Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 44:11

Το μεγαλύτερο σου έδωσα. Ποιο; Την απαλλαγή από την αμαρτία. Πώς είναι το μεγαλύτερο; Επειδή η αμαρτία γέννησε τον θάνατο. Τη μητέρα έσφαξα, και τον υιό δεν θα σφάξω; Τη ρίζα ξέρανα, και τον καρπό δεν θα καταστρέψω; Άκουσε, θυγατέρα, και δες. Τι να δω; Νεκρούς να εγείρονται, λεπρούς να καθαρίζονται, τη θάλασσα να χαλιναγωγείται, τον παραλυτικό να στερεώνεται, τον παράδεισο να ανοίγεται, τους άρτους να αναβλύζουν, τα αμαρτήματα να λύνονται, τον χωλό να αναπηδά, τον ληστή να γίνεται πολίτης του παραδείσου, τον τελώνη να γίνεται ευαγγελιστής, την πόρνη να γίνεται σεμνότερη από παρθένο. Άκουσε και δες· άκουσε εκείνα και βλέπε αυτά. Από τα παρόντα λάβε την απόδειξη· και για εκείνα σου έδωσα ενέχυρα· αυτά είναι ανώτερα από εκείνα. Και τι θέλεις να πεις; Αυτά είναι δικά μου. Άκουσε, θυγατέρα, και δες. Αυτά είναι η προίκα.

Τι εισφέρει η νύμφη; Ας δούμε. Είσφερε και εσύ κάτι, για να μην είσαι άπροικη. Εγώ τι έχω, λέει, να εισφέρω προερχόμενη από βωμούς, από κνίσα, από δαίμονες; Τι έχω να εισφέρω; Τι; Την προαίρεση και την πίστη. Άκουσε, θυγατέρα, και δες. Και τι θέλεις να κάνω; Ξέχασε τον λαό σου. Ποιον λαό; Των δαιμόνων, των ειδώλων, του καπνού, της κνίσας, του αίματος. Και δες, και ξέχασε τον λαό σου, και τον οίκο του πατέρα σου.

Άφησε τον πατέρα σου, και έλα σε εμένα. Εγώ άφησα τον Πατέρα και ήλθα σε εσένα, και εσύ δεν αφήνεις τον δικό σου πατέρα; Αλλά το «άφησα», προκειμένου για τον Υιό, μη νομίσεις ότι σημαίνει εγκατάλειψη. Συγκατέβηκα, ενήργησα σύμφωνα με τη θεία οικονομία, ανέλαβα σάρκα. Αυτό ταιριάζει στον νυμφίο, αυτό και στη νύμφη, το να εγκαταλείψει δηλαδή τους γονείς, και να ενωθούμε μεταξύ μας. Άκουσε, θυγατέρα, και δες, και ξέχασε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου. Και τι μου δίνεις, εάν τα ξεχάσω; Και θα επιθυμήσει ο βασιλιάς την ομορφιά σου. Έχεις εραστή τον Δεσπότη.

Άκουσε, θυγατέρα, και δες, και λησμόνησε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου, και ο βασιλιάς θα επιθυμήσει το κάλλος σου. Εδώ ο Ιουδαίος εννοεί ως κάλλος το αισθητό, όχι το νοητό, αλλά το σωματικό.

Από πού; Από την υπακοή. Πάλι στους αλιείς λέει: «Ελάτε πίσω μου, και θα σας κάνω αλιείς ανθρώπων»· και από την υπακοή έγινε εύμορφη η διάνοιά τους. Ας δούμε εδώ τι είδους κάλλος εννοεί. «Άκουσε, θυγατέρα, και δες, και ξέχασε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου, και θα επιθυμήσει ο βασιλιάς το κάλλος σου». Ποιο κάλλος θα επιθυμήσει;

Το ψυχικό γνώρισμα. Από πού προέρχεται; Από το ότι λησμόνησε. Λέει: «Άκουσε, λοιπόν, και λησμόνησε». Αυτά εξαρτώνται από την προαίρεση. «Άκουσε», είπε. Ο άμορφος ακούει, και η ασχήμια αυτή του σώματος δεν εξαλείφεται. Πες στην αμαρτωλή: «Άκουσε», και αν υπακούσει, βλέπεις ποια είναι η ομορφιά της. Επειδή, λοιπόν, η ασχήμια της νύμφης δεν ήταν φυσική, αλλά προερχόταν από την προαίρεση (διότι δεν άκουσε τον Θεό, αλλά παρέβηκε την εντολή), για τον λόγο αυτόν τη θεραπεύει με ένα διαφορετικό φάρμακο. Άμορφη, επομένως, έγινες όχι από τη φύση σου, αλλά από την προαίρεσή σου· και όμορφη έγινες από την υπακοή. «Άκουσε, θυγατέρα, και δες, και λησμόνησε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου, και ο βασιλιάς θα επιθυμήσει το κάλλος σου». Έπειτα, για να μάθεις ότι δεν αναφέρεται σε τίποτα το αισθητό, όταν ακούς για κάλλος, μην σκεφτείς τα μάτια, τη μύτη, το στόμα ή τον λαιμό, αλλά την ευλάβεια, την πίστη, την αγάπη, τα εσωτερικά γνωρίσματα· διότι όλη η δόξα της θυγατέρας του βασιλιά βρίσκεται στο εσωτερικό της. Για όλα αυτά, ας ευχαριστήσουμε τον Θεό, τον δωρητή, διότι σε Αυτόν μόνο πρέπει η δόξα, η τιμή και το κράτος εις τους αιώνας των αιώνων.

Διότι, εάν ο Ησαΐας κατακρίνει τις γυναίκες που καλλωπίζονται, και παντού απορρίπτονται τα της τρυφής, πώς θα μπορούσε εδώ να επαινέσει μια γυναίκα που καλλωπίζεται; «Άκουσε, θυγατέρα, και δες, και κλίνε το αυτί σου, και λησμόνησε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου. Και θα επιθυμήσει ο βασιλιάς το κάλλος σου». Άλλος λέει: «Για να επιθυμήσει». «Επειδή αυτός είναι ο Κύριός σου». Άλλος λέει: «Διότι αυτός είναι ο Κύριός σου». «Και θα τον προσκυνήσουν». Άλλος λέει: «Και προσκύνησέ τον». «Και η θυγατέρα της Τύρου με δώρα».

Επειδή, δηλαδή, το αγαθό της παρθενίας δεν άνθισε αμέσως με την ίδρυση της Εκκλησίας, αλλά αργότερα και έπειτα από κάποιο χρονικό διάστημα, γι' αυτό και ο ίδιος το τοποθετεί μετά από αυτά, αφού δηλαδή εκείνη λησμόνησε τον λαό της και τον οίκο του πατέρα της, και ενδύθηκε εκείνον τον στολισμό και έλαμψε από κάλλος. Γι' αυτό λέει: «Οπίσω της θα οδηγηθούν οι πλησίον της».

Διότι η μεν αναγκάζεται να μεριμνά για τα παιδιά, τον άνδρα, την οικία, τους υπηρέτες, τους συγγενείς, τους συμπεθέρους, τους γαμπρούς, τα εγγόνια, για την πολυτεκνία και για την ατεκνία (καθώς δεν είναι τώρα η κατάλληλη στιγμή να περιγράψουμε τις καταιγίδες του γάμου)· η δε παρθένος, όντας σταυρωμένη και έχοντας απαλλαγεί από τα παρόντα, έχοντας υψωθεί πάνω από τις βιωτικές φροντίδες, και αφού διέβη τον ταραγμένο εύριπο της ζωής, ατενίζοντας καθημερινά προς τον ουρανό, απολαμβάνει τη χαρά του Πνεύματος, εντρυφά στην αγαλλίαση. Ο προφήτης, ωστόσο, δεν υπαινίσσεται μόνο τα παρόντα, αλλά και τα μέλλοντα, όταν, κρατώντας φαιδρές και λαμπρές λαμπάδες, θα βγουν να συναντήσουν και να υποδεχθούν τον Νυμφίο. Και εδώ, ναό του βασιλέα ονομάζει τα ανάκτορα, και νυμφώνα τους νυφικούς θαλάμους. «Αντί των πατέρων σου γεννήθηκαν οι υιοί σου». Άλλος αναφέρει: «Θα αποκτήσεις υιούς». Επειδή προηγουμένως μνημόνευσε τον λαό και τους πατέρες, λέγοντας, «Ξέχασε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου», θέλοντας να δείξει ότι θα απολαύσει μεγάλη ευημερία και ως προς αυτό το ζήτημα, προσέθεσε τούτο το χωρίο. Διότι η στείρα είναι μητέρα αμέτρητων παιδιών.

Αλλά αυτήν που βρισκόταν σε τέτοια κατάσταση και είχε κατεβεί, τρόπον τινά, στην ίδια την άβυσσο της κακίας, βλέποντάς την ο αγαθός Δεσπότης γυμνή και να ασχημονεί, και χωρίς να υπολογίσει ούτε την ασχήμια της ούτε την υπερβολική της πενία ούτε το μέγεθος των κακών της, επιδεικνύοντας την υπερβάλλουσα φιλανθρωπία του, την προσδέχθηκε. Και μέσω του προφήτη φανερώνει αυτή του τη διάθεση λέγοντας: «Άκουσε, θυγατέρα, και δες και γείρε το αυτί σου· και ξέχασε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου, και ο βασιλιάς θα επιθυμήσει την ομορφιά σου». Παρατήρησε πώς από τα προοίμια κιόλας φανερώνει τη δική του αγαθότητα, αφού καταξίωσε να αποκαλέσει θυγατέρα εκείνη που είχε με τέτοιον τρόπο αποστατήσει και είχε παραδώσει τον εαυτό της στους ακάθαρτους δαίμονες· και όχι μόνο αυτό, αλλά και το ότι ούτε ευθύνες ζητά για τα σφάλματά της ούτε τιμωρίες της επιβάλλει, παρά μόνο την συμβουλεύει και την προτρέπει να τείνει το αυτί της, να δεχθεί την παραίνεση και τη νουθεσία, και της παραγγέλλει να λησμονήσει τα όσα έχει πράξει.

Είδες ανέκφραστη φιλανθρωπία; Είδες υπέρμετρη στοργή; Διότι αυτά ο μακάριος Δαβίδ τα έλεγε σαν να απευθυνόταν προς ολόκληρη την οικουμένη, η οποία τότε βρισκόταν σε κακή κατάσταση. Είναι όμως τώρα κατάλληλη ευκαιρία και για εμάς να βροντοφωνάξουμε τα ίδια λόγια προς όσους επιθύμησαν τον ζυγό του Χριστού και έσπευσαν σε αυτήν την πνευματική στρατολογία, και να τα πούμε στον καθένα από τους παρευρισκομένους εδώ, παραλλάσσοντας ελαφρώς το προφητικό λόγιο: «Ξεχάστε, νέοι στρατιώτες του Χριστού, όλα τα παλαιά, παραδώστε στη λήθη τις πονηρές πράξεις· ακούστε και κλίνετε το αυτί σας και δεχθείτε αυτήν την άριστη νουθεσία. Άκουσε, λέγει, θυγατέρα, και δες, και κλίνε το αυτί σου, και ξέχασε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου». Βλέπεις ότι τα ίδια ακριβώς συμβούλευσε και ο προφήτης σε όλη την οικουμένη, αυτά που προτρέπουμε και εμείς σήμερα στη δική σας αγάπη. Διότι με το να πει «ξέχασε τον λαό σου», μίλησε υποδηλώνοντας την ειδωλολατρία, την πλάνη και τη λατρεία προς τους δαίμονες· «και τον οίκο, λέγει, του πατέρα σου», δηλαδή, ξέχασε την προηγούμενη διαγωγή σου, η οποία σε οδήγησε σε αυτήν την αισχρότητα.

Λησμόνησε όλα εκείνα και απομάκρυνε από τη διάνοιά σου κάθε τέτοια πρόληψη· διότι, εάν πράξεις μόνο αυτό και απομακρυνθείς από τον λαό σου και από τον οίκο του πατέρα σου, δηλαδή από την παλαιά ζύμη και την κακία μέσα στην οποία φθάρθηκες και ανάλωσες την ωραιότητα της ψυχής σου μαζί με εκείνη του σώματος, τότε θα επιθυμήσει ο Βασιλιάς το κάλλος σου.

Βλέπεις, αγαπητέ, ότι ο λόγος γίνεται περί της ψυχής; Διότι η φυσική αμορφία του σώματος δεν θα μπορούσε ποτέ να μεταβληθεί σε ευμορφία, επειδή ο Δεσπότης πρόσταξε τα της φύσεως να είναι ακίνητα και αμετάθετα. Στην περίπτωση όμως της ψυχής αυτό είναι εύκολο και πάρα πολύ απλό. Για ποιον λόγο και γιατί; Επειδή το παν είναι ζήτημα προαιρέσεως και όχι φύσεως· γι' αυτό και είναι δυνατόν και η άμορφη και εξαιρετικά δυσειδής ψυχή, εφόσον το θελήσει, να μεταβληθεί μονομιάς και να επανέλθει στην άκρα ευμορφία και να γίνει πάλι εύμορφη και ευειδής, όπως ακριβώς πάλι, εάν πέσει σε ραθυμία, να καταπέσει στην έσχατη δυσειδία. «Θα επιθυμήσει, λοιπόν, ο βασιλεύς το κάλλος σου», εάν λησμονήσεις εκείνα τα προηγούμενα, λέγει, τον λαό σου και τον οίκο του πατρός σου.

Προστάζει τον γραφέα το Άγιο Πνεύμα, και λέει: Πάρε για μένα έναν τόμο νέο, μεγάλο, και γράψε σε αυτόν με γραφίδα ανθρώπου. Αναζητήθηκε ο κάλαμος, και βρέθηκε στον Δαβίδ. Διότι λέει για αυτόν: Η γλώσσα μου είναι κάλαμος γραμματέα οξυγράφου, είσαι ωραιότερος στο κάλλος από τους υιούς των ανθρώπων. Αυτήν την Εκκλησία ο Δαβίδ τη στολίζει ως νύμφη· αυτός την καλλωπίζει, αυτός τη νουθετεί, και διδάσκει ως νυμφοστόλος, ή, όπως συνηθίζεται να λέγεται στους ανθρώπους, παράνυμφος. Παραγγέλλει στη νύμφη: Πρόσεχε, τέκνο· Άκουσε, θυγατέρα, και δες, και κλίνε το αυτί σου, και λησμόνησε τον λαό σου· και θα επιθυμήσει ο βασιλιάς το κάλλος σου. Μη νομίσεις ότι είσαι ίση του. Άκουσε, θυγατέρα, και δες, και κλίνε το αυτί σου, και λησμόνησε τον λαό σου· και θα επιθυμήσει ο βασιλιάς το κάλλος σου· διότι αυτός είναι ο Κύριός σου· και θα τον προσκυνήσουν οι θυγατέρες της Τύρου με δώρα. Εάν με ακούσεις, θυγατέρα, το πρόσωπό σου θα ικετεύσουν οι πλούσιοι του λαού της γης.

Αν και βέβαια αυτό το πράγμα δεν αποτελεί καν απόλαυση· διότι πώς είναι δυνατόν, όταν υπάρχουν καταδίκες και κατηγορίες και χλευασμοί και λοιδορίες και σκάνδαλα; Όμως, ακόμη κι αν ήταν απόλαυση, τι αξίζει μια μικρή σταγόνα νερού μπροστά σε ένα απέραντο πέλαγος; «Άκουσε, θυγατέρα, και δες, και γείρε το αυτί σου, και ξέχασε τον λαό σου και το σπίτι του πατέρα σου, και ο βασιλιάς θα επιθυμήσει την ομορφιά σου», έλεγε κάποτε ο Δαβίδ προς την οικουμένη που βρισκόταν σε κακή κατάσταση. Αυτό, λοιπόν, κι εμείς σου απευθύνουμε, παραλλάσσοντας ελαφρώς τον λόγο του προφήτη, και θα πούμε μαζί με τον προφήτη: «Άκουσε, θυγατέρα, και δες, και γείρε το αυτί σου, και ξέχασε την πονηρή συνήθεια και όσους συγκατοικούν μαζί σου για το κακό, και ο βασιλιάς θα επιθυμήσει την ομορφιά σου». Τι ανώτερο από αυτό, ή τι ισάξιο θα μπορούσαμε να σου πούμε, παρά ότι θα λάβεις ως εραστή της ψυχής σου τον Δεσπότη του ουρανού και της γης, των αγγέλων, των αρχαγγέλων και των άνω δυνάμεων, αφού απαλλαγείς από αυτούς τους ευτελείς ομοδούλους σου που ντροπιάζουν την ευγένειά σου; Γι' αυτό, λοιπόν, είναι καλό να περατώσουμε εδώ τον λόγο· διότι δεν έχουμε να πούμε τίποτε που να είναι ισάξιο με αυτήν την τιμή.

Διότι, εάν κάποια γυναίκα πάρει για νυμφίο της έναν επίγειο βασιλιά, θεωρεί τον εαυτό της τον πιο μακάριο από όλους. Εσύ όμως, που δεν έχεις κάποιον επίγειο, ούτε κάποιον ομόδουλο, αλλά Εκείνον που βρίσκεται στους ουρανούς, Εκείνον που είναι υπεράνω κάθε αρχής και εξουσίας και δύναμης και κάθε ονόματος που μπορεί να ειπωθεί, Εκείνον που κάθεται πάνω στα Χερουβίμ, που σείει τη γη, που άπλωσε τον ουρανό, που είναι φοβερός στα Χερουβίμ και απρόσιτος στα Σεραφίμ, και δεν τον έχεις μόνο ως νυμφίο, αλλά και ως εραστή, και μάλιστα εραστή με αγάπη πιο σφοδρή από κάθε άνθρωπο, πώς είναι δυνατόν να μην τα εγκαταλείψεις όλα όσα βρίσκονται εδώ, ακόμη κι αν χρειαζόταν να παραδώσεις και την ίδια σου την ψυχή; Επειδή, λοιπόν, αυτός ο λόγος και μόνο αρκεί για να ανορθώσει ακόμη και τον πιο βαρύ κι από το μολύβι, και να του δώσει φτερά για τις ουράνιες διαμονές, ολοκληρώνουμε τον λόγο μας εδώ, και σε προτρέπουμε: σαν μια θεία επωδή να ψάλλεις αυτά τα λόγια, και στο σπίτι και στην αγορά, και την ημέρα και τη νύχτα, και στον δρόμο και στο δωμάτιο, και με τη φωνή και με τη σκέψη, και συνεχώς να επαναλαμβάνεις στην ψυχή σου: «Άκουσε, ψυχή μου, και δες, και κλίνε το αυτί σου, και ξέχασε την πονηρή σου συνήθεια, και θα επιθυμήσει ο Βασιλιάς την ομορφιά σου». Και αν επαναλαμβάνεις διαρκώς αυτόν τον λόγο, θα κάνεις την ψυχή σου καθαρότερη από κάθε χρυσάφι, καθώς αυτή η φράση θα εμφυσά μέσα στους λογισμούς της διάνοιάς σου θέρμη πιο σφοδρή και από τη φωτιά, και θα καθαρίσει από πάνω σου κάθε κηλίδα.

Διότι την γυναίκα δεν την καθιστά αξιέραστη η ομορφιά του σώματος, αλλά η αρετή της ψυχής· όχι τα ψιμύθια και οι βαφές, ούτε τα χρυσαφικά και τα πολυτελή ενδύματα, αλλά η σωφροσύνη, η επιείκεια και ο φόβος που εδράζεται στον Θεό. Και το νοητό κάλλος δεν είναι δυνατόν να καλλιεργηθεί πουθενά αλλού με ακρίβεια, παρά μόνον σε αυτόν τον θαυμαστό και θείο χώρο, όπου οι απόστολοι και οι προφήτες αποκαθαίρουν, καλλωπίζουν, αποξέουν το γήρας της αμαρτίας, επαναφέρουν την ακμή της νεότητας και αποβάλλουν κάθε κηλίδα, κάθε ρυτίδα και κάθε σπίλο από την ψυχή μας. Επομένως, και οι άνδρες και οι γυναίκες ας αγωνιστούμε να εγκαταστήσουμε μέσα μας αυτό το κάλλος. Διότι το μεν κάλλος του σώματος και η ασθένεια το μαραίνει, και το πλήθος του χρόνου το φθείρει, και το γήρας το σβήνει, και ο θάνατος όταν επέλθει το εξαλείφει παντελώς· το δε κάλλος της ψυχής ούτε ο χρόνος, ούτε η ασθένεια, ούτε το γήρας, ούτε ο θάνατος, ούτε τίποτε άλλο από όλα αυτά δύναται να το βλάψει, αλλά παραμένει διαρκώς ανθισμένο. Και το μεν κάλλος του σώματος πολλές φορές παρακινεί αυτούς που το βλέπουν σε ακολασία, ενώ το κάλλος της ψυχής ελκύει τον ίδιο τον Θεό στον οικείο έρωτα· όπως ακριβώς λέει και ο Προφήτης, απευθυνόμενος προς την Εκκλησία: «Άκουσε, θυγατέρα, και δες, και κλίνε το αυτί σου, και λησμόνησε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου, και θα επιθυμήσει ο βασιλιάς το κάλλος σου».

Αγάπησας τη δικαιοσύνη και μίσησας την ανομία· γι' αυτό σε έχρισε ο Θεός σου με έλαιο αγαλλιάσεως περισσότερο από τους μετόχους σου. Σμύρνα και στακτή και κασσία αναδίδουν τα ιμάτιά σου, από ελεφάντινα παλάτια, από τα οποία σε εύφραναν. Θυγατέρες βασιλέων παρίστανται προς τιμήν σου· στάθηκε η βασίλισσα στα δεξιά σου, ντυμένη με ιματισμό ολόχρυσο, πολυποίκιλτο. Άκουσε, θυγατέρα, και δες και γείρε το αυτί σου, και ξέχασε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου· και θα επιθυμήσει ο βασιλιάς την ομορφιά σου, διότι αυτός είναι ο Κύριός σου, και θα τον προσκυνήσουν. Και η θυγατέρα της Τύρου θα έρθει με δώρα· το πρόσωπό σου θα ικετεύσουν οι πλούσιοι του λαού. Όλη η δόξα της θυγατέρας του βασιλιά είναι εσωτερική, ντυμένη με χρυσά κρόσσια, πολυποίκιλτη. Θα οδηγηθούν στον βασιλιά παρθένες πίσω από αυτήν· οι φίλες της θα οδηγηθούν σε εσένα. Θα οδηγηθούν με ευφροσύνη και αγαλλίαση, θα εισαχθούν στον ναό του βασιλιά. Αντί για τους πατέρες σου γεννήθηκαν οι υιοί σου· θα τους καταστήσεις άρχοντες σε όλη τη γη. Θα μνημονεύω το όνομά σου σε κάθε γενεά και γενεά· γι' αυτό οι λαοί θα σε δοξολογούν εις τον αιώνα και εις τον αιώνα του αιώνος.

Σμύρνα και στακτή και κασσία αναδύουν τα ιμάτιά σου, από ελεφάντινα παλάτια, με τα οποία σε εύφραναν. Θυγατέρες βασιλέων βρίσκονται ανάμεσα στις τιμώμενες από σένα· παραστάθηκε η βασίλισσα εκ δεξιών σου, ντυμένη με ρούχα διάχρυσα, πολύχρωμα στολισμένη. Άκουσε, θυγατέρα, και δες και κλίνε το αυτί σου, και ξέχνα τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου· και θα επιθυμήσει ο βασιλιάς την ομορφιά σου, διότι αυτός είναι ο Κύριός σου, και θα τον προσκυνήσεις. Ότι, λοιπόν, είναι και προσκυνητός και Θεός και Χριστός, όπως μαρτυρείται από εκείνον που έπραξε αυτά, και αυτά τα λόγια το δηλώνουν ρητά. Και ότι προς αυτούς που πιστεύουν σε αυτόν, επειδή αποτελούν μία ψυχή και μία συναγωγή και μία εκκλησία, ο Λόγος του Θεού απευθύνεται σαν σε θυγατέρα, δηλαδή προς την Εκκλησία που δημιουργήθηκε στο όνομά του και μετέχει στο όνομά του (διότι όλοι ονομαζόμαστε Χριστιανοί), παρομοίως ολοφάνερα αυτά τα λόγια το διακηρύσσουν, διδάσκοντάς μας να ξεχάσουμε και τα παλαιά πατροπαράδοτα έθιμα, αναφέροντας τα εξής: Άκουσε, θυγατέρα, και δες και κλίνε το αυτί σου, και ξέχνα τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου· και θα επιθυμήσει ο βασιλιάς την ομορφιά σου, διότι αυτός είναι ο Κύριός σου, και θα τον προσκυνήσεις.

«Θυγατέρες βασιλέων στην τιμή σου». Τιμή και δόξα σε πολλά σημεία η Αγία Γραφή έχει ονομάσει το πάθος του Χριστού. και τώρα το ονομάζει αυτό τιμή, στην οποία παραστάθηκαν «θυγατέρες βασιλέων», δηλαδή η Θεοτόκος και μερικές από τις μυροφόρες γυναίκες, οι οποίες κατάγονταν από βασιλικό γένος, αν και το ρητό εκλαμβάνεται αναγωγικά και για την Εκκλησία. «Παραστάθηκε η βασίλισσα στα δεξιά σου», τόσο στον σταυρό όσο και στον τάφο και στον άρρητο θρόνο σου, «με ιματισμό» αρετών «ολόχρυσο, περιβεβλημένη και στολισμένη» πανένδοξα. Έπειτα, στρέφοντας την προφητεία προς τα παιδικά χρόνια της Θεοτόκου: «Άκουσε», λέει, «θυγατέρα» τους γεννήτορές σου «και δες» την ομορφιά του ναού, «και κλίνε το αυτί σου» προς υπακοή. «και ξέχασε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου, και θα επιθυμήσει ο βασιλιάς την ομορφιά σου, διότι αυτός είναι ο Κύριός σου και θα τον προσκυνήσεις», και αυτός θα κατασκηνώσει μέσα σου και δεν θα κλονιστείς. Και η θυγατέρα της αλλοφύλου Τύρου, αφού προσήλθε με δώρα: «Το πρόσωπό σου θα ικετεύσουν οι πλούσιοι του λαού. διότι όλη η δόξα της θυγατέρας του βασιλιά» θησαυρίζεται «εσωτερικά», καθορώμενη με τους νοερούς οφθαλμούς, «ντυμένη με χρυσά κρόσσια», στολισμένη με το θείο Πνεύμα.

Διότι Εκείνος που διέσωσε τον δίκαιο Νώε εν μέσω του παγκόσμιου κατακλυσμού και απελευθέρωσε τον ισραηλιτικό λαό από τη δουλεία του Φαραώ και καταπόντισε ολοκληρωτικά εκείνους που τους υποδούλωναν ως εχθρούς, και κατέκαψε δικαίως τις πόλεις των Σοδόμων, και ανέστειλε τη δύναμη της χαλδαϊκής καμίνου, και φίμωσε εύκολα τα στόματα των λεόντων, μπορούσε οπωσδήποτε να φιμώσει και να φράξει και τα στόματα των Ιουδαίων, ώστε να μην προβάλουν καμία αντίρρηση για την είσοδο της Παρθένου, ούτε να επικαλεστούν τη νομική ακρίβεια περί των Αγίων κατά τον τότε καιρό. Διότι «εκείνα που ο Θεός», όπως λέει ο Ησαΐας, «έχει αποφασίσει, ποιος θα τα ματαιώσει;» —αντί του κανείς. Όπως ακριβώς και όταν λέει: «Στον άδη ποιος θα σε δοξολογήσει;». Διότι προόρισε ο Θεός το έμψυχο και πανάγιο τέμενός Του να διαμένει και να ανατρέφεται στα Άγια των Αγίων. Και ποιος είναι ικανός να αντιμιλήσει σε αυτό ή να αντισταθεί καθόλου; Βεβαίως και προόρισε τούτο πριν από πολλές γενεές μέσω του προφήτη Δαβίδ: «Άκουσε», λέει, «θυγατέρα, και δες, και κλίνε το ους σου, και ξέχασε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου, και θα επιθυμήσει ο βασιλιάς το κάλλος σου».

Αυτό δε έχει νοηθεί και ερμηνευτεί και για την Εκκλησία του Χριστού: «Άκουσε, θυγατέρα, τις διδαχές του Χριστού και δες πώς έχεις πηγαία τα θαύματά του, και κλίνε το αυτί σου στις εντολές του και ξέχασε τον λαό σου, εκείνον τον εθνικό, και το σπίτι του πατέρα σου, εκείνο το ειδωλολατρικό», και «θα επιθυμήσει ο βασιλιάς την ομορφιά της αγιότητάς σου, διότι αυτός αληθινά, όχι εκείνος ο απατεώνας, αλλά αυτός είναι ο Κύριός σου και θα τον προσκυνήσεις», και η θυγατέρα της Τύρου, της κακότροπης και άπιστης, θα σου προσφέρει δώρα. Και αυτά μεν και τα επόμενα του ψαλμού εκλαμβάνονται, όπως ειπώθηκε, για την Εκκλησία του Θεού, πολύ περισσότερο όμως θα μπορούσε κανείς να τα εφαρμόσει στη νύμφη και θυγατέρα του Βασιλέα της δόξης, μέσω της οποίας και η Εκκλησία έχει νυμφευθεί τον Βασιλέα και Θεό. Και όπως «το σάββατο έγινε για τον άνθρωπο, και όχι ο άνθρωπος για το σάββατο», έτσι και η Εκκλησία έχει δοξαστεί μέσω της Παρθένου, δεν έχει όμως και η Παρθένος νυμφευθεί μέσω εκείνης. Διότι, αν ο Χριστός δεν είχε γεννηθεί από την Παρθένο, πώς λοιπόν θα μπορούσε η Εκκλησία να τον είχε νυμφευθεί; «Εκείνος που έχει τη νύμφη είναι ο νυμφίος. Ο δε φίλος του νυμφίου, που στέκεται και τον ακούει, χαίρεται με μεγάλη χαρά για τη φωνή του νυμφίου». Αυτά έλεγε από άπειρη χαρά ο φίλος του Νυμφίου και Πρόδρομος, όταν έβλεπε την Εκκλησία να έχει νυμφευθεί τον αληθινότατο νυμφίο.

Αρμόζουν, λοιπόν, τα ψαλμικά λόγια στη νύμφη και θυγατέρα Εκκλησία του Βασιλέως της δόξης, αλλά αρμόζουν απόλυτα και στην πάναγνη Παρθένο και νύμφη και θυγατέρα του αθανάτου Πατρός. «Άκουσε», λέει, «θυγατέρα, και δες». Άραγε ο Δαβίδ το λέει αυτό και τη συμβουλεύει ως δική του θυγατέρα ή το λέει αυτό εκ μέρους του Ιωακείμ και της Άννας;

Αλλά αυτός μεν, ως προφήτης του Θεού, προλέγει το μέλλον, ο Ιωακείμ όμως και η Άννα ήταν επόμενο να νουθετούν τη θυγατέρα τους και να της λένε: «Άκουσον, θύγατερ», και μάθε πώς έχουν τα πράγματα με εσένα: δεν γεννήθηκες ούτε απλώς, ούτε χωρίς κόπο, ούτε ακολουθώντας τη φυσική πορεία όσων γεννιούνται εύκολα, ώστε να μπορέσει κάποιος να αποδώσει αυτή τη χάρη στη φύση. Διότι η δική μας φύση έτυχε να είναι αδόκιμη για τέτοιου είδους γεωργία. Γι' αυτό και προσφέραμε τα δώρα μας διπλά στον Θεό, αλλά ούτε και έτσι ήταν ευπρόσδεκτα στους ιερείς. Και εμείς υποστήκαμε πολλούς χλευασμούς από αυτούς, αναπέμψαμε όμως πολλές ικεσίες στον Θεό, ώστε να καταστήσει καρποφόρα την ακαρπία μας· υποσχόμενοι ότι, εάν ικανοποιηθεί ο πόθος μας και αξιωθούμε τέτοιας καρπογονίας, θα προσφέρουμε και πάλι με προθυμία το σπέρμα που μας δόθηκε σε Εκείνον που μας το έδωσε.

