμως, δὲν ὑπάρχουν σπρωξίματα. Ἐδῶ ἡ δύναμη τῆς ψυχῆς μεταποιεῖται χωρὶς κόπο. Δὲν πρέπει ν' ἀντιδράτε μὲ τὰ ἴδια ὄργανα. Ἀδιαφορῆστε! Αὐτὴ ἡ ἀδιαφορία πρὸς τὸν ἐχθρὸ εἶναι μεγάλη τέχνη. Τέχνη τεχνῶν. Γίνεται μόνο μὲ τὴ θεία χάρι. Ἡ ἀντιμετώπιση τοῦ κακοῦ μὲ τὴν χάρι τοῦ Θεοῦ γίνεται ἀναίμακτα καὶ ἀκοπίαστα. Χωρὶς σπρώξιμο καὶ χωρὶς σφίξιμο.

Τί εἴπαμε; Δὲν εἴπαμε ὅτι ὁ διάβολος εἶναι πολυμήχανος; Οἱ μηχανισμοὶ τοῦ διαβόλου εἶναι πονηροί. Τρόμος! Γι' αὐτὸ πρέπει κι ἐμεῖς νὰ φτιάχουμε εὐσεβεῖς μηχανισμοὺς ἀμύνης, χωρὶς πονηρία, γιὰ νὰ καταστρέψουμε τὴ δύναμη τῶν δικῶν του παγίδων. Κάτι τέτοιο δὲν λέγει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στοὺς Ἐφεσίους; «Ὅτι οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ σάρκα, ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχάς, πρὸς τὰς ἐξουσίας, πρὸς τοὺς κοσμοκράτορας τοῦ σκότους τοῦ αἰώνος τούτου, πρὸς τὰ πνευματικὰ τῆς πονηρίας ἐν τοῖς ἐπουρανίοις· διὰ τοῦτο ἀναλάβετε τὴν πανοπλίαν τοῦ Θεοῦ, ἵνα δυνηθῆτε ἀντιστῆναι ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ πονηρᾷ καὶ ἅπαντα κατεργασάμενοι στῆναι». Ὅταν ντυθοῦμε τὴν πανοπλία τοῦ Θεοῦ, τὰ πάντα θὰ κατορθώσομε· καὶ μάλιστα πολὺ εὔκολα. Εἶναι εὔκολα ὅλα, ὅταν μπούμε στὴ θεία χάρι. Τότε εἴμαστε πιὸ ἐλεύθεροι, πιὸ δυνατοί. Μᾶς προστατεύει ἡ θεία χάρις. Ἂν ἀγωνισθοῦμε, ἐρωτευθοῦμε τὸν Χριστό, τότε ἀποκτοῦμε τὴ θεία χάρι. Ὀπλισμένοι μὲ τὴ θεία χάρι, δὲν διατρέχουμε κίνδυνο κι ὁ διάβολος μᾶς βλέπει καὶ φεύγει.

Κι ἐγὼ ὁ καημένος, ὁ ταπεινός, ἀπὸ μικρὸς ἔτσι ἐργαζόμουν κι ἔχω μιὰ μικρὴ πείρα. Δὲν ἤθελα νὰ σκέπτομαι τὶς παγίδες, ἀδιαφοροῦσα. Στὴν ἀρχή, ὅμως, ξεκίνησα ἀλλιῶς. Ξαπλωνόμουν κάτω κι ἔλεγα ὅτι εἶμαι πεθαμένος. Βίαζα τὸν ἑαυτό μου μὲ τὴ βία τοῦ θανάτου. Δαίμονες ἔρχονταν καὶ μὲς στὸ φόβο ἔλεγα: «Ἔχε μνήμην θανάτου διὰ παντός, ἔχε μνήμην κολάσεως». Τὰ παράτησα. Τὰ εἶχα ζήσει κι ἐκεῖνα. Καλὰ εἶναι κι ἐκεῖνα γιὰ τοὺς ἀρχαρίους. Ἀλλὰ «ὁ φοβούμενος οὐ τετελείωται ἐν τῇ ἀγάπῃ».

