Πῶς οὖν θεοῦ μὲν ἀκτίστου ὄντος τοῦ υἱοῦ ἐκ θεοῦ ἀκτίστου τοῦ πατρός, εἷς ἐστι θεός, ἀκτίστου δὲ θεότητος τῆς ἐνεργείας οὔσης ἐξ ἀκτίστου τῆς οὐσίας, δύο θεότητες, ἢ δύο, τὸ ἔτι παραδοξότερον, συνάγονται θεοί; Ὡς γὰρ ἐκ θεοῦ πατρὸς θεὸς ὢν καὶ ὁ υἱός, οὐκ ἄλλος μὲν καθὸ θεὸς ἄκτιστός ἐστιν, ἄλλος δὲ καθὸ υἱός· καὶ καθὸ μὲν ἄκτιστος θεὸς ἴσος κατὰ πάντα τῷ πατρί, καθὸ δὲ υἱὸς μείζονα ὡς αἴτιον ἔχων τὸν πατέρα, δεύτερος ὑπάρχει τοῦ πατρὸς —οὐ δεύτερος θεός, ἄπαγε, ἀλλὰ δεύτερος τῇ τάξει, καθάπερ ὁ μέγας φησὶ Βασίλειος—οὕτω καὶ ἐκ θεότητος ἀκτίστου τῆς οὐσίας θεότης ἄκτιστος ἡ ἐνέργεια· οὐκ ἄλλη μὲν καθὸ θεότης ἄκτιστος, ἄλλη δὲ καθὸ ἐνέργεια, τῷ μὲν ἀκτίστῳ τῆς οὐσίας μὴ διαφέρουσα μηδὲ διαιρουμένη ὅλως ὡς δ’ αἰτίαν ἑαυτῆς ὑπερκειμένην ἔχουσα. Καίτοι ὁ μὲν υἱὸς ἐν ἰδίᾳ ὑποστάσει ἐστίν, ἡ δὲ ἐνέργεια, περὶ ἧς ἡμῖν ὁ λόγος, οὐκ ἐν ἰδίᾳ ὑποστάσει ἐστί. Πᾶσαν γὰρ ἐνέργειαν ἐφ’ ὅσον ἐξῆν συλλαβὼν καὶ ἀπαριθμησάμενος ὁ μέγας Βασίλειος, ἐν αἷς κατὰ τὴν ἀπαρίθμησιν τῶν χαρισμάτων καὶ τὸν φόβον ἀσφάλειαν προσηγόρευσεν ἐναρμοζόμενος τῷ θείῳ πνεύματι θείως, εἶτ’ ἐπαναλαμβάνων γράφει· «ταῦτα πάντα ἀϊδίως ἔχει τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον, ὡς πνεῦμα θεοῦ καὶ ἐξ αὐτοῦ πεφηνός, ἀλλὰ τὸ μὲν ἐκ θεοῦ πηγάζον ἐνυπόστατόν ἐστι, τὰ δὲ ἐξ αὐτοῦ πηγάζοντα ἐνέργειαι αὐτοῦ εἰσιν».