Εφόσον λοιπόν γεννήθηκε από εμάς τέκνο, σπεύδουμε να ανταποδώσουμε το θεόσδοτο αυτό δώρο σε Εκείνον που μας το χάρισε. «Άκουσε», λοιπόν, «θυγατέρα, και δες». Άκουσε όλα αυτά που σου έχουν ειπωθεί, κόρη, και δες την εξαιρετική ομορφιά του ναού, τα θεία αναθήματα και τη θαυμαστή ευπρέπειά του. Διότι εκεί μέσα βρίσκονται τεθησαυρισμένα τα εξαίρετα άγιά μας, εκεί βρίσκεται η τράπεζα και η επτάφωτη λυχνία, της οποίας το άνω άκρο είναι φωτεινότατο, εκεί βρίσκεται η κιβωτός των αγιασμάτων της θεοπτίας του Μωυσή, μέσα στην οποία έχουν θησαυριστεί οι θεόγραφες πλάκες, η στάμνα με το μάννα και η ράβδος του Ααρών που βλάστησε. «Άκουσε, θυγατέρα, και δες» αυτά, συναγωνίσου τα «και κλίνε το αυτί σου» με πολλή υπακοή και μη θελήσεις να φέρεις αντίρρηση. Μην προτιμήσεις τη συμβίωση με τον πατέρα και τη μητέρα από την ιερή ανατροφή στα Άγια των Αγίων, την πανόλβια συναναστροφή και τον αγιότατο τρόπο ζωής. «Άκουσε, θυγατέρα, και δες και κλίνε το αυτί σου», καθώς προτρέπει ο προπάτοράς μας, «και ξέχασε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου, και ο βασιλιάς θα επιθυμήσει την ομορφιά σου».

Είδατε, ω φίλοι, πώς μετριοπαθώς ο λόγος μιας τρίχρονης θυγατέρας φανέρωσε το φρόνημά της; Είδατε πώς με πραότητα αφουγκράστηκε τα λόγια των γονέων της; Είδατε πώς δεν αρνήθηκε να αποχωριστεί τον πατέρα και τη μητέρα και την περιποίηση των υπηρετριών; Διότι ποιος άλλος είχε ποτέ τέτοια θυγατέρα; Ποιο από τα κορίτσια ή τα αγόρια είχε ποτέ τόση σύνεση; Και το μεν κάλλος της, το νοητό συνάμα και το αισθητό, το φανέρωσε ο Δαβίδ, βλέποντάς την ως βασίλισσα στολισμένη να στέκεται εκ δεξιών του βασιλέως της δόξης, «ενδεδυμένη με χρυσά κρόσσια, ποικιλοστόλιστη», τη δε αξιοθαύμαστη σύνεσή της και το πραότατο φρόνημά της η ίδια μέσα από τα λόγια της τα φανέρωσε ολοκάθαρα σε όσους το επιθυμούν.

«Άκουσε, θυγατέρα», τις γονικές παραινέσεις, και μάλιστα πριν από αυτές του προπάτορά σου Δαβίδ, «και δες» την ευκοσμία του ναού «και κλίνε το αυτί σου» με ευπείθεια και προθυμία «και ξέχασε τον λαό σου», τον Ιωακείμ και την Άννα, την υπόλοιπη συγγένεια και όλες τις συνομήλικές σου, «και τον οίκο του πατέρα σου» και τη φροντίδα του, «και θα επιθυμήσει ο βασιλιάς την ομορφιά σου», Κόρη, και θα σου στείλει τον ταξίαρχο των στρατευμάτων του, φέρνοντάς σου χαρμόσυνα και θεία ευαγγέλια, και θα σε αποκαλέσει δοχείο του Αγίου Πνεύματος και θα πει ότι «δύναμη Υψίστου θα σε επισκιάσει»· διότι αυτός είναι αληθινά ο Κύριός σου και αυτόν θα προσκυνήσεις. Και η θυγατέρα της Τύρου θα σου προσφέρει δώρα για χάρη του Κυρίου σου, αυτού που αγάπησε την ομορφιά σου· «το πρόσωπό σου θα ικετεύσουν οι πλούσιοι του λαού», όταν πέσει η αλαζονεία των ασεβών και αναδειχθεί το ειρηνικότατο πλήθος των φιλοχρίστων και κρατήσει με πίστη τα πηδάλια της ευσέβειας· τότε «το πρόσωπό σου θα ικετεύσουν οι πλούσιοι του λαού».

Αλλά όλα όσα εγκρίνει ο Θεός είναι εύκολα· διότι προφήτευσε γι' αυτά και ο Δαβίδ, ο προπάτοράς της: «Άκουσε, λέει, θυγατέρα, και δες και κλίνε το αυτί σου, και ξέχασε τον λαό σου, και τον οίκο του πατέρα σου, και θα επιθυμήσει ο βασιλιάς την ομορφιά σου». Άκουσε, δηλαδή, τις συμβουλές των γονέων σου, πώς γεννήθηκες από άγονα σπλάχνα μετά από πολλές δεήσεις προς τον Θεό, και πώς σε απέκτησαν με πολλές προσευχές και δάκρυα, και πώς υποσχέθηκαν να σε ανταποδώσουν σε Εκείνον που σε χάρισε· κλίνε λοιπόν το αυτί σου, και άκουσέ τα αυτά.

Και ξέχασε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου, και δες την εξαιρετική ομορφιά και τη θαυμαστή ευπρέπεια του ναού, που είναι εικόνα του ουρανού και της σκηνής που είχε στηθεί παλαιότερα στη Σιλωάμ. Και διαμένοντας μέσα σε αυτόν τον ναό σαν θεία και αγνή περιστερά, ξέχασε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου, και θα επιθυμήσει ο βασιλιάς την ομορφιά σου, —και αφού κλίνει τους ουρανούς, σαν βροχή πάνω στο δέρας, ήσυχα και ατάραχα, διαφεύγοντας την προσοχή ακόμη και των άνω δυνάμεων, θα κατέλθει και θα κατασκηνώσει μέσα σου, διότι αυτός είναι ο Κύριός σου, και εσύ ως μητέρα και δούλη θα τον προσκυνήσεις. Το πρόσωπό σου θα ικετεύσουν οι πλούσιοι του λαού, και ως πανένδοξη βασίλισσα και πανάμωμη μητέρα, ο βασιλιάς των πάντων θα σε παραστήσει στα δεξιά του πολυποίκιλτα στολισμένη, δοξασμένη με τον ολόχρυσο ιματισμό των αρετών, και τα εξής.

Αυτά, λοιπόν, ο Θεός που τα προφήτευσε γι' αυτήν μέσω του Δαβίδ, αφού γέμισε ο ίδιος την παιδική της ηλικία και διάνοια με Άγιο Πνεύμα, επέλεξε να παραμείνει αυτή στα Άγια των Αγίων και να λησμονήσει τον λαό, τους συγγενείς και τον οίκο του πατέρα της. Και αν κάπου αυτά έχουν αναφερθεί και για τη θεόκλητη Εκκλησία, αυτό ισχύει αναγωγικά· όμως το Πανάγιο Πνεύμα τα προανήγγειλε κυρίως και άμεσα για την Αγία Παρθένο.

4. Οι θεόφρονες γονείς της πανάγνου θεόπαιδος, εκπληρώνοντας την υπόσχεσή τους, την προσφέρουν μετά από τρία χρόνια στον Θεό, στα Άγια των Αγίων, με συνοδεία χορείας παρθένων και με λαμπρές λαμπάδες, και εκπληρώνεται το ρητό «θα οδηγηθούν στον βασιλιά Θεό παρθένες πίσω από αυτήν, και θα φερθούν στον ναό του βασιλιά», δηλαδή του Σολομώντα· καθώς και το «άκουσε, θυγατέρα, και δες, και ξέχασε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου· και ο βασιλιάς της δόξης, ο Χριστός, θα επιθυμήσει το κάλλος σου»· πράγμα που και συνέβη. Και αυτή μεν ξέχασε τον λαό και τον οίκο του πατέρα της, διαμένοντας στον οίκο του Κυρίου και στα Άγια των Αγίων.

Οι θεόφρονες γονείς της πανάγνου θεόπαιδος, εκπληρώνοντας την υπόσχεσή τους, την προσφέρουν μετά από τρία χρόνια στον Θεό, στα Άγια των Αγίων, συνοδευόμενη από χορεία παρθένων και λαμπρές λαμπάδες. Και εκπληρώνεται το «θα οδηγηθούν στον βασιλιά» Θεό «παρθένες πίσω από αυτήν» και «θα εισαχθούν στον ναό του βασιλιά», δηλαδή του Σολομώντα, καθώς και το «άκουσε, θυγατέρα, και δες και ξέχασε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου· και θα επιθυμήσει ο “βασιλιάς της δόξης” Χριστός “το κάλλος σου”»· πράγμα το οποίο και συνέβη. Και αυτή μεν ξέχασε τον λαό και τον οίκο του πατέρα της, διαμένοντας στον οίκο του Κυρίου και στα Άγια των Αγίων· διότι εκεί όπου ο αρχιερέας εισερχόταν μία φορά τον χρόνο, η παρθένος κόρη διέμενε καθημερινά, ώστε να εκπληρωθεί η Γραφή.

Αλλά εύκολα είναι όλα όσα ευαρεστούν τον Θεό· διότι προείπε και γι' αυτό ο Δαβίδ ο προπάτοράς της: «Άκουσε», λέει, «κόρη, και δες και γείρε το αυτί σου, και ξέχασε τον λαό σου και το σπίτι του πατέρα σου, και ο βασιλιάς θα επιθυμήσει την ομορφιά σου». «Άκουσε», δηλαδή τις γονικές νουθεσίες, πώς μετά από πολλές ικεσίες προς τον Θεό γεννήθηκες από στείρα σπλάχνα, και πώς σε απέκτησαν ως καρπό μετά από πολλές προσευχές και δάκρυα, και πώς υποσχέθηκαν να ανταποδώσουν σε Εκείνον που σε έδωσε· «και γείρε το αυτί σου», και άκουσε αυτά· «και ξέχασε τον λαό σου και το σπίτι του πατέρα σου», και δες την περικάλλεια και τη θαυμαστή μεγαλοπρέπεια του ναού, που είναι εικόνισμα του ουρανού και της σκηνής που είχε στηθεί παλαιότερα στη Σιλωάμ. Και καθώς διαμένεις σε αυτόν τον ναό ως θεία και αγνή περιστερά, «ξέχασε τον λαό σου και το σπίτι του πατέρα σου, και ο βασιλιάς θα επιθυμήσει την ομορφιά σου»· και αφού κλίνει τους ουρανούς, «σαν τη βροχή πάνω στον πόκο», ήσυχα και ατάραχα, μένοντας κρυφός ακόμη και από τις άνω δυνάμεις, θα κατέλθει και θα κατασκηνώσει μέσα σου, «διότι αυτός είναι ο Κύριός σου», και εσύ ως μητέρα και δούλη θα τον προσκυνήσεις· και «το πρόσωπό σου θα ικετεύσουν οι πλούσιοι του λαού», και ως πάνδοξη βασίλισσα και ως πανάμωμη μητέρα, ο βασιλιάς των πάντων θα σε παραστήσει στα δεξιά του στολισμένη, δοξασμένη με τον ολόχρυσο ιματισμό των αρετών, και τα εξής.

Αυτά, λοιπόν, ο Θεός, ο οποίος τα προφήτευσε γι' αυτήν μέσω του Δαβίδ, αφού ο ίδιος ενέπλησε εκείνη την παιδική ηλικία και διάνοια με Άγιο Πνεύμα, επέλεξε για εκείνη να παραμένει στα Άγια των Αγίων και να ξεχάσει τον λαό, τους συγγενείς και «τον οίκο του πατέρα της». Αν δε κάπου αυτά αποδόθηκαν και στη θεόκλητη Εκκλησία, αυτό συνέβη αναγωγικώς· διότι το πανάγιο Πνεύμα τα προανήγγειλε κυρίως και ειδικώς για την αγία Παρθένο.

Βλέποντάς τον από πριν, έλεγε: «Το όνομά σου είναι μύρο που ξεχύνεται· γι' αυτό σε αγάπησαν οι νεάνιδες», αυτή που στάθηκε στα δεξιά του βασιλιά, ντυμένη με κροσσωτά ενδύματα, στολισμένη με χρυσάφι, αυτή που δεν έχει πάνω της τίποτα το σκοτεινό, «κάποτε μαυρισμένη, τώρα όμως ωραία και λευκασμένη», ώστε, όταν βρεθούμε μέσα σε σένα, να ανακουφιστούμε από τα στυγερά πράγματα των αιρέσεων που περάσαμε προηγουμένως. Και μετά από λίγο λέει πάλι: Αλλά θα αρχίσω να διηγούμαι τα θαυμαστά για αυτήν την αγία πόλη του Θεού. Διότι όσα ένδοξα ειπώθηκαν για αυτήν, όπως λέει ο προφήτης: «Ένδοξα πράγματα ειπώθηκαν για σένα, πόλη του Θεού», είναι για όλους μεν τους ανθρώπους ανέφικτα, για τους απίστους ξένα, ενώ για τους πιστούς και αληθινούς ανθρώπους εν μέρει αποκτήσιμα· με την υπόσχεση δε της τελείωσης ότι θα παρασχεθούν από τον Δεσπότη τους, στη βασιλεία των ουρανών, όπου αυτή η αγία παρθένος και κληρονόμος, μαζί με τον δικό της νυμφίο, έλαβε στον ουρανό τον κλήρο και την κληρονομιά.

Και αφού φέρεις εις πέρας τις υποθέσεις με τους αποστάτες και τους Σκύθες που βρίσκονται απέναντί τους, σύμφωνα με τη βούληση της καρδιάς σου που βρίσκεται στα χέρια του Θεού, βασιλικότατε, είθε να επιστρέψεις, ως δικός μας ηγέτης του λαού, όπως παλαιότερα ο Μωυσής, ολότελα θεοειδής, από τα στενά του Αίμου σαν από ένα άλλο Σινά, έχοντας λαξεύσει τις ψυχές των βαρβάρων ώστε να γίνουν εύπλαστες, με το φοβερό σου δόρυ ως σμίλη, και έχοντας χαράξει ξανά σε αυτές τον νόμο της προγενέστερης υποταγής τους, σαν σε άλλες λίθινες πλάκες. Και είθε να σταθεί εκ δεξιών σου νίκη μεγάλη και περιφανής, σαν κάποια άλλη ευδαίμων βασίλισσα, ώστε εμείς αμέσως να λιτανεύσουμε το πρόσωπό της, όχι μόνο οι πλούσιοι του λαού, αλλά πλέον και ο κοινός όχλος και το ετερόκλητο πλήθος, τελώντας από κοινού τον θρίαμβο. Και επιπλέον αυτών, είθε ο θρόνος σου να είναι αιώνιος, και οι ημέρες σου σαν τις ημέρες του ουρανού, και η εξουσία σου πολυχρόνια.

Ωραία είναι, λοιπόν, η νεάνιδα που νυμφεύεσαι, ω βασιλιά, και για όσα ήδη ανέφερε ο λόγος (διότι δεν έχει μόνο ωραία μάτια και χρυσή όψη και μακρύ λαιμό, αυτά δηλαδή που οι Έλληνες απέδιδαν στις δικές τους θεές, αλλά είναι ολόκληρη όμορφη, εξαιρετικά όμορφη, και με το κάλλος της βασιλεύει ανάμεσα σε όλες)· αλλά είναι η ωραιότερη και διότι στάθηκε στα δεξιά σου και επιθύμησες την ομορφιά της, και για τον λόγο αυτόν, αφού έκλινε το αυτί της στα λόγια για τη σύζευξή της με εσένα, όπως ακριβώς ψάλλει ο Δαβίδ για τη θυγατέρα, λησμόνησε τον δικό της λαό και έφυγε μακριά από τον οίκο του πατέρα της.

Έτσι, ισόθεε βασιλιά, μεγαλύνθηκαν τα έργα σου, έτσι τα έπραξες όλα με σοφία, συνδέοντάς τα με την ευσέβεια και συνδυάζοντας μαζί την ανδρεία και τη φρόνηση, έχοντας επιπλέον ως συνεργάτιδα και ικανή βοηθό στους κόπους την πραγματικά ανδρεία ανάμεσα στις γυναίκες, την κυρία μας και βασίλισσα, η οποία όχι μόνο παραστέκεται στα δεξιά σου με το πρέπον γυναικείο σχήμα ντυμένη με χρυσά κρόσσια, στολισμένη δηλαδή με τις θεάρεστες πράξεις και κλίνοντας την ακοή της προς όσα είναι ευάρεστα σε εσένα, αλλά σε πολλές περιπτώσεις, όπως ακριβώς η Αθηνά κατατρόπωσε τους Γίγαντες στη Φλέγρα, έτσι και αυτή υπέταξε και κατανίκησε τους φιλοτάραχους και τους στασιαστές. Και ούτε της διέφυγε κάποια κρυφή και μυστική συνωμοσία πονηρών ανδρών, ούτε, παραμένοντας στους χώρους των ανακτόρων κατά τους καιρούς των εκστρατειών σου και των επιχειρήσεων εναντίον των βαρβάρων, δείχνει ότι η παραμονή της εκεί και η χωρική σας απόσταση είναι ανώφελη για την εξουσία σου, με το να μη σε συνδράμει στα πολεμικά έργα αν και είσαι απών.

Άκουσε, θυγατέρα, και δες, και κλίνε το αυτί σου, και ξέχασε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου· διότι επιθύμησε ο βασιλιάς την ομορφιά σου και αυτός είναι ο Κύριός σου και όλων ημών· και όλη η κτίση με κάθε ευλάβεια τον προσκυνούμε ως κοινό δεσπότη και δημιουργό των πάντων. Άκουσε, θυγατέρα, και κλίνε το αυτί σου στα μηνύματα του Γαβριήλ· διότι μέσω αυτών, αφού αποπλύναμε με τον καθαρό και πόσιμο λόγο, μέσω των δικών σου πανάγνων ευαγγελίων, το δηλητήριο της παρακοής, το οποίο η συμβουλή του φιδιού, χυνόμενη στις ακοές της Εύας, μετέδωσε σε όλο το ανθρώπινο γένος με τη σταγόνα του φαρμακιού, σαν μια αλμυρή ακοή, ενδυναμωνόμαστε ώστε να υπακούμε και να πειθαρχούμε μόνο στα προστάγματα του Πλάστη μας. Άκουσε, θυγατέρα, και δέξου με ευπείθεια τα χαρμόσυνα μηνύματα της σύλληψης· διότι ο ενυπόστατος και συναΐδιος Λόγος του Πατρός, χωρίς να εξίσταται από τη δική του ουσία, ούτε να μεταβάλλεται σε σάρκα, διότι αυτό θα ήταν επιζήμιο και για την ανθρώπινη φύση, και θα αποτελούσε την έσχατη ύβρη για τη θεία ουσία, αλλά διαφυλάσσοντας ασύγχυτο το καθένα από τα δύο που συνήλθαν σε αδιαίρετη ένωση, αφού επέλεξε θεοπρεπώς να κατασκηνώσει μέσα σου για τη δική μου ανάπλαση, ανοίγει διάπλατα και φιλάνθρωπα για εμάς τις ουράνιες σκηνές για να κατοικήσουμε.

Θα μπορούσε δε κάποιος, με διαφορετικό τρόπο, να πει ότι η νύμφη είναι η αμόλυντη σάρκα του Κυρίου, για χάρη της οποίας εγκατέλειψε τον Πατέρα, κατήλθε εδώ και προσκολλήθηκε σε αυτήν με το να ενανθρωπήσει. Γι' αυτόν τον λόγο άλλωστε την ονόμασε μεταφορικά περιστερά, επειδή είναι ζώο ήμερο, ζει κάτω από στέγη και ευαρεστείται με τον τρόπο ζωής των ανθρώπων. Και στον τεσσαρακοστό τέταρτο ψαλμό, η βασίλισσα που παραστέκεται στα δεξιά του Θεού, στολισμένη με τον ολόχρυσο διάκοσμο της αρετής, της οποίας το κάλλος επιθύμησε ο βασιλιάς, είναι η σάρκα, όπως είπα, εκείνη η άχραντη και μακάρια, την οποία ο ίδιος ο Λόγος, αφού την ανέβασε στους ουρανούς, την έστησε στα δεξιά του Πατρός, στολισμένη με ολόχρυσο ένδυμα, πράγμα που συμβολικά σημαίνει τα έργα της αφθαρσίας.