Γράφει ὁ ἱερὸς Αὐγουστῖνος: «Διαλογισμοὶ μὲ ἀπασχολοῦν καὶ μπλέκομαι σὲ συζητήσεις». Βλέπετε, ἐδῶ ὁμιλοῦσε ὁ παλαιὸς ἄνθρωπος μὲ τὸν νέο, μὲ τὸν κατὰ Χριστὸν ἄνθρωπο. Ἔκανε συζήτηση. Ἐμένα δὲν μοῦ ἀρέσει νά συζητώ μέ τόν παλαιό άνθρωπο. Δηλαδή μέ τραβάει από πίσω, απ' τό ράσο, ἀλλ' ἀμέσως ἀνοίγω τά χέρια προς τόν Χριστό κι έτσι τόν περιφρονώ μέ τή θεία χάρι, δέν τόν σκέπτομαι. Ὅπως τό μωρό παιδί ἀνοίγει τά χέρια καί πέφτει στήν ἀγκαλιά τῆς μάνας του, έτσι κάνω κι ἐγώ. Εἶναι μυστήριο, δέν ξέρω ἄν καταλαβαίνετε τή λεπτότητα τοῦ θέματος. Ὅταν προσπαθείτε ν' ἀποφύγετε τόν παλαιό άνθρωπο χωρίς τήν χάρι, τόν ζεῖτε. Μέ τήν χάρι, ὅμως, δέν σᾶς ἀπασχολεί πιά. Ὑπάρχει στό βάθος. Ὅλα μένουν μέσα μας, καί τά ἄσχημα· δέν χάνονται. Μέ τήν χάρι, ὅμως, μετουσιώνονται, μεταποιούνται, μεταστοιχειώνονται. «Ἵνα τόν παλαιόν ἀποθέμενοι ἄνθρωπον, τόν νέον ἐνδυσώμεθα καί Σοί ζήσωμεν, τῷ ἡμετέρῳ Δεσπότῃ», δέν λέγει στήν εὐχή τῆς ἐνάτης ὥρας; Ὁ Χριστός θέλει νά ἐνωθοῦμε μαζί Του καί περιμένει ἔξω ἀπ' τήν πόρτα τῆς ψυχῆς μας. Ἀπό μᾶς ἐξαρτάται νά δεχθοῦμε τή θεία χάρι. Μόνο ἡ θεία χάρις μπορεῖ νά μᾶς ἀλλάξει. Ἐμεῖς τίποτα δέν μποροῦμε μόνοι μας. Ἡ χάρις ὅλα θά μᾶς τά δώσει. Ἐμεῖς νά προσπαθοῦμε νά μειώνομε τόν ἐγωισμό καί τή φιλαυτία μας. Νά εἴμαστε ταπεινοί. Νά δοθοῦμε στόν Χριστό κι ὅλα φεύγουν τά ἀντιδραστικά, σωματικά καί ψυχικά.

Θυμηθείτε τόν Ἀπόστολο Παύλο πού ἔλεγε: «Ταλαίπωρος ἐγὼ ἄνθρωπος· τίς με ῥύσεται ἐκ τοῦ σώματος τοῦ θανάτου τούτου;». Τό ἔλεγε αὐτό γιατί, ὅταν βρισκόταν ἀκόμη στήν ἀρχή, αἰσθανόταν τήν ψυχή του ἀνίκανη νά κάνει τό καλό. Ἔκανε τό κακό, πού δέν τό ἤθελε, γι' αὐτό ὁμολογοῦσε: «Οὐ γὰρ ὁ θέλω, τοῦτο πράσσω, ἀλλ' ὁ μισῶ, τοῦτο ποιῶ». Ἐρχόταν τό πνεῦμα τοῦ κακοῦ νά τόν ἐκτρέψει ἀπ' τήν προσπάθειά του. Ἐρχόταν καί τόν φόβιζε, λέγοντας: «Θά ἀποθάνεις». Ὅταν, ὅμως, ἐνέσκηψε ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ στήν ψυχή του, τότε φύγανε ὅλες οἱ δυσκολίες καί φώναζε μέ ἐνθουσιασμό: «Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός... ἐμοὶ γὰρ τὸ ζῆν Χριστὸς καί τὸ ἀποθανεῖν κέρδος». Εἶδες, οὔτε θάνατος, οὔτε κόλασις, οὔτε διάβολος! Ἐνῶ πρώτα ἦταν ἀνίκανος νά κάνει τό καλό, μετὰ ἔγινε ἀνίκανος νά κάνει τό κακό. Δέν μποροῦσε, δέν τό ἤθελε. Ἔγινε ἡ ψυχή του ἔνθεος, γέμισε ἀπ' τόν Χριστό καί δέν μποροῦσε νά σκεφθεῖ ἤ νά βαστάξει μέσα του τίποτ' ἄλλο.

Μέ τή θεία χάρι τά πάντα εἶναι κατορθωτά. Μέ τή θεία χάρι οἱ μάρτυρες τοῦ Χριστοῦ δέν καταλάβαιναν τούς πόνους, πού προξενοῦσαν τά μαρτύρια. Μέ τή θεία χάρι ὅλα γίνονται ἀνώδυνα. Αὐτόν τόν τρόπο τόν ἀπαλό νά χρησιμοποιεῖτε. Μὴν ἀγωνίζεσθε νά διώξετε τό σκοτάδι, τό κακό. Δέν πετυχαίνετε τίποτα χτυπώντας τό σκοτάδι. Βρίσκεσθε στό σκοτάδι καί θέλετε νά ἀπαλλαγεῖτε; Ἐσεῖς τί κάνετε; Διώχνετε μέ δύναμη τό σκοτάδι, τό χτυπάτε, ἀλλ' αὐτό δέν φεύγει. Θέλετε φῶς; Ἀνοίξτε μιά τρυπίτσα καί θά ἔλθει μιά ἀκτίνα τοῦ ἥλιου, θά ἔλθει τό φῶς. Ἀντί νά διώχνετε τό σκοτάδι, ἀντί νά διώχνετε τόν ἐχθρό, νά μήν μπεῖ μέσα σας, άνοιξτε τά χέρια στην αγκάλη του Χριστού. Αυτός είναι ό πιο τέλειος τρόπος, νά μήν πολεμάτε, δηλαδή, απευθείας τό κακό, αλλά ν' αγαπήσετε τόν Χριστό, τό φώς Του, και τό κακό θα υποχωρήσει.