Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 5:1

Ιδού λοιπόν πώς εκτίθενται τα σχετικά με την Εκκλησία, σε απόλυτη συμφωνία με τον Ησαΐα. Διότι λέει και εκείνος: «Θα μεταβάλω την έρημο σε λίμνες και τη διψασμένη γη σε υδραγωγούς». Και εγκατέστησε εκεί πεινασμένους, και έκτισαν πόλεις για να κατοικήσουν. Διότι εκείνους που παλαιότερα έφθιναν από την πείνα και στερούνταν την πνευματική τροφή, τους εγκατέστησε δίπλα σε εκείνους τους ποταμούς, και συγκρότησε την ευσεβή πολιτεία. Και έσπειραν αγρούς, και φύτευσαν αμπελώνες, και παρήγαγαν καρπό σοδειάς. Διότι ο ουράνιος σπόρος, ο οποίος μεταδίδεται πάντοτε από τους αποστόλους μέσω της διαδοχής, σπέρνεται στις ψυχές εκείνων που διάγουν βίο μετανοίας, για τον οποίο λέει ο Σωτήρας: «Βγήκε ο σπορέας για να σπείρει τον σπόρο του· και άλλα σπέρματα έπεσαν στα αγκάθια, άλλα πάνω στην πέτρα, άλλα δίπλα στον δρόμο, και άλλα στην καλή και αγαθή γη». Φυτεύονται δε και αμπελώνες, δηλαδή οι Εκκλησίες σε όλη τη γη, σύμφωνα με το χωρίο: «Εγώ σε φύτευσα σαν άμπελο καρποφόρο, ολότελα αληθινή»· και το: «Αμπελώνας δημιουργήθηκε για τον αγαπημένο σε ύψωμα, σε τόπο εύφορο». Διότι ο αμπελώνας του Κυρίου Σαβαώθ είναι ο οίκος του Ισραήλ, και ο άνθρωπος του Ιούδα είναι το αγαπημένο του νεόφυτο. Διότι, όπως μέσω αυτών υποδήλωνε τότε τη συναγωγή των Ιουδαίων, έτσι υποδηλώνει τώρα την Εκκλησία των εθνών.

Εάν όμως αυτό σας σκανδαλίζει, επειδή άλλοτε μεν λέγει πράγματα υψηλά και θεία, άλλοτε δε ταπεινά και ανθρώπινα, πρέπει να γνωρίζετε ότι, όντας Θεός και άνθρωπος, λέγει και θεία και ανθρώπινα, για να πιστοποιήσει και με αυτό τις δύο του φύσεις και ώστε ούτε να θεωρηθεί ως γυμνός Θεός που περπατά επί της γης, ούτε πάλι να θεωρηθεί ως ένας από τους απλούς ανθρώπους. Διότι, όταν λέγει ότι «εγώ και ο Πατέρας μου είμαστε ένα» και «κανείς δεν επιγινώσκει τον Πατέρα, παρά μόνον ο Υιός» και «εκείνος που έχει δει εμένα, έχει δει τον Πατέρα» και «όποιος δεν τιμά τον Υιό, δεν τιμά τον Πατέρα», να τον ακούτε επειδή ομιλεί θεοπρεπώς· όταν δε λέγει «ο Πατέρας μου είναι ανώτερός μου» και ότι είμαι απεσταλμένος και «έλαβα εντολή από τον Πατέρα μου τι να πω και τι να λαλήσω» και «δεν μπορώ να κάνω τίποτα από τον εαυτό μου», πάλι αυτόν να ακούτε· διότι τα λόγια αυτά λέγονται κατά θεία οικονομία. «Διότι αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον οποίον ευαρεστήθηκα· αυτόν να ακούτε». Αυτός είναι για τον οποίον προείπα μέσω του Ησαΐα: «Ιδού ο δούλος μου, τον οποίο εξέλεξα, ο αγαπητός μου Υιός, τον οποίο επιπόθησε η ψυχή μου»· αυτόν να ακούτε. Ο ίδιος είναι και πάλι για τον οποίο μίλησα μέσω του προαναφερθέντος προφήτη: «Θα ψάλω λοιπόν στον ηγαπημένο ένα άσμα του αγαπητού μου για τον αμπελώνα μου».

«Αμπελώνας δημιουργήθηκε για τον ηγαπημένο σε ύψωμα, σε τόπο εύφορο», δηλαδή στην Ιερουσαλήμ, στην οποία δημιουργήθηκε «αμπελώνας του Κυρίου Σαβαώθ που είναι ο οίκος του Ισραήλ», ο οποίος έπρεπε «να παραγάγει σταφύλια, αλλά παρήγαγε αγκάθια». «Ο αμπελώνας», λέει, «του Κυρίου Σαβαώθ είναι ο οίκος του Ισραήλ, και κάθε άνθρωπος του Ιούδα είναι νεόφυτο αγαπημένο· περίμενα να πράξει κρίση, αλλά έπραξε ανομία, και όχι δικαιοσύνη αλλά κραυγή». Κραυγή προφανώς αυτή που όλοι φώναζαν στον Πιλάτο λέγοντας: «Άρε, άρε, σταύρωσέ τον», και «απόλυσέ μας τον Βαραββά», μεταχειριζόμενοι τον ένοχο ως αθώο και ως κάποιον που είναι όμοιός μας στα ήθη των φονιάδων. «Άρε δε, άρε, σταύρωσε» ως ένοχο τον αναμάρτητο, διότι «είναι ανόμοιος με εμάς ο βίος του και παράδοξες οι οδοί του»· «επειδή ισχυρίζεται ότι κατέχει τη γνώση του Θεού και ονομάζει τον εαυτό του παίδα του Κυρίου». «Άρε, άρε, σταύρωσέ τον», και «έπραξε ανομία, και όχι δικαιοσύνη αλλά κραυγή». «Και τώρα θα σας αναγγείλω τι θα κάνω εγώ στον αμπελώνα μου· θα αφαιρέσω τον φράχτη του και θα παραδοθεί σε διαρπαγή, και θα γκρεμίσω τον τοίχο του και θα καταπατηθεί, και θα εγκαταλείψω τον αμπελώνα μου και δεν θα κλαδευτεί ούτε θα σκαφτεί, και θα φυτρώσουν σε αυτόν αγκάθια σαν σε χέρσο τόπο· και θα διατάξω τα σύννεφα να μη ρίξουν βροχή πάνω του». «Θα ψάλω λοιπόν στον ηγαπημένο το άσμα του αγαπητού μου για τον αμπελώνα μου». «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον οποίο ευδόκησα· αυτόν να ακούτε